← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Έξοδος

Έξοδος 21-22 — με το Καθολικό Σχόλιο του Χέιντοκ

Έξοδος 21-22Υπόμνημα της Βίβλου Haydock20 λεπ
Άνοιγμα
Καλώς ήρθατε στο σημερινό μάθημα έξι κινήσεων που αντλείται από το Καθολικό Σχόλιο Οικογενειακής Βίβλου του Χέιντοκ. Σε αυτά τα κεφάλαια το εμπνευσμένο κείμενο παραθέτει τους πρακτικούς νόμους που ρύθμιζαν την κοινή ζωή του Ισραήλ, και ο Χέιντοκ συγκεντρώνει τους αρχαίους ερμηνευτές της Εκκλησίας για να αναπτύξουν το νόημά τους. Οι σημειώσεις του αποκαλύπτουν τόσο το γράμμα του νόμου όσο και την βαθύτερη πρόσκληση σε δικαιοσύνη και έλεος. Καθώς προχωρούμε μέσα από το σχόλιο θα δούμε πώς αυτές οι αρχαίες διατάξεις διαμορφώνουν ακόμη τη χριστιανική συνείδηση και δείχνουν προς τον τέλειο νόμο της αγάπης που εκπληρώθηκε στον Χριστό.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Πάρτε το ιερό κείμενο και διαβάστε τα κεφάλαια 21 και 22 της Εξόδου αργά και προσευχητικά. Ακούστε τη φωνή του Κυρίου που δίνει τάξη στην ανθρώπινη κοινωνία και προστατεύει τους ευάλωτους. Προσέξτε τις προσεκτικές διακρίσεις μεταξύ ακούσιας βλάβης και εκούσιας αδικίας, μεταξύ ιδιοκτησίας και προσώπου. Αφήστε τους μετρημένους ρυθμούς του νόμου να προετοιμάσουν την καρδιά σας για το σχόλιο που ακολουθεί.
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Χέιδοκ ανοίγει το σχόλιο στην Έξοδο 21 αντιμετωπίζοντας το καθεστώς των δούλων. Δούλος ή σκλάβος. Ένας άνθρωπος μπορούσε να πουλήσει τον εαυτό του και τα παιδιά του. Αλλά αν ήταν θηλυκά, κάτω από την ηλικία, ο Θεός ορίζει πώς πρέπει να αντιμετωπίζονται, εδ. 7. --- Έξι χρόνια: σε περίπτωση που οδηγούνταν αμέσως μετά τη λήξη του σαββατικού νόμου: κανείς δεν μπορούσε να κρατηθεί για μεγαλύτερο διάστημα. Αν κάποιος έχανε την ελευθερία του το τέταρτο έτος μετά τη γενική απελευθέρωση, θα την ανακτούσε στο διάστημα δύο ή τριών ετών το αργότερο. (Χέιδοκ) (Μπονφρέρ) Το σχόλιο στη συνέχεια εξετάζει τις ποινές για το χτύπημα άλλου με πρόθεση. Με θέληση. Το εβραϊκό και το εβδομηκοντα δεν εκφράζουν αυτό, αλλά το πλαίσιο δείχνει ότι είναι απαραίτητο. --- Θάνατος, με το ξίφος, όπως και όσοι προέτρεπαν σε ειδωλολατρία άλλους. Δεκαοκτώ εγκλήματα τιμωρούνταν με λιθοβολισμό, δέκα με φωτιά, ή λιωμένο μολύβι που χυνόταν στο λαιμό τους, και έξι με στραγγαλισμό. Τα βασιλικά δικαστήρια πάντα διέταζαν να κοπεί το κεφάλι του εγκληματία. (Καλμέ) --- Όταν η ποινή δεν ορίζεται, πρέπει να εννοείται ο λιθοβολισμός· (Ραβίνοι και Σέλντεν, Συνέδριο ii. 13.) τουλάχιστον όταν λέγεται, το αίμα του ας είναι επάνω του. Αλλά όταν μόνο ορίζεται ότι θα πεθάνει, ο Γκρότιος καταλαβαίνει ότι πρέπει να στραγγαλιστεί, με πετσέτες γύρω από το λαιμό του κακούργου, ενώ στέκεται μέχρι τα γόνατα σε κοπριά· (Ντρούσιος) όπως κάνει επίσης όταν πρόκειται να σκοτωθεί με λιωμένο μόλυβδο. Ο φόνος τιμωρούνταν από τους αρχαίους Έλληνες με εξορία. (Πλάτων, κ.ά.) «Εκείνη την εποχή θεωρούνταν παράνομο να επιβληθεί θανατική ποινή σε οποιονδήποτε, ο οποίος, όσο εγκληματίας κι αν ήταν, παρέμενε άνθρωπος.» (Λακτάντιος 2.) Αλλά καθώς αυτά τα εγκλήματα γίνονταν συχνότερα, ο Θεός θεσπίζει αυτόν τον νόμο της ανταπόδοσης, αίμα για αίμα, Γένεση θ΄. 6. Δέκα βήματα από τον τόπο της εκτέλεσης, ο εβραίος εγκληματίας έπρεπε να ομολογήσει την αμαρτία του. (Μαϊμονίδης) (Καλμέ) Ο Χέιδοκ στη συνέχεια συζητά την αρχή της ανταπόδοσης σε περιπτώσεις τραυματισμού. Μάτι. «Αυτός ο νόμος αποσκοπούσε να περιορίσει, όχι να ενθαρρύνει, την οργή και την εκδίκηση.» (Άγιος Αυγουστίνος, κατά Φαύστου ιθ΄. 25.) Κάποιοι το εξηγούν, σαν να μπορούσε να απαιτηθεί μόνο ένα χρηματικό ποσό, ισοδύναμο με τα λύτρα ενός ματιού, σε περίπτωση που κάποιος βρισκόταν υπό την ανάγκη να το χάσει ή να το εξαγοράσει. (Μούις· Ιωνάθαν) --- Η ανταπόδοση δεν αφήνονταν στη διακριτική ευχέρεια του τραυματισμένου μέρους. Ο κριτής έπρεπε να αποφασίσει. Ο Χριστός προστάζει αυτό που είναι πιο τέλειο, διατάζοντάς μας να στρέψουμε το αριστερό μάγουλο, όταν δεχθήκαμε χτύπημα στο δεξί. Ο κανονικός νόμος επιβάλλει την ποινή της ανταπόδοσης στον συκοφάντη. (Καλμέ)
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Ο Χέιντοκ συνδέει αυτούς τους νόμους με την απαγόρευση του τοκισμού αργότερα στο ίδιο κεφάλαιο. Πτωχός. Τέτοιοι συχνά έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη. Ο τοκισμός δεν είναι νόμιμος, ακόμη και προς τους πλουσίους. Οι εβραϊκοί όροι το ονομάζουν δάγκωμα. (Μενοχίος) --- 'Τι είναι τοκισμός, είπε ο Κάτων, παρά να σκοτώσεις έναν άνθρωπο.' Οι Ρωμαίοι απαιτούσαν από τους κλέφτες να αποδώσουν διπλά, αλλά οι τοκιστές έπρεπε να αποδώσουν τέσσερις φορές όσα είχαν πάρει. (Βάρρων, Περί γεωργίας i.) --- Η αποκατάσταση ορίζεται, Β' Έσδρας ε΄, 11. Μερικοί Καλβινιστές έχουν υπερασπιστεί τον τοκισμό, σε αντίθεση με τις Γραφές, τους πατέρες και τις Συνόδους της Καθολικής Εκκλησίας. Δάνειζε, ελπίζοντας να μην κερδίσεις τίποτε από αυτό, Λουκάς στ΄, 35. 'Ας δανείζει εκείνος που αγαπά το χρήμα,… (στα πρόσωπα των πτωχών) σε Εκείνον που λέει, Δώσε, και θα σου δοθεί.' (Άγιος Λέων, ομιλ.) Οι ίδιοι οι Ιουδαίοι έχουν αποδοκιμάσει τον τοκισμό σε κάθε χρήση. (Καλμέτ)
Απαντήστε

Απόκριση

Πώς η πραγματεία του σχολίου για τους δούλους με προσκαλεί να εξετάσω τις δικές μου στάσεις απέναντι σε εκείνους που με υπηρετούν; Με ποιους τρόπους ο νόμος της μετρημένης ανταπόδοσης αμφισβητεί την ενστικτώδη επιθυμία μου για εκδίκηση; Πού μπορεί η προειδοποίηση κατά του τοκισμού να με καλέσει σε μεγαλύτερη γενναιοδωρία με τα αγαθά που ο Θεός μου έχει εμπιστευθεί;
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ὦ Θεὲ τῆς δικαιοσύνης καὶ τοῦ ἐλέους, ὁ δούς τῷ Ἰσραὴλ διατάγματα προστατεύοντα τοὺς ἀσθενεῖς καὶ ἀνυψοῦντα τὴν ἀξιοπρέπεια παντὸς ἀνθρώπου, ἔκχεε τὴν χάριν σου ἵνα ἐκπληρώσωμεν τὸν νόμον σου ἐν τῇ ἐλευθερίᾳ τοῦ Εὐαγγελίου. Διὰ πρεσβειῶν τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου καὶ πάντων τῶν Ἁγίων, διαμόρφωσον τὰς καρδίας ἡμῶν ὥστε νὰ ἀνταποδίδωμεν τὸ κακὸν διὰ τοῦ ἀγαθοῦ καὶ νὰ δανείζωμεν ἄνευ ἐλπίδος ἀνταποδόσεως, ἵνα ἡ τάξις ἣν ἐγκαθίδρυσας ἀπ’ ἀρχῆς ὁδηγήσῃ ἡμᾶς εἰς τὴν τελείαν ἐλευθερίαν τῆς βασιλείας σου. Ἀμήν.

Υπόμνημα της Βίβλου Haydock · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →