← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Παροιμίες

Η Σοφία Οικοδόμησε τον Οίκο Της: Ελάτε, Φάγετε τον Άρτο Μου και Πιείτε τον Οίνο Μου

Παροιμίες 9-10Catena επί των Παροιμιών (Migne PG 87, αποδιδομένη εις τον Προκόπιον Γάζης· η απόδοσις αμφισβητουμένη) — αποδοθείσα εκ του δημοσίου ελληνικού κειμένου υπό της Eterniseed24 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Οι Παροιμίαι εννέα ανοίγουν με έναν από τους πλέον αγαπητούς στίχους ολόκληρης της χριστιανικής παραδόσεως: «Η σοφία ωκοδόμησε τον οίκον αυτής, ελάξευσεν τους επτά στύλους αυτής… εμίξε τον οίνον αυτής, και ητοίμασε την τράπεζαν αυτής». Οι Έλληνες Πατέρες, και η αλυσίδα που τους συγκεντρώνει, ερμηνεύουν αυτή τη Σοφία ως την υπόστατη Δύναμη του Θεού — τον Χριστό τη Σοφία του Θεού — και τον οίκο αυτής ως όλο τον κόσμο και, πιο οικεία, τον ίδιο τον άνθρωπο, που έγινε κατοικία του Θεού. Τους επτά στύλους η αλυσίδα τους ερμηνεύει ως τα επταπλά χαρίσματα του Πνεύματος με τα οποία οικοδομείται ο πιστός· και έπειτα το θαύμα του κεφαλαίου ξεδιπλώνεται ως εικόνα της Θείας Ευχαριστίας. Η Σοφία σφάζει τις θυσίες της, αναμειγνύει τον οίνο της στο κρατήρα, αποστέλλει τους υπηρέτες της — τους αποστόλους με το ευαγγέλιο — και κράζει: «Ελάτε, φάγετε από του άρτου μου, και πίετε τον οίνον ον εκέρασα». Η αλυσίδα το ερμηνεύει αδιστάκτως για το Σώμα και το Αίμα του Χριστού: «φάγετε το σώμα μου… πίετε το αίμα μου», που τρέφει την ψυχή προς θέωση. Ο οίκος που οικοδόμησε η Σοφία είναι ο τόπος της αγίας Τραπέζης. Απέναντι σε αυτή την αληθινή Σοφία το κεφάλαιο αντιπαραθέτει μια πλαστή: «την άφρονα γυναίκα», την οποία η αλυσίδα ερμηνεύει ως την προπετή φαντασία, καθισμένη στην πόρτα της και καλούσα: «Κλεμμένα ύδατα γλυκύτερα» — το ψεύτικο συμπόσιο των αισθήσεων που καταλήγει στον Άδη. Το δέκατο κεφάλαιο στρέφεται έπειτα στις ρήσεις των σοφών: «Υιός σοφός ευφραίνει πατέρα», το οποίο η αλυσίδα ερμηνεύει για τον λόγο που γεννιέται στην ψυχή που γνωρίζει το αληθώς αγαθό· «η δικαιοσύνη ρύεται εκ θανάτου»· και τη μεγάλη εικόνα του δικαίου ως πηγής ζωής, στην οποία χέρι αναπαύεται το ζωοποιό Πνεύμα, διότι αυτοί «ζώσι την ζωήν την κεκρυμμένην εν Χριστώ».
Διαβάστε

Ανάγνωση

Αναγνώσατε Παροιμίας 9–10 — «Η σοφία ωκοδόμησε τον οίκον αυτής· έστησε τους επτά στύλους αυτής. Έσφαξε τας θυσίας αυτής· εμίξε τον οίνον αυτής εν τω κρατήρι, και ητοίμασε την τράπεζαν αυτής. Απέστειλε τους δούλους αυτής, καλούσα μετά υψηλής κηρύξεως… Όστις άφρων, εκκλινάτω προς με… Ελάτε, φάγετε τον άρτον μου, και πίετε τον οίνον ον εκέρασα υμίν. Απολείψατε αφροσύνην, και ζήσεσθε… Αρχή σοφίας φόβος Κυρίου». Και περί της πλαστής: «Γυνή άφρων και θρασεία… καθίζει επί θύραις του οίκου αυτής… Άψασθε άρτων κρυφίων, και πίετε ύδωρ κλεψίμου γλυκύ… ουκ οίδε δε ότι γηγενείς παρά αυτή απολλύονται». Έπειτα το δέκατο κεφάλαιο: «Υιός σοφός ευφραίνει πατέρα· υιός δε άφρων λύπη τη μητρί… Δικαιοσύνη ρύεται εκ θανάτου… Ο Κύριος ου λυπήσει ψυχάς δικαίων… Πηγή ζωής εν χειρί δικαίου… Αγάπη καλύψει πάντας τους μη αγαπώντας μάχην… Μνήμη δικαίου μετά εγκωμίων».
Μελετήστε

Μελέτη

Τι είναι ο οίκος που οικοδόμησε η Σοφία; Η αλυσίδα τον ερμηνεύει για όλο τον κόσμο και για τον ίδιο τον άνθρωπο, που έγινε κατοικία του Θεού — διότι η Δύναμη του Θεού ητοίμασε την ιδίαν αυτής κατοικίαν· και τον σύμπαντα κόσμον, εν ω κατοικεί κατά την ενέργειαν, και αυτόν τον άνθρωπον, τον εκ φανερού και αφανερού φύσεως κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν Θεού πεπλασμένον. Και η τράπεζα που στρώνει δεν είναι συνηθισμένο συμπόσιο. Όταν η Σοφία κράζει: «Ελάτε, φάγετε τον άρτον μου, και πίετε τον οίνον ον εκέρασα», η αλυσίδα ακούει τα ίδια τα λόγια της Ευχαριστίας — ο Λόγος προσφέρει το ίδιο το Σώμα και το Αίμα Του προς θέωσή μας: Ελάτε, φάγετε το σώμα μου, το κατά την αρετήν ως άρτον τρέφον υμάς, και πίετε το αίμα μου, το κατά την γνώσιν ως οίνον ευφραίνον υμάς και προς θέωσιν μεταφέρον. Τους υπηρέτες που αποστέλλει για να προσκαλέσει τους φιλοξενουμένους η αλυσίδα τους ερμηνεύει ως τους αποστόλους που φέρουν το ευαγγέλιο: Αυτός απέστειλε τους αποστόλους τους υπηρετούντας τη θεία αυτού βουλήν, μετά της ευαγγελικής κηρύξεως, καλώντας τους ανθρώπους προς Εαυτόν. Έτσι όλη η εικόνα των Παροιμιών εννέα — οίκος, στύλοι, θυσία, οίνος, τράπεζα, υπηρέτες, πρόσκληση — ερμηνεύεται ως το μυστήριο του Χριστού της Σοφίας του Θεού, ο οποιος οικοδομεί την Εκκλησία Του, αποστέλλει τους αποστόλους Του και τρέφει τους ιδίους με τον Εαυτόν Του.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Το δέκατο κεφάλαιο συγκεντρώνει τους καρπούς της ζωής που οικοδομήθηκε από τη Σοφία. «Υιός σοφός ευφραίνει πατέρα» η αλυσίδα το ερμηνεύει εσωτερικά, για τον λόγο που γεννά η ψυχή όταν γνωρίζει το αληθώς αγαθό και έτσι βρίσκει τον δρόμο της πίσω στην αιτία της: ένας τέτοιος λόγος πνευματικώς ευφραίνει τον πατέρα, ως ο διά της αληθούς περί των όντων δόξης επιτυγχάνων τον ίδιον νουν ως αιτίαν. Και όταν το κεφάλαιο λέγει «ο Κύριος ου λυπήσει ψυχάς δικαίων», η αλυσίδα ερμηνεύει τη βοήθεια που λαμβάνουν ως τον ίδιο τον Άρτο εξ ουρανού, τον Λόγο που τρέφει εκείνους που υπακούουν σε Αυτόν: Ο Θεός ου στερήσει της μετοχής εαυτού τας υπακούουσας αυτώ ψυχάς, τον άρτον τον εκ του ουρανού καταβαίνοντα. Η «πηγή ζωής εν χειρί δικαίου» η αλυσίδα την ερμηνεύει για το ζωοποιό Πνεύμα που αναπαύεται κατά χάριν στους δικαίους — και τελικώς για τον Λόγο που χαρίζει αιώνια ζωή: Αυτός έχων φύσει εν εαυτώ το ζωοποιόν Πνεύμα, ο Θεός Λόγος, χαρίζεται αιώνιον ζωήν τοις πιστεύουσιν εις αυτόν. Και τον λόγο του κεφαλαίου ότι «αγάπη καλύψει πάντας τους μη αγαπώντας μάχην» η αλυσίδα τον ερμηνεύει για τη θεία αγάπη που συμφιλιώνει σάρκα και ψυχή, ώστε τα δύο να παύσουν τον πόλεμο και να ζήσουν μαζί μία ζωή — διότι όσοι υποτάσσουν τη σάρκα στην ψυχή ζώσι την ζωήν την κεκρυμμένην εν Χριστώ. Έτσι το βιβλίο που άρχισε με τον φόβο του Κυρίου τελειώνει αυτό το τόξο στην Τράπεζα και την κεκρυμμένη ζωή: ο Χριστός η Σοφία οικοδομεί τον οίκο, τρέφει τους φιλοξενουμένους με τον Εαυτόν Του και κρύπτει τη ζωή τους στη δική Του.
Απαντήστε

Απόκριση

Ελάτε στον οίκο που οικοδόμησε η Σοφία. Η αλυσίδα σας λέγει ότι ο οίκος είναι ο κόσμος και, πιο οικεία, εσείς οι ίδιοι — πλασμένοι για να είστε κατοικία του Θεού, υψωμένοι στους επτά στύλους των χαρισμάτων του Πνεύματος. Και σας λέγει τι είναι η Τράπεζα: όταν η Σοφία κράζει: «Ελάτε, φάγετε τον άρτον μου, και πίετε τον οίνον ον εκέρασα», προσφέρει το Σώμα και το Αίμα του Χριστού, την τροφή που σας τρέφει εν αρετή, σας ευφραίνει εν γνώσει και σας μεταφέρει προς θέωση. Μην συμποσιάζετε λοιπόν στην πλαστή τράπεζα της άφρονος γυναικός, της οποίας τα «κλεψίμου ύδατα» — οι ηδονές των αισθήσεων που αρπάζονται κρυφά — είναι γλυκά για μια στιγμή και καταλήγουν παρά τους νεκρούς. Επιλέξτε το αληθινό συμπόσιο: ελάτε στην Ευχαριστία πεινασμένοι, φάγετε τον Άρτο του ουρανού, και αφήστε τον ίδιο τον Χριστό να γίνει η ζωή σας. Έπειτα ζήστε ως ο σοφός υιός που ευφραίνει τον Πατέρα — γεννώντας στην ψυχή σας τον λόγο που γνωρίζει το αληθώς αγαθό, και έτσι επιστρέφοντας στον Πλάστη σας ως προς την αιτία σας. Αφήστε τη δικαιοσύνη να σας ρύσει εκ θανάτου, διότι ο Κύριος δεν θα εγκαταλείψει τις ψυχές που υπακούουν σε Αυτόν, τον Άρτο τον εκ του ουρανού καταβαίνοντα. Φέρτε εντός σας την πηγή ζωής, το ζωοποιό Πνεύμα που αναπαύεται κατά χάριν στους δικαίους. Και αφήστε την αγάπη να καλύψει την παλαιά έριδα μεταξύ σαρκός και ψυχής σας, ώστε τα δύο να παύσουν τον πόλεμο και να ζήσουν μαζί μία ζωή — τη ζωή, λέγει η αλυσίδα, την κεκρυμμένην εν Χριστώ. Η Σοφία ωκοδόμησε τον οίκον της και έστρωσε την Τράπεζα της· εγέρθητε, και ελάτε, και φάγετε.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Χριστέ, η Σοφία του Θεού, ο ωκοδομηκώς τον οίκον Σου και ελαξεύσας τους επτά στύλους αυτού, και ποιήσας και εμέ κατοικίαν Σου, πεπλασμένον κατ’ εικόνα Σην: ετοίμασόν με να γίνω ναός Σου, υψωμένος επί των χαρισμάτων του Πνεύματός Σου. Έσφαξας τα είδωλα εντός μου, εμίξας τον οίνον Σου εν τω κρατήρι, και έστρωσας την Τράπεζάν Σου· και κράζεις έτι: Ελάτε, φάγετε τον άρτον μου και πίετε τον οίνον ον εκέρασα. Ας έλθω εις την αγίαν Σου Τράπεζαν πεινών σε· τρέφε με τω Σώματί Σου τω τρέφοντι προς αρετήν, και εύφραινέ με τω Αίματί Σου τω μεταφέροντί με προς θέωσιν. Φύλαξόν με από του πλαστού συμποσίου της προπετούς φαντασίας, ων τα κλεψίμου ύδατα γλυκέα επί ώραν και καταλήγουσι παρά τους νεκρούς. Ποίησόν με υιόν σοφόν τον ευφραίνοντα τον Πατέρα, γεννώντα εν τη ψυχή μου τον λόγον τον γινώσκοντα το αληθώς αγαθόν και επιστρέφοντα προς Σε ως προς την αιτίαν μου. Ας ρύσηται με η δικαιοσύνη εκ θανάτου· μη εγκαταλίπης την ψυχήν μου, αλλά γίνου συ ο Άρτος ο εκ του ουρανού καταβαίνων, και θέσον εν εμοί την πηγήν ζωής, το ζωοποιόν Πνεύμα Σου. Και ας καλύψη η αγάπη Σου την έριν μεταξύ της σαρκός μου και της ψυχής μου, ώστε τα δύο να ζήσωσι μαζί την μίαν ζωήν την κεκρυμμένην εν Σοι. Σοι, ω Χριστέ ο Θεός ημών, τη Σοφία τη οικοδομούση τον οίκον και τρεφούση ημάς εξ εαυτής, μετά του Πατρός και του παναγίου Πνεύματος, δόξα νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Catena επί των Παροιμιών (Migne PG 87, αποδιδομένη εις τον Προκόπιον Γάζης· η απόδοσις αμφισβητουμένη) — αποδοθείσα εκ του δημοσίου ελληνικού κειμένου υπό της Eterniseed · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →