← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Θρήνοι

Θρήνοι 5 — με τον Ματθαίο Χένρι

Θρήνοι 5Υπόμνημα του Matthew Henry επί της Αγίας Γραφής20 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Το σχόλιο του Ματθαίου Χένρι στους Θρήνους 5 προσφέρει μια σταθεροποιητική φωνή για όσους αισθάνονται το βάρος της παρατεταμένης θλίψης. Σε αυτό το τελευταίο κεφάλαιο ο θρήνος του προφήτη γίνεται προσευχή, μεταβαίνοντας από την ωμή διαμαρτυρία στην ταπεινή εξάρτηση από τον αιώνιο Θεό. Ο Χένρι μας βοηθά να δούμε πώς η ομολογία, η ανάμνηση και η ικεσία ανήκουν μαζί όταν η ελπίδα φαίνεται μακρινή. Οι στοχασμοί του μας υπενθυμίζουν ότι ακόμη και στην εθνική ή προσωπική καταστροφή ο θρόνος της χάριτος παραμένει ανοιχτός. Καθώς ακολουθούμε την έκθεσή του, καλούμαστε να φέρουμε τις δικές μας ιστορίες απώλειας και λαχτάρας ενώπιον του Κυρίου που δεν αλλάζει. Το σημερινό μάθημα ιχνηλατεί αυτή την κίνηση από τη θλίψη στην ανανεωμένη εμπιστοσύνη.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Αφιερώστε μια ήσυχη στιγμή για να διαβάσετε ολόκληρους τους Θρήνους 5. Αφήστε τον μετρημένο ρυθμό των είκοσι δύο στίχων να σας οδηγήσει μέσα από τον κατάλογο της απώλειας και την τελική κραυγή για έλεος. Προσέξτε πώς το κεφάλαιο αρχίζει με άμεση προσφώνηση προς τον Κύριο και τελειώνει με έκκληση για αποκατάσταση. Επιτρέψτε στις λέξεις να εγκατασταθούν χωρίς βιασύνη προς ερμηνεία. Όταν τελειώσετε, σταματήστε και ζητήστε από το Πνεύμα να προετοιμάσει την καρδιά σας για τις γνώσεις που θα ξεδιπλώσει ο Ματθαίος Χένρι.
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Χένρι ανοίγει δείχνοντας πώς ο λαός μετατρέπει τη θλίψη του σε προσευχή στον θρόνο της χάριτος. Είναι κανείς θλιμμένος; ας προσευχηθεί· και ας χύσει στην προσευχή το παράπονό του στον Θεό, και ας γνωστοποιήσει ενώπιόν του τον θλίψη του. Ο λαός του Θεού το κάνει εδώ· κατακλυσμένος από θλίψη, δίνει διέξοδο στις λύπες του στο υποπόδιο του θρόνου της χάριτος, και έτσι δίνει στον εαυτό του ανακούφιση. Δεν παραπονιούνται για κακά που φοβούνται, αλλά για κακά που αισθάνονται: «Θυμήσου τι έχει έρθει επάνω μας, εδ. 1. Ό,τι παλαιά απειλήθηκε εναντίον μας, και αργούσε να έρθει, τώρα επιτέλους ήρθε επάνω μας, και είμαστε έτοιμοι να βυθιστούμε κάτω από αυτό. Θυμήσου ό,τι παρήλθε, σκέψου και ιδέ ό,τι είναι παρόν, και ας μην φανεί όλη η θλίψη στην οποία βρισκόμαστε μικρή σε σένα, και ανάξια προσοχής», Νεεμ. θ΄ 32. Σημείωσε, Όπως είναι μεγάλη παρηγοριά για εμάς, έτσι πρέπει να είναι επαρκής παρηγοριά, στις θλίψεις μας, ότι ο Θεός βλέπει, και σκέπτεται, και θυμάται, όλα όσα έχουν έρθει επάνω μας· και στις προσευχές μας χρειαζόμαστε μόνο να συστήσουμε την περίπτωσή μας στην ελεήμονα και συμπονετική σκέψη του. Η μία λέξη στην οποία συνοψίζονται όλες οι θλίψεις τους είναι η ονειδισμός: Σκέψου, και ιδέ τον ονειδισμό μας. Οι θλίψεις στις οποίες βρίσκονταν, σε σύγκριση με την προηγούμενη αξιοπρέπεια και αφθονία τους, ήταν μεγαλύτερος ονειδισμός για αυτούς παρά για οποιονδήποτε άλλο λαό, ιδιαίτερα αν λάβουμε υπόψη τη σχέση τους με τον Θεό και την εξάρτησή τους από αυτόν, και τις προηγούμενες εμφανίσεις του υπέρ αυτών· και γι’ αυτό παραπονιούνται πολύ αισθητά γι’ αυτό, επειδή, ως ονειδισμός, αντανακλούσε στο όνομα και την τιμή εκείνου του Θεού που τους είχε αναγνωρίσει ως λαό του. Και τι θα κάνεις στο μεγάλο όνομά σου; Στη συνέχεια εφιστά την προσοχή στην μετανοητική ομολογία της αμαρτίας των προγόνων και της προσωπικής αμαρτίας. Ι. Ομολογούν τον ονειδισμό της αμαρτίας που φέρουν, τον ονειδισμό της νεότητάς τους (τον οποίο θρηνεί ο Εφραίμ, Ιερ. λα΄ 19), των πρώτων ημερών του έθνους τους. Αυτό έρχεται στη μέση των παραπόνων τους (εδ. 7), αλλά μπορεί κάλλιστα να τεθεί στην αρχή τους: Οι πατέρες μας αμάρτησαν και δεν είναι· είναι νεκροί και έφυγαν, αλλά εμείς φέραμε τις ανομίες τους. Αυτό δεν είναι εδώ ένα ιδιότροπο παράπονο, ούτε απόδοση αδικίας στον Θεό, όπως αυτό που έχουμε, Ιερ. λα΄ 29, Ιεζ. ιη΄ 2. Οι πατέρες έφαγαν ξινά σταφύλια, και τα δόντια των παιδιών έγιναν αμβλεία, και γι’ αυτό οι οδοί του Κυρίου δεν είναι ευθείες. Αλλά είναι μετανοητική ομολογία των αμαρτιών των προγόνων τους, τις οποίες και αυτοί είχαν επιμείνει, για τις οποίες τώρα δικαίως υποφέρουν· οι κρίσεις που έφερε ο Θεός επάνω τους ήταν τόσο πολύ μεγάλες ώστε φαινόταν ότι ο Θεός είχε σε αυτές μάτι στις αμαρτίες των προγόνων τους (επειδή δεν τιμωρήθηκαν αξιοσημείωτα σε αυτόν τον κόσμο) καθώς και στις δικές τους αμαρτίες· και έτσι ο Θεός δικαιώθηκε τόσο στην ανοχή του προς τους προγόνους τους (αποθήκευσε την ανομία τους για τα παιδιά τους) όσο και στην αυστηρότητά του προς αυτούς, στους οποίους επισκέφθηκε εκείνη την ανομία, Ματθ. κγ΄ 35, 36. Έτσι κάνουν εδώ, 1. Υποτάσσονται στη θεία δικαιοσύνη: «Κύριε, είσαι δίκαιος σε όλα όσα φέρονται επάνω μας, διότι είμαστε σπέρμα κακοποιών, τέκνα οργής, και κληρονόμοι της κατάρας· είμαστε αμαρτωλοί, και το έχουμε εκ φύσεως.» Σημείωσε, Οι αμαρτίες στις οποίες ο Θεός κοιτάζει πίσω στην τιμωρία πρέπει εμείς να κοιτάξουμε πίσω στη μετάνοια, και να προσέξουμε όλα όσα θα βοηθήσουν να δικαιώσουν τον Θεό στη διόρθωσή μας. 2. Αναφέρονται στη θεία ευσπλαχνία: «Κύριε, οι πατέρες μας αμάρτησαν, και εμείς δικαίως υποφέρουμε για τις αμαρτίες τους· αλλά αυτοί δεν είναι· αφαιρέθηκαν από το κακό που έρχεται· δεν έζησαν για να δουν και να μοιραστούν αυτές τις δυστυχίες που ήρθαν επάνω μας, και εμείς αφήσαμε να φέρουμε τις ανομίες τους. Τώρα, αν και σε αυτό ο Θεός είναι δίκαιος, όμως πρέπει να ομολογηθεί ότι η περίπτωσή μας είναι ελεεινή, και άξια συμπόνιας.» Σημείωσε, Αν είμαστε μετανοημένοι και υπομονετικοί κάτω από ό,τι υποφέρουμε για τις αμαρτίες των πατέρων μας, μπορούμε να ελπίζουμε ότι αυτός που τιμωρεί θα ευσπλαχνιστεί, και θα επιστρέψει σύντομα με έλεος σε εμάς. Στη συνέχεια υπογραμμίζει τη ιδιαίτερη θλίψη τους για την ερήμωση της Σιών πάνω από κάθε άλλη απώλεια. Εδώ, Ι. Ο λαός του Θεού εκφράζει τη βαθιά μέριμνα που είχαν για τα ερείπια του ναού, περισσότερο από για οποιαδήποτε άλλη από τις συμφορές τους· τα συμφέροντα του οίκου του Θεού ήταν πιο κοντά στην καρδιά τους από τα δικά τους (εδ. 17, 18): Γι’ αυτό η καρδιά μας είναι λιπόψυχη, και βυθίζεται κάτω από το φορτίο της δικής της βαρύτητας· για αυτά τα πράγματα τα μάτια μας είναι αμυδρά, και η όρασή μας έχει φύγει, όπως συμβαίνει συνήθως σε λιποθυμία. «Είναι εξαιτίας του όρους Σιών, που είναι έρημο, του αγίου όρους, και του ναού που είναι χτισμένος επάνω σε εκείνο το όρος. Για άλλες ερημώσεις η καρδιά μας λυπάται και τα μάτια μας κλαίνε· αλλά για αυτό η καρδιά μας λιποψυχεί και τα μάτια μας είναι αμυδρά.» Σημείωσε, Τίποτε δεν βαραίνει τόσο πολύ τα πνεύματα των καλών ανθρώπων όσο αυτό που απειλεί την καταστροφή της θρησκείας ή αποδυναμώνει τα συμφέροντά της· και είναι παρηγοριά αν μπορούμε να επικαλεστούμε τον Θεό ότι αυτό μας θλίβει περισσότερο από οποιαδήποτε προσωπική θλίψη. «Ο λαός μόλυνε το όρος Σιών με τις αμαρτίες του, και γι’ αυτό ο Θεός το έκανε δικαίως έρημο, σε τέτοιο βαθμό ώστε οι αλεπούδες περπατούν επάνω του τόσο ελεύθερα και συνήθως όσο κάνουν στα δάση.» Είναι πράγματι λυπηρό όταν το όρος Σιών έχει γίνει μερίδα για αλεπούδες (Ψαλμ. ξγ΄ 10)· αλλά η αμαρτία το είχε κάνει πρώτα έτσι, Ιεζ. ιγ΄ 4. Τέλος εκθέτει την τελική προσευχή τους για μεταστρεπτική χάρη και ανανέωση των προηγούμενων ελέων. ΙV. Προσεύχονται θερμά στον Θεό για έλεος και χάρη: «Κύριε, μη μας απορρίψεις για πάντα, αλλά στρέψε εμάς προς εσένα· ανανέωσε τις ημέρες μας», εδ. 21. Αν και αυτές οι λέξεις δεν τίθενται τελευταίες, όμως οι Ραββίνοι, επειδή δεν θέλουν το βιβλίο να τελειώνει με εκείνες τις μελαγχολικές λέξεις (εδ. 22), επαναλαμβάνουν αυτή την προσευχή πάλι, ώστε ο ήλιος να μην δύσει κάτω από σύννεφο, και έτσι να γίνουν αυτές οι τελευταίες λέξεις τόσο στη γραφή όσο και στην ανάγνωση αυτού του κεφαλαίου. Προσεύχονται εδώ, 1. Για μεταστρεπτική χάρη για να προετοιμάσουν και να καταστήσουν ικανούς για έλεος: Στρέψε εμάς προς εσένα, Κύριε! Παραπονέθηκαν ότι ο Θεός τους είχε εγκαταλείψει και λησμονήσει, και τότε η προσευχή τους δεν είναι, Στρέψε εσύ προς εμάς, αλλά, Στρέψε εμάς προς εσένα, που συνεπάγεται ομολογία ότι η αιτία της απόστασης ήταν στον εαυτό τους. Ο Θεός ποτέ δεν αφήνει κανέναν μέχρις ότου αυτοί πρώτα τον αφήσουν, ούτε στέκεται μακριά από κανέναν περισσότερο από όσο αυτοί στέκονται μακριά από αυτόν· αν λοιπόν τους στρέψει προς αυτόν με τρόπο καθήκοντος, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι θα επιστρέψει γρήγορα σε αυτούς με τρόπο ελέους. Αυτό συμφωνεί με την επαναλαμβανόμενη προσευχή (Ψαλμ. π΄ 3, 7, 19), Στρέψε εμάς πάλι, και τότε κάμε το πρόσωπό σου να λάμψει. Στρέψε εμάς από τα είδωλά μας προς τον εαυτό σου, με ειλικρινή μετάνοια και μεταρρύθμιση, και τότε θα στραφούμε. Αυτό συνεπάγεται περαιτέρω ομολογία της δικής τους αδυναμίας και ανικανότητας να στραφούν οι ίδιοι. Υπάρχει στη φύση μας μια ροπή προς οπισθοδρόμηση από τον Θεό, αλλά καμία διάθεση να επιστρέψουμε σε αυτόν μέχρις ότου η χάρη του ενεργήσει σε εμάς και το θέλειν και το ενεργείν. Τόσο αναγκαία είναι εκείνη η χάρη ώστε μπορούμε αληθινά να πούμε, Στρέψε εμάς ή δεν θα στραφούμε, αλλά θα περιπλανηθούμε ατέλειωτα· και τόσο ισχυρή και αποτελεσματική είναι εκείνη η χάρη ώστε μπορούμε εξίσου αληθινά να πούμε, Στρέψε εμάς, και θα στραφούμε· διότι είναι ημέρα δυνάμεως, παντοδύναμης δυνάμεως, στην οποία ο λαός του Θεού γίνεται πρόθυμος λαός, Ψαλμ. ρι΄ 3. 2. Για αποκαταστατικό έλεος: Στρέψε εμάς προς εσένα, και τότε ανανέωσε τις ημέρες μας όπως παλαιά, βάλε μας στην ίδια ευτυχή κατάσταση που ήταν οι πρόγονοί μας πριν από πολύ καιρό και στην οποία συνέχισαν για πολύ· ας γίνει με εμάς όπως ήταν στην αρχή, και στην αρχή, Ησ. α΄ 26. Σημείωσε, Αν ο Θεός με τη χάρη του ανανεώσει τις καρδιές μας, θα ανανεώσει με την εύνοιά του τις ημέρες μας, ώστε να ανανεώσουμε τη νεότητά μας όπως ο αετός, Ψαλμ. ργ΄ 5. Εκείνοι που μετανοούν, και κάνουν τα πρώτα έργα, θα χαρούν, και θα ανακτήσουν τις πρώτες παρηγορίες. Τα ελέη του Θεού προς τον λαό του ήταν πάντοτε από παλαιά (Ψαλμ. κε΄ 6)· και γι’ αυτό μπορούν να ελπίζουν, ακόμη και τότε που φαίνεται ότι τους έχει εγκαταλείψει και λησμονήσει, ότι το έλεος που ήταν από αιώνος θα είναι εις αιώνα.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Ο Χένρι βρίσκει σταθερή παρηγοριά στον αμετάβλητο χαρακτήρα του αιώνιου θρόνου του Θεού. ΙΙ. Παρηγορούνται με τη διδασκαλία της αιωνιότητας του Θεού, και της μονιμότητας της κυβέρνησής του (εδ. 19): Αλλά εσύ, Κύριε! μένεις εις τον αιώνα. Αυτό διδάσκονται να κάνουν από εκείνον τον ψαλμό που τιτλοφορείται, Προσευχή του θλιμμένου, Ψαλμ. ρβ΄ 27, 28. Όταν όλες οι παρηγορίες των κτισμάτων αφαιρούνται από εμάς, και οι καρδιές μας μας εγκαταλείπουν, τότε μπορούμε να ενθαρρύνουμε τον εαυτό μας με την πίστη, 1. Στην αιωνιότητα του Θεού: Εσύ μένεις εις τον αιώνα. Ό,τι κλονίζει τον κόσμο δεν δίνει καμία διαταραχή σε αυτόν που τον έκανε· όποιες επαναστάσεις και αν υπάρχουν στη γη, δεν υπάρχει αλλαγή στον Αιώνιο Νου· ο Θεός είναι πάντοτε ο ίδιος, και μένει εις τον αιώνα άπειρα σοφός και άγιος, δίκαιος και αγαθός· σε αυτόν δεν υπάρχει μεταβολή ούτε σκιά αλλαγής. 2. Στη μη αποτυγχάνουσα συνέχεια της κυριαρχίας του: Ο θρόνος σου είναι από γενεά σε γενεά· ο θρόνος της δόξας, ο θρόνος της χάριτος, και ο θρόνος της κυβέρνησης, είναι όλοι αμετάβλητοι, ακίνητοι· και αυτό είναι ύλη παρηγοριάς για εμάς όταν το στέμμα έχει πέσει από το κεφάλι μας. Όταν οι θρόνοι των ηγεμόνων, που πρέπει να είναι προστάτες μας, φέρονται στη σκόνη, και θάβονται σε αυτήν, ο θρόνος του Θεού συνεχίζει ακόμη· αυτός ακόμη κυβερνά τον κόσμο, και τον κυβερνά για το καλό της εκκλησίας. Ο Κύριος βασιλεύει, βασιλεύει εις τον αιώνα, ακόμη και ο Θεός σου, Σιών! Κλείνει σημειώνοντας πώς το κεφάλαιο μοντελοποιεί ταπεινή διαμαρτυρία που ακόμη τιμά τη θεία κυριαρχία. ΙΙΙ. Διαμαρτύρονται ταπεινά προς τον Θεό σχετικά με τη χαμηλή κατάσταση στην οποία βρίσκονταν τώρα, και τις συνοφρυώσεις του ουρανού υπό τις οποίες βρίσκονταν τώρα (εδ. 20): «Διατί μας εγκαταλείπεις για τόσο μακρό χρόνο, σαν να στερούμαστε εντελώς τα σημεία της παρουσίας σου; Διατί αναβάλλεις την απελευθέρωσή μας, σαν να μας είχες εντελώς εγκαταλείψει; Εσύ είσαι ο ίδιος, και, αν και ο θρόνος του αγιαστηρίου σου κατεδαφίστηκε, ο θρόνος σου στον ουρανό είναι ακλόνητος. Αλλά δεν θα είσαι ο ίδιος προς εμάς;» Όχι σαν να νόμιζαν ότι ο Θεός τους είχε λησμονήσει και εγκαταλείψει, πολύ λιγότερο φοβούνταν τη λήθη και την εγκατάλειψή τους για πάντα· αλλά έτσι εκφράζουν την αξία που είχαν για την εύνοια και την παρουσία του, τις οποίες θεωρούσαν μακρό ότι στερούνταν την απόδειξη και την παρηγοριά τους. Ο τελευταίος στίχος μπορεί να αναγνωστεί ως τέτοια διαμαρτυρία, και έτσι τον διαβάζει το περιθώριο: «Διότι θα μας απορρίψεις εντελώς; Θα οργίζεσαι αιωνίως εναντίον μας, όχι μόνο να μην χαμογελάς επάνω μας και να μας θυμάσαι με έλεος, αλλά να συνοφρυώνεσαι επάνω μας και να μας θέτεις υπό τα σημεία της οργής σου, όχι μόνο να μην πλησιάζεις σε εμάς, αλλά να μας εκβάλλεις από την παρουσία σου και να μας απαγορεύεις να πλησιάσουμε σε εσένα; Πώς μπορεί αυτό να συμφιλιωθεί με την αγαθότητά σου και την πιστότητά σου, και τη σταθερότητα της διαθήκης σου;» Το διαβάζουμε, «Αλλά μας απέρριψες· μας έδωσες αιτία να φοβηθούμε ότι το έκανες. Κύριε, πόσο καιρό θα είμαστε σε αυτόν τον πειρασμό;» Σημείωσε, Αν και δεν μπορούμε να φιλονικούμε με τον Θεό, όμως μπορούμε να ικετεύουμε προς αυτόν· και, αν και δεν μπορούμε να συμπεράνουμε ότι έχει απορρίψει, όμως μπορούμε (με τον προφήτη, Ιερ. ιβ΄ 1) να συλλογιστούμε ταπεινά μαζί του σχετικά με τις κρίσεις του, ιδιαίτερα τη συνέχεια των ερημώσεων του αγιαστηρίου του.
Απαντήστε

Απόκριση

Πού στις παρούσες περιστάσεις σας αισθάνεστε την ανάγκη να μεταβείτε από τη διαμαρτυρία στην ειλικρινή προσευχή; Πώς μπορεί η ανάμνηση του αμετάβλητου θρόνου του Θεού να ανασχηματίσει τον τρόπο με τον οποίο βλέπετε πρόσφατες απώλειες; Ποιο βήμα μετάνοιας ή ανανεωμένης εξάρτησης σας προτρέπει το Πνεύμα να κάνετε σήμερα;
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Κύριε ὁ Θεός, καθὼς συλλογιζόμεθα τὸν θρῆνον τοῦ λαοῦ σου ἐν τῇ ἐξορίᾳ αὐτοῦ, φέρομεν πᾶσαν ὀνειδισμὸν καὶ ἀθυμίαν καρδίας ἐνώπιον τοῦ αἰωνίου σου θρόνου. Χάρισαι ἡμῖν χάριν νὰ ὁμολογήσωμεν καὶ τὰς ἰδίας ἡμῶν ἁμαρτίας καὶ ἐκείνας τὰς ὁποίας ἐκληρονομήσαμεν, ἐμπιστευόμενοι τὴν δικαιοσύνην σου καὶ τὴν τρυφερὰν ἔλεόν σου. Διὰ τοῦ Πνεύματός σου ἀνακαίνισον τὰς ἡμέρας ἡμῶν ὡς ἐξ ἀρχῆς, ἐπιστρέφων ἡμᾶς πρὸς Σεαυτὸν ἵνα περιπατῶμεν ἐν καινῇ ὑπακοῇ καὶ ἐλπίζωμεν διὰ τὴν εὐημερίαν τῆς ἐκκλησίας σου. Ἀμήν.

Υπόμνημα του Matthew Henry επί της Αγίας Γραφής · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →