← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Β' Μακκαβαίων

Βʹ Μακκαβαίων 13-14 — με το Καθολικό Σχόλιο του Χέιντοκ

Β' Μακκαβαίων 13-14Υπόμνημα της Βίβλου Haydock22 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Τα κεφάλαια 13 και 14 της Β' Μακκαβαίων απεικονίζουν τις τελευταίες εκστρατείες του Αντιόχου Ευπάτορος και την ανανεωμένη απειλή που θέτει ο Δημήτριος Α', με τον Ιούδα Μακκαβαίο να στρέφεται ξανά στην προσευχή και τη στρατηγική αποφασιστικότητα εν μέσω μεταβαλλόμενων συμμαχιών. Η αφήγηση τονίζει πώς η πολιτική φιλοδοξία αποσταθεροποιούσε επανειλημμένα την Ιουδαία, όμως το θείο έλεος διαφύλαττε επανειλημμένα τον λαό μέσω απροσδόκητων ανατροπών. Οι αναγνώστες συναντούν το φρικτό τέλος του αποστάτη αρχιερέα Μενελάου, τις εύθραυστες ανακωχές που γρήγορα διαλύονται και τον τραγικό θάνατο του πρεσβύτερου Ραζία, του οποίου η ιστορία εγείρει διαχρονικά ερωτήματα για τον ζήλο και την απόγνωση υπό διωγμό. Αυτά τα επεισόδια προσκαλούν σε στοχασμό για το κόστος της πιστότητας όταν οι άρχοντες χρησιμοποιούν τη θρησκεία ως όπλο για έλεγχο. Το κείμενο υπογραμμίζει επίσης την κεντρικότητα του ναού ως φυσικού και πνευματικού πεδίου μάχης. Μέσα από αυτά τα γεγονότα ο συγγραφέας δείχνει ότι η νίκη ανήκει τελικά σε εκείνους που εμπιστεύονται την υπόθεσή τους στον Θεό και όχι μόνο σε διπλωματικούς ελιγμούς.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Ανάγνωσε το Β' Μακκαβαίων 13–14 στην έκδοση Δουάι-Ρέιμς ή στην Καθολική Έκδοση Δημοσίου Τομέα. Παρατήρησε την κυμαινόμενη δύναμη των συριακών στρατευμάτων και τον αποφασιστικό ρόλο της προσευχής πριν από τη μάχη. Παρατήρησε πώς ο Μενέλαος συναντά το τέλος του και πώς ο νεαρός βασιλιάς παραχωρεί και στη συνέχεια ανακαλεί παραχωρήσεις. Δώσε προσοχή στην αρχική φιλικότητα του Νικάνωρ που μετατρέπεται σε εχθρότητα και στην πίεση που ασκεί στους ιερείς. Τέλος, δώσε προσοχή στην αφήγηση για τον Ραζίς και τον έπαινο του αφηγητή για τα κίνητρά του ακόμη και ενώ καταγράφει την απεγνωσμένη τελική του πράξη.
Μελετήστε

Μελέτη

Το σχόλιο τοῦ Χάιντοκ παρέχει ἱστορικὲς διευκρινίσεις καὶ ἠθικὴ καθοδήγηση ποὺ βοηθοῦν νὰ τοποθετηθοῦν αὐτὰ τὰ ἐπεισόδια μέσα στὸν εὐρύτερο Μακκαβαϊκὸ ἀγῶνα. Τὸ σχόλιο πρῶτα τοποθετεῖ τὸν θάνατο τοῦ Μενελάου μέσα στὴν ἀκολουθία τῶν γεγονότων ποὺ προκάλεσαν περαιτέρω ἀστάθεια. Κακά. Ἡ φιλοδοξία τοῦ Ἰάσονος καὶ τοῦ Μενελάου εἶχε προκαλέσει ὅλες αὐτὲς τὶς ταραχές, κεφ. δ΄. 7., κ.λπ., καὶ Α΄ Μακκαβαίων α΄. 12. — Τόπος. Φαίνεται ὅτι συνέβη στὸ ταξίδι πρὸς τὴν Ἰουδαία· ἀλλὰ ὁ Ἰώσηπος λέγει ὅτι ἐσκοτώθη μετὰ τὴν ἐπιστροφὴ τοῦ βασιλέως, στὴν Ἀντιόχεια. Ὁ ἱερὸς ἱστορικὸς ἀφηγεῖται μαζὶ ὅ,τι τὸν ἀφορᾷ. (Καλμέτ) — Στὴν. Ἑλληνικά, «ὁδηγώντας αὐτὸν στὴ Βέροια». (Χάιντοκ) Ἔπειτα ἐξηγεῖ τὴ σύντομη εἰρήνη ποὺ διαπραγματεύθηκε μὲ τὸν Εὐπάτορα καὶ γιατί ἡ συμφωνία ἀποδείχθηκε βραχύβια. Νικημένος. Ἔτσι ὁ Ἐλεάζαρος διακρίθηκε, Α΄ Μακκαβαίων στ΄. 43. — Ἐπαναστάτησε. Ὁ Λυσίας τὸν ἔπεισε νὰ θεωρήσει τὶς δίκαιες προσπάθειες τοῦ Φιλίππου μὲ αὐτὸ τὸ φῶς. Ὁ ἴδιος ἦταν ὁ σφετεριστὴς τῆς ἀντιβασιλείας. Εὔκολα ἔπεισε τὸν νεαρὸ πρίγκιπα ὅτι ἡ εἰρήνη ἦταν τώρα πλέον συμφέρουσα· καὶ δόθηκαν στοὺς Ἰουδαίους ὅροι ποὺ θὰ ἦταν πολὺ ὠφέλιμοι ἂν τηροῦνταν. Ἀλλὰ ὁ βασιλεὺς ἀφοῦ πρόσφερε θυσία διὰ τῶν χειρῶν τῶν ἱερέων, καὶ βλέποντας τὴ δύναμη τοῦ τείχους γύρω ἀπὸ τὴ Σιών, διέταξε νὰ κατεδαφισθοῦν. (Καλμέτ) Οἱ σημειώσεις ἔπειτα χαρακτηρίζουν τὴ μεταβαλλόμενη στάση τοῦ Νικάνορος πρὸς τὸν Ἰούδα ὡς τυπικὴ ἀξιωματούχων ποὺ στεροῦνται θρησκευτικῆς πεποιθήσεως. Ὁ βασιλεύς. Ὁ Νικάνωρ ἦταν κοσμικὸς πολιτικὸς, ὅπως ὁ Πιλᾶτος καὶ ἄλλοι κριτές ποὺ δὲν ἔχουν ζῆλο γιὰ τὴ θρησκεία, (Οὐόρθιγκτον) ἢ γιὰ τὴ δικαιοσύνη, ὄντας διατεθειμένοι νὰ θυσιάσουν τὰ πάντα γιὰ τὸ δικό τους συμφέρον. (Χάιντοκ) Τέλος τὸ σχόλιο ἀσχολεῖται μὲ τὴν ἀμφισβητούμενη πράξη τοῦ Ῥαζία καὶ τὴ μετρημένη ἀξιολόγησή της ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία. Ἐκτύπησε τὸν ἑαυτό του, κ.λπ. Ὁ ἅγιος Αὐγουστῖνος (Ἐπιστ. ξα΄ πρὸς Δουλκίτιον καὶ βιβλ. 2. κεφ. 23. πρὸς Ἐπιστ. 2. Γαυδ.) συζητώντας αὐτὸ τὸ γεγονὸς τοῦ Ῥαζία, λέγει ὅτι ἡ ἁγία Γραφὴ τὸ ἀφηγεῖται, ἀλλὰ δὲν τὸ ἐπαινεῖ, ὡς νὰ θαυμάζεται ἢ νὰ μιμεῖται, καὶ ὅτι δὲν ἔγινε καλῶς ἀπὸ αὐτόν, ἢ τουλάχιστον δὲν ἦταν κατάλληλο σὲ αὐτὸν τὸν καιρὸ τῆς χάριτος. (Τσαλλόνερ) — Ἐὰν ἐνεπνεύσθη ἔτσι ἢ ὄχι, δὲν τολμοῦμε νὰ ἀποφασίσουμε. Οἱ Ἰουδαῖοι συμπεραίνουν ἀπὸ τὴ συμπεριφορὰ τοῦ Σαμψών, τοῦ Σαοὺλ καὶ τοῦ Ῥαζία, ὅτι ἡ αὐτοκτονία εἶναι νόμιμη ὅταν κάποιος φοβᾶται ὅτι θὰ νικηθῇ ἀπὸ βασανιστήρια, ἢ θὰ δώσει ἀφορμὴ γιὰ βλασφημία ἄλλων. Ἀλλὰ ὁ Χριστιανισμὸς θέτει καλύτερες ἀρχές· (Ρωμαίους γ΄. 8.) καὶ ὁ ἅγιος Αὐγουστῖνος, (κατὰ Γαυδ. α΄. 31., καὶ ἐπ. 61 ἢ 204) ὁ ἅγιος Θωμᾶς Ἀκινάτης, ([Summa Theologiae] β΄. 2. ἐρ. 64. ἀ. 5.) καὶ ἄλλοι, ἀποδοκιμάζουν αὐτὴ τὴν πράξη, παρατηρώντας ὅτι καταγράφεται καὶ δὲν ἐπαινεῖται, μολονότι ἄλλες ἀρετὲς τοῦ Ῥαζία ἐπαινοῦνται. (Καλμέτ) — Δὲν ἔγινε καλῶς, ἢ δὲν πρέπει νὰ μιμηθῇ σὲ αὐτὸν τὸν καιρὸ τῆς χάριτος. (Ἅγιος Αὐγουστῖνος, β΄. 23. κατὰ ἐπ. 2. Γαυδ.) (Οὐόρθιγκτον) — Ὡστόσο αὐτὸς ὁ ἅγιος διδάσκαλος δικαιολογεῖ τὸν Σαμψὼν καὶ μερικὲς χριστιανὲς παρθένες, λέγοντας ὅτι ἔπραξαν κατὰ τὴν καθοδήγηση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. (Σχόλ. καὶ Πόλη τοῦ Θεοῦ α΄. 21.) (Χάιντοκ) (Λυρανός) (Τιρίνιος) — Αὐτὸ φαίνεται νὰ εἶναι ἐδῶ ἡ περίπτωση, καθὼς τὸ γεγονὸς φαίνεται νὰ ἐπαινεῖται. (Μενοχίος)
Σκεφτείτε

Σκέψη

Η εκτέλεση του Μενελάου απεικονίζει την αυτοκαταστροφική φύση εκείνων που προδίδουν τον ίδιο τους τον λαό για εξουσία· ο θάνατός του αφαιρεί μια πηγή διαφθοράς αλλά αφήνει τη μεγαλύτερη σύγκρουση άλυτη. Η προσωρινή ανακωχή με τον Ευπάτορα αποκαλύπτει τόσο την αξία της συνετής διαπραγμάτευσης όσο και την ευθραυστότητα συμφωνιών που γίνονται χωρίς γνήσια μεταστροφή της καρδιάς. Η συμπεριφορά του Νικάνορος δείχνει πώς ο πολιτικός πραγματισμός μπορεί να μεταμφιέζεται ως ανεκτικότητα μέχρι η θρησκευτική πιστότητα να γίνει άβολη. Η ιστορία του Ραζία, αν και καταγράφεται με συμπάθεια, λαμβάνει προσεκτική επιφύλαξη από τον Άγιο Αυγουστίνο: η Γραφή παρουσιάζει την πράξη χωρίς να την εγκρίνει ως πρότυπο για μεταγενέστερες εποχές. Η καθολική παράδοση αντλεί λοιπόν από αυτά τα κεφάλαια τόσο ενθάρρυνση για σταθερή αντίσταση όσο και προειδοποίηση κατά της απόγνωσης που θα σφετεριζόταν τη θεία κυριαρχία πάνω στη ζωή. Ο ναός παραμένει το σταθερό σημείο γύρω από το οποίο περιστρέφονται όλοι αυτοί οι αγώνες, υπενθυμίζοντας στους πιστούς ότι οι εξωτερικές απειλές στοχεύουν τελικά την καρδιά της λατρείας της διαθήκης.
Απαντήστε

Απόκριση

Σε ποιους τομείς της ζωής σας βρίσκετε τον εαυτό σας να πειράζεται να συμβιβάσει την πιστότητα για προσωρινή ασφάλεια; Πώς μπορεί το παράδειγμα της εξάρτησης του Ιούδα από την προσευχή να διαμορφώσει την απάντησή σας στις παρούσες δυσκολίες;
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Κύριε, ὁ συντηρήσας τὸν λαόν σου διὰ σκληρῶν δοκιμασιῶν καὶ διαφυλάξας τὸν ναὸν ὡς σημεῖον τῆς ἀενάου παρουσίας σου, χάρισον ἡμῖν θάρρος ὅπως ἐμπιστευώμεθα εἰς σὲ μόνον ἐν μέσῳ μεταβαλλομένων συμμαχιῶν καὶ τῶν παγίδων τῆς φιλοδοξίας. Σκέπασον ἡμᾶς ἀπὸ τῆς ἀπελπισίας, ἥτις θὰ ἤθελε νὰ σφετερισθῇ τὴν ἐξουσίαν σου ἐπὶ τῆς ζωῆς, καὶ ἐνίσχυσον τὰς καρδίας ἡμῶν ἵνα παραμείνωμεν πιστοὶ μέχρι τέλους. Διὰ πρεσβειῶν τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου καὶ πάντων τῶν Ἁγίων, διατήρησον ἡμᾶς ἀκλονήτους ἐν τῇ χάριτί σου. Ἀμήν.

Υπόμνημα της Βίβλου Haydock · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →