← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ψαλμοί

Ψαλμοί 11-12 — με τον Ιωάννη Καλβίνο

Ψαλμοί 11-12Υπομνήματα του John Calvin20 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Στις ήσυχες ώρες της προσευχής καλωσορίζουμε τη σταθερή φωνή του Ιωάννη Καλβίνου, του οποίου η ερμηνεία της Γραφής έχει καθοδηγήσει γενιές μέσα από περιόδους δοκιμασίας και εμπιστοσύνης. Η προσεκτική προσοχή του στους Ψαλμούς αποκαλύπτει πώς η πίστη προσκολλάται στις υποσχέσεις του Θεού όταν κάθε ανθρώπινο καταφύγιο αποτυγχάνει. Σήμερα ακούμε καθώς ο Καλβίνος μας καθοδηγεί στους Ψαλμούς 11 και 12, όπου ο ψαλμωδός αντιμετωπίζει προδοσία, απάτη και την φαινομενική κατάρρευση της δικαιοσύνης. Τα λόγια του Καλβίνου μας υπενθυμίζουν ότι ο θρόνος του Θεού παραμένει ασφαλής πάνω από κάθε επίγεια καταιγίδα. Ας μας οδηγήσουν οι γνώσεις του βαθύτερα στην ίδια εμπιστοσύνη που στήριξε τον Δαβίδ πριν από πολύ καιρό.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Πάρτε το κείμενο των Ψαλμών 11 και 12 και διαβάστε τους αργά, επιτρέποντας στις λέξεις να εγκατασταθούν στην καρδιά και τον νου. Παρατηρήστε την ένταση μεταξύ του κινδύνου του ψαλμωδού και της επαναλαμβανόμενης έκκλησής του προς τον Κύριο που βασιλεύει από τον ουρανό. Αφήστε τη γλώσσα της φυγής, των θεμελίων και των παγίδων να δώσει τη θέση της στη βεβαιότητα ότι ο Θεός βλέπει και κρίνει όλα τα πράγματα. Διαβάστε μία φορά για τη ροή της ποίησης, έπειτα ξανά για τη σιωπηλή δύναμη που αναδύεται στους τελευταίους στίχους.
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Καλβίνος ανοίγει το σχόλιο αντιμετωπίζοντας τη δήλωση εμπιστοσύνης του ψαλμωδού. 1. Εν τω Ιεχωβά θέτω την εμπιστοσύνην μου. Σχεδόν πάντες οι ερμηνευταί νομίζουν ότι τούτο είναι παράπονον το οποίον ο Δαυίδ φέρει κατά των συμπατριωτών του, ότι ενώ ζητεί εις πάσαν κατεύθυνσιν κρυψώνας, δεν ηδύνατο να εύρη ουδαμού ουδέ την κοινήν ανθρωπιάτητα. Και είναι πράγματι αληθές, ότι εις όλην την πορείαν των περιπλανήσεών του, αφού κατέφυγεν εις φυγήν δια να διαφύγη την σκληρότητα του Σαούλ, δεν ηδύνατο να εύρη ασφαλές καταφύγιον, τουλάχιστον ουδέν όπου ηδύνατο να παραμείνη επί τινα χρόνον αδιατάρακτος. Ηδύνατο, λοιπόν, δικαίως να παραπονεθή κατά των συμπατριωτών του, διότι ουδείς εξ αυτών κατηξίωσε να τον προστατεύση όταν ήτο φυγάς. Αλλά νομίζω ότι έχει αναφοράν εις τι ανώτερον. Όταν πάντες οι άνθρωποι εφιλονεικούσαν, ως έδει, μεταξύ αλλήλων, να τον ωθήσουν εις απόγνωσιν, έπρεπε, συμφώνως προς την ασθένειαν της σαρκός, να θλιβή υπό μεγάλης και σχεδόν συντριπτικής θλίψεως του νου· αλλά οχυρωμένος υπό της πίστεως, εστηρίζετο εμπίστως και σταθερώς επί των υποσχέσεων του Θεού, και ούτως διεφυλάχθη από του να υποκύψη εις τους πειρασμούς εις τους οποίους εξετέθη. Τούτους τους πνευματικούς αγώνας, με τους οποίους ο Θεός τον εγύμναζεν εν μέσω των ακροτάτων κινδύνων του, απαριθμεί εδώ. Συνεπώς, ως παρετήρησα μόλις προ ολίγου, ο ψαλμός πρέπει να διαιρεθή εις δύο μέρη. Πριν εορτάση την δικαιοσύνην του Θεού, την οποίαν επιδεικνύει εις την διαφύλαξιν των ευσεβών, ο Ψαλμωδός δείχνει πώς αντεμετώπισεν ακόμη και αυτόν τον θάνατον, και όμως, διά της πίστεως και της ευθείας συνειδήσεως, είχε κερδίσει την νίκην. Καθώς πάντες οι άνθρωποι τον συνεβούλευον να εγκαταλείψη την πατρίδα του, και να αποσυρθή εις τινα τόπον εξορίας, όπου ηδύνατο να κρυφθή, καθόσον δεν απέμενεν εις αυτόν ουδεμία ελπίς ζωής, εκτός εάν παρητούτο της βασιλείας, η οποία του είχε υποσχεθή· εις την αρχήν του ψαλμού, αντιτάσσει εις ταύτην την διεστραμμένην συμβουλήν την ασπίδα της εμπιστοσύνης του εις τον Θεόν. Ο Καλβίνος εξετάζει έπειτα τας απειλάς τας οποίας προξενούν οι ασεβείς. 2. Βεβαίως, ιδού! οι ασεβείς. Τινές νομίζουν ότι τούτο προστίθεται ως η δικαιολογία την οποίαν έκαμνον εκείνοι οι οποίοι επεθύμουν ο Δαυίδ να σώση εαυτόν διά της φυγής. Κατά άλλους, ο Δαυίδ διαμαρτύρεται προς τους συμπατριώτας του, οι οποίοι έβλεπον τον θάνατον να τον απειλή από πάσας τας πλευράς, και όμως του ηρνούντο καταφύγιον. Αλλά, κατά την κρίσιν μου, συνεχίζει εδώ την αφήγησιν των δοκιμαστικών περιστάσεων εις τας οποίας ευρίσκετο. Ο σκοπός του δεν είναι μόνον να θέση ενώπιον της όψεώς μας τους κινδύνους με τους οποίους περιεβάλλετο, αλλά να μας δείξη ότι εξετέθη ακόμη και εις αυτόν τον θάνατον. Λέγει, λοιπόν, ότι οπουδήποτε και αν εκρύπτετο, ήτο αδύνατον να διαφύγη εκ των χειρών των εχθρών του. Τώρα, η περιγραφή τοιαύτης αθλίας καταστάσεως απεικονίζει εντονώτερον την χάριν του Θεού εις την απελευθέρωσιν την οποίαν του εχορήγησεν έπειτα. Όσον αφορά εις τας λέξεις, ητοίμασαν τα βέλη των επί της χορδής, δια να τοξεύσουν κρυφίως, ή εν τω σκότει, τινές νοούνται μεταφορικώς τας προσπαθείας τας οποίας οι εχθροί του Δαυίδ έκαμον δια να τον αιφνιδιάσουν διά δόλου και παγίδων. Εγώ, όμως, προτιμώ την ερμηνείαν ταύτην, ως ούσαν απλουστέραν, — ότι δεν υπήρχεν ουδείς τόπος τόσον κρυμμένος εις τον οποίον τα βέλη των εχθρών του δεν διεισέδυον, και ότι, συνεπώς, εις οιαδήποτε σπήλαια και αν κατέφευγεν δια να κρυφθή και να προστατευθή, ο θάνατος θα τον ηκολούθει ως αχώριστον σύντροφον. Εις τον στίχον 4, ο Καλβίνος στρέφεται εις την κυρίαρχον εξουσίαν του Θεού εκ του ουρανού. 4. Ο Ιεχωβά είναι εν τω ανακτόρω της αγιότητός του. Εις ό,τι ακολουθεί, ο Ψαλμωδός καυχάται εις την βεβαιότητα της εύνοιας του Θεού, περί της οποίας ωμίλησα. Στερούμενος ανθρωπίνης βοηθείας, καταφεύγει εις την πρόνοιαν του Θεού. Είναι σαφές δείγμα πίστεως, ως παρετήρησα αλλαχού, να λαμβάνη και να δανείζεται, ούτως ειπείν, [245] φως εκ του ουρανού δια να μας οδηγή εις την ελπίδα της σωτηρίας, όταν περιβαλλώμεθα εν τω κόσμω τούτω υπό σκότους από πάσης πλευράς. Πάντες οι άνθρωποι ομολογούν ότι ο κόσμος κυβερνάται υπό της προνοίας του Θεού· αλλά όταν επέρχεται τις λυπηρά σύγχυσις πραγμάτων, η οποία διαταράσσει την ησυχίαν των, και τους εμπλέκει εις δυσχέρειαν, ολίγοι είναι εκείνοι οι οποίοι διατηρούν εις τον νουν των την στερεάν πεποίθησιν της αληθείας ταύτης. Αλλά εκ του παραδείγματος του Δαυίδ, οφείλομεν να λογαριάζωμεν ούτως την πρόνοιαν του Θεού ώστε να ελπίζωμεν θεραπείαν εκ της κρίσεώς του, ακόμη και όταν τα πράγματα ευρίσκωνται εις την απελπιστικωτέραν κατάστασιν. Υπάρχει εις τας λέξεις σιωπηρά αντίθεσις μεταξύ ουρανού και γης· διότι εάν η προσοχή του Δαυίδ ήτο προσηλωμένη εις την κατάστασιν των πραγμάτων εν τω κόσμω τούτω, ως εφαίνοντο εις τον οφθαλμόν της αισθήσεως και του λόγου, δεν θα έβλεπεν ουδεμίαν προοπτικήν απελευθερώσεως εκ των παρόντων επικινδύνων περιστάσεών του. Αλλά τούτο δεν ήτο η άσκησις του Δαυίδ· αντιθέτως, όταν εν τω κόσμω πάσα δικαιοσύνη καταπατήται και η πιστότης έχει απολεσθή, συλλογίζεται ότι ο Θεός κάθηται εν τω ουρανώ τέλειος και αναλλοίωτος, εκ του οποίου έπρεπε να προσδοκά την αποκατάστασιν της τάξεως εκ της καταστάσεως ταύτης της αθλίας συγχύσεως. Δεν λέγει απλώς ότι ο Θεός κατοικεί εν τω ουρανώ· αλλά ότι βασιλεύει εκεί, ως εν βασιλικώ ανακτόρω, και έχει τον θρόνον της κρίσεώς του εκεί. Ούτε αποδίδομεν εις αυτόν την τιμήν η οποία του ανήκει, εκτός εάν πεισθώμεν πλήρως ότι το δικαστήριόν του είναι ιερόν καταφύγιον διά πάντας τους ευρισκομένους εν θλίψει και αδίκως καταπιεζομένους. Όταν, λοιπόν, η απάτη, η πανουργία, η προδοσία, η σκληρότης, η βία, και η αρπαγή, βασιλεύουν εν τω κόσμω· εν συντομία, όταν πάντα τα πράγματα ρίπτωνται εις αταξίαν και σκότος υπό της αδικίας και της πονηρίας, ας υπηρετή η πίστις ως λύχνος δια να δυνηθώμεν να θεωρήσωμεν τον ουράνιον θρόνον του Θεού, και ας αρκή η θέα αύτη δια να μας κάμη να αναμένωμεν εν υπομονή την αποκατάστασιν των πραγμάτων εις καλυτέραν κατάστασιν. Ο ναός της αγιότητός του, ή ο άγιος ναός αυτού, ο οποίος συνήθως λαμβάνεται διά την Σιών, ενταύθα δηλώνει βεβαίως τον ουρανόν· και ότι τούτο ούτως έχει, αποδεικνύεται σαφώς εκ της επαναλήψεως εις την επομένην πρότασιν, ο Ιεχωβά έχει τον θρόνον αυτού εν τω Ουρανώ· διότι είναι βέβαιον ότι ο Δαυίδ εκφράζει το αυτό πράγμα δις. Ο Καλβίνος προχωρεί εις την περιγραφήν της βεβαίας κρίσεως επί των ασεβών. 6. Θα βρέξη επί των ασεβών. Ο Δαυίδ τώρα, εις το τελευταίον μέρος, θέτει ως βεβαίαν αλήθειαν, ότι μολονότι ο Θεός, επί τινα χρόνον, δύναται να ησυχάζη και να αναβάλλη τας κρίσεις αυτού, εν τούτοις η ώρα της εκδικήσεως θα έλθη ασφαλώς. Ούτω βλέπομεν πώς βαθμηδόν ανέρχεται εις την ελπίδα ευτυχούς εκβάσεως της παρούσης θλίψεώς του, και μεταχειρίζεται τας προσπαθείας του δια να επιτύχη τούτο, ώστε η κοινωνική και ηθική αταξία, την οποίαν έβλεπεν επικρατούσαν πέριξ αυτού, να μη εξασθενήση την πίστιν αυτού. Καθώς το δικαστήριον του Θεού παραμένει στερεόν και αμετακίνητον, στηρίζεται και παρηγορεί εαυτόν, πρώτον, εκ της σκέψεως, ότι ο Θεός άνωθεν θεάται πάντα όσα γίνονται κάτω. Εν συνεχεία, εξετάζει τι απαιτεί το αξίωμα του κριτού, εκ του οποίου συμπεραίνει, ότι αι πράξεις των ανθρώπων δεν δύνανται να διαφύγουν την επιθεώρησιν του παντογνώστου οφθαλμού του Θεού, και ότι μολονότι δεν τιμωρεί αμέσως τας πονηράς πράξεις αυτών, μισεί πάντας τους ασεβείς. Τέλος, προσθέτει, ότι αφού ο Θεός είναι ωπλισμένος με δύναμιν, το μίσος τούτο δεν θα είναι μάταιον ή ανενεργόν. Ούτω, ενώ ο Θεός αναβάλλει την επιβολήν τιμωρίας, η γνώσις της δικαιοσύνης αυτού θα έχη ισχυράν επίδρασιν εις την διατήρησιν της πίστεώς μας, μέχρις ότου δείξη πράγματι ότι ουδέποτε απεμακρύνθη εκ του παρατηρητηρίου αυτού, εκ του οποίου θεάται τας πράξεις των ανθρώπων. [248] Συγκρίνει καταλλήλως τας τιμωρίας τας οποίας ο Θεός επιβάλλει προς την βροχήν. Καθώς η βροχή δεν είναι συνεχής, αλλά ο Κύριος την αποστέλλει όταν ευαρεστήται· και, όταν ο καιρός είναι γαληνιώτατος και γαληνότατος, αίφνης εγείρει καταιγίδα χαλάζης ή βιαίας βροχής· ομοίως, ενταύθα υποδηλούται ότι η εκδίκησις η οποία θα επιβληθή επί των ασεβών θα έλθη αιφνιδίως, ώστε, όταν αυτοί θα τρυφούν εν ευθυμία, και θα μεθύουν υπό των ηδονών αυτών, και «όταν λέγωσιν, Ειρήνη και ασφάλεια, αιφνίδιος όλεθρος θα επέλθη επ’ αυτούς.» [249] Συγχρόνως, ο Δαυίδ ενταύθα σαφώς αλληγορεί εις την καταστροφήν των Σοδόμων και Γομόρρας. Καθώς οι προφήται, όταν θα υπεσχέοντο την χάριν του Θεού εις τους εκλεκτούς, υπενθυμίζουν εις αυτούς την απελευθέρωσιν εκ της Αιγύπτου, την οποίαν ο Θεός επέτυχεν υπέρ του αρχαίου λαού αυτού, ούτω όταν θα εφόβιζον τους ασεβείς, απειλούν αυτούς με καταστροφήν ομοίαν προς την οποίαν συνέβη εις τα Σόδομα και τα Γόμορρα, και τούτο κάμνουν επί καλών λόγων· αφού ο Ιούδας, εις την Επιστολήν αυτού, λέγει ημίν ότι αι πόλεις αύται «παρατίθενται ως παράδειγμα, υποφέρουσαι την εκδίκησιν του αιωνίου πυρός,» (Ιούδα 1:7) Ο Ψαλμωδός, μετά πολλής ωραιότητος και καταλληλότητος, θέτει παγίδας [250] προ του πυρός και του θείου. Βλέπομεν ότι οι ασεβείς, ενώ ο Θεός τους φείδεται, ουδέν φοβούνται, αλλά παρέχουν εις εαυτούς άφθονον πεδίον εις τας παρανόμους πορείας αυτών, ως ίπποι αφεθέντες [251] εις ανοικτόν πεδίον· και έπειτα, εάν ίδουν τινα δυστυχίαν επερχομένην επ’ αυτούς, επινοούν δι’ εαυτούς οδούς διαφυγής· εν συντομία, εμπαίζουν συνεχώς τον Θεόν, ως εάν δεν ηδύναντο να συλληφθούν, εκτός εάν πρώτον τους εμπλέξη και τους κρατήση στερεώς εις τας παγίδας αυτού. Ο Θεός, λοιπόν, αρχίζει την εκδίκησιν αυτού διά παγίδων, κλείων κατά των ασεβών πάσαν οδόν διαφυγής· και όταν τους έχη εμπλέξει και δεσμεύσει, βροντά επ’ αυτών φοβερώς και φρικτωδώς, καθώς κατέφλεξεν τα Σόδομα και τας γειτονικάς πόλεις διά πυρός εξ ουρανού. Η λέξις zlphvt, zilaphoth, την οποίαν μετεφράσαμεν ανεμοστρόβιλους, υπό τινων μεταφράζεται αναφλέξεις ή καύσεις· και υπό άλλων, ταραχαί ή τρόμοι. [252] Αλλά το συμφραζόμενον απαιτεί την ερμηνείαν την οποίαν προέβαλον· διότι καταιγίς εγείρεται υπό θυελλωδών ανέμων, και έπειτα ακολουθούν βροντή και αστραπή.
Σκεφτείτε

Συλλογισμός

Ο Καλβίνος εφαρμόζει τον ψαλμό στη σταθερότητα του πιστού υπό πίεση. Αλλά καθώς φαίνεται να υπονοεί ότι θα ήταν σημάδι δυσπιστίας αν έθετε την ασφάλειά του σε φυγή, μπορεί να ερωτηθεί, αν θα ήταν νόμιμο γι' αυτόν να φύγει· ναι, γνωρίζουμε ότι συχνά αναγκαζόταν να αποσυρθεί σε εξορία, και να οδηγείται από τόπο σε τόπο, και ότι μερικές φορές κρυβόταν ακόμη και σε σπηλιές. Απαντώ, είναι αλήθεια ότι ήταν ασταθής σαν ένα φτωχό φοβισμένο πουλί, το οποίο πηδά από κλαδί σε κλαδί, [241] και αναγκαζόταν να αναζητά διαφορετικά μονοπάτια, και να περιπλανάται από τόπο σε τόπο για να αποφύγει τις παγίδες των εχθρών του· όμως η πίστη του παρέμενε τόσο σταθερή ώστε ποτέ δεν αποξενώθηκε από τον λαό του Θεού. Άλλοι τον θεωρούσαν χαμένο άνθρωπο, και έναν του οποίου οι υποθέσεις ήταν σε απελπιστική κατάσταση, μη δίνοντας περισσότερη αξία σε αυτόν από ό,τι σε ένα σάπιο μέλος, [242] όμως ποτέ δεν αποχωρίστηκε από το σώμα της Εκκλησίας. Και σίγουρα αυτά τα λόγια, Φύγετε, τείνουν μόνο να τον κάνουν να υποκύψει σε απόλυτη απόγνωση. Αλλά θα ήταν λάθος γι' αυτόν να υποκύψει σε αυτούς τους φόβους, και να καταφύγει σε φυγή, σαν να ήταν αβέβαιος για το τι θα ήταν το αποτέλεσμα. Λέει, επομένως, ρητά, ότι αυτό ειπώθηκε στην ψυχή του, εννοώντας ότι η καρδιά του διαπεράστηκε βαθιά από μια τέτοια ατιμωτική απόρριψη, αφού είδε (όπως έχω πει) ότι τείνει μόνο να κλονίσει και να αποδυναμώσει την πίστη του. Εν συντομία, αν και είχε πάντα ζήσει αθώα, όπως αρμόζει σε αληθινό υπηρέτη του Θεού, όμως αυτοί οι κακόβουλοι άνθρωποι θα τον είχαν καταδικάσει να παραμείνει για πάντα σε κατάσταση εξορίας από την πατρίδα του. Αυτός ο στίχος μας διδάσκει, ότι όσο πολύ και αν ο κόσμος μας μισεί και μας διώκει, [243] οφείλουμε παρ' όλα αυτά να παραμείνουμε σταθεροί στη θέση μας, ώστε να μην στερήσουμε τον εαυτό μας από το δικαίωμα να διεκδικούμε τις υποσχέσεις του Θεού, ή αυτές να μην ξεγλιστρήσουν από εμάς· και ότι, όσο πολύ και όσο καιρό και αν ταλαιπωρηθούμε, οφείλουμε πάντα να παραμένουμε σταθεροί και ακλόνητοι στην πίστη ότι έχουμε την κλήση του Θεού.
Απαντήστε

Απόκριση

Πού έχετε αισθανθεί την πίεση να φύγετε από τη θέση που σας έχει δώσει ο Θεός; Πώς η όραση του θρόνου του Θεού στον ουρανό σταθεροποιεί την καρδιά σας όταν τα επίγεια θεμέλια φαίνεται να καταρρέουν; Σε ποια περιοχή της ζωής πειράζεστε να πιστέψετε ότι η αδικία θα έχει τον τελευταίο λόγο;
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Κύριε ὁ Θεὸς ἡμῶν, οὗ ὁ θρόνος ἑδραῖος ἐν τοῖς οὐρανοῖς καὶ οὗ οἱ ὀφθαλμοὶ βλέπουσι τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων, δώρησαι ἡμῖν χάριν τοῦ καταφεύγειν ἐν Σοὶ ὅταν οἱ ἀσεβεῖς ἐντείνωσι τόξον καὶ τὰ θεμέλια δοκοῦσι κατεστραμμένα. Στήριξον τοὺς δικαίους διὰ τῆς πιστότητος τῆς διαθήκης Σου, δοκίμασον τὰς καρδίας ἡμῶν ἐν δικαιοσύνῃ, καὶ διατήρησον ἡμᾶς ἀεὶ βλέποντας τὸ πρόσωπόν Σου ἕως οὗ οἱ καθαροὶ λόγοι Σου πληρωθῶσι καὶ ἡ κρίσις ἐπιστρέψῃ εἰς ἰσότητα. Ἀμήν.

Υπομνήματα του John Calvin · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →