Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Σοφία Σειράχ
Συγχώρει, και θα Συγχωρηθείς: Η Προσευχή του Κυρίου Ακούγεται στον Βεν Σιρά
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Πολύ πριν ο Κύριος διδάξει τους μαθητές Του να προσεύχονται, η ικεσία αντηχούσε ήδη στο Ισραήλ: 'Συγχώρει τον πλησίον σου αν σε έχει βλάψει, και τότε θα συγχωρηθούν οι αμαρτίες σου όταν προσεύχεσαι.' Ο άγιος Ραβάνους Μαύρος -- ηγούμενος της Φούλντα, τιμώμενος μεταξύ των Πατέρων της αδιαίρετης Εκκλησίας, Ανατολής και Δύσης -- ακούει στον Βεν Σιρά τα ίδια τα λόγια του Ευαγγελίου που περιμένουν να ειπωθούν δυνατά. Αυτά τα τρία κεφάλαια του Σειράχ ιχνηλατούν ένα ρεύμα ελέους μέσα από ολόκληρη τη ζωή: το έλεος που οφείλουμε στον πλησίον που μας έχει πληγώσει, το έλεος του ανοιχτού χεριού που δανείζει και δίνει στους πτωχούς, και το έλεος που πρέπει να δείξουμε στις δικές μας ψυχές κρατώντας τες στην αγιότητα της δικαιοσύνης. Το κεφάλαιο 28 αντιπαραθέτει τη φωτιά της ασυγχώρητης γλώσσας με τον ήπιο λόγο που σβήνει την οργή· το κεφάλαιο 29 μας προστάζει να αποθηκεύουμε τον θησαυρό μας όχι κάτω από πέτρα αλλά στις εντολές του Υψίστου· το κεφάλαιο 30 διακηρύττει ότι η χαρά της καρδιάς είναι η ζωή του ανθρώπου, και ότι η υγεία της ψυχής υπερβαίνει κάθε χρυσάφι. Ελάτε λοιπόν να μάθουμε τη μία χάρη που τα ενώνει: να συγχωρηθούμε συγχωρώντας, και να βρούμε ζωή δίνοντάς την.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Διαβάστε αργά το εικοστό όγδοο κεφάλαιο του Εκκλησιαστικού, και ακούστε πώς η συμβουλή του προτρέχει του Ευαγγελίου. Ανοίγει με το σκληρό έλεος της υπομονής: θυμήσου το τέλος σου, παύσε από την έχθρα, συγχώρει τον πλησίον σου το αδίκημα που σου έκανε. Έπειτα στρέφεται στη γλώσσα -- εκείνη τη μικρή σπίθα που, φυσημένη, ανάβει δάσος διχόνοιας, αλλά που ένας ήπιος λόγος μπορεί ξαφνικά να σβήσει. Καθώς διαβάζετε, παρατηρήστε ότι ο Βεν Σιρά δεν αντιμετωπίζει τη συγχώρεση ως μία αρετή μεταξύ πολλών· την καθιστά την ίδια την προϋπόθεση του να εισακουστούμε όταν προσευχόμαστε. 'Συγχώρησέ μας τα χρέη μας, όπως και εμείς συγχωρούμε τους οφειλέτες μας' -- η προσευχή που λέτε κάθε μέρα ήταν ήδη γραμμένη στη σοφία του Ισραήλ. Διαβάστε λοιπόν, θέτοντας το ένα ερευνητικό ερώτημα: υπάρχει πλησίον που κρατώ ακόμη στη φυλακή της οργής μου, ενώ ζητώ από τον Θεό να με απελευθερώσει από τη δική μου;
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Ραβάνους διαβάζει το κεφάλαιο 28 ως το Ευαγγέλιο της συγχώρεσης που ακούγεται εκ των προτέρων -- υπομονή κάτω από αδίκημα, και η προσεκτική φύλαξη της γλώσσας. Ο λόγος που πρέπει να συγχωρούμε είναι ακριβής και αναπόφευκτος: η ίδια η προσευχή είναι άκαρπη χωρίς αγάπη προς τον αδελφό. Σαν να απαντά στον άνθρωπο που θρέφει την οργή του και ακόμη ζητά συγγνώμη από τον Θεό, ο Ραβάνους λέει ότι
όποιος προσεύχεται στον Θεό για αυτόν μάταια, αν δεν θέλει να έχει την αγάπη προς τον αδελφό του που ο Θεός προστάζει. Από την καρδιά που οργίζεται, το κεφάλαιο περνά στη γλώσσα που η οργή οπλίζει, γιατί τα δύο δεν είναι ποτέ μακριά. Εδώ ο Ραβάνους θέτει το φοβερό βάρος του λόγου:
θάνατος και ζωή είναι στα χέρια της γλώσσας. Ωστόσο το ίδιο στόμα που μπορεί να χύσει αίμα μπορεί επίσης να χύσει ειρήνη, και το φάρμακο είναι κοντά. Όπου ο Σειράχ μιλά για φύσημα σε σπίθα ή φτύσιμο πάνω της, ο Ραβάνους βρίσκει όλη την πειθαρχία της ήπιας απάντησης:
από απερίσκεπτο λόγο η οργή διεγείρεται, και αν ειπωθεί λόγος με φρόνηση και μετριοπάθεια, η διεγερμένη οργή ξαφνικά σβήνεται. Η φωτιά που φοβόμαστε είναι στα δικά μας χέρια· ένας μαλακός λόγος, δοσμένος για χάρη του Θεού, μπορεί να την σβήσει.
Σκεφτείτε
Συλλογισμός
Γιατί η συγχώρεσή μας καθορίζει τη συγχώρεση του Θεού προς εμάς; Ο Ραβάνους απαντά από την καρδιά της διαθήκης: ο ίδιος ο Θεός έχει συνδέσει τα δύο με σύμφωνο, και η Κυριακή Προσευχή είναι αυτό το σύμφωνο που του επιστρέφεται. Αυτός που φοβάται τον Θεό, λέει ο Ραβάνους, δεν λησμονεί τη διαθήκη του Υψίστου,
ο οποίος θέσπισε σύμφωνο μεταξύ Εαυτού και ανθρώπων, ώστε όποιος ήθελε να λάβει άφεση αμαρτιών από Αυτόν, να μην αρνείται ο ίδιος να συγχωρεί με καλοπροαίρετο πνεύμα τα παραπτώματα των πλησίον του. Αυτό δεν είναι απλός κανόνας αλλά η ίδια η οικονομία του ελέους: όπως φερόμαστε στους οφειλέτες μας, έτσι φερόμαστε και σε εμάς. Και το ίδιο έλεος που συγχωρεί τον αδελφό απλώνεται στον αδελφό που έχει ανάγκη, γιατί το κεφάλαιο 29 στρέφει την ανοιχτή καρδιά προς το ανοιχτό χέρι. Η ελεημοσύνη, διδάσκει ο Ραβάνους, είναι η ίδια καθαρτήριο:
όπως το νερό σβήνει τη φωτιά, έτσι η ελεημοσύνη σβήνει την αμαρτία. Έτσι όταν ο Σειράχ μας προστάζει να θέσουμε τον θησαυρό μας στις εντολές του Υψίστου, ο Ραβάνους ακούει τη συμβουλή του Ευαγγελίου να αποθηκεύουμε θησαυρό στον ουρανό, όπου δεν μπορεί να χαθεί:
είναι εντολή του Υψίστου να δίνουμε ελεημοσύνη στους ενδεείς· η οποία θα μας ωφελήσει περισσότερο από χρυσάφι, επειδή θα αποδώσει την ανταμοιβή της αιωνίου ζωής. Η συγχωρημένη καρδιά και το δοτικό χέρι είναι μία κίνηση χάριτος, και αμφότερα είναι καταθέσεις αποθηκευμένες στον Θεό.
Απαντήστε
Απόκριση
Πώς θα απαντήσουμε σε τέτοιο έλεος; Το κεφάλαιο 29 μας δείχνει την ελεημοσύνη που ελευθερώνει, και το κεφάλαιο 30 τη χαρά που αφήνει πίσω στην ψυχή. Ο Ραβάνους δεν θα μας αφήσει να νομίσουμε ότι ό,τι δίνουμε χάνεται· είναι η ασφαλέστερη επένδυση, αποπληρωμένη πέρα από κάθε υπολογισμό:
Χάνει χρήματα προσωρινά όποιος τα διανέμει ελεήμονα στους πτωχούς· αλλά θα τα λάβει εκατονταπλάσια. Και ο καρπός μιας τέτοιας ζωής δεν είναι σκληρό καθήκον αλλά χαρά, γιατί το κεφάλαιο 30 στεφανώνει όλη τη διδασκαλία με τον στίχο ότι η χαρά της καρδιάς είναι η ζωή του ανθρώπου. Αυτή η χαρά, επιμένει ο Ραβάνους, δεν είναι ρηχή ηδονή αλλά η ίδια η αγάπη με την οποία συγχωρούμε και δίνουμε:
Αληθινή χαρά της καρδιάς συνίσταται πουθενά αλλού παρά στην αληθινή αγάπη, όπου επίσης η ζωή του ανθρώπου με τον θησαυρό των αρετών παραμένει χωρίς έλλειψη αγιότητας. Αυτή την εβδομάδα λοιπόν, κάντε τα δύο βήματα που ο Βεν Σιρά και ο Ραβάνους θέτουν ενώπιόν σας: συγχωρήστε έναν πλησίον που κρατούσατε σφιχτά, και βάλτε μία ελεημοσύνη ήσυχα στην καρδιά κάποιου που έχει ανάγκη. Μην καθυστερήσετε κανένα, και μην τα κάνετε με λύπη· κάντε τα ως την ίδια τη ζωή της ψυχής σας, και θα βρείτε τη χαρά που κανένας πλούτος δεν μπορεί να αγοράσει.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Κύριε ο Θεός μας, που συνέδεσες το έλεός Σου με το δικό μας και μας δίδαξες να προσευχόμαστε, Συγχώρησέ μας τα χρέη μας όπως και εμείς συγχωρούμε τους οφειλέτες μας: λύσε μας από την οργή που κρατούμε κατά των αδελφών μας, ώστε η δική μας προσευχή να μην επιστρέψει κενή. Θέσε φύλακα στις γλώσσες μας, ώστε η σπίθα της οργής να σβήνεται από τον ήπιο λόγο, και κάνε τις καρδιές μας ανοιχτές στους πτωχούς, ώστε η ελεημοσύνη που δίνουμε να σβήνει τις αμαρτίες μας όπως το νερό σβήνει τη φωτιά. Δίδαξέ μας να αποθηκεύουμε τον θησαυρό μας όχι κάτω από την πέτρα σκληρής καρδιάς αλλά στις εντολές Σου, όπου δεν μπορεί να χαθεί· και χάρισέ μας εκείνη την αληθινή χαρά της καρδιάς που είναι η ίδια η αγάπη, η ζωή της ψυχής και θησαυρός χωρίς έλλειψη αγιότητας. Διότι Εσύ είσαι ο φιλάνθρωπος, που συγχωρείς τον μετανοούντα και στεφανώνεις τον ελεήμονα, και σε Εσένα αποδίδουμε δόξα, μαζί με τον άναρχο Πατέρα Σου, και το πανάγιο και αγαθό και ζωοποιό Πνεύμα Σου, νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →