Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Δευτερονόμιο
Δευτερονόμιο 9-10 — με τον Ιωάννη Καλβίνο
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Το σχόλιο του Ιωάννη Καλβίνου στο Δευτερονόμιο 9-10 μας εισάγει στην καρδιά της διαθήκης πιστότητας του Θεού. Με προσεκτική προσοχή στο κείμενο, ο Καλβίνος δείχνει πώς η κληρονομιά του Ισραήλ στηρίζεται εξ ολοκλήρου στο θείο έλεος και όχι στην ανθρώπινη αξία. Η ερμηνεία του μας προσκαλεί να εξετάσουμε τις δικές μας καρδιές ενώπιον του ίδιου αγίου Θεού. Καθώς ακούμε, μας υπενθυμίζεται ότι κάθε ευλογία πηγάζει από την προηγούμενη χάρη του Θεού. Τα λόγια του Καλβίνου συνεχίζουν να καθοδηγούν τους αναγνώστες προς ταπεινή ευγνωμοσύνη και ανανεωμένη υπακοή. Ας προετοιμαστούμε για να δεχθούμε αυτή την αρχαία σοφία εκ νέου σήμερα.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Στραφείτε τώρα στα κεφάλαια 9 και 10 του Δευτερονομίου. Αφήστε τα λόγια του Μωυσή να εγκατασταθούν στο νου σας καθώς διαβάζετε αργά και προσευχητικά. Προσέξτε τις επαναλαμβανόμενες προειδοποιήσεις κατά της αυτοπεποίθησης και την σαφή κλήση να θυμηθείτε τις ισχυρές πράξεις του Θεού. Αφήστε το απόσπασμα να αφυπνίσει τόσο ευγνωμοσύνη όσο και συνείδηση καθώς σκέφτεστε την ιστορία του Ισραήλ και τη δική σας.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Καλβίνος ξεκινά εκθέτοντας την δωρεάν γενναιοδωρία του Θεού προς τον Ισραήλ.
1. Θα περάσεις τον Ιορδάνη αυτή την ημέρα. Όλο αυτό το απόσπασμα περιέχει έναν έπαινο για την δωρεάν γενναιοδωρία του Θεού, με την οποία είχε δεσμεύσει τον λαό στον εαυτό Του για την υπακοή στον Νόμο. Αλλά αυτό (όπως έχουμε ήδη δει) έπρεπε να ήταν ένα πολύ πιεστικό ερέθισμα για να παρακινήσει τον λαό και να τον αρπάξει εντελώς στη λατρεία και την αγάπη του Θεού, στον οποίο ήταν υπό τόσο μεγάλη υποχρέωση. Ο σκοπός του Μωυσή, λοιπόν, ήταν να δείξει ότι οι Ισραηλίτες, χωρίς καμία δική τους αξία, αλλά με την εξαιρετική καλοσύνη του Θεού, θα ήταν κληρονόμοι της γης της Χαναάν· και ότι αυτό προερχόταν εξ ολοκλήρου από τη διαθήκη και την δωρεάν υιοθεσία τους· ώστε, από μέρους τους, να επιμείνουν στην πιστή τήρηση της διαθήκης, και έτσι να είναι πιο διατεθειμένοι να τον τιμήσουν. Διότι θα ήταν πολύ επαίσχυντο αυτοί, τους οποίους ο Θεός είχε προλάβει με τη χάρη Του, να μην τον συναντήσουν, ως να λέγαμε, υποτασσόμενοι οικειοθελώς στην κυριαρχία Του. Επιπλέον, για να μην αποδώσουν τίποτα στον εαυτό τους, επαινεί το μέγεθος της δύναμης του Θεού, στο ότι δεν μπορούσαν να νικήσουν τόσα έθνη, παρά μόνο με τη θαυματουργική βοήθεια του ουρανού. Με αυτή την άποψη, δηλώνει ότι αυτά τα έθνη υπερείχαν όχι μόνο σε μέγεθος και πλήθος, αλλά και σε στρατιωτική ανδρεία. Προσθέτει ότι οι πόλεις τους ήταν μεγάλες και απόρθητες· και, τέλος, ότι σε αυτές ήταν τα παιδιά των γιγάντων, φοβερά λόγω του τεράστιου αναστήματός τους. Διότι ο Ανακ (όπως σχετίζεται στο Ιησούς Ναυή 15) ήταν ένας διάσημος γίγαντας, του οποίου οι απόγονοι ονομάζονταν Ανακίμ. Και, για να αφαιρέσει κάθε αμφιβολία γι' αυτό, παραθέτει τους ίδιους ως μάρτυρες, ότι ήταν τόσο τρομοκρατημένοι από την εμφάνισή τους ώστε να επιθυμούν να γυρίσουν πίσω. Τώρα καταλαβαίνουμε τον στόχο όλων αυτών των λεπτομερειών, δηλαδή, ότι η δόξα του Θεού μπορεί να λάμψει στις νίκες και την επιτυχία του λαού. Τα λόγια «τους οποίους γνωρίζεις, και για τους οποίους έχεις ακούσει», αναφέρονται στους κατασκόπους· διότι αυτοί οι γίγαντες δεν είχαν γίνει ακόμη ανοιχτά γνωστοί στον λαό· αλλά μεταφέρει την περίπτωση λίγων σε όλους, επειδή, από την αναφορά που έδωσαν οι κατάσκοποι, ο τρόμος είχε εισβάλει σε όλο το στρατόπεδο, σαν να είχαν πράγματι έρθει σε σύγκρουση μαζί τους. Αφού, λοιπόν, είχαν πειστεί για την κατωτερότητά τους προς τους εχθρούς τους, και είχαν αποθαρρυνθεί εντελώς από την αναφορά που έλαβαν, ο Μωυσής τους καταδικάζει με τα δικά τους στοιχεία, μήπως, ίσως, αποδώσουν αργότερα στον εαυτό τους τον έπαινο που οφειλόταν μόνο στον Θεό. Αλλά μας διδάσκεται με αυτά τα λόγια, ότι τέτοια είναι η αχαριστία της ανθρωπότητας, που συσκοτίζει, όσο μπορεί, τις ευεργεσίες του Θεού, και ποτέ δεν υποχωρεί, παρά μόνο όταν οδηγείται σε πεποίθηση.Στο εδάφιο 4, ο Καλβίνος γράφει:
4. Μη μιλήσεις στην καρδιά σου. Τώρα προειδοποιεί πιο ξεκάθαρα τον λαό να μην υψωθεί σε υπερήφανη και ανόητη καύχηση. Αν δεν ήταν φυσικά τόσο διεφθαρμένοι και κακοήθεις, θα ήταν αρκετό να δείξει τη χάρη του Θεού με μία μόνο λέξη· αλλά δεν μπορούσε να τους παρακινήσει σε ευγνωμοσύνη παρά μόνο διορθώνοντας και καταστρέφοντας την υπερηφάνειά τους. Επομένως, αφαιρεί αυτό το εμπόδιο, ώστε η γενναιοδωρία του Θεού να είναι εμφανής ανάμεσά τους. «Να μιλήσεις στην καρδιά» ισοδυναμεί με το να στοχάζεσαι ή να σχηματίζεις γνώμη. Γι' αυτό ο Μωυσής δεν μόνο ελέγχει την καύχηση των χειλιών, αλλά και αυτή την κρυμμένη αλαζονεία, με την οποία οι άνθρωποι φουσκώνουν, όταν αποδίδουν στον εαυτό τους τον έπαινο που οφείλεται στον Θεό. Επιπλέον, δεν απαγορεύει μόνο να αποδώσουν στον εαυτό τους ότι νίκησαν τους εχθρούς τους και κατέλαβαν τη γη, αλλά και να φανταστούν ότι αυτό ήταν η δίκαιη ανταπόδοση των αξιών τους. Διότι ο Θεός δεν στερείται λιγότερο της δόξας Του όταν οι άνθρωποι αντιτάσσουν τη δικαιοσύνη τους στην ελευθεριότητά Του, παρά όταν καυχώνται ότι όποιες ευλογίες έχουν αποκτήθηκαν με τη δική τους επιμέλεια. Για να γίνει αυτό πιο σαφές, θα το επαναλάβω. Ο Μωυσής δεν απαγορεύει στον λαό να σκέφτεται ότι οι ίδιοι απέκτησαν τη γη χωρίς τη βοήθεια του Θεού· όχι, θεωρεί δεδομένο ότι οι ίδιοι θα παραδεχτούν ότι ήταν με τη βοήθεια του Θεού που νίκησαν· αλλά δεν αρκείται σε αυτή την περιορισμένη ευγνωμοσύνη εκτός αν ταυτόχρονα παραδεχτούν ότι δεν άξιζαν τίποτα τέτοιο, και επομένως ότι ήταν μια απλή και δωρεάν πράξη της καλοσύνης Του. Ο λόγος που δίνεται στη δεύτερη πρόταση δεν φαίνεται αρκετά πειστικός, δηλαδή, ότι τα έθνη εκδιώχθηκαν λόγω της δικής τους πονηρίας· διότι θα μπορούσε να ήταν ότι αυτό που ο Θεός αφαίρεσε από αυτούς τους πονηρούς αποστάτες το μετέφερε σε αυτούς που ήταν πιο άξιοι· αλλά φαίνεται να είναι μια έμμεση προειδοποίηση, ότι οι Ισραηλίτες πρέπει να συγκρίνουν τον εαυτό τους με αυτά τα έθνη· επειδή ήταν προφανές να συναχθεί από εκεί, ότι δεν απέκτησαν αυτή την ξένη γη, από την οποία οι πρώην κάτοικοι είχαν εκδιωχθεί, με τη δική τους δικαιοσύνη. Και αυτό εκφράζεται ακόμη πιο ξεκάθαρα στους δύο επόμενους στίχους.Ο Καλβίνος στρέφεται στη συνέχεια στο εδάφιο 5 και συνεχίζει:
5. Όχι για τη δικαιοσύνη σου. Πρώτα απ' όλα, θα ήθελε η τιμωρία που επιβλήθηκε σε αυτά τα έθνη να αφυπνίσει τους Ισραηλίτες σε φόβο, και έτσι να μην αποδώσουν τίποτα στον εαυτό τους· επειδή ήταν ο σχεδιασμός του Θεού όχι να ανταμείψει τις αξίες τους, αλλά να δείξει την αυστηρότητα της κρίσης Του. Δεύτερον, το επιβεβαιώνει με δύο επιχειρήματα· δηλαδή, επειδή ο Θεός έτσι εκπλήρωσε αυτό που υποσχέθηκε στον Αβραάμ· (η οποία υπόσχεση, όπως έχει ήδη φανεί, βασιζόταν σε καθαρή χάρη·) και, πάλι, επειδή ο λαός ο ίδιος ήταν φυσικά διεστραμμένος και επαναστατικός. Ως εκ τούτου, φαίνεται αρκετά ότι δεν υπήρχε χώρος για αξίες, αφού με αυτές η διαθήκη του Θεού θα είχε ακυρωθεί, ούτε, αν υπήρχαν, θα μπορούσε να βρεθεί καμία τέτοια σε τόσο διεφθαρμένο και απείθαρχο έθνος. Και επιπλέον, ο Θεός είχε κάνει τη διαθήκη Του με τον Αβραάμ σχεδόν τέσσερις αιώνες πριν γεννηθούν. Ως εκ τούτου, προκύπτει ότι αυτή η ευεργεσία προερχόταν από κάποια άλλη πηγή. Αλλά ακόμη περισσότερο καταστέλλει την υπερηφάνειά τους, κατηγορώντας τους ότι είναι «σκληροτράχηλοι»· διότι θα ήταν πολύ παράλογο να φανταστεί κανείς ότι ο Θεός, τον οποίο δεν είχαν πάψει να προκαλούν με τις αμαρτίες τους, ήταν υπόχρεος σε αυτούς, σαν να είχαν εκπληρώσει σωστά το καθήκον τους. Αυτή η μεταφορά λαμβάνεται από τα βόδια, τα οποία είναι άχρηστα μέχρι να συνηθίσουν να λυγίζουν τους λαιμούς τους· είναι τότε το ίδιο με το να λέει ότι δεν ήταν μόνο ανυπότακτοι, αλλά ότι στην πείσμα τους απέρριπταν τον ζυγό. Με το να τους εντυπώνει, για τρίτη φορά, ότι οι Ισραηλίτες δεν άξιζαν τη γη με τη δικαιοσύνη τους, μαθαίνουμε ότι τίποτα δεν είναι πιο δύσκολο από το να απογυμνώσουν οι άνθρωποι τον εαυτό τους από την τυφλή αλαζονεία τους, με την οποία αφαιρούν κάποιο μέρος του ελέους από τα ελέη του Θεού. Τώρα, αν σε σχέση με μια επίγεια κληρονομιά ο Θεός υψώνει τόσο πολύ το έλεός Του, τι πρέπει να σκεφτούμε για την ουράνια κληρονομιά; Θα ήθελε να αποδοθεί μόνο σε Αυτόν, ότι τα παιδιά του Ισραήλ κατέχουν τη γη της Χαναάν· πόσο λιγότερο, λοιπόν, θα ανεχόταν την παρεμβολή των αξιών των ανθρώπων για την απόκτηση του ουρανού; Ούτε υπάρχει τίποτα στην πρόφαση των Παπιστών ότι αποδίδουν την πρώτη θέση στη γενναιοδωρία του Θεού· επειδή Αυτός διεκδικεί εντελώς για τον εαυτό Του αυτό που θα μοιράζονταν μαζί Του. Αλλά αν κάποιος αντιτείνει ότι αυτό ειπώθηκε μόνο στον αρχαίο λαό Του, απαντώ, ότι δεν είμαστε καλύτεροι από αυτούς. Ας αποσυρθεί ο καθένας στον εαυτό του, και δεν θα δικαιολογήσει τη σκληρότητα του λαιμού του. Αλλά αυτοί που αναγεννιούνται από το Πνεύμα του Θεού, γνωρίζουν ότι δεν είναι φυσικά διαμορφωμένοι για υπακοή· και έτσι ότι είναι μόνο το έλεος που τους κάνει να διαφέρουν από τους χειρότερους ανθρώπους.
Σκεφτείτε
Συλλογισμός
Ο Καλβίνος ολοκληρώνει το τμήμα συνοψίζοντας τι απαιτεί ο Θεός από τον λαό Του.
13. Φυλάττοντας τις εντολές του Κυρίου, και τα διατάγματά Του, τα οποία εγώ σου προστάζω σήμερα, για να σου γίνει καλό. Και τώρα, Ισραήλ, τι απαιτεί ο Κύριος ο Θεός σου; Αφού εξήγησε κάθε Εντολή με τη σειρά της, τώρα μένει να δούμε ποιο είναι το άθροισμα των περιεχομένων του Νόμου, και ποιος ο σκοπός και το αντικείμενο των διδασκαλιών του. Διότι ο Παύλος εξάγει την αληθινή χρήση του, όταν δηλώνει ότι το τέλος του είναι
Απαντήστε
Απόκριση
Πού πιστώνετε πιο εύκολα τη δική σας αξία αντί για την προηγούμενη χάρη του Θεού; Πώς η ανάμνηση της παρελθούσας επανάστασης βαθαίνει την ευγνωμοσύνη σας για την υπομονή του Θεού; Με ποιον πρακτικό τρόπο θα περπατήσετε στον φόβο και την αγάπη του Κυρίου αυτή την εβδομάδα;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Κύριε ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὁ δούς τὴν γῆν τῷ Ἰσραήλ οὐ κατὰ τὴν δικαιοσύνην αὐτῶν ἀλλὰ κατὰ τὸ ἔλεος τῆς διαθήκης Σου τὸ ὀμωμοσμένον τοῖς πατράσιν, ὑπόταξον τὰς καρδίας ἡμῶν ὥστε νὰ ἀποκηρύξωμεν πᾶσαν ἀξίωσιν ἀξίας καὶ νὰ ἀναπαυθῶμεν ὁλοκληρωτικῶς ἐν τῇ κυριαρχικῇ χάριτί Σου. Μνήσθητι ἡμῶν κατὰ τὴν πίστιν Σου, ἵνα Σὲ φοβώμεθα, Σὲ ἀγαπῶμεν, καὶ Σὲ λατρεύωμεν ἐξ ὅλης τῆς δυνάμεως ἡμῶν, διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Λυτρωτοῦ ἡμῶν. Ἀμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →