Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Γένεσις
Το Γέλιο και η Δέσμευση: Ο Ισαάκ Δόθηκε και Προσφέρθηκε (Γένεση 21–22)
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Ο πολυαναμενόμενος γιος γεννήθηκε επιτέλους και το όνομά του είναι Γέλιο — Ισαάκ. Έπειτα, σχεδόν πριν η χαρά εγκατασταθεί, ο ίδιος Θεός που τον έδωσε διατάζει να δοθεί πίσω: «Λάβε τώρα τον υιόν σου, τον μονογενή σου Ισαάκ, τον οποίον αγαπάς… και πρόσφερε αυτόν εκεί εις ολοκαύτωμα». Η Γένεση 22 είναι μία από τις πλέον τρομερές και φωτεινές σελίδες σε όλη την Αγία Γραφή, και ολόκληρη η Εκκλησία, Ανατολή και Δύση, την ανέγνωσε πάντοτε με τρόμο και με ελπίδα. Διότι η Εκκλησία βλέπει εδώ όχι κυρίως μια δοκιμασία του θάρρους ενός γέροντα, αλλά ένα παράθυρο ανοιχτό στην καρδιά του Θεού — ένας πατέρας που φέρει φωτιά και μαχαίρι πάνω σε βουνό, ένας γιος που φέρει στους δικούς του ώμους το ξύλο στο οποίο πρόκειται να πεθάνει. Ο οδηγός μας σε αυτά τα κεφάλαια είναι ο Μακάριος Αυγουστίνος Ιππώνος (354–430), ο μέγας Πατέρας της Δύσεως τον οποίο η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά ως Μακάριο· αυτός το ερμηνεύει, μαζί με τους Πατέρες κάθε εποχής, ως τύπο του Πατέρα που δεν θα φείδονταν κάποτε του ιδίου Υιού Του. Έτσι το γέλιο της Γενέσεως 21 και η δέσμευση της Γενέσεως 22 ανήκουν μαζί: το δώρο και η προσφορά, η χαρά και ο σταυρός, κρατημένα σε μία υπόσχεση που τρέχει προς τον Χριστό.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Ανάγνωση Γενέσεως 21–22 — η γέννηση του Ισαάκ στα γηρατειά της Σάρρας και το γέλιο της χαράς της· η αποπομπή της Άγαρ και του Ισμαήλ στην έρημο και το έλεος του Θεού προς το παιδί· η διαθήκη στη Βηρσαβεέ· και έπειτα η μεγάλη δοκιμασία: η εντολή του Θεού να προσφερθεί ο Ισαάκ, το τριήμερο ταξίδι, το ξύλο που τοποθετήθηκε στους ώμους του γιου, το θυσιαστήριο, το μαχαίρι που συγκρατήθηκε από τη φωνή του αγγέλου, ο κριός που πιάστηκε στο πυκνό, και ο όρκος της ευλογίας — «εν τω σπέρματί σου ευλογηθήσονται πάντα τα έθνη της γης».
Μελετήστε
Μελέτη
Το ίδιο το όνομα του Ισαάκ είναι μια σφραγισμένη παραβολή. Και οι δύο γονείς είχαν γελάσει στην αδύνατη υπόσχεση — ο Αβραάμ με θαυμαστική χαρά, και η Σάρρα, όπως σημειώνει ο Μακάριος Αυγουστίνος, με γέλιο που δεν ήταν ακόμη ολόκληρο:
η μητέρα του, όταν του επαναγγέλθηκε από εκείνους τους τρεις άνδρες, είχε γελάσει, αμφιβάλλοντας από χαρά. Αλλά όταν το παιδί βρίσκεται πραγματικά στην αγκαλιά της το γέλιο καθαρίζεται σε αίνο —
η Σάρρα έδειξε ότι το γέλιο της δεν ήταν γέλιο χλευαστικής μομφής, αλλά γέλιο χαρούμενου αίνου. Το όνομα του παιδιού είναι η χαρά ενός Θεού που τηρεί τον λόγο Του ενάντια σε κάθε φυσική αδυναμία. Έπειτα έρχεται η εντολή να τον προσφέρει, και εδώ ο Μακάριος Αυγουστίνος υπερασπίζεται πρώτα την ίδια την ιδέα μιας δοκιμασίας. Μια δοκιμασία δεν είναι από μόνη της κακό· μπορεί να είναι η αφορμή της αληθινής δόξας μιας ψυχής —
κάθε πειρασμός δεν είναι αξιόμεμπτος, διότι παρέχει δοκιμή, φανερώνοντας αυτό που η πίστη ήδη κατέχει. Και τι κατείχε η πίστη του Αβραάμ; Ότι ο Θεός που έδωσε τον Ισαάκ δια της υποσχέσεως μπορούσε να τον δώσει πίσω ακόμη και από τον θάνατο. Έτσι
ο Αβραάμ είναι άξιος επαίνου, διότι πίστευε εξαρχής ότι ο υιός του, όταν προσφερθεί, θα αναστηθεί. Ο πατριάρχης ανεβαίνει το βουνό όχι με απόγνωση αλλά με ελπίδα αναστάσεως.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Τώρα ο ανατολικός φακός ανοίγει τη σκηνή στο πλήρες βάθος της, και ο Μακάριος Αυγουστίνος βλέπει τον Χριστό σε κάθε λεπτομέρεια. Ο γιος που φέρει το ξύλο της δικής του θυσίας πάνω στο λόφο είναι ο τύπος του Υιού που έφερε τον σταυρό Του:
ο Ισαάκ επίσης ο ίδιος έφερε στον τόπο της θυσίας το ξύλο στο οποίο επρόκειτο να προσφερθεί, όπως ακριβώς ο Κύριος ο Ίδιος έφερε τον δικό Του σταυρό. Όταν στο τέλος το μαχαίρι συγκρατείται και εμφανίζεται ένας κριός, μπλεγμένος από τα κέρατά του στο πυκνό, το υποκατάστατο δεν είναι τυχαίο της ιστορίας αλλά προφητεία —
Τι λοιπόν αντιπροσώπευε παρά τον Ιησού, ο οποίος, πριν προσφερθεί, στεφανώθηκε με ακάνθους από τους Ιουδαίους. Και πίσω από ολόκληρο το βουνό στέκεται ο Πατέρας, για τον οποίο ο Απόστολος λέγει
Εκείνος που δεν εφείσθη του ιδίου Υιού Του, αλλά τον παρέδωκε υπέρ ημών πάντων. Αυτός είναι ο λόγος που η Ανατολή αγαπά την Ακεδά: ο Ισαάκ γλιτώνει επειδή υπάρχει ένας μεγαλύτερος Ισαάκ που δεν θα γλιτώσει· ο κριός πεθαίνει στη θέση του γιου επειδή ο Αμνός του Θεού θα πεθάνει στη δική μας. Το υψωμένο μαχαίρι του Αβραάμ είναι μια ερώτηση, και η Γολγοθά είναι η απάντηση.
Απαντήστε
Απόκριση
Τι σας έχει ζητήσει ο Θεός να θέσετε στο θυσιαστήριο — το πράγμα που δόθηκε δια της υποσχέσεως, την ίδια τη χαρά που περιμένατε χρόνια να λάβετε; Η Γένεση 22 δεν μας κολακεύει ότι μια τέτοια εντολή είναι εύκολη· η τριήμερη σιωπή του Αβραάμ πάνω στο βουνό είναι η σιωπή ενός ανθρώπου που αγαπούσε τον υιό του. Ωστόσο παρατηρήστε πού ήταν αγκυρωμένη η υπακοή του: όχι σε στωική παραίτηση αλλά σε ελπίδα αναστάσεως, την πεποίθηση ότι ο Θεός που δίνει μπορεί να δώσει πάλι, ακόμη και από τους νεκρούς. Δεν μας ζητείται να κατασκευάσουμε το θάρρος του Αβραάμ· μας ζητείται να εμπιστευθούμε τον Θεό του Αβραάμ — τον Πατέρα που, σε έναν μεταγενέστερο λόφο, δεν συγκράτησε το ίδιο Του το χέρι, αλλά «δεν εφείσθη του ιδίου Υιού Του… υπέρ ημών πάντων». Όταν σας προστάζουν να δώσετε πίσω αυτό που αγαπάτε περισσότερο, θυμηθείτε τον κριό στο πυκνό: ο Θεός ο Ίδιος έχει ήδη προνοήσει την προσφορά, και αυτό που προνόησε ήταν ο ίδιος ο αγαπημένος Του Υιός. Καταθέστε ό,τι ζητά. Το χέρι που το δέχεται είναι τρυπημένο, και δίνει πίσω περισσότερο από ό,τι παίρνει.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Θεέ του Αβραάμ, που μετέτρεψες το αμφιβάλλον γέλιο μιας γηραλέας γυναίκας σε ύμνο αίνου, και που πάνω στο βουνό προνόησες ο Ίδιος την προσφορά: βάθυνε μέσα μου την πίστη του πατέρα μας Αβραάμ, ο οποίος πίστεψε ότι μπορούσες να αναστήσεις τον υιό του ακόμη και από τους νεκρούς. Δίδαξέ με να θέτω στο θυσιαστήριό Σου ό,τι ζητάς, εμπιστευόμενος ότι Εσύ που δεν εφείσθης του ιδίου αγαπημένου Σου Υιού δεν θα μου αρνηθείς κανένα αγαθό. Όπως ο Ισαάκ έφερε το ξύλο της δικής του προσφοράς, έτσι και ο Χριστός Σου έφερε τον σταυρό Του για τη σωτηρία μου· όπως ο κριός στεφανώθηκε με ακάνθους και πέθανε στη θέση του γιου, έτσι και ο Αμνός του Θεού πέθανε στη δική μου. Ας Σε ακολουθήσω σε κάθε βουνό που ορίζεις, με υπακοή και με ελπίδα. Σε Εσένα, τον Πατέρα που έδωσε, με τον Υιό που προσφέρθηκε, και το Άγιον Πνεύμα που ζωοποιεί τους νεκρούς, ανήκει η δόξα τώρα και πάντοτε, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →