← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Γένεσις

Γένεση 39-40 — με τον Ιωάννη Καλβίνο

Γένεσις 39-40Υπομνήματα του John Calvin20 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Σήμερα στρεφόμαστε στις βαθιές γνώσεις του Ιωάννη Καλβίνου καθώς αυτός αναλύει τις δοκιμασίες και τους θριάμβους του Ιωσήφ στη Γένεση 39 και 40. Το σχόλιο του Καλβίνου αποκαλύπτει την ακλόνητη παρουσία του Θεού εν μέσω ανθρώπινης αδικίας και πειρασμού, καθοδηγώντας μας μέσα από την ιστορία ενός πιστού υπηρέτη που δοκιμάζεται σε ξένη γη. Τα λόγια του μας προσκαλούν να δούμε τη θεία ευλογία ακόμη και στη δυσκολία και να προσκολληθούμε στην ακεραιότητα όταν ο κόσμος πιέζει. Καθώς μελετούμε μαζί, είθε η προσεκτική έκθεση του Καλβίνου να ενισχύσει την εμπιστοσύνη μας στο αόρατο χέρι του Θεού που εργάζεται.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Ας διαβάσουμε τώρα τα κεφάλαια 39 και 40 της Γενέσεως, ακολουθώντας το ταξίδι του Ιωσήφ από τον οίκο του Ποτιφάρ στη φυλακή. Προσέξτε το επαναλαμβανόμενο θέμα της παρουσίας του Κυρίου μαζί του ακόμη και όταν οι περιστάσεις στρέφονται εναντίον του. Καθώς διαβάζετε, σκεφθείτε πώς ο Θεός στηρίζει τον υπηρέτη Του μέσα από προδοσία, ψευδή κατηγορία και ξεχασμένες υποσχέσεις. Αφήστε την αφήγηση να προετοιμάσει την καρδιά σας για τις σκέψεις του Καλβίνου σχετικά με την πιστότητα υπό πίεση.
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Καλβίνος ανοίγει αφηγούμενος την κάθοδο του Ιωσήφ στην Αίγυπτο. 1. Και ο Ιωσήφ κατηγάγετο. Για τον σκοπό της σύνδεσής του με το υπόλοιπο μέρος της ιστορίας, ο Μωυσής επαναλαμβάνει ό,τι είχε θίξει εν συντομία, ότι ο Ιωσήφ είχε πωληθεί στον Ποτιφάρ τον Αιγύπτιο· έπειτα προσθέτει ότι ο Θεός ήταν με τον Ιωσήφ, ώστε να ευημερεί σε όλα. Διότι αν και συχνά συμβαίνει όλα να προχωρούν με τους πονηρούς ανθρώπους σύμφωνα με την επιθυμία τους, τους οποίους ο Θεός όμως δεν ευλογεί με την εύνοιά Του· ακόμη το αίσθημα είναι αληθινό και η έκφρασή του κατάλληλη, ότι ποτέ δεν είναι καλά με τους ανθρώπους, παρά μόνο στο μέτρο που ο Κύριος δείχνει τον εαυτό Του ελεήμονα προς αυτούς. Διότι παρέχει την ευλογία Του, για ένα διάστημα, ακόμη και στους αποδοκιμασμένους, με τους οποίους είναι δικαίως οργισμένος, ώστε να τους προσκαλεί ήπια και ακόμη να τους δελεάζει σε μετάνοια· και να τους καθιστά περισσότερο ανεπίδεκτους συγγνώμης, αν παραμείνουν πεισματικοί· εν τω μεταξύ, καταριέται την ευτυχία τους. Επομένως, ενώ νομίζουν ότι έχουν φθάσει στο ύψος της τύχης, η ευημερία τους, στην οποία ευφραίνονταν, μετατρέπεται σε καταστροφή. Τώρα όποτε ο Θεός στερεί από τους ανθρώπους την ευλογία Του, είτε είναι ξένοι είτε του οίκου Του, πρέπει αναγκαστικά να παρακμάζουν· διότι κανένα αγαθό δεν ρέει παρά μόνο από Αυτόν ως την πηγή. Ο κόσμος πράγματι σχηματίζει για τον εαυτό του μια θεά της τύχης, η οποία στροβιλίζει τις υποθέσεις των ανθρώπων· ή κάθε άνθρωπος λατρεύει τη δική του επιμέλεια· αλλά η Γραφή μας απομακρύνει από αυτή την διεφθαρμένη φαντασία, και δηλώνει ότι η δυστυχία είναι σημείο της απουσίας του Θεού, αλλά η ευημερία, σημείο της παρουσίας Του. Ωστόσο, δεν υπάρχει η ελάχιστη αμφιβολία ότι η ιδιαίτερη και έκτακτη εύνοια του Θεού εμφανιζόταν προς τον Ιωσήφ, ώστε να είναι σαφώς γνωστό ότι ευλογείται από τον Θεό. Ο Μωυσής αμέσως μετά προσθέτει, ότι ο Ιωσήφ ήταν στον οίκο του κυρίου του, για να μας διδάξει ότι δεν ανυψώθηκε αμέσως σε έντιμη κατάσταση. Τίποτε δεν ήταν πιο επιθυμητό από την ελευθερία· αλλά λογίζεται μεταξύ των δούλων, και ζει επισφαλώς, κρατώντας την ίδια τη ζωή του υποκείμενη στο θέλημα του κυρίου του. Ας μάθουμε λοιπόν, ακόμη εν μέσω των παθημάτων μας, να αντιλαμβανόμαστε τη χάρη του Θεού· και ας μας αρκεί, όταν πρέπει να υπομείνουμε κάτι σοβαρό, να έχουμε το ποτήρι μας αναμεμειγμένο με κάποιο μέρος γλυκύτητας, μήπως γίνουμε αχάριστοι προς τον Θεό, ο οποίος, με αυτόν τον τρόπο, δηλώνει ότι είναι παρών μαζί μας. Στρεφόμενος στον πειρασμό, ο Καλβίνος εξετάζει την απάντηση του Ιωσήφ στη σύζυγο του κυρίου του. 7. Κοιμήθητι μαζί μου [145] Ο Μωυσής μόνο εν συντομία θίγει τα κύρια σημεία, και το άθροισμα των πραγμάτων που αφηγείται. Διότι δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αυτή η ακάθαρτη γυναίκα προσπάθησε, με διάφορες τέχνες, να δελεάσει τον ευσεβή νέο, και ότι εισχώρησε με έμμενες κολακείες, πριν ξεσπάσει σε τόσο αναιδή είδος αδείας. Αλλά ο Μωυσής, παραλείποντας άλλα πράγματα, δείχνει ότι είχε ωθηθεί τόσο πολύ από βάναυση επιθυμία, ώστε να μην αποφεύγει να ζητά ανοιχτά σύνδεση με τον Ιωσήφ. Τώρα καθώς αυτή η ακαθαρσία είναι σαφές απόδειξη ότι η σαρκική επιθυμία ενεργεί από τυφλές και μανιώδεις παρορμήσεις· έτσι, στο πρόσωπο του Ιωσήφ, ένα θαυμάσιο παράδειγμα πιστότητας και εγκράτειας τίθεται ενώπιόν μας. Η πιστότητα και η ακεραιότητά του εμφανίζονται σε αυτό, ότι αναγνωρίζει τον εαυτό του ότι δεσμεύεται περισσότερο αυστηρά, όσο μεγαλύτερη είναι η εξουσία με την οποία είναι εμπιστευμένος. Γενναίοι και ανδρείοι άνθρωποι έχουν αυτή την ιδιότητα, ότι όσο περισσότερο τους εμπιστεύονται, τόσο λιγότερο μπορούν να αντέξουν να εξαπατήσουν· αλλά είναι σπάνια αρετή για εκείνους που έχουν τη δύναμη να κάνουν κακό να καλλιεργούν την ειλικρίνεια δωρεάν. Γι' αυτό ο Ιωσήφ δεν αδικαιολόγητα επαινείται από τον Μωυσή, διότι θεωρεί την εξουσία με την οποία επενδύθηκε από τον κύριό του, ως χαλινό για να τον συγκρατήσει από το να υπερβεί τα όρια του καθήκοντος. Επιπλέον, δίνει επίσης απόδειξη της ευγνωμοσύνης του, προβάλλοντας τα οφέλη που έλαβε από τον κύριό του, ως λόγο για τον οποίο δεν πρέπει να τον υποβάλει σε καμία ατιμία. Και αληθώς εξ αυτού προκύπτει σήμερα τέτοια σύγχυση παντού, ώστε οι άνθρωποι είναι μισοί θηριώδεις, διότι αυτός ο ιερός δεσμός της αμοιβαίας κοινωνίας έχει σπάσει. Όλοι, πράγματι, ομολογούν, ότι αν έχουν λάβει κάποιο όφελος από άλλον, είναι υπόχρεοι σε αυτόν· ένας ακόμη και ονειδίζει άλλον για την αχαριστία του· αλλά λίγοι είναι εκείνοι που ακολουθούν ειλικρινά το παράδειγμα του Ιωσήφ. Για να μην φανεί όμως ότι συγκρατείται μόνο από σεβασμό προς τον άνθρωπο, δηλώνει επίσης ότι η πράξη θα ήταν προσβλητική προς τον Θεό. Και, πράγματι, τίποτε δεν είναι πιο ισχυρό για να υπερνικήσει τον πειρασμό από τον φόβο του Θεού. Αλλά σκόπιμα επαινεί τη γενναιοδωρία του κυρίου του, ώστε η πονηρή γυναίκα να απομακρυνθεί από τον εγκαταλελειμμένο σκοπό της. Στο ίδιο σημείο είναι η αντίρρηση που αναφέρει, Ούτε κράτησε τίποτε πίσω από εμένα παρά εσένα, διότι είσαι η σύζυγός του. Γιατί λέει αυτό, εκτός από το ότι, υπενθυμίζοντας τη θρησκευτική υποχρέωση του γάμου, να πληγώσει τον διεφθαρμένο νου της γυναίκας, και να θεραπεύσει την παράφρονα επιθυμία της; Επομένως όχι μόνο αγωνίζεται σθεναρά να απελευθερωθεί από τα πονηρά δελεάσματά της· αλλά, μήπως οι επιθυμίες της αποδειχθούν ακατανίκητες, προτείνει σε αυτήν το καλύτερο φάρμακο. Και μπορούμε να γνωρίζουμε ότι η αγιότητα του γάμου επαινείται εδώ σε εμάς στην ιστορία του Ιωσήφ, με την οποία ο Κύριος θα δήλωνε τον εαυτό Του ως τον διατηρητή της συζυγικής πιστότητας, ώστε κανείς που παραβιάζει την κλίνη άλλου να μην διαφύγει την εκδίκησή Του. Διότι είναι εγγυητής μεταξύ του άνδρα και της συζύγου του, και απαιτεί αμοιβαία αγνότητα από τον καθένα. Από όπου έπεται ότι, εκτός από την αδικία που επιβάλλεται στον άνθρωπο, ο ίδιος ο Θεός αδικείται σοβαρά. Ο Καλβίνος περιγράφει στη συνέχεια τη στιγμή που η γυναίκα προσθέτει βία στις παρακλήσεις της. 11. Και συνέβη περί τον καιρόν αυτόν. Δηλαδή, με την πάροδο του χρόνου, βλέποντας ότι δεν θα παύσει να παρακαλεί τον άγιο Ιωσήφ, συμβαίνει τελικά, ότι προσθέτει βία στις κολακείες. Τώρα, ο Μωυσής εδώ περιγράφει την κρίση [147] της μάχης. Ο Ιωσήφ είχε ήδη επιδείξει ένα ευγενές και αξιομνημόνευτο παράδειγμα σταθερότητας· διότι, ως νέος, τόσο συχνά πειραζόμενος, μέσα από μια σταθερή διαδοχή πολλών ημερών, είχε διατηρήσει τον ομαλό ρυθμό του δρόμου του· και σε εκείνη την ηλικία, στην οποία συνήθως χορηγείται συγγνώμη, αν ξεσπάσει σε ακράτεια, ήταν πιο μετριοπαθής από σχεδόν οποιονδήποτε γέροντα. Αλλά τώρα που η γυναίκα φανερά μαίνεται, και η αγάπη της έχει μετατραπεί σε μανία, όσο πιο δύσκολος έχει γίνει ο αγώνας, τόσο πιο άξιος επαίνου είναι ο μεγαλοψυχία του, που παραμένει αμετάβλητος ενάντια σε αυτή την επίθεση. Ο Ιωσήφ είδε ότι έπρεπε να διακινδυνεύσει την απώλεια τόσο του χαρακτήρα όσο και της ζωής του· επέλεξε να θυσιάσει τον χαρακτήρα του, και ήταν προετοιμασμένος να παραιτηθεί από την ίδια τη ζωή, παρά να είναι ένοχος τέτοιας πονηρίας ενώπιον του Θεού. Βλέποντας το Πνεύμα του Θεού προτείνει σε εμάς ένα τέτοιο παράδειγμα σε έναν νέο, τι δικαιολογία αφήνει για άνδρες και γυναίκες ώριμης ηλικίας, αν ρίχνονται οικειοθελώς στο έγκλημα, ή πέφτουν σε αυτό με ελαφρύ πειρασμό; Προς αυτό, επομένως, πρέπει να στρέψουμε όλες τις προσπάθειές μας, ώστε η φροντίδα για τον Θεό μόνο, να επικρατήσει για να υποτάξει όλα τα σαρκικά πάθη, και ακόμη να εκτιμούμε περισσότερο μια καλή και ορθή συνείδηση από τα χειροκροτήματα όλου του κόσμου. Διότι κανείς δεν θα αποδείξει ότι αγαπά ειλικρινά την αρετή, παρά μόνο εκείνος που, αρκούμενος στον Θεό ως τον μόνο μάρτυρά του, δεν διστάζει να υποβληθεί σε οποιαδήποτε ατιμία, παρά να αποκλίνει από τον δρόμο του καθήκοντος. Και αληθώς, αφού ακόμη και μεταξύ των εθνικών κυκλοφορούν τέτοιες παροιμίες, «ότι η συνείδηση είναι χίλιοι μάρτυρες», και ότι είναι «ένα ωραιότατο θέατρο», πρέπει να ντρεπόμαστε πολύ για την νάρκη μας, εκτός αν το δικαστήριο του Θεού στέκεται τόσο εμφανώς στην όψη μας, ώστε να ρίχνει όλες τις διεστραμμένες κρίσεις του κόσμου στη σκιά. Επομένως, μακριά με εκείνες τις μάταιες προφάσεις, «Επιθυμώ να αποφύγω την προσβολή», «Φοβάμαι μήπως οι άνθρωποι ερμηνεύσουν λανθασμένα ό,τι έκανα ορθά»· διότι ο Θεός δεν θεωρεί τον εαυτό Του ότι τιμάται δεόντως, εκτός αν εμείς, παύοντας να ανησυχούμε για τη δική μας φήμη, ακολουθούμε οπουδήποτε Αυτός μόνο μας καλεί· όχι ότι επιθυμεί να είμαστε απλώς αδιάφοροι για τη δική μας φήμη, αλλά διότι είναι ανάξιο, καθώς και παράλογο, να μην προτιμάται από τους ανθρώπους. Ας προσπαθήσουν λοιπόν οι πιστοί, όσο εξαρτάται από αυτούς, να οικοδομούν τους πλησίον τους με το παράδειγμα μιας ορθής ζωής· και για αυτόν τον σκοπό, ας φυλάγονται συνετά από κάθε σημάδι κακού· αλλά αν είναι αναγκαίο να υπομείνουν την κακοφημία του κόσμου, ας προχωρήσουν μέσα από αυτόν τον πειρασμό επίσης, προς την κατεύθυνση της θείας κλήσεώς τους.
Σκεφτείτε

Συλλογισμός

Ο Καλβίνος στοχάζεται πώς ο Κύριος ήταν με τον Ιωσήφ ακόμη και στη φυλακή. 21. Αλλά ο Κύριος ήταν με τον Ιωσήφ. Φαίνεται, από τη μαρτυρία του Ψαλμωδού που μόλις αναφέρθηκε, ότι τα ακραία παθήματα του Ιωσήφ δεν ανακουφίστηκαν αμέσως. Ο Κύριος σκόπιμα τον άφησε να μειωθεί σε ακρότητα, ώστε να τον επαναφέρει σαν από τον τάφο. Γνωρίζουμε ότι όπως το φως του ηλίου φαίνεται πιο καθαρά όταν κοιτάζουμε από σκοτεινό τόπο· έτσι, στο σκοτάδι των δυστυχιών μας, η χάρη του Θεού λάμπει πιο φωτεινά όταν, πέρα από την προσδοκία, μας βοηθά. Επιπλέον, ο Μωυσής λέει, ο Κύριος ήταν με τον Ιωσήφ, διότι επέκτεινε αυτή τη χάρη ή το έλεος προς αυτόν· από όπου μπορούμε να μάθουμε, ότι ο Θεός, ακόμη και όταν μας ελευθερώνει από άδικη βία, ή όταν μας βοηθά σε μια καλή υπόθεση, όμως παρακινείται να το κάνει από τη δική Του καλοσύνη. Διότι αφού είμαστε ανάξιοι να μας χορηγήσει τη βοήθειά Του, η αιτία της επικοινωνίας της πρέπει να είναι στον εαυτό Του· βλέποντας ότι είναι ελεήμων. Βεβαίως αν πρέπει να αναζητηθούν σε ανθρώπους προσόντα, που θα έθεταν τον Θεό υπό υποχρέωση, θα είχαν βρεθεί στον Ιωσήφ· όμως ο Μωυσής δηλώνει ότι βοηθήθηκε από την δωρεάν εύνοια του Θεού. Αυτό, όμως, δεν αποτελεί εμπόδιο στο να λάβει την ανταμοιβή της ευσέβειάς του, που είναι απόλυτα συμβατή με την δωρεάν καλοσύνη του Θεού. Προστίθεται επίσης ο τρόπος άσκησης αυτής της καλοσύνης· δηλαδή, ότι ο Κύριος του έδωσε εύνοια με τον φύλακα της φυλακής. Πράγματι, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Ιωσήφ ήταν αποδεκτός στον φύλακα για πολλούς λόγους· διότι ακόμη και η αρετή συμφιλιώνει την εύνοια προς τον εαυτό της· και ο Μωυσής έχει δείξει προηγουμένως ότι ο άγιος άνθρωπος ήταν αγαπητός με πολλούς τρόπους· αλλά επειδή συχνά συμβαίνει τα παιδιά του Θεού να αντιμετωπίζονται με τόση απανθρωπιά σαν να ήταν οι χειρότεροι από όλους τους ανθρώπους, ο Μωυσής δηλώνει ρητά ότι ο φύλακας της φυλακής, τελικά, έγινε ανθρώπινος· διότι ο νους του, που δεν ήταν αυθόρμητα διατεθειμένος προς την ισότητα, είχε θεϊκά κλίνει προς αυτήν. Επομένως, ότι ο φύλακας της φυλακής, έχοντας αποβάλει την σκληρότητά του, ενήργησε με καλοσύνη και πραότητα, ήταν μια αλλαγή που προήλθε από τον Θεό, ο οποίος κυβερνά τις καρδιές των ανθρώπων σύμφωνα με το δικό Του θέλημα. Αλλά είναι θαυμαστό ότι ο φύλακας της φυλακής δεν φοβήθηκε μήπως υποστεί τη δυσαρέσκεια του Ποτιφάρ· και ακόμη ότι ο ίδιος ο Ποτιφάρ, ο οποίος χωρίς δυσκολία μπορούσε να παρέμβει, όμως επέτρεψε σε έναν άνθρωπο τον οποίο μισούσε θανάσιμα να αντιμετωπίζεται έτσι καλά και γενναιόδωρα. Μπορεί να απαντηθεί με αλήθεια, ότι η σκληρότητά του είχε θεϊκά συγκρατηθεί· αλλά είναι επίσης πιθανό ότι είχε υποψιαστεί, και τελικά, είχε ενημερωθεί για το πονηρό σχέδιο της συζύγου του. Αν και, όμως, μπορεί να είχε ειρηνεύσει προς τον άγιο Ιωσήφ, δεν ήταν πρόθυμος να τον αθωώσει προς τη δική του ατιμία. Εν τω μεταξύ η αξιοσημείωτη ακεραιότητα του Ιωσήφ εκδηλώνεται σε αυτό, ότι όταν γίνεται ο φρουρός της φυλακής, και έχει την ελεύθερη διοίκησή της, παρ' όλα αυτά δεν επιχειρεί να δραπετεύσει, αλλά περιμένει την κατάλληλη εποχή της απελευθέρωσής του.
Απαντήστε

Ανταπόκριση

Πώς η έμφαση του Καλβίνου στην παρουσία του Θεού προκαλεί την άποψή σας για τις δύσκολες περιόδους; Με ποιους τρόπους μπορεί το παράδειγμα ακεραιότητας του Ιωσήφ να μιλήσει σε έναν τρέχοντα πειρασμό ή δοκιμασία που αντιμετωπίζετε; Πού αισθάνεστε ότι ο Θεός σας προσκαλεί να εμπιστευθείτε την αόρατη εύνοιά Του ακόμη και όταν άλλοι σας κρίνουν λανθασμένα;
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Κύριε Πατέρα, ἐσὺ στήριξες τὸν δοῦλό σου ἐν μέσω σφοδρῶν πειρασμῶν καὶ ἄδικης φυλάκισης, ἀποδεικνύοντας τὴν πιστότητα τῆς διαθήκης σου καὶ τὴν κυρίαρχη φροντίδα σου σὲ κάθε περίσταση. Μὲ τὴν ἴδια χάρη, ἐνδυνάμωσέ μας διὰ τοῦ Πνεύματός σου νὰ περπατοῦμε μὲ ἀκεραιότητα ὅταν ἡ ἁμαρτία πιέζει καὶ τὰ ἀποτελέσματα φαίνονται σκοτεινά, ὥστε νὰ ἀναπαυόμαστε μόνο ἐνώπιόν σου. Κράτα τις καρδιές μας πιστές μέχρι τὴν ἡμέρα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἀμήν.

Υπομνήματα του John Calvin · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →