Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ζαχαρίας
Ζαχ 1-2 — με τον Ματθαίο Χένρι
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Το σχόλιο του Ματθαίου Χένρι στα κεφάλαια 1–2 του Ζαχαρία ανοίγει ένα παράθυρο στην επείγουσα πρόσκληση του προφήτη για μετάνοια και στις τρυφερές υποσχέσεις του Κυρίου για αποκατάσταση. Η προσεκτική ερμηνεία του Χένρι αποκαλύπτει πώς ο λόγος του Θεού αντιμετωπίζει τις παρελθούσες αποτυχίες ενώ αφυπνίζει φρέσκια ελπίδα για έναν λαό που επιστρέφει από την εξορία. Οι γνώσεις του μας καθοδηγούν να δούμε τόσο τη σοβαρότητα της θείας δυσαρέσκειας όσο και τον πλούτο του ελέους της διαθήκης. Καθώς ακολουθούμε τις σκέψεις του, ανακαλύπτουμε πρακτική σοφία για να ακούμε τη φωνή του Θεού σήμερα. Αυτό το μάθημα μας προσκαλεί να παραμείνουμε με τις παρατηρήσεις του Χένρι ώστε το αρχαίο μήνυμα να διεγείρει τις δικές μας καρδιές προς ανανεωμένη πιστότητα και εμπιστοσύνη.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Εγκατασταθείτε σε έναν ήσυχο χώρο και διαβάστε αργά τα κεφάλαια 1 και 2 του Ζαχαρία. Προσέξτε τις επαναλαμβανόμενες προσκλήσεις να επιστρέψετε στον Κύριο και τα ζωντανά οράματα που ακολουθούν. Αφήστε τα λόγια του προφήτη να αφυπνίσουν τόσο τη συνείδηση όσο και την παρηγοριά. Κάντε παύση μετά από κάθε ενότητα για να αισθανθείτε την κίνηση από την προειδοποίηση στην υπόσχεση. Αφήστε το κείμενο να προετοιμάσει την καρδιά σας για τις γνώσεις που θα ξεδιπλώσει ο Ματθαίος Χένρι.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Χένρι ανοίγει σκιαγραφώντας τη συνολική κίνηση του κεφαλαίου από την πρόσκληση στο όραμα.
Σε αυτό το κεφάλαιο, μετά την εισαγωγή (εδ. 1), έχουμε, Ι. Μια αφυπνιστική πρόσκληση σε έναν αμαρτωλό λαό να μετανοήσει για τις αμαρτίες του και να επιστρέψει στον Θεό, εδ. 2-6. ΙΙ. Μεγάλη ενθάρρυνση δίνεται για ελπίδα ελέους. 1. Με το όραμα των ίππων, εδ. 7-11. 2. Με την προσευχή του αγγέλου για την Ιερουσαλήμ, και την απάντηση σε αυτή την προσευχή, εδ. 12-17. 3. Με το όραμα των τεσσάρων ξυλουργών που απασχολήθηκαν για να κόψουν τα τέσσερα κέρατα με τα οποία διασκορπίστηκαν ο Ιούδας και η Ιερουσαλήμ, εδ. 18-21.Ο Χένρι στη συνέχεια θεμελιώνει τη θεία αυθεντία που στηρίζει ολόκληρη τη διακονία του Ζαχαρία.
Εδώ είναι, Ι. Το θεμέλιο της διακονίας του Ζαχαρία· αυτό θεμελιώνεται σε θεία αυθεντία: Ο λόγος του Κυρίου ήρθε σε αυτόν. Έλαβε θεία αποστολή να είναι το στόμα του Θεού προς τον λαό και μαζί της οδηγίες τι να πει. Έλαβε από τον Κύριο αυτό που επίσης παρέδωσε σε αυτούς. Ο λόγος του Κυρίου ήταν σε αυτόν· ήρθε με την απόδειξη και την επίδειξη του Πνεύματος, ως πραγματικό πράγμα, και όχι φαντασία. Για την επιβεβαίωση αυτού, έχουμε εδώ, 1. Τον χρόνο όταν ο λόγος του Κυρίου ήρθε πρώτα σε αυτόν, ή όταν ο λόγος που ακολουθεί ήρθε σε αυτόν: ήταν στο δεύτερο έτος του Δαρείου. Πριν από την αιχμαλωσία οι προφήτες χρονολογούσαν τα γραπτά τους με τις βασιλείες των βασιλέων του Ιούδα και του Ισραήλ· αλλά τώρα με τις βασιλείες των βασιλέων της Περσίας, στους οποίους ήταν υπήκοοι. Μια τέτοια μελαγχολική αλλαγή είχε κάνει η αμαρτία στις περιστάσεις τους. Ο Ζοροβάβελ δεν ανέλαβε τόσο μεγάλη κατάσταση ώστε να χρονολογούνται δημόσιες πράξεις με τα έτη της διακυβέρνησής του, και σε πράγματα αυτής της φύσης οι προφήτες, όπως είναι κατάλληλο, συμμορφώθηκαν με τη συνήθεια της εποχής, και δεν δίστασαν να υπολογίζουν με τα έτη των εθνικών βασιλέων, όπως Δαν. ζ΄ 1· η΄ 1. Ο Ζαχαρίας κήρυξε το πρώτο του κήρυγμα τον όγδοο μήνα αυτού του δεύτερου έτους του Δαρείου· ο Αγγαίος κήρυξε το δικό του τον έκτο μήνα του ίδιου έτους, Αγγ. α΄ 1. Ο λαός που ήταν πρόθυμα υπάκουος στον λόγο του Κυρίου στο στόμα του Αγγαίου, ο Θεός τον ευλόγησε με έναν άλλο προφήτη· γιατί σε αυτόν που έχει, και χρησιμοποιεί καλά αυτό που έχει, περισσότερα θα δοθούν. 2. Το όνομα και η οικογένεια του προφήτη στον οποίο ήρθε ο λόγος του Κυρίου· Ήταν Ζαχαρίας, ο γιος του Βαραχία, ο γιος του Ιδδώ, και ήταν ο προφήτης, όπως ο Αγγαίος ονομάζεται ο προφήτης, Αγγ. α΄ 1. Διότι, αν και σε προηγούμενες εποχές υπήρχε ένας Ιδδώ προφήτης (Β΄ Χρον. ιβ΄ 15), όμως δεν έχουμε λόγο να πιστεύουμε ότι ο Ζαχαρίας ήταν απόγονος αυτού, ή ότι θα ονομαζόταν από αυτόν. Ο λόγιος κ. Πέμπλ είναι αποφασιστικά της γνώμης ότι αυτός ο Ζαχαρίας, ο γιος του Βαραχία, είναι ο ίδιος που ο Σωτήρας μας λέει ότι σκοτώθηκε μεταξύ του ναού και του θυσιαστηρίου, ίσως πολλά χρόνια μετά την ανοικοδόμηση του ναού (Ματθ. κγ΄ 35), και ότι ο Σωτήρας μας δεν εννοεί (όπως συνήθως νομίζεται) τον Ζαχαρία τον γιο του Ιωϊδά, γιατί γιατί ο Ιωϊδάς να ονομάζεται Βαραχίας; Και νομίζει ότι ο τρόπος της αφήγησης του Χριστού μας πείθει να το σκεφτούμε έτσι· γιατί, απαριθμώντας το αθώο αίμα που χύθηκε από τους Ιουδαίους, αρχίζει από τον Άβελ, και τελειώνει ακόμη και στον τελευταίο των αγίων προφητών. Ενώ, μετά τον Ζαχαρία τον γιο του Ιωϊδά, πολλοί προφήτες και δίκαιοι άνθρωποι θανατώθηκαν από αυτούς. Είναι αλήθεια ότι δεν γίνεται καμία μνεία σε καμία ιστορία για τη θανάτωση αυτού του Ζαχαρία, αλλά ο Ιώσηπος μπορεί να έκρυψε επιμελώς αυτή την ντροπή του έθνους του. Ίσως αυτό που μίλησε ο Ζαχαρίας στην προφητεία του σχετικά με τον Χριστό για την πώλησή του, για το ότι πληγώθηκε στο σπίτι των φίλων του, και για το ότι ο ποιμένας θα πληγωνόταν, επαληθεύτηκε στον ίδιο τον προφήτη, και έτσι έγινε τύπος του Χριστού. Πιθανώς, δεχόμενος επίθεση από τους διώκτες του, κατέφυγε στο ιερό στην αυλή των ιερέων (και κάποιοι νομίζουν ότι ήταν ο ίδιος ιερέας), και έτσι θανατώθηκε μεταξύ της στοάς και του θυσιαστηρίου.Ο Χένρι στη συνέχεια στρέφεται από το εναρκτήριο κήρυγμα στην ακολουθία των νυχτερινών οραμάτων.
Τώρα ερχόμαστε σε οράματα και αποκαλύψεις του Κυρίου· γιατί με αυτόν τον τρόπο ο Θεός επέλεξε να μιλήσει μέσω του Ζαχαρία, για να αφυπνίσει την προσοχή του λαού, και να εμπλέξει την ταπεινή ευλάβειά τους προς τον λόγο και τις ταπεινές έρευνές τους σε αυτόν, και για να το στερεώσει περισσότερο στο μυαλό και τη μνήμη τους. Τα περισσότερα από τα ακόλουθα οράματα φαίνεται να σχεδιάστηκαν για την παρηγοριά των Ιουδαίων, που μόλις επέστρεψαν από την αιχμαλωσία, και την ενθάρρυνσή τους να συνεχίσουν με την οικοδόμηση του ναού. Το πεδίο αυτού του οράματος (που είναι σαν εισαγωγή στα υπόλοιπα) είναι να διαβεβαιώσει τους Ιουδαίους για τη φροντίδα που έλαβε ο Θεός γι' αυτούς, και το μάτι της πρόνοιάς του που ήταν επάνω τους για καλό, τώρα στην παρούσα κατάστασή τους, όταν φαίνεται να είναι εγκαταλελειμμένοι, και η περίπτωσή τους θλιβερή. Το όραμα χρονολογείται (εδ. 7) την εικοστή τέταρτη ημέρα του ενδέκατου μήνα, τρεις μήνες μετά που κήρυξε αυτό το κήρυγμα (εδ. 1), στο οποίο τους καλεί σε μετάνοια από την εξέταση των κρίσεων του Θεού. Βρίσκοντας ότι αυτό το κήρυγμα είχε καλό αποτέλεσμα, και ότι επέστρεψαν στον Θεό με τρόπο καθήκοντος, οι διαβεβαιώσεις που τους είχε δώσει επιβεβαιώνονται, ότι ο Θεός θα επέστρεφε σε αυτούς με τρόπο ελέους. Τώρα παρατηρήστε εδώ,Ο Χένρι προχωρά στην ανάπτυξη του πρώτου οράματος και της άμεσης ερμηνείας του.
Ι. Τι είδε ο προφήτης, και την εξήγηση αυτού. 1. Είδε ένα άλσος από μυρτιές, ένα σκοτεινό σκιερό άλσος, κάτω σε μια κοιλάδα, κρυμμένο από τους γειτονικούς λόφους, ώστε να μην το αντιλαμβάνεσαι μέχρι να είσαι ακριβώς πάνω του. Αυτό αντιπροσώπευε τη χαμηλή, σκοτεινή, μοναχική, μελαγχολική κατάσταση της ιουδαϊκής εκκλησίας αυτή την εποχή. Ήταν υπερκαλυμμένοι από όλους τους γείτονές τους, θαμμένοι στην αφάνεια· όσοι φίλοι είχαν ήταν κρυμμένοι, και δεν φαινόταν κανένας τρόπος ανακούφισης και βοήθειας για αυτούς. Σημείωσε, Η εκκλησία δεν ήταν πάντα ορατή, αλλά μερικές φορές κρυμμένη, όπως η γυναίκα στην έρημο, Αποκ. ιβ΄ 6. 2. Είδε έναν άνδρα καβαλημένο σε ένα κόκκινο άλογο, στεκόμενο στη μέση αυτού του σκιερού άλσους μυρτιών. Αυτός ο άνδρας δεν είναι άλλος από τον άνθρωπο Χριστό Ιησού, τον ίδιο που εμφανίστηκε στον Ιησού του Ναυή με το σπαθί του τραβηγμένο στο χέρι ως αρχηγός του στρατού του Κυρίου (Ιησ. Ναυή ε΄ 13, 14) και στον Ιωάννη με το τόξο και το στέμμα του, Αποκ. στ΄ 2. Αν και η εκκλησία ήταν σε χαμηλή κατάσταση, όμως ο Χριστός ήταν παρών στη μέση της. Ήταν κρυμμένη από τους λόφους; Αυτός ήταν πολύ περισσότερο κρυμμένος στο άλσος των μυρτιών, όμως κρυμμένος σαν σε ενέδρα, έτοιμος να εμφανιστεί για την εποχιακή ανακούφιση του λαού του, προς την ευτυχή έκπληξή τους. Συγκρίνετε Ησ. με΄ 15, Αληθώς είσαι Θεός που κρύβεσαι, και όμως Θεός και Σωτήρας του Ισραήλ την ίδια στιγμή, ο Άγιος αυτών στη μέση τους. Ήταν ιππεύων, ως άνθρωπος πολέμου, ως άνθρωπος σε βιασύνη, ιππεύων στους ουρανούς για τη βοήθεια του λαού του, Δευτ. λγ΄ 26. Ίππευσε σε κόκκινο άλογο, είτε φυσικά έτσι είτε βαμμένο κόκκινο με το αίμα του πολέμου, όπως αυτός ο ίδιος νικηφόρος πρίγκιπας εμφανίστηκε κόκκινος στα ενδύματά του, Ησ. ξγ΄ 1, 2. Το κόκκινο είναι ένα πύρινο χρώμα, δηλώνοντας ότι είναι ζηλωτής για την Ιερουσαλήμ (εδ. 14) και πολύ θυμωμένος με τους εχθρούς της. Ο Χριστός, υπό τον νόμο, εμφανίστηκε σε κόκκινο άλογο, δηλώνοντας τον τρόμο αυτής της διανομής, και ότι είχε ακόμη τη σύγκρουσή του μπροστά του, όταν έπρεπε να αντισταθεί μέχρι αίματος. Αλλά, υπό το ευαγγέλιο, εμφανίζεται σε λευκό άλογο (Αποκ. στ΄ 2, και πάλι ιθ΄ 11), δηλώνοντας ότι έχει τώρα κερδίσει τη νίκη, και ιππεύει σε θρίαμβο, και κρεμάει τη λευκή, όχι την αιματηρή σημαία. 3. Είδε ένα σώμα ιππέων να τον συνοδεύει, έτοιμο να δεχτεί και να υπακούσει στις διαταγές του: Πίσω του υπήρχαν μερικά κόκκινα άλογα, και μερικά παρδαλά, και μερικά λευκά, άγγελοι που παρακολουθούσαν τον Κύριο Ιησού, έτοιμοι να απασχοληθούν από αυτόν για την υπηρεσία της εκκλησίας του, κάποιοι σε πράξεις κρίσης, άλλοι ελέους, άλλοι σε μικτά γεγονότα. Σημείωσε, Ο Βασιλιάς της εκκλησίας έχει αγγέλους υπό διαταγή, όχι μόνο για να του κάνουν τιμή, αλλά για να υπηρετήσουν για το καλό εκείνων που είναι δικοί του. 4. Ρώτησε για τη σημασία αυτού του οράματος. Είχε έναν άγγελο που μιλούσε μαζί του, ως διδάσκαλό του, εκτός από εκείνους που είδε στο όραμα· έτσι είχε και ο Ιεζεκιήλ (κεφ. μ΄ 3), και ο Δανιήλ, κεφ. η΄ 16. Ο Ζαχαρίας τον ρώτησε (εδ. 9), Ω Κύριέ μου! τι είναι αυτά; Και, φαίνεται ότι αυτός ο άγγελος που μιλούσε μαζί του ήταν ο ίδιος ο Χριστός, ο άνθρωπος στο κόκκινο άλογο, στον οποίο οι υπόλοιποι ήταν συνοδοί· σε αυτόν απευθύνεται αμέσως ο Ζαχαρίας. Αν θέλουμε να γνωρίσουμε τα μυστήρια της βασιλείας των ουρανών, πρέπει να κάνουμε την αίτησή μας, όχι σε αγγέλους (αυτοί είναι οι ίδιοι μαθητές), αλλά στον ίδιο τον Χριστό, ο οποίος μόνος είναι ικανός να πάρει το βιβλίο, και να ανοίξει τις σφραγίδες, Αποκ. ε΄ 7. Η ερώτηση του προφήτη υπονοεί μια ταπεινή αναγνώριση της δικής του άγνοιας και μια έντονη επιθυμία να ενημερωθεί. Ω άφησέ με να μάθω τι είναι αυτά! Αυτό το επιθυμούσε, όχι για την ικανοποίηση της περιέργειάς του, αλλά για να εφοδιαστεί με κάτι κατάλληλο για την παρηγοριά και την ενθάρρυνση του λαού του Θεού, στην παρούσα θλίψη τους. 5. Έλαβε από τον άγγελο που μιλούσε μαζί του (εδ. 9), και από τον άνθρωπο που στεκόταν ανάμεσα στις μυρτιές (εδ. 10), την ερμηνεία αυτού του οράματος. Σημείωσε, Ο Ιησούς Χριστός είναι έτοιμος να διδάξει εκείνους που είναι ταπεινά πρόθυμοι να διδαχθούν τα πράγματα του Θεού. Αμέσως είπε, Θα σου δείξω τι είναι αυτά. Όποια γνώση έχουμε, ή μπορεί να έχουμε, σχετικά με τον κόσμο των πνευμάτων, οφείλουμε στον Χριστό. Η αφήγηση που του δόθηκε ήταν, Αυτοί είναι εκείνοι που ο Κύριος έχει αποστείλει: είναι οι αγγελιοφόροι του, οι απεσταλμένοι του, διορισμένοι (όπως λέγεται ότι κάνουν τα μάτια του, Β΄ Χρον. ιστ΄ 9) να περπατούν, να τρέχουν, να πετούν γρήγορα μέσα στη γη, για να παρατηρούν τι γίνεται σε αυτήν και να εκτελούν τις θεϊκές εντολές. Ο Θεός δεν τους χρειάζεται, αλλά ευαρεστείται να τους απασχολεί, και εμείς χρειαζόμαστε την παρηγοριά που προκύπτει από τη διδασκαλία της διακονίας τους.
Σκεφτείτε
Συλλογισμός
Ο Χένρι κλείνει το τμήμα υπογραμμίζοντας την αέναη αποτελεσματικότητα του λόγου του Θεού.
(4.) «Ποια ήταν τα αποτελέσματα του λόγου τον οποίο ο Θεός μίλησε σε αυτούς δια των προφητών αυτού, εδ. 6. Οι κήρυκες απέθανον, και οι ακροαταί απέθανον, αλλά ο λόγος του Θεού δεν απέθανεν· εκείνος επέτυχε, και ούτε ένα ιώτα ή κεραία αυτού έπεσεν εις την γην.» Καθώς η βροχή και η χιών εκ του ουρανού, δεν θέλει επιστρέψει κενή, Ησ. νε΄. 11. Προσεκάλεσε αυτούς οι ίδιοι· εγνώριζον πολύ καλά, [1.] Ότι αι κρίσεις τας οποίας ο Θεός είχε απειλήσει εξετελέσθησαν επί των πατέρων αυτών, και κατέστησαν να αισθανθούν εκείνα τα οποία δεν ηθέλησαν να πιστεύσουν και να φοβηθούν: «Οι νόμοι μου τους οποίους προσέταξα εις τους δούλους μου τους προφήτας, αι εντολαί μετά των προσαρτημένων ποινών, τας οποίας εφόρτωσα αυτούς με την παράδοσιν, δεν εκράτησαν τους πατέρας σας;» Μολονότι οι προφήται του Θεού δεν ηδύναντο να στερεώσουν πεποιθήσεις επ’ αυτών, αι απειληθείσαι συμφοραί τους κατέλαβον, και δεν ηδύναντο να διαφύγουν αυτάς, ούτε να εξέλθουν εκ της εμβέλειας αυτών. Οι λόγοι του Θεού τους εκράτησαν καθώς ο δικαστικός κλητήρ συλλαμβάνει τον οφειλέτην, και τον λαμβάνει εις εκτέλεσιν διά περιφρόνησιν. Σημείωσε, Η απιστία του ανθρώπου δεν δύναται να καταστήσει τας απειλάς του λόγου του Θεού ανενεργούς, αλλά, αργά ή γρήγορα, θα λάβουν χώραν, εάν δεν ληφθή η οριζομένη πορεία προς πρόληψιν της εκτελέσεως αυτών. Η οργή του Θεού θα λάβη βεβαίως εκείνους οι οποίοι δεν θέλουν να ληφθούν υπό της αυθεντίας αυτού· διότι όταν κρίνη θέλει υπερνικήσει. [2.] Ότι αυτοί οι ίδιοι δεν ηδύναντο παρά να ομολογήσουν την εκπλήρωσιν του λόγου του Θεού εν ταις κρίσεσι του Θεού αι οποίαι ήσαν επ’ αυτών, και ότι εν τούτοις ήτο δίκαιος, και δεν τους ηδίκησεν ουδέν: Επέστρεψαν, και είπον (μετέβαλον την γνώμην αυτών, και όταν ήτο πολύ αργά διά να προλάβουν την καταστροφήν του έθνους αυτών ωμολόγησαν), Καθώς ο Κύριος των δυνάμεων εσκέφθη να κάμη εις ημάς κατά τας οδούς και τας πράξεις ημών, διά να λογαριασθή μεθ’ ημών δι’ αυτάς, ούτως εφερθή μεθ’ ημών, και πρέπει να ομολογήσωμεν και την αλήθειαν αυτού και την δικαιοσύνην αυτού, πρέπει να κατηγορήσωμεν μόνον εαυτούς, και να μη έχωμεν κατηγορίαν να αποδώσωμεν εις αυτόν. Αργά σοφίζονται οι Φρύγες—Είναι αργά προτού οι Φρύγες γίνουν σοφοί. Αύτη η οψιγνωσία, καθώς είναι απόδειξις της αληθείας του Θεού, ούτω είναι απόδειξις της αφροσύνης των ανθρώπων, οι οποίοι δεν θέλουν να ιδούν περαιτέρω από ό,τι δύνανται να ίδουν. Δεν θα επείθοντο ποτέ να είπουν εγκαίρως, «Ο Θεός θα είναι τόσον καλός όσον ο λόγος αυτού, διότι είναι πιστός· θα φερθή μεθ’ ημών κατά τας αξίας ημών, διότι είναι δίκαιος.» Αλλά τώρα βλέπουν αμφότερα αρκετά σαφώς όταν η ποινή εκτελήται· τώρα εκείνος ο οποίος τρέχει δύναται να αναγνώση, και να δημοσιεύση την ακριβή συμφωνίαν η οποία εμφανίζεται μεταξύ των παρόντων προνοιών και των προτέρων προφητειών αι οποίαι τότε περιεφρονήθησαν, μεταξύ των παρόντων τιμωριών και των προτέρων αμαρτιών αι οποίαι τότε επεμείνοντο. Τώρα δεν δύνανται παρά να είπουν, Ο Κύριος είναι δίκαιος, Δαν. θ΄. 11-13.
Απαντήστε
Απόκριση
Πού στη ζωή σας ο Θεός επαναλαμβάνει την αρχαία πρόσκληση να επιστρέψετε σε Αυτόν; Πώς η διαβεβαίωση της άγρυπνης φροντίδας του Θεού πάνω στον λαό Του σας σταθεροποιεί εν μέσω παρόντων αβεβαιοτήτων; Ποιο βήμα μετάνοιας ή ανανεωμένης εμπιστοσύνης μπορείτε να κάνετε σήμερα υπό το φως αυτών των κεφαλαίων;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Κύριε ὁ Θεός, διὰ τοῦ Πνεύματός Σου ἀφύπνισον τὰς καρδίας ἡμῶν νὰ ἐπιστρέψωμεν πρὸς Σὲ μὲ ὁλοκάρδιον μετάνοιαν, ἵνα λάβωμεν τὴν παρηγορίαν τῶν ἀποκαταστατικῶν Σου ἐλέων. Κατάπαυσον τοὺς φόβους ἡμῶν μὲ τὸ ὅραμα τῆς ἀγρύπνου Σου φροντίδος, καὶ ἐνίσχυσον τὰς χεῖρας ἡμῶν διὰ τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἔχεις διατάξει, διατηρῶν ἡμᾶς μακρὰν ἀπὸ τὴν σκληρότητα τῶν προηγουμένων γενεῶν. Κάμε τὰς ἀγαθάς Σου ὑποσχέσεις νὰ ριζώσουν βαθέως ἐν ἡμῖν, ἵνα κατοικῶμεν ἀσφαλῶς ἐν τῇ παρουσίᾳ Σου. Ἀμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →