Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Γένεσις
Γένεσις 25-26 — με τον Ιωάννη Καλβίνο
Άνοιγμα
Η προσεκτική ερμηνεία της Γενέσεως από τον Ιωάννη Καλβίνο μας προσκαλεί στην εξελισσόμενη ιστορία του λαού της διαθήκης του Θεού. Μέσα από τον κατά στίχο σχολιασμό του παρακολουθούμε τους πατριάρχες να πλοηγούνται στην υπόσχεση, την καθυστέρηση και τον θείο σκοπό. Οι γνώσεις του Καλβίνου φωτίζουν πώς η πίστη αντέχει διαμέσου των γενεών ακόμη και όταν οι οδοί του Θεού φαίνονται κρυμμένες. Η μεταχείρισή του για το οίκημα του Αβραάμ και τη γενιά του Ισαάκ αποκαλύπτει το σταθερό χέρι της πρόνοιας. Καθώς ακούμε τον Καλβίνο σήμερα, οδηγούμαστε να δούμε την πιστότητα του Θεού μέσα σε συνηθισμένα και εξαιρετικά γεγονότα εξίσου. Αυτό το μάθημα ανοίγει χώρο για ήσυχο στοχασμό πάνω στην ίδια διαθήκη που ακόμη στηρίζει τους πιστούς.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Εγκατασταθείτε στο κείμενο της Γενέσεως κεφάλαια 25 και 26. Αφήστε την αφήγηση των τελευταίων ετών του Αβραάμ, του γάμου του Ισαάκ και της γέννησης του Ιακώβ και του Ησαύ να ξεδιπλωθεί αργά. Προσέξτε τις εντάσεις της στειρότητας, του αγώνα και της υποσχεμένης ευλογίας που σημαδεύουν κάθε γενιά. Διαβάστε με αφτί για το πώς ο Θεός συνεχίζει να τηρεί τον λόγο του ακόμη και όταν η ανθρώπινη όραση αποτυγχάνει. Αφήστε την Αγία Γραφή να προετοιμάσει την καρδιά σας για τους στοχασμούς του Καλβίνου πάνω στα ίδια αυτά χωρία.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Καλβίνος ανοίγει εξετάζοντας τις περιστάσεις γύρω από τον γάμο του Αβραάμ με την Κετούρα.
1. Τότε πάλι ο Αβραάμ πήρε γυναίκα [15] Φαίνεται πολύ παράλογο ότι ο Αβραάμ, ο οποίος λέγεται ότι ήταν νεκρός στο ίδιο του το σώμα τριάντα οκτώ χρόνια πριν τον θάνατο της Σάρρας, να παντρευτεί άλλη γυναίκα μετά τον θάνατό της. Μια τέτοια πράξη ήταν σίγουρα ανάξια της σοβαρότητάς του. Επιπλέον, όταν ο Παύλος επαινεί την πίστη του, (Ρωμαίους 4:19), όχι μόνο ισχυρίζεται ότι η μήτρα της Σάρρας ήταν νεκρή, όταν επρόκειτο να γεννηθεί ο Ισαάκ, αλλά και ότι το ίδιο το σώμα του πατέρα ήταν νεκρό. Επομένως ο Αβραάμ ενήργησε πιο ανόητα, αν, μετά την απώλεια της γυναίκας του, σε προχωρημένη ηλικία, συνήψε άλλον γάμο. Περαιτέρω, έρχεται σε αντίθεση με τη γλώσσα του Παύλου, ότι αυτός, που στο εκατοστό έτος του ήταν ψυχρός και ανίσχυρος, [16] να έχει σαράντα χρόνια αργότερα πολλούς γιους. Πολλοί σχολιαστές, για να αποφύγουν αυτό το παράλογο, υποθέτουν ότι η Κετούρα ήταν το ίδιο πρόσωπο με την Άγαρ. Αλλά η εικασία τους διαψεύδεται αμέσως στο πλαίσιο· όπου ο Μωυσής λέει, ο Αβραάμ έδωσε δώρα στους γιους των παλλακίδων του. Το ίδιο σημείο καθιερώνεται σαφώς από το Α' Χρονικών 1:32. Άλλοι εικάζουν ότι, ενώ η Σάρρα ζούσε ακόμη, πήρε άλλη γυναίκα. Αυτό, αν και άξιο σοβαρής μομφής, δεν είναι όμως εντελώς απίστευτο. Γνωρίζουμε ότι δεν είναι ασυνήθιστο για τους άνδρες να γίνονται τολμηροί από υπερβολική άδεια. Έτσι ο Αβραάμ, αφού παρέβη μία φορά τον νόμο του γάμου, ίσως, μετά τη διαμάχη σχετικά με την Άγαρ, δεν απέφυγε την πρακτική της πολυγαμίας. Είναι επίσης πιθανό ότι ο νους του είχε πληγωθεί, από το διαζύγιο που η Σάρρα τον είχε αναγκάσει να κάνει με την Άγαρ. Τέτοια συμπεριφορά ήταν πράγματι ατιμωτική, ή, τουλάχιστον, ανάρμοστη για τον άγιο πατριάρχη. Ωστόσο καμία άλλη, από όλες τις εικασίες που έχουν γίνει, δεν μου φαίνεται πιο πιθανή. Αν γίνει δεκτό, η αφήγηση ανήκει σε άλλο μέρος· αλλά ο Μωυσής συνηθίζει συχνά να τοποθετεί εκείνα τα πράγματα που έχουν προτεραιότητα στον χρόνο, σε διαφορετική σειρά. Και μολονότι αυτός ο λόγος δεν πρέπει να θεωρηθεί οριστικός, ωστόσο το ίδιο το γεγονός δείχνει αντεστραμμένη σειρά στην ιστορία. [17] Η Σάρρα είχε περάσει το ενενηκοστό έτος της, όταν γέννησε τον γιο της Ισαάκ· πέθανε στο εκατοστό εικοστό έβδομο έτος της ηλικίας της· και ο Ισαάκ παντρεύτηκε όταν ήταν σαράντα ετών. Επομένως, σχεδόν τέσσερα χρόνια μεσολάβησαν μεταξύ του θανάτου της μητέρας του και των γάμων του. Αν ο Αβραάμ πήρε γυναίκα μετά από αυτό, τι σκεφτόταν, βλέποντας ότι είχε συνηθίσει σε μοναχική ζωή για τόσα πολλά χρόνια; Είναι επομένως νόμιμο να εικάσουμε ότι ο Μωυσής, γράφοντας τη ζωή του Αβραάμ, όταν πλησίαζε την τελική σκηνή, εισήγαγε ό,τι είχε παραλείψει προηγουμένως. Η δυσκολία, ωστόσο, δεν έχει ακόμη λυθεί. Διότι από πού προήλθε η ανανεωμένη δύναμη του Αβραάμ, [18] αφού ο Παύλος μαρτυρεί ότι το σώμα του είχε μαραθεί από καιρό λόγω ηλικίας; Ο Αυγουστίνος υποθέτει όχι μόνο ότι του δόθηκε δύναμη για σύντομο χρονικό διάστημα, που θα αρκούσε για τη γέννηση του Ισαάκ· αλλά ότι με θεία αποκατάσταση, άνθισε ξανά κατά το υπόλοιπο της ζωής του. Αυτή την άποψη, τόσο επειδή μεγαλύνει τη δόξα του θαύματος, όσο και για άλλους λόγους, την ασπάζομαι πρόθυμα. [19] Και ό,τι είπα προηγουμένως, δηλαδή ότι ο Ισαάκ γεννήθηκε θαυματουργικά, ως πνευματικό σπέρμα, δεν αντιτίθεται σε αυτή την άποψη· διότι ειδικά για χάρη του αποκαταστάθηκε η αποτυχούσα δύναμη του Αβραάμ. Ότι γεννήθηκαν άλλοι αργότερα ήταν, ας πούμε, τυχαίο. Έτσι η ευλογία του Θεού που προφέρεται με τα λόγια, «Αυξάνεσθε και πληθύνεσθε», η οποία προστέθηκε ρητά στον γάμο, επεκτείνεται επίσης σε παράνομες σχέσεις. Σίγουρα, αν ο Αβραάμ παντρεύτηκε γυναίκα ενώ η Σάρρα ζούσε ακόμη, (όπως νομίζω πιο πιθανό), η μοιχική του σχέση ήταν ανάξια της θείας ευλογίας. Αλλά μολονότι δεν γνωρίζουμε γιατί αυτή η προσθήκη έγινε στο δίκαιο μέτρο της χάρης που δόθηκε στον Αβραάμ, ωστόσο η θαυμαστή πρόνοια του Θεού εμφανίζεται σε αυτό, ότι ενώ πολλά έθνη σημαντικής σημασίας κατάγονταν από τους άλλους γιους του, η πνευματική διαθήκη, της οποίας και οι υπόλοιποι έφεραν το σημείο στη σάρκα τους, παρέμεινε στην αποκλειστική κατοχή του Ισαάκ.Ο Καλβίνος στη συνέχεια στοχάζεται πάνω στο μήκος της ζωής του Αβραάμ ως προσκυνητή.
7. Και αυτές είναι οι ημέρες. Ο Μωυσής μας φέρνει τώρα στον θάνατο του Αβραάμ· και το πρώτο πράγμα που πρέπει να σημειωθεί σχετικά με την ηλικία του είναι ο αριθμός των ετών κατά τα οποία έζησε ως προσκυνητής· διότι αξίζει τον έπαινο της θαυμαστής και ασύγκριτης υπομονής, επειδή περιπλανήθηκε στο διάστημα εκατό ετών, ενώ ο Θεός τον οδηγούσε πέρα δώθε σε διάφορες κατευθύνσεις, ικανοποιημένος, τόσο στη ζωή όσο και στον θάνατο, με τη γυμνή υπόσχεση του Θεού. Ας ντραπούν εκείνοι που βρίσκουν δύσκολο να υποφέρουν την ανησυχία ενός, ή λίγων ετών, αφού ο Αβραάμ, ο πατέρας των πιστών, δεν ήταν απλώς ξένος για εκατό χρόνια, αλλά συχνά ρίχτηκε και στην εξορία. Εν τω μεταξύ, όμως, ο Μωυσής δείχνει ρητά ότι ο Κύριος εκπλήρωσε την υπόσχεσή του, Θα πεθάνεις σε καλά γηρατειά· διότι μολονότι πολέμησε σκληρή και σφοδρή μάχη, ωστόσο η παρηγοριά του δεν ήταν ούτε ελαφριά ούτε μικρή· επειδή ήξερε ότι, μέσα σε τόσες πολλές δοκιμασίες, η ζωή του ήταν αντικείμενο θείας φροντίδας. Αλλά αν αυτή η μοναδική προσήλωση στον Θεό τον στήριξε σε όλη του τη ζωή, μέσα στα πιο ταραγμένα κύματα, μέσα σε πολλές πικρές λύπες, μέσα σε βασανιστικές φροντίδες, και εν συντομία σε συσσωρευμένη μάζα κακών· ας μάθουμε κι εμείς -- για να μην κουραστούμε στην πορεία μας -- να στηριζόμαστε σε αυτή την υποστήριξη, ότι ο Κύριος μας έχει υποσχεθεί ευτυχή έκβαση της ζωής, και μία πραγματικά πολύ πιο ένδοξη από εκείνη του πατέρα μας Αβραάμ.Ο Καλβίνος εξετάζει στη συνέχεια την επίμονη προσευχή του Ισαάκ για τη γυναίκα του Ρεβέκκα.
21. Και ο Ισαάκ ικέτευσε τον Κύριο για τη γυναίκα του. Κάποιοι μεταφράζουν το χωρίο, ο Ισαάκ ικέτευσε τον Κύριο ενώπιον της γυναίκας του· και κατανοούν ότι αυτό έγινε, ώστε και εκείνη να προσθέσει τις προσευχές της, και να ικετεύσουν από κοινού τον Θεό. Αλλά η απόδοση που δίνεται εδώ είναι πιο απλή. Επιπλέον, αυτή η προσφυγή στην προσευχή μαρτυρεί ότι ο Ισαάκ ήξερε ότι στερούνταν παιδιών, επειδή ο Θεός δεν τον είχε ευλογήσει. Ήξερε επίσης ότι η καρποφορία ήταν ειδικό δώρο του Θεού. Διότι μολονότι η εύνοια της απόκτησης απογόνων ήταν ευρέως διαδεδομένη σε όλο το ανθρώπινο γένος, όταν ο Θεός πρόφερε τα λόγια «αυξάνεσθε και πληθύνεσθε»· όμως για να δείξει ότι οι άνθρωποι δεν γεννιούνται τυχαία, διανέμει αυτή τη δύναμη παραγωγής σε διάφορους βαθμούς. Ο Ισαάκ, επομένως, αναγνωρίζει, ότι η ευλογία, που δεν ήταν στη διάθεση του ανθρώπου, πρέπει να ζητηθεί με προσευχή από τον Θεό. Τώρα αληθινά φαίνεται, ότι ήταν προικισμένος με όχι συνηθισμένη σταθερότητα πίστης. Εφόσον η διαθήκη του Θεού ήταν γνωστή σε αυτόν, επιθυμούσε σπέρμα με ζήλο (αν ποτέ κάποιος το έκανε). Επομένως, δεν είχε εισέλθει τώρα για πρώτη φορά στο νου του να προσευχηθεί, βλέποντας ότι για περισσότερα από είκοσι χρόνια είχε απογοητευτεί από την ελπίδα του. Ως εκ τούτου, μολονότι ο Μωυσής, μόνο με μία λέξη, λέει ότι απέκτησε απογόνους με τις προσευχές του προς τον Θεό· όμως η λογική υπαγορεύει ότι αυτές οι προσευχές είχαν συνεχιστεί για πολλά χρόνια. Η υπομονή του αγίου ανθρώπου είναι εδώ εμφανής, ότι ενώ φαίνεται μάταια να χύνει τις ευχές του στον αέρα, δεν παύει όμως τον ζήλο της αφοσίωσής του. Και όπως ο Ισαάκ μας διδάσκει, με το παράδειγμά του, να επιμένουμε στην προσευχή· έτσι ο Θεός επίσης δείχνει ότι ποτέ δεν γυρίζει κουφό αυτί στις ευχές του πιστού λαού του, αν και μπορεί να αναβάλει για πολύ την απάντηση.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Ο Καλβίνος ολοκληρώνει ξεδιπλώνοντας τον χρησμό σχετικά με τον Ιακώβ και τον Ησαύ.
Πρέπει τώρα να δούμε τι συνεπάγεται αυτή η νίκη. Εκείνοι που την περιορίζουν σε επίγεια πλούτη και πλούτο ασχολούνται ψυχρά με ασήμαντα πράγματα. Αναμφίβολα με αυτόν τον χρησμό ο Ισαάκ και η Ρεβέκκα διδάχθηκαν ότι η διαθήκη της σωτηρίας δεν θα ήταν κοινή και στα δύο έθνη, αλλά θα διατηρούνταν μόνο για τη μεταγενέστερη γενιά του Ιακώβ. Στην αρχή, η υπόσχεση ήταν φαινομενικά γενική, καθώς περιλάμβανε όλο το σπέρμα· τώρα, περιορίζεται σε ένα μέρος του σπέρματος. Αυτός είναι ο λόγος της σύγκρουσης, ότι ο Θεός διαιρεί το σπέρμα του Ιακώβ (του οποίου η κατάσταση φαινόταν να είναι μία και η ίδια) με τέτοιο τρόπο ώστε υιοθετεί το ένα μέρος και απορρίπτει το άλλο· ότι το ένα μέρος αποκτά το όνομα και το προνόμιο της Εκκλησίας, οι υπόλοιποι λογίζονται ξένοι· με το ένα μέρος κατοικεί η ευλογία από την οποία στερείται το άλλο· όπως συνέβη αργότερα στην πραγματικότητα· διότι γνωρίζουμε ότι οι Ιδουμαίοι αποκόπηκαν από το σώμα της Εκκλησίας· αλλά η διαθήκη της χάρης κατατέθηκε στην οικογένεια του Ιακώβ. Αν αναζητήσουμε την αιτία αυτής της διάκρισης, δεν θα βρεθεί στη φύση· διότι η καταγωγή και των δύο εθνών ήταν η ίδια. Δεν θα βρεθεί στην αξία· επειδή οι αρχηγοί και των δύο εθνών ήταν ακόμη κλεισμένοι στη μήτρα της μητέρας τους όταν άρχισε η διαμάχη. Επιπλέον ο Θεός, για να ταπεινώσει την υπερηφάνεια της σάρκας, αποφάσισε να αφαιρέσει από τους ανθρώπους κάθε αφορμή εμπιστοσύνης και καυχήματος. Θα μπορούσε να είχε φέρει τον Ιακώβ πρώτο από τη μήτρα· αλλά έκανε τον άλλο πρωτότοκο, ο οποίος, στο τέλος, επρόκειτο να γίνει ο κατώτερος. Γιατί λοιπόν, σκόπιμα, αντιστρέφει την τάξη που όρισε ο ίδιος, εκτός από το να μας διδάξει ότι, χωρίς να λάβει υπόψη την αξιοπρέπεια, ο Ιακώβ, που επρόκειτο να είναι ο κληρονόμος της υποσχεμένης ευλογίας, εκλέχθηκε δωρεάν; Το σύνολο του όλου, λοιπόν, είναι, ότι η προτίμηση που έδωσε ο Θεός στον Ιακώβ έναντι του αδελφού του Ησαύ, κάνοντάς τον πατέρα της Εκκλησίας, δεν δόθηκε ως ανταμοιβή για τα προσόντα του, ούτε αποκτήθηκε από τη δική του επιμέλεια, αλλά προήλθε από την απλή χάρη του ίδιου του Θεού. Αλλά όταν ένα ολόκληρο έθνος είναι το θέμα του λόγου, η αναφορά γίνεται όχι στην κρυφή εκλογή, η οποία επιβεβαιώνεται σε λίγους, αλλά στην κοινή υιοθεσία, η οποία εξαπλώνεται τόσο ευρέως όσο και το εξωτερικό κήρυγμα του λόγου. Εφόσον αυτό το θέμα, έτσι συνοπτικά δηλωμένο, μπορεί να είναι κάπως ασαφές, οι αναγνώστες μπορούν να ανακαλέσουν στη μνήμη ό,τι είπα παραπάνω στην ερμηνεία του δέκατου έβδομου κεφαλαίου ([2]Γένεσις 17:1) δηλαδή, ότι ο Θεός αγκάλιασε, με τη χάρη της υιοθεσίας του, όλους τους γιους του Αβραάμ, επειδή έκανε διαθήκη με όλους· και ότι δεν ήταν μάταιο που όρισε την υπόσχεση της σωτηρίας να προσφέρεται αδιακρίτως σε όλους, και να μαρτυρείται με το σημείο της περιτομής στη σάρκα τους· αλλά ότι υπήρχε ειδικό εκλεκτό σπέρμα από όλο τον λαό, και αυτοί θα λογίζονταν τελικά οι νόμιμοι γιοι του Αβραάμ, οι οποίοι με το μυστικό βούλημα του Θεού είναι προορισμένοι για σωτηρία. Η πίστη, πράγματι, είναι εκείνη που διακρίνει το πνευματικό από το σαρκικό σπέρμα· αλλά το ερώτημα που εξετάζεται τώρα είναι η αρχή πάνω στην οποία γίνεται η διάκριση, όχι το σύμβολο ή το σημάδι με το οποίο μαρτυρείται. Ο Θεός, επομένως, επέλεξε όλο το σπέρμα του Ιακώβ χωρίς εξαίρεση, όπως η Γραφή σε πολλά μέρη μαρτυρεί· επειδή έχει απονείμει σε όλους εξίσου τις ίδιες μαρτυρίες της χάρης του, δηλαδή στον λόγο και τα μυστήρια. Αλλά μια άλλη και ιδιαίτερη εκλογή άνθιζε πάντα, η οποία περιλάμβανε έναν ορισμένο καθορισμένο αριθμό ανθρώπων, ώστε, στην κοινή καταστροφή, ο Θεός να σώσει εκείνους που θα ήθελε.
Απαντήστε
Απόκριση
Πού στην ίδια σας την ιστορία αισθάνεστε την ίδια ένταση μεταξύ ορατών περιστάσεων και της κρυμμένης υπόσχεσης του Θεού; Πώς μπορεί η προσοχή του Καλβίνου στην υπομονετική προσευχή να διαμορφώσει τον τρόπο που περιμένετε τις απαντήσεις του Θεού; Σε ποια περιοχή της ζωής σας προσκαλείστε να εμπιστευθείτε ότι η εκλεκτή χάρη του Θεού, όχι η ανθρώπινη αξία, εξασφαλίζει το αποτέλεσμα;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ὦ Κύριε ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὁ βεβαιώσας τὴν διαθήκην σου πρὸς Ἰσαὰκ κατὰ τὴν κυρίαρχον ἐκλεκτικὴν ἔλεόν σου, χάρισαι ἡμῖν χάριν νὰ τιμῶμεν τὰ πρωτοτόκια τῶν ὑποσχέσεών σου ὑπὲρ πᾶσαν σαρκικὴν ἐπιθυμίαν. Στήριξον ἡμᾶς διὰ τῆς διαθηκικῆς σου πιστότητος ὅταν πειραζώμεθα νὰ ἀμφιβάλλωμεν ἢ νὰ πλανώμεθα, καὶ δίδαξον ἡμᾶς νὰ ἐπικαλώμεθά σε μετὰ ὑπομονετικῆς καὶ ἐπιμόνου προσευχῆς. Μόρφωσον ἐν ἡμῖν τὴν ἥσυχον ἐμπιστοσύνην, ἥτις δέχεται πᾶσαν ἐποχὴν ὡς κρατουμένην ἐν τῇ σταθερᾷ χειρί σου, διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν. Ἀμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →