Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ιώβ
Ο Κύριος έδωσε, και ο Κύριος αφαίρεσε
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Το Βιβλίο του Ιώβ ανοίγει με έναν άνθρωπο «τέλειο και ευθύ, που φοβόταν τον Θεό και απέφευγε το κακό» — και έπειτα, σε μία μόνο ημέρα, του αφαιρεί τα παιδιά, τα κοπάδια και την υγεία, ώσπου να καθίσει σε κοπριά ξύνοντας τις πληγές του με ένα κομμάτι αγγείου. Η Χριστιανική Ανατολή διαβάζει εδώ και καιρό αυτό το πάθος μέσα από τα μάτια του αγίου Γρηγορίου του Μεγάλου, του Διαλόγου, του οποίου η Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων ψάλλεται καθ’ όλη τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Στα μεγάλα του Ηθικά επί του Ιώβ, ο άγιος Γρηγόριος ερμηνεύει τον άμεμπτο πάσχοντα ως τύπο του ίδιου του Χριστού — «Αληθώς αυτός εβάστασε τας ασθενείας ημών» — και της υπομονετικής Εκκλησίας που καταδιώκεται από τον πειραστή «από της πτέρνας του ποδός έως της κορυφής της κεφαλής». Ο Ιώβ δεν είναι απλή περίπτωση μελέτης υπομονής· είναι παλαιστής που τίθεται ενώπιόν μας στην αρένα, ώστε να μάθουμε πώς η ψυχή προσκολλάται στον Θεό όταν όλα τα άλλα αποσπώνται.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Αναγνώστε Ιώβ 1–2 — τον άνθρωπο της γης Ουζ, άμεμπτο και θεοφοβούμενο, πλούσιο σε γιους και αγαθά, που σηκωνόταν νωρίς για να αγιάσει τα παιδιά του· τους υιούς του Θεού που παρουσιάζονταν ενώπιον του Κυρίου, και τον Σατανά μεταξύ αυτών· το στοίχημα του κατηγόρου, «μήπως ο Ιώβ φοβείται τον Θεό δωρεάν;»· τους τέσσερις αγγελιαφόρους της καταστροφής που φθάνουν ο ένας κατόπιν του άλλου — Σαβαίους, το πυρ του Θεού, Χαλδαίους, τον μέγα άνεμο· και τον Ιώβ που σχίζει το ιμάτιό του, πέφτει στη γη και προσκυνά: «Ο Κύριος έδωκεν, και ο Κύριος αφήρεσεν· ευλογητόν το όνομα Κυρίου». Έπειτα η δεύτερη δοκιμασία — οι αηδιαστικές πληγές, η κοπριά, η πικρή συμβουλή της γυναίκας, και η απάντηση του Ιώβ: «άραγε δεχόμεθα τα αγαθά εκ χειρός Θεού, και τα κακά ου δεχόμεθα;»
Μελετήστε
Μελέτη
Γιατί η μακαριότητα του Ιώβ τοποθετείται πρώτα «εν τη γη Ουζ», χώρα εθνική; Διότι, λέγει ο άγιος Γρηγόριος, η αρετή λάμπει λαμπρότερα ανάμεσα στους πονηρούς:
διότι δεν είναι μεγάλος έπαινος να είναι κανείς αγαθός μαζί με τους αγαθούς, αλλά να είναι αγαθός με τους πονηρούς. Και το θεμέλιο όλης της ευθύτητάς του είναι ο φόβος του Θεού, τον οποίο ο άγιος Γρηγόριος ορίζει με αφοπλιστική απλότητα:
Το να φοβάται κανείς τον Θεό σημαίνει να μη παραλείπει κανένα αγαθό που πρέπει να γίνει.Έρχεται έπειτα η καρδιά όλου του βιβλίου — η ομολογία του γυμνωμένου ανθρώπου. Ο άγιος Γρηγόριος δεν μας αφήνει να την διαβάσουμε ως απλή παραίτηση· ακούει σε αυτήν βαθιά θεολογία του δώρου. Ο Ιώβ δεν λέγει ότι ο διάβολος πήρε τα αγαθά του, αλλά ο Κύριος:
Μόνο ανεκάλεσε ό,τι ήταν δικό Του, και δεν αφαίρεσε ό,τι ήταν δικό μας.Όλα όσα κατέχουμε είναι δάνειο από τον Δανειστή που δεν όρισε προθεσμία αποπληρωμής· το να λυπούμαστε σαν να μας άρπαξαν σημαίνει ότι λησμονούμε πως μόνο δανειστήκαμε. Και με το να μετατρέψει την οδύνη του σε αίνο, ο Ιώβ τραυμάτισε τον κατήγορό του:
με την ταπείνωσή του, κατέβαλε τον εχθρό στην υπερηφάνειά του, και με την υπομονή του, κατέρριψε τον σκληρό.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Ο άγιος Γρηγόριος παρατηρεί την κρυφή τέχνη της υπομονής του Ιώβ: στηριζόταν θυμούμενος τον καιρό πριν αποκτήσει οτιδήποτε να χάσει.
είναι μεγάλη παρηγοριά στην απώλεια όσων έχουμε, να ανακαλούμε στη μνήμη εκείνους τους καιρούς, όταν δεν ήταν η τύχη μας να κατέχουμε τα πράγματα που χάσαμε. Γυμνός ήλθε· γυμνός θα επιστρέψει. Η δεύτερη επίθεση οδηγεί τον Ιώβ στην κοπριά, και εδώ ο άγιος Γρηγόριος αποκαλύπτει το βαθύτερο μυστήριο της θλίψης των αγίων — γιατί ο Θεός φαίνεται να εγκαταλείπει εκείνους που αγαπά περισσότερο. Η απάντηση είναι αντιστροφή:
Τους ρίπτει έξω στο επίπεδο των ευτελών πραγμάτων, διότι τους οδηγεί μέσα στο ύψος των ακατάληπτων πραγμάτων.Η ίδια η κοπριά είναι Σταυρός, και το σπασμένο αγγείο από πηλό ξύνεται ώστε η ψυχή από κάτω να γίνει ολόκληρη. Ακόμη και καθώς ο Σατανάς πλήττει, ο Ιώβ δεν αφήνεται ποτέ αληθινά:
στην ενδότατη ψυχή του κρατιέται στερεά από το χέρι του Βοηθού του. Είναι συγχρόνως στο χέρι του διαβόλου και στο χέρι του Θεού — παραδομένος, όμως κρυμμένος· εγκαταλελειμμένος έξω, όμως στηριζόμενος μέσα.
Απαντήστε
Απόκριση
Όταν έρχεται η απώλεια — και θα έρθει — άκουσε τη φωνή που της δίνεις. Λες «ο Κύριος έδωσε, ο διάβολος πήρε», θρέφοντας παράπονο κατά του ουρανού; Ή μπορείς να πεις με τον Ιώβ ότι ο Ιδιοκτήτης μόνο ανεκάλεσε ό,τι ήταν πάντοτε δικό Του; Όλα όσα αγαπάς είναι δάνειο που κρατιέται χωρίς ορισμένη προθεσμία· Εκείνος που έδωσε μπορεί να το ζητήσει πίσω όποτε θελήσει, και δεν είναι άδικος δανειστής γι’ αυτό. Όταν ο Θεός φαίνεται να σε ρίχνει στο επίπεδο των ευτελών πραγμάτων, πάρε τον λόγο του αγίου Γρηγορίου ότι ίσως σε οδηγεί μέσα στο ύψος των ακατάληπτων πραγμάτων — ότι η κοπριά είναι πιο κοντά στον Σταυρό παρά στην απόγνωση. Λυπήσου, όπως λυπήθηκε ο Ιώβ· έσχισε το ιμάτιό του και δεν έμεινε ακίνητος. Αλλά πέσε κάτω να προσκυνήσεις ακόμη και καθώς πέφτεις στον πόνο, και θα βρεις, όπως εκείνος, ότι κανένας εχθρός δεν μπορεί να σε αρπάξει από το χέρι του Βοηθού σου. Μετάτρεψε την οδύνη σου σε αίνο, και έχεις ρίξει ακόντιο πίσω στο στήθος εκείνου που σε τραυμάτισε.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Κύριε και Δεσπότα της ζωής, που έδωσες όλα όσα έχω και μπορείς να τα ανακαλέσεις όποτε θελήσεις: δίδαξέ με να ευλογώ το όνομά Σου την ημέρα της απώλειας όπως και την ημέρα της αφθονίας, και να μη Σε κατηγορώ ποτέ ανόητα. Όταν με ρίχνεις στο επίπεδο των ευτελών πραγμάτων, οδήγησέ με μέσα στο ύψος των ακατάληπτων πραγμάτων, και ας γνωρίζω ότι ακόμη και εκεί κρατιέμαι στερεά από το χέρι του Βοηθού μου. Δώσε μου τον φόβο του Θεού που δεν παραλείπει κανένα αγαθό, και την υπομονή του μακαρίου Ιώβ, ώστε με την ταπείνωση να καταβάλω την υπερηφάνεια του εχθρού, και δια μέσου κάθε πληγής να πλησιάζω περισσότερο στον Σταυρό Σου. Διότι Εσύ είσαι η δύναμη εκείνων που ελπίζουν σε Σένα, Χριστέ ο Θεός ημών, και σε Σένα αναπέμπουμε δόξα, μετά του Πατρός Σου του εξ αιωνίου και του Παναγίου Πνεύματός Σου, νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →