← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Δευτερονόμιο

Ο Ουρανός και η Γη ως Μάρτυρες: Το Άσμα του Μωυσή και η Κλήση των Εθνών

Δευτερονόμιο 31-32Τα Ζητήματα επί της Οκτατεύχου και των Βιβλίων των Βασιλειών και των Χρονικών του Μακαρίου Θεοδωρήτου Κύρου (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού από την Eterniseed)24 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Καθώς ο Μωυσής πλησιάζει το τέλος του, γράφει τον Νόμο σε βιβλίο, ορίζει την ανάγνωσή του, καλεί τον ουρανό και τη γη ως μάρτυρες εναντίον του λαού, και ψάλλει το μέγα Άσμα που προφητεύει το μέλλον τους. Ο μακάριος Θεοδώρητος Κύρου ερμηνεύει αυτά τα κεφάλαια ως προφητεία, βρίσκοντας στο Άσμα την κλήση των εθνών και την τιμωρία της απιστίας. Γιατί καλεί τον ουρανό και τη γη ως μάρτυρες; Όχι επειδή είναι έμψυχα και λογικά, απαντά ο Θεοδώρητος, αλλά επειδή είναι τα πιο περιεκτικά από όλα τα κτίσματα, οι μόνιμοι μάρτυρες εναντίον των οποίων η παράβαση δεν μπορεί να κρυφτεί — όπως ακριβώς ο Ησαΐας και ο Ιερεμίας τους προσκάλεσαν. Και ποια είναι η σημασία του «Θα σας προκαλέσω σε ζήλεια με εκείνους που δεν είναι έθνος, με έθνος ανόητο»; Ο Θεοδώρητος απαντά ότι εκείνοι που πίστεψαν στον Χριστό τον Σωτήρα δεν είναι ένα έθνος αλλά μυριάδες, κάποτε ανόητοι και χωρίς κατανόηση, όπως ο μακάριος Παύλος ομολογεί για τον εαυτό του και τους δικούς του· ο Θεός, αφού εγκαταλείφθηκε για πολλούς ψεύτικους θεούς, θα εγκαταλείψει τον ένα λαό και θα προσφέρει σωτηρία σε όλα τα έθνη, γεμίζοντας τους ανόητους με θεία σοφία. Έτσι και η πρόσκληση «Χαίρετε, έθνη, με τον λαό Του», προλέγει τα έθνη να χαίρονται με τους πιστούς Ιουδαίους από τους οποίους προήλθαν οι απόστολοι. Και όταν το Άσμα μιλά για αγγέλους που ενισχύουν τον λαό του Θεού, ο Θεοδώρητος συγκεντρώνει όλη τη διακονία των αγγέλων γύρω από τον Χριστό: τη χορωδία που ύμνησε τη Γέννησή Του, τον Γαβριήλ που προανήγγειλε τις άσπορες γεννήσεις, τους αγγέλους που διακόνησαν στον πειρασμό της ερήμου, που παρακολούθησαν τον τάφο και μίλησαν κατά την Ανάληψη. Ακόμα και ο αποκλεισμός του ίδιου του Μωυσή από τη γη ο Θεοδώρητος τον ερμηνεύει ως μάθημα: από εκείνους που είναι τέλειοι στην αρετή ο Θεός απαιτεί το ύψος της αρετής.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Αναγνώστε Δευτερονόμιον 31–32 — ο Μωυσής, «εκατόν είκοσι ετών», διατάζει τον Ιησού του Ναυή, «Γίνε ισχυρός και ανδρείος… ο Κύριος αυτός είναι που πορεύεται ενώπιόν σου», γράφει τον Νόμο, και διατάζει να αναγινώσκεται κάθε επτά χρόνια. Ο Θεός προλέγει την αποστασία του λαού και προστάζει τον Μωυσή να τους διδάξει το Άσμα «ως μάρτυρα για εμένα εναντίον των υιών Ισραήλ». Τότε ο Μωυσής ψάλλει: «Προσέχετε, ουρανοί, και θα μιλήσω· και ακούστε, γη, τα λόγια του στόματός μου». Κηρύττει, «Αποδώστε μεγαλωσύνη στον Θεό μας. Αυτός είναι ο Βράχος, το έργο Του είναι τέλειο». Αφηγείται πώς ο Ισραήλ «εγκατέλειψε τον Θεό που τον έπλασε, και περιφρόνησε τον Βράχο της σωτηρίας του», και πώς ο Θεός λέγει, «Με παρώργισαν με αυτό που δεν είναι Θεός… και εγώ θα τους παροργίσω με εκείνους που δεν είναι λαός· θα τους παροργίσω με έθνος ανόητο». Το Άσμα κλείνει: «Χαίρετε, έθνη, με τον λαό Του· διότι θα εκδικήσει το αίμα των δούλων Του». Και ο Κύριος λέγει στον Μωυσή, «Ανέβα… στο όρος Νεβώ… και ιδέ τη γη Χαναάν… όμως δεν θα πορευθείς εκεί».
Μελετήστε

Μελέτη

Γιατί να προσκαλέσει τον ουρανό και τη γη ως μάρτυρες; Ο Θεοδώρητος απαντά ότι δεν είναι επειδή ζουν και λογικεύονται, αλλά επειδή κανένα κτίσμα δεν είναι ευρύτερο ή πιο ανθεκτικό για να σταθεί εναντίον ενός άπιστου λαού: όχι επειδή αυτά τα πράγματα είναι έμψυχα και λογικά, αλλά επειδή είναι τα πιο περιεκτικά από όλα τα κτίσματα. Την απειλή να προκαλέσει τον Ισραήλ με «έθνος ανόητο» την ερμηνεύει ως την κλήση των εθνών στον Χριστό — ο Θεός απαντά στην ειδωλολατρία του λαού Του στρεφόμενος προς εκείνους που κάποτε δεν γνώριζαν τίποτε: Εγώ όμως θα γεμίσω τα ανόητα έθνη με θεία σοφία· και εσείς, βλέποντας αυτό, θα καταναλωθείτε από φθόνο. Και όταν το Άσμα προστάζει τα έθνη να χαρούν και τους αγγέλους να ενισχύσουν τον λαό του Θεού, ο Θεοδώρητος συγκεντρώνει όλη την αγγελική διακονία που περιέβαλε τον Σωτήρα, αρχίζοντας από την ίδια τη γέννησή Του: όταν γεννήθηκε ο Σωτήρας μας, χορός αγγέλων ύμνησε τη θεία φιλανθρωπία. Ακόμα και τον αυστηρό λόγο που απέκλεισε τον Μωυσή από τη γη ο Θεοδώρητος τον ερμηνεύει όχι ως σκληρότητα αλλά ως το υψηλό μέτρο που ο Θεός θέτει ενώπιον των αγίων Του: από εκείνους που είναι τέλειοι στην αρετή, απαιτεί το ύψος της αρετής.
Σκεφτείτε

Συλλογισμός

Ο Θεοδώρητος ακούει στο Άσμα του Μωυσή μια προφητεία της εποχής του Ευαγγελίου, και ο Απόστολος επιβεβαιώνει την ερμηνεία του. Όταν ο Θεός λέγει, «Θα τους παροργίσω με εκείνους που δεν είναι λαός», ο Παύλος παίρνει το ίδιο το εδάφιο ως χάρτη της αποστολής των εθνών: «Θα σας παροργίσω με εκείνους που δεν είναι λαός, και με έθνος ανόητο θα σας παροργίσω» (Ρωμ. 10:19), και «διά της πτώσεώς τους ήλθε η σωτηρία εις τα έθνη, για να τους παροργίσει» (Ρωμ. 11:11). Το ανόητο έθνος, λέγει ο Θεοδώρητος, είναι οι μυριάδες που πίστεψαν στον Χριστό — κάποτε «ανόητοι, απειθείς, πλανημένοι», όπως ο Παύλος ομολογεί για τον εαυτό του και τους δικούς του — και τους οποίους ο Θεός έχει γεμίσει με θεία σοφία. Και η πρόσκληση, «Χαίρετε, έθνη, με τον λαό Του», είναι η ίδια η όραση της Εκκλησίας: Ιουδαίοι και εθνικοί χαίρονται μαζί σε έναν Κύριο, διότι οι απόστολοι που μετέφεραν την πίστη στα έθνη ήταν οι ίδιοι από τον Ισραήλ. Ο κατάλογος των αγγέλων του Θεοδώρητου είναι μια μελέτη για το πώς οι ασώματες δυνάμεις παρακολούθησαν όλο το έργο της σωτηρίας — η χορωδία που έψαλε «Δόξα εν υψίστοις Θεώ» στη Βηθλεέμ, ο Γαβριήλ που ανήγγειλε τη γέννηση από παρθένο, οι άγγελοι που διακόνησαν μετά τον πειρασμό, που φύλαξαν τον κενό τάφο και μίλησαν κατά την Ανάληψη. Το Άσμα που ο Μωυσής έθεσε ως μάρτυρα εναντίον της απιστίας του Ισραήλ γίνεται, στο τέλος, ύμνος της λύτρωσης του κόσμου: ο Βράχος του οποίου το έργο είναι τέλειο είναι ο Χριστός, η σωτηρία που περιφρονήθηκε από τους λίγους προσφέρεται στους πολλούς, και τα έθνη κάποτε ανόητα γίνονται σοφά προς σωτηρία και συγκεντρώνονται, με το πιστό υπόλοιπο του Ισραήλ, στον ένα χαρούμενο λαό του Θεού.
Απαντήστε

Απόκριση

Ακούστε το Άσμα του Μωυσή ως λόγο που λέγεται πάνω στη δική σας εποχή, διότι είστε ανάμεσα στα έθνη που προφήτευσε. Κάποτε δεν ήσασταν λαός, ανόητοι και χωρίς κατανόηση, υπηρετώντας ψεύτικους θεούς με το ένα ή το άλλο όνομα· και ο Θεός, κατά το έλεός Του, έχει γεμίσει τα ανόητα έθνη με θεία σοφία και σας κάλεσε στους δικούς Του. Μην προϋποθέτετε λοιπόν τη χάρη που σας βρήκε, μήπως πέσετε όπως έπεσε ο πρώτος λαός, εγκαταλείποντας τον Βράχο της σωτηρίας τους· μάλλον χαίρετε με τον λαό Του, Ιουδαίοι και εθνικοί συγκεντρωμένοι σε έναν, και ευχαριστείτε που η πόρτα ανοίχθηκε σε εσάς. Θυμηθείτε ότι ο ουρανός και η γη οι ίδιοι στέκονται μάρτυρες της διαθήκης· τίποτε από όσα κάνετε δεν είναι κρυφό, και όλη η κτίση μαρτυρεί τον λόγο του Θεού. Και λάβετε κατά νου τον λόγο που απέκλεισε ακόμα και τον Μωυσή από τη γη: από εκείνους στους οποίους δόθηκαν πολλά, πολλά απαιτούνται· από τους τέλειους στην αρετή, ο Θεός ζητά το ύψος της αρετής. Μην μετράτε τον εαυτό σας με τους αμελείς, αλλά με την αγιότητα που ο Θεός θέτει ενώπιον των αγίων Του. Αφήστε τους αγγέλους που ύμνησαν τη γέννηση του Σωτήρα και παρακολούθησαν τον τάφο Του να είναι κοντά σας στον αγώνα σας· ζήστε ως ένας για τον οποίο διακονούν. Και αφήστε τον τελευταίο λόγο του Άσματος να είναι η ελπίδα σας: χαίρετε, έθνη, με τον λαό Του — διότι έχετε γίνει μέρος αυτού του χαρούμενου λαού, λυτρωμένοι από τον Βράχο του οποίου το έργο είναι τέλειο.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Κύριε ο Θεός μας, ο Βράχος του οποίου το έργο είναι τέλειο, που προσκάλεσες τον ουρανό και τη γη να μαρτυρήσουν τη διαθήκη Σου και έβαλες στο στόμα του δούλου Σου Μωυσή ένα άσμα που προφήτευσε την κλήση των εθνών: Σε ευλογώ που γέμισες τα ανόητα έθνη με θεία σοφία και με συγκέντρωσες, κάποτε όχι λαό, στους δικούς Σου. Ήμουν ανόητος και απειθής, πλανημένος και δουλωμένος· όμως Εσύ ελέησες, και με έκανες να χαρώ με τον λαό Σου. Φύλαξέ με από το να εγκαταλείψω τον Βράχο της σωτηρίας μου· ας μην προϋποθέσω τη χάρη που με βρήκε. Ζητάς από τους αγίους Σου το ύψος της αρετής, χωρίς να φείδεσαι ούτε του μεγάλου προφήτη Σου· ύψωσέ με λοιπόν πάνω από την αμέλεια, ώστε σε όποιον δόθηκαν πολλά να απαιτούνται δικαίως πολλά. Αφήστε τους αγγέλους που ύμνησαν τη Γέννησή Σου και φύλαξαν τον τάφο Σου να σταθούν δίπλα μου στον αγώνα μου, και ενίσχυσέ με μέχρι τέλους. Σε Σένα, ω Χριστέ ο Θεός μας, τον Βράχο της σωτηρίας μας, την επιθυμία των εθνών, με τον Πατέρα και το πανάγιο Πνεύμα, δόξα τώρα και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Τα Ζητήματα επί της Οκτατεύχου και των Βιβλίων των Βασιλειών και των Χρονικών του Μακαρίου Θεοδωρήτου Κύρου (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού από την Eterniseed) · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →