← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ψαλμοί

Ψαλμοί 17-18 — με τον Ματθαίο Χένρι

Ψαλμοί 17-18Υπόμνημα του Matthew Henry επί της Αγίας Γραφής20 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Με την ήσυχη δύναμη των αρχαίων ψαλμών, ο Ματθαίος Χένρι μας οδηγεί μέσα από τις εγκάρδιες κραυγές του Δαβίδ στους Ψαλμούς 17 και 18. Το σχόλιό του αποκαλύπτει στρώματα εμπιστοσύνης που σφυρηλατήθηκαν σε δοκιμασία και θρίαμβο. Καθώς ανοίγουμε αυτές τις σελίδες, ανακαλύπτουμε πώς η προσευχή γίνεται και ασπίδα και τραγούδι, αγκυρώνοντας την ψυχή όταν οι εχθροί πιέζουν κοντά. Οι γνώσεις του Χένρι μας προσκαλούν να παραμείνουμε με τα λόγια του Δαβίδ, αφήνοντάς τα να διαμορφώσουν τη δική μας εξάρτηση από τον Κύριο που ακούει και ελευθερώνει. Σήμερα περπατάμε αυτό το μονοπάτι μαζί, αναζητώντας το ίδιο καταφύγιο που στήριξε τον βασιλιά-ποιμένα.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Εγκατασταθείτε σε έναν τόπο ησυχίας και διαβάστε τους Ψαλμούς 17 και 18 δυνατά ή σιωπηλά. Αφήστε τις εκκλήσεις του Δαβίδ για δικαιοσύνη και τα τραγούδια της ελευθέρωσής του να σας περιβάλουν. Παρατηρήστε τη μετάβαση από την επείγουσα ικεσία στον θριαμβευτικό ύμνο. Επιτρέψτε στο Πνεύμα να τονίσει φράσεις που αντηχούν τις δικές σας περιόδους πίεσης ή διάσωσης. Αυτή η ανάγνωση προετοιμάζει την καρδιά για τις βαθύτερες σκέψεις που προσφέρει ο Χένρι σχετικά με την ακεραιότητα, την προστασία και την ισχυρή παρέμβαση του Κυρίου.
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Χένρι ανοίγει θεωρώντας τον ψαλμό ως προσευχή. Αυτός ο ψαλμός είναι προσευχή. Καθώς υπάρχει καιρός για να κλαίει κανείς και καιρός για να χαίρεται, έτσι υπάρχει καιρός για δοξολογία και καιρός για προσευχή. Ο Δαβίδ διωκόταν τώρα, πιθανώς από τον Σαούλ, ο οποίος τον κυνηγούσε σαν πέρδικα στα βουνά· έξωθεν μάχαι και έσωθεν φόβοι, και αμφότερα τον ώθησαν ως ικέτη στον θρόνο του ελέους. Απευθύνεται στον Θεό σε αυτούς τους στίχους τόσο κατά τρόπον εκκλήσεως (Άκουσε το δίκαιο, ω Κύριε! ας έχει η δίκαιη υπόθεσή μου ακρόαση ενώπιον του δικαστηρίου σου, και δώσε κρίση επ’ αυτής) όσο και κατά τρόπον δεήσεως (Πρόσεξε την προσευχή μου εδάφιο 1, και πάλι εδάφιο 6, Κλίνε το αυτί σου προς εμένα και άκουσε τον λόγο μου)· όχι ότι ο Θεός χρειάζεται να πιέζεται έτσι με την επιμονή μας, αλλά μας δίνει άδεια να εκφράζουμε έτσι την έντονη επιθυμία μας για τις ελεήμονες απαντήσεις του στις προσευχές μας. Αυτά τα πράγματα επικαλείται ενώπιον του Θεού για ακρόαση, 1. Ότι ήταν ειλικρινής, και δεν υποκρινόταν ενώπιον του Θεού στην προσευχή του: Δεν εξέρχεται από χείλη υποκριτικά. Εννοούσε ό,τι έλεγε, και τα αισθήματα του νου του συμφωνούσαν με τις εκφράσεις του στόματός του. Οι υποκριτικές προσευχές είναι άκαρπες· αλλά, αν οι καρδιές μας οδηγούν τις προσευχές μας, ο Θεός θα τις συναντήσει με την εύνοιά του. 2. Ότι είχε συνηθίσει να προσεύχεται σε άλλες εποχές, και δεν ήταν η θλίψη και ο κίνδυνος που τον έφεραν τώρα πρώτη φορά στο καθήκον του: «Σε επικαλέστηκα παλαιότερα (εδάφιο 6)· γι’ αυτό, Κύριε, άκουσέ με τώρα.» Θα είναι μεγάλη παρηγοριά για εμάς αν η θλίψη, όταν έρχεται, βρει τους τροχούς της προσευχής σε κίνηση, διότι τότε μπορούμε να προσέλθουμε με περισσότερη παρρησία στον θρόνο της χάριτος. Οι έμποροι είναι πρόθυμοι να εξυπηρετήσουν εκείνους που υπήρξαν επί μακρόν πελάτες τους. 3. Ότι ενθαρρυνόταν από την πίστη του να προσδοκά ότι ο Θεός θα λάμβανε υπόψη τις προσευχές του: «Γνωρίζω ότι θα με ακούσεις, και γι’ αυτό, Θεέ, κλίνε το αυτί σου προς εμένα.» Η πιστή εξάρτησή μας από τον Θεό είναι καλή επίκληση για να ενισχύσουμε τις επιθυμίες μας προς αυτόν. Ας δούμε τώρα, Συνεχίζει εξερευνώντας την δέηση του Δαβίδ για προστασία. ΙΙ. Τι είναι η δέησή του· είναι, εν συντομία, αυτό, να βιώσει το καλό έργο του Θεού εντός του, ως απόδειξη και προσόν για την καλή θέληση του Θεού προς αυτόν: αυτό είναι χάρις και ειρήνη από τον Θεό τον Πατέρα. 1. Προσεύχεται για το έργο της χάριτος του Θεού εντός του (εδάφιο 5): «Κράτα τα βήματά μου στις οδούς σου. Κύριε, με τη χάρη σου, διατήρησα τον εαυτό μου μακριά από τις οδούς του καταστροφέα· με την ίδια χάρη ας διατηρηθώ στις οδούς σου· ας μην περιοριστώ μόνο από το να κάνω το κακό, αλλά ας ζωοποιηθώ ώστε να αφθονώ πάντοτε στο καλό. Ας κρατηθούν τα βήματά μου στις οδούς σου, ώστε να μην αποστραφώ από αυτές ούτε να παρεκκλίνω έξω από αυτές· ας υψωθούν στις οδούς σου, ώστε να μην σκοντάψω και πέσω σε αμαρτία, ώστε να μην αμελώ και παραμελώ το καθήκον μου. Κύριε, όπως με διατήρησες μέχρι τώρα, έτσι διατήρησέ με ακόμη.» Εκείνοι που, δια της χάριτος, βαδίζουν στις οδούς του Θεού, έχουν ανάγκη να προσεύχονται, και προσεύχονται, ώστε τα βήματά τους να κρατηθούν σε εκείνες τις οδούς· διότι δεν στεκόμαστε περισσότερο από όσο ευαρεστείται να μας κρατά, δεν προχωρούμε περισσότερο από όσο ευαρεστείται να μας οδηγεί, να μας στηρίζει και να μας φέρει. Ο Δαβίδ είχε διατηρηθεί στον δρόμο του καθήκοντός του μέχρι τώρα, και όμως δεν νομίζει ότι αυτό θα ήταν η ασφάλειά του για το μέλλον, και γι’ αυτό προσεύχεται: «Κύριε, ακόμη κράτα με.» Εκείνοι που θα προχωρούσαν και θα επέμεναν στον δρόμο του Θεού πρέπει, δια πίστεως και προσευχής, να αντλούν καθημερινά νέες προμήθειες χάριτος και δυνάμεως από αυτόν. Ο Δαβίδ αντιλαμβανόταν ότι ο δρόμος του ήταν ολισθηρός, ότι ο ίδιος ήταν αδύναμος, και όχι τόσο καλά στερεωμένος και εξοπλισμένος όσο έπρεπε, ότι υπήρχαν εκείνοι που παρατηρούσαν για την πτώση του και θα εκμεταλλεύονταν το παραμικρό ολίσθημα εναντίον του, και γι’ αυτό προσεύχεται: «Κύριε, κράτα με, ώστε το πόδι μου να μην ολισθήσει, ώστε να μην πω ούτε να κάνω τίποτε που να φαίνεται είτε ανέντιμο είτε δυσπιστούν προς εσένα και την πρόνοιά σου και την υπόσχεσή σου.» 2. Προσεύχεται για τα σημεία της εύνοιας του Θεού προς αυτόν, εδάφιο 7. Παρατήρησε εδώ, (1.) Πώς βλέπει τον Θεό ως προστάτη και σωτήρα του λαού του, έτσι τον αποκαλεί, και από εκεί αντλεί την ενθάρρυνσή του στην προσευχή: Ω εσύ που σώζεις με τη δεξιά σου (με τη δική σου δύναμη, και δεν χρειάζεσαι τη μεσολάβηση οποιουδήποτε άλλου) εκείνους που εμπιστεύονται σε εσένα από εκείνους που εγείρονται εναντίον τους. Είναι χαρακτηριστικό του λαού του Θεού ότι εμπιστεύονται σε αυτόν· ευαρεστείται να τους κάνει εμπίστους, διότι το μυστικό του είναι με τους δικαίους· και αυτοί τον κάνουν εμπιστοσύνη τους, διότι σε αυτόν παραδίδουν τον εαυτό τους. Εκείνοι που εμπιστεύονται στον Θεό έχουν πολλούς εχθρούς, πολλούς που εγείρονται εναντίον τους και ζητούν την καταστροφή τους· αλλά έχουν έναν φίλο που είναι ικανός να αντιμετωπίσει όλους αυτούς, και, αν είναι υπέρ τους, δεν πειράζει ποιος είναι εναντίον τους. Λογαριάζει ως τιμή του να είναι σωτήρας τους. Η παντοδύναμη δύναμή του είναι δεσμευμένη για αυτούς, και όλοι βρήκαν ότι είναι έτοιμος να τους σώσει. Το περιθώριο το αποδίδει ως: Ω εσύ που σώζεις εκείνους που εμπιστεύονται σε εσένα από εκείνους που εγείρονται εναντίον της δεξιάς σου. Εκείνοι που είναι εχθροί των αγίων είναι επαναστάτες εναντίον του Θεού και της δεξιάς του, και γι’ αυτό, αναμφίβολα, θα εμφανιστεί εναντίον τους στον κατάλληλο χρόνο. (2.) Τι προσδοκά και επιθυμεί από τον Θεό: Δείξε το θαυμαστό έλεός σου. Η λέξη σημαίνει, [1.] Διακριτικές εύνοιες. «Ξεχώρισε τα ελέη σου για εμένα· μην με αποπέμψεις με κοινά ελέη, αλλά γίνε ελεήμων προς εμένα, όπως συνηθίζεις να κάνεις προς εκείνους που αγαπούν το όνομά σου.» [2.] Θαυμαστά ελέη. «Ω, κάνε το έλεός σου αξιοθαύμαστο! Κύριε, μαρτύρησε την εύνοιά σου προς εμένα με τέτοιο τρόπο ώστε εγώ και άλλοι να θαυμάσουμε γι’ αυτό.» Το έλεος του Θεού είναι θαυμαστό για την ελευθερία και την πληρότητά του· σε ορισμένες περιπτώσεις εμφανίζεται, με ειδικό τρόπο, θαυμαστό (Ψαλμ. ριη΄ 23), και θα εμφανιστεί σίγουρα έτσι στη σωτηρία των αγίων, όταν ο Χριστός έρθει να δοξαστεί στους αγίους και να θαυμαστεί σε όλους εκείνους που πιστεύουν. Ο Χένρι εξετάζει έπειτα τον χαρακτήρα των εχθρών. 1. Η κακία και η πονηρία των εχθρών του: «Είναι τέτοιοι που δεν είναι άξιοι να υποστηριχθούν, τέτοιοι που, αν δεν ελευθερωθώ από αυτούς με την ειδική φροντίδα του ίδιου του Θεού, θα είναι η καταστροφή μου. Κύριε, δες τι πονηροί άνθρωποι είναι αυτοί που με καταπιέζουν, και με αφανίζουν, και με καταδιώκουν.» (1.) «Είναι πολύ εχθρικοί και κακόβουλοι· είναι οι θανάσιμοι εχθροί μου, που διψούν για το αίμα μου, το αίμα της καρδιάς μου—εχθροί κατά της ψυχής,» έτσι είναι η λέξη. Οι εχθροί του Δαβίδ έκαναν ό,τι μπορούσαν για να τον ωθήσουν σε αμαρτία και να τον απομακρύνουν από τον Θεό· του είπαν να πάει να υπηρετήσει άλλους θεούς (Α΄ Σαμ. κστ΄ 19), και γι’ αυτό είχε λόγο να προσεύχεται εναντίον τους. Σημείωσε, Εκείνοι είναι οι χειρότεροι εχθροί μας, και οφείλουμε να τους θεωρούμε έτσι, που είναι εχθροί των ψυχών μας. (2.) «Είναι πολύ ασφαλείς και σαρκικοί, αυθάδεις και υπερήφανοι (εδάφιο 10): Είναι κλεισμένοι στο δικό τους πάχος, τυλίγονται, αγκαλιάζουν τον εαυτό τους, στην τιμή, και τη δύναμη, και την αφθονία τους, και τότε περιφρονούν τον Θεό, και θέτουν τις κρίσεις του σε αμφισβήτηση, Ψαλμ. ογ΄ 7· Ιώβ ιε΄ 27. Κυλιούνται στην ηδονή, και υπόσχονται στον εαυτό τους ότι αύριο θα είναι όπως αυτή η ημέρα. Και γι’ αυτό με το στόμα τους μιλούν υπερήφανα, καυχώμενοι στον εαυτό τους, βλασφημώντας τον Θεό, καταπατώντας τον λαό του, και προσβάλλοντάς τους.» Δες Αποκ. ιγ΄ 5, 6. «Κύριε, δεν είναι τέτοιοι άνθρωποι άξιοι να ταπεινωθούν και να εξευτελιστούν, και να γνωρίσουν τον εαυτό τους; Δεν θα είναι για τη δόξα σου να κοιτάξεις αυτούς τους υπερήφανους ανθρώπους και να τους ταπεινώσεις;» (3.) «Είναι ακούραστοι και ακατάπαυστοι στις προσπάθειές τους εναντίον μου: Με περικυκλώνουν, εδάφιο 9. Έχουν τώρα κατά κάποιον τρόπο πετύχει τον σκοπό τους· μας έχουν περικυκλώσει, μας έχουν περικυκλώσει στα βήματά μας, μας παρακολουθούν όπου κι αν πάμε, μας ακολουθούν τόσο στενά όσο το κυνηγόσκυλο τον λαγό, και εκμεταλλεύονται κάθε πλεονέκτημα εναντίον μας, όντας και υπερβολικά πολλοί και υπερβολικά γρήγοροι για εμάς. Και όμως προσποιούνται ότι κοιτάζουν αλλού, και στρέφουν τα μάτια τους σκυφτά προς τη γη, σαν να μελετούν, αποσυρμένοι στον εαυτό τους, και σκεπτόμενοι κάτι άλλο·» ή (όπως νομίζουν μερικοί), «Είναι άγρυπνοι και προσηλωμένοι σε αυτό, για να μας κάνουν κακό· είναι σκυφτοί, και δεν αφήνουν ποτέ να περάσει καμία ευκαιρία να πραγματοποιήσουν τον σκοπό τους.» (4.) «Ο αρχηγός τους (που ήταν ο Σαούλ) είναι με ειδικό τρόπο αιμοβόρος και βάρβαρος, πολιτικός και σχεδιαστής (εδάφιο 12), σαν λιοντάρι που ζει από τη λεία και είναι γι’ αυτό άπληστο για αυτή.» Είναι τόσο πολύ το φαγητό και το ποτό ενός πονηρού ανθρώπου να κάνει κακό όσο είναι για έναν καλό άνθρωπο να κάνει καλό. Είναι σαν νεαρό λιοντάρι που κρύβεται σε μυστικά μέρη, συγκαλύπτοντας τα σκληρά σχέδιά του. Αυτό εφαρμόζεται εύστοχα στον Σαούλ, ο οποίος αναζήτησε τον Δαβίδ στους βράχους των αγριόγιδων (Α΄ Σαμ. κδ΄ 2) και στην έρημο της Ζιφ (Ψαλμ. κστ΄ 2), όπου τα λιοντάρια συνήθιζαν να κρύβονται για τη λεία τους.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Ο Χένρι ολοκληρώνει αντανακλώντας στην ελπίδα του Δαβίδ. 4. Εκείνος ικετεύει την ίδια του την εξάρτηση από τον Θεό ως μερίδα και ευτυχία του. «Εκείνοι έχουν τη μερίδα τους σε αυτή τη ζωή, αλλά όσον αφορά εμένα (εδ. 15) δεν είμαι ένας από αυτούς, έχω λίγο μόνο από τον κόσμο. Ούτε έχω, ούτε χρειάζομαι, ούτε ενδιαφέρομαι γι’ αυτό. Είναι η όραση και η απόλαυση του Θεού που τοποθετώ την ευτυχία μου σε αυτή· αυτό είναι που ελπίζω, και παρηγορώ τον εαυτό μου με τις ελπίδες αυτού, και έτσι διακρίνω τον εαυτό μου από εκείνους που έχουν τη μερίδα τους σε αυτή τη ζωή.» Η θέαση του προσώπου του Θεού με ικανοποίηση μπορεί να θεωρηθεί, (1.) Ως καθήκον και παρηγοριά μας σε αυτόν τον κόσμο. Πρέπει εν δικαιοσύνη (ενδεδυμένοι με τη δικαιοσύνη του Χριστού, έχοντας καλή καρδιά και καλή ζωή) δια πίστεως να θεωρούμε το πρόσωπο του Θεού και να τον θέτουμε πάντοτε ενώπιόν μας, πρέπει να ψυχαγωγούμε τους εαυτούς μας από ημέρα σε ημέρα με τη θεωρία του κάλλους του Κυρίου· και, όταν ξυπνούμε κάθε πρωί, πρέπει να ικανοποιούμαστε με την ομοίωσή του τεθειμένη ενώπιόν μας στον λόγο του, και με την ομοίωσή του εσφραγισμένη επάνω μας από τη ανανεωτική χάρη του. Η εμπειρία μας της εύνοιας του Θεού προς εμάς, και η συμμόρφωσή μας προς αυτόν, πρέπει να μας αποδίδουν περισσότερη ικανοποίηση από εκείνους που έχουν την κοιλία τους γεμάτη με τις απολαύσεις της αίσθησης. 2. Ως ανταπόδοση και ευτυχία μας στον άλλο κόσμο. Με την προοπτική αυτού ολοκλήρωσε τον προηγούμενο ψαλμό, και έτσι αυτόν. Εκείνη η ευτυχία είναι προετοιμασμένη και σχεδιασμένη μόνο για τους δικαίους που είναι δικαιωμένοι και αγιασμένοι. Εκείνοι θα τεθούν στην κατοχή της όταν ξυπνήσουν, όταν η ψυχή ξυπνά, κατά τον θάνατο, από τον ύπνο της στο σώμα, και όταν το σώμα ξυπνά, κατά την ανάσταση, από τον ύπνο του στον τάφο. Εκείνη η μακαριότητα θα συνίσταται σε τρία πράγματα:—[1.] Την άμεση όραση του Θεού και της δόξας του: Θα θεωρήσω το πρόσωπό σου, όχι, όπως σε αυτόν τον κόσμο, δι’ εσόπτρου αινιγματικώς. Η γνώση του Θεού εκεί θα τελειοποιηθεί και ο διευρυμένος νους θα πληρωθεί με αυτή. [2.] Τη μετοχή της ομοιώσεώς του. Η αγιότητά μας εκεί θα είναι τέλεια. Αυτό προκύπτει από το προηγούμενο (Α΄ Ιωάννου γ΄ 2): Όταν φανερωθεί θα είμαστε όμοιοι με αυτόν, διότι θα τον δούμε καθώς είναι. [3.] Μια πλήρης και τέλεια ικανοποίηση που προκύπτει από όλα αυτά: Θα ικανοποιηθώ, άφθονα ικανοποιημένος με αυτό. Δεν υπάρχει ικανοποίηση για ψυχή παρά μόνο στον Θεό, και στο πρόσωπο και την ομοίωσή του, την καλή θέλησή του προς εμάς και το καλό έργο του εντός μας· και ακόμη και εκείνη η ικανοποίηση δεν θα είναι τέλεια έως ότου έλθουμε στον ουρανό. Στρεφόμενος στο κεφάλαιο 18, ο Χένρι παρέχει μια επισκόπηση. Αυτόν τον ψαλμό τον συναντήσαμε προηγουμένως, στην ιστορία της ζωής του Δαβίδ, Β΄ Σαμουήλ κβ΄. Εκείνη ήταν η πρώτη έκδοσή του· εδώ τον έχουμε ανανεωμένο, αλλαγμένο λίγο, και προσαρμοσμένο για την υπηρεσία της Εκκλησίας. Είναι η ευχαριστία του Δαβίδ για τις πολλές απελευθερώσεις που ο Θεός είχε επιτελέσει γι’ αυτόν· αυτές επιθυμούσε πάντοτε να διατηρεί φρέσκες στη δική του μνήμη και να διαχέει και να μεταβιβάζει τη γνώση τους. Είναι μια θαυμαστή σύνθεση. Η ποίηση είναι πολύ ωραία, οι εικόνες είναι τολμηρές, οι εκφράσεις υψηλές, και κάθε λέξη είναι κατάλληλη και σημαντική· αλλά η ευσέβεια υπερβαίνει κατά πολύ την ποίηση. Η αγία πίστη, και η αγάπη, και η χαρά, και η δοξολογία, και η ελπίδα, είναι εδώ ζωηρές, ενεργές, και επί πτερύγων. Ι. Θριαμβεύει εν Θεώ, εδ. 1-3. ΙΙ. Μεγαλύνει τις απελευθερώσεις που ο Θεός είχε επιτελέσει γι’ αυτόν, εδ. 4-19. ΙΙΙ. Λαμβάνει την παρηγοριά της ακεραιότητάς του, την οποία ο Θεός είχε έτσι διασαφηνίσει, εδ. 20-28. IV. Αποδίδει στον Θεό τη δόξα όλων των επιτευγμάτων του, εδ. 29-42. V. Ενθαρρύνει τον εαυτό του με την προσδοκία αυτού που ο Θεός θα έκανε περαιτέρω γι’ αυτόν και τους δικούς του, εδ. 43-50.
Απαντήστε

Απόκριση

1. Πού στις τρέχουσες συνθήκες σου αισθάνεσαι την ανάγκη να επικαλεστείς τον Θεό ως τον δίκαιο Κριτή; 2. Πώς μπορεί ο αποφασισμένος σκοπός του Δαβίδ εναντίον της αμαρτίας να εμπνεύσει τη δική σου καθημερινή πορεία; 3. Με ποιους τρόπους έχει ήδη δείξει ο Κύριος τον εαυτό του ως βράχο και ελευθερωτή σου, προκαλώντας φρέσκια ευγνωμοσύνη;
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Κύριε ὁ Θεός, δίδαξον ἡμᾶς προσεύχεσθαι ἐν εἰλικρινείᾳ ὅταν αἱ πιέσεις αὐξάνωνται καὶ κράτησον τὰ βήματά ἡμῶν ἐν ταῖς ὁδοῖς σου. Φύλαξον ἡμᾶς ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ σου καὶ στήριξον ἡμᾶς διὰ τῆς ἐλπίδος τοῦ θεάσασθαι τὸ πρόσωπόν σου διὰ πάσης δοκιμασίας. Ἐνίσχυσον τὴν ἐμπιστοσύνην ἡμῶν νὰ ἐπικαλούμεθά σε ἐν ἀνάγκῃ καὶ νὰ σε ὑμνῶμεν ἐν σωτηρίᾳ, ῥιζώνοντας τὰς καρδίας ἡμῶν ἐν τῇ ἀκαταλύτῳ ἀγάπῃ σου μέχρις οὗ ἐγερθῶμεν πεπληρωμένοι ἐν τῇ ὁμοιότητί σου. Ἀμήν.

Υπόμνημα του Matthew Henry επί της Αγίας Γραφής · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →