Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ιώβ
Ο Κύριος Αποκρίνεται εκ του Ανεμοστρόβιλου
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Επί τριάντα επτά κεφάλαια ο Ιώβ πάλευε με τη θλίψη του και απαντούσε στους φίλους του· τώρα η μακρά συζήτηση σιγά, και μια μεγαλύτερη Φωνή ομιλεί. Εκ του ανεμοστρόβιλου ο ίδιος ο Κύριος αποκρίνεται στον Ιώβ — όχι για να συνθλίψει έναν πάσχοντα, αλλά για να υψώσει μια ψυχή που είχε σταθεί ακλόνητη κάτω από κάθε πληγή και τώρα χρειαζόταν ένα πράγμα ακόμη: να ταπεινωθεί ενώπιον του ανεξιχνίαστου μεγαλείου του Θεού. Ο Ελιού είχε ήδη δείξει προς την καταιγίδα όπου η δόξα του Θεού βροντά· και τότε η καταιγίδα ανοίγει, και ο Θεός θέτει το ερώτημα που σιγάζει κάθε πλάσμα: 'Πού ήσουν όταν εθεμελίωνα τη γη; όταν τα άστρα της αυγής έψαλλαν μαζί;' Η Χριστιανική Ανατολή αγαπά τον Άγιο Γρηγόριο τον Μέγα, τον Διαλογιστή — τιμώμενο στις 12 Μαρτίου, του οποίου η Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων ψάλλεται καθ' όλη τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή — για την ερμηνεία αυτής της θεοφάνειας χριστολογικά: ο ακατάληπτος Θεός που συναντά την ταπεινωμένη ψυχή είναι ο ίδιος Θεός που θα εμφανιζόταν 'ταπεινός εν ασθενεία' όμως παραμένων 'υψηλός εν ισχύι'. Ο ανεμοστρόβιλος δεν είναι η οργή του Θεού αλλά το σχολείο Του.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Ανάγνωσε Ιώβ 37–38 — τον ύμνο του Ελιού προς τον Θεό του οποίου η φωνή βροντά θαυμαστώς, ο οποίος σφραγίζει το χέρι παντός ανθρώπου, ο οποίος ζυγίζει τα νέφη και απλώνει το φως· 'παρά τω Θεώ φοβερά μεγαλειότης'. Έπειτα, στο κεφάλαιο 38, η μεγάλη στροφή όλου του βιβλίου: 'απεκρίθη ο Κύριος τω Ιώβ εκ του ανεμοστρόβιλου και είπεν· Τις ούτος ο σκοτίζων βουλήν εν λόγοις ανεπιστήμοσιν; Ζώσαι νυν ως ανήρ την οσφύν σου· ερωτήσω δε σε, συ δε αποκρίθητί μοι. Πού ήσθα εν τω θεμελιούν με την γην;… Ότε εγεννήθησαν άστρα της αυγής, και ηλάλαξαν πάντες άγγελοι μου;' Ερώτηση επί ερωτήσεως ακολουθεί — η θάλασσα κλεισμένη με θύρες, η αυγή προσταγμένη, οι πύλες του θανάτου — και ο Ιώβ, που είχε ποθήσει να υπερασπιστεί την υπόθεσή του, οδηγείται στο κατώφλι μιας σιωπής βαθύτερης από τον λόγο.
Μελετήστε
Μελέτη
Γιατί ο Θεός ομιλεί από ανεμοστρόβιλο, και όχι από την ήπια εσωτερική φωνή; Ο Άγιος Γρηγόριος διακρίνει δύο διακριτούς τρόπους της θείας προσφωνήσεως, και η καταιγίδα είναι εκείνη που δαμάζει την υπερηφάνεια.
Διότι ο Θεός αληθώς υψώνει τη φωνή Του εν τω νέφει, όταν διαπλάττει την προτροπή Του προς τις σκοτισμένες καρδιές των απίστων, διά των γλωσσών των κηρύκων Του.Ο τρόμος είναι έλεος σε άλλο κλειδί:
Διότι διά της ηπίας προσφωνήσεως του Κυρίου, δείχνεται η στοργική γλυκύτης Του, αλλά διά της φοβερής, δείχνεται η φοβερή δύναμις Του.Και ο Άγιος Γρηγόριος ονομάζει τον ίδιο τον κίνδυνο για τον οποίο υπάρχει ο ανεμοστρόβιλος — τον πιο ύπουλο κίνδυνο ενός αγίου ανθρώπου που νίκησε κάθε εξωτερική δοκιμασία.
Διότι τι συνήθως θανατώνει ψυχή πιο μοιραία από τη συνείδηση αρετής; Ο Ιώβ είχε υπομείνει την απώλεια αγαθών, τέκνων και υγείας ακλόνητος· η μία πληγή που απέμενε ήταν το όπλο της υπερηφάνειας. Έτσι ο Θεός, διά καθαρών ερωτήσεων, αποκαλύπτει πόσο λίγο γνωρίζει το πλάσμα, ώστε το πλάσμα να γνωρίσει τον Πλάστη του.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
'Πού ήσουν όταν εθεμελίωνα τη γη;' Το ερώτημα δεν είναι ο Θεός που καυχάται για τη δύναμή Του, αλλά ο Θεός που διευρύνει την ψυχή ώστε να μπορέσει να προσκυνήσει ό,τι δεν μπορεί να κατανοήσει. Ο Άγιος Γρηγόριος επιμένει ότι όσο πιο κοντά συλλαμβάνεται ο νους, τόσο πιο μακριά βλέπει ότι ο Θεός τον υπερβαίνει:
Διότι αν και ο νους μας συλλαμβάνεται ψηλά, όμως υπερβαίνεται από το απέραντο της μεγαλειότητός Του.Και η ορθή στάση ενώπιον κρίσεων που δεν μπορούμε να εξιχνιάσουμε είναι η ευλαβής σιωπή, όχι η επιχειρηματολογία:
Πρέπει λοιπόν να ησυχάζουμε περισσότερο σιωπηλοί υπό τας κρίσεις Του, όσο περισσότερο βλέπουμε ότι δεν αντιλαμβανόμαστε τον λόγον των κρίσεων Του.Τότε ο ανεμοστρόβιλος αποκαλύπτει την κρυμμένη χαρά του: όταν 'τα άστρα της αυγής έψαλλαν μαζί', ήταν οι ίδιοι οι άγγελοι, διδάσκει ο Άγιος Γρηγόριος, που θα προσκυνούσαν κάποτε τον Λυτρωτή·
οι εκλεκτοί άγγελοι δοξάζουν μαζί με τους λελυτρωμένους ανθρώπους εν τω τέλει του κόσμου την αφθονία της ουρανίου χάριτος.Ο Θεός που εθεμελίωσε τη γη είναι ο Θεός που ήλθε να τη λυτρώσει· η καταιγίδα που ταπεινώνει τον Ιώβ ανοίγεται στο άσμα του ουρανού.
Απαντήστε
Απόκριση
Όταν τα αναπάντητα ερωτήματα της ίδιας σου ζωής υψώνονται σαν ανεμοστρόβιλος — Πού ήσουν; Γιατί αυτή η απώλεια, αυτή η σιωπή, αυτή η καθυστέρηση; — άκουσέ τα όχι ως περιφρόνηση του Θεού αλλά ως εγγύτητα του Θεού, τον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο 'διαπλάττει την προτροπή Του προς τις σκοτισμένες καρδιές' εκείνων που αγαπά. Φυλάξου από την πληγή που ονομάζει ο Άγιος Γρηγόριος: 'συνείδηση αρετής', την ήσυχη υπερηφάνεια που εισχωρεί αφού έχουμε υπομείνει καλά τις δοκιμασίες μας. Η θεραπεία είναι το μάθημα του ίδιου του ανεμοστρόβιλου — να ησυχάζουμε 'περισσότερο σιωπηλοί υπό τας κρίσεις Του, όσο περισσότερο βλέπουμε ότι δεν αντιλαμβανόμαστε τον λόγον των κρίσεων Του'. Δεν θα σου δοθεί το σχέδιο των θεμελίων της γης· θα σου δοθεί ο Θεός που τα έθεσε. Και η ίδια Φωνή που σε ταπεινώνει ήταν η χαρά των άστρων της αυγής κατά τη δημιουργία και θα είναι η χαρά σου στο τέλος — διότι Αυτός που είναι 'υψηλός εν ισχύι' έσκυψε για να γίνει 'ταπεινός εν ασθενεία' για χάρη σου. Άσε την καταιγίδα να κάνει το έργο της, και προσκύνα.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Θεέ που αποκρίνεσαι εκ του ανεμοστρόβιλου, που εθεμελίωσας τη γη ενώ τα άστρα της αυγής έψαλλαν μαζί: δεν μπορώ να εξιχνιάσω τις οδούς Σου, και ούτε θα ήθελα, αν μπορούσα, να διαφύγω τον άγιο φόβο με τον οποίο το μεγαλείο Σου με πληροί. Σώσε με από τη συνείδηση της ιδίας μου αρετής, εκείνη την κρυφή υπερηφάνεια που καμία εξωτερική δοκιμασία δεν μπορεί να φθάσει· ταπείνωσέ με υπό την ισχυρή χείρα Σου, ώστε να υψωθώ εν καιρώ. Δίδαξέ με να ησυχάζω σιωπηλός υπό κρίσεις που δεν αντιλαμβάνομαι, εμπιστευόμενος ότι Εσύ που είσαι φοβερός εν μεγαλειότητι είσαι τρυφερός εν αγάπη, και δεν με εγκαταλείπεις ούτε όταν σε απέρριψα. Ύψωσε την καρδιά μου με το άσμα των άστρων της αυγής για να σε προσκυνώ, που εν τη ισχύι Σου είσαι υψηλός, και εν τω ελέει Σου έγινες ταπεινός για τη σωτηρία μου. Σε Σένα, τον Πλάστη των πάντων και τον Λυτρωτή των πάντων, μετά του Πατρός και του Αγίου Πνεύματος, δόξα νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →