← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Αμώς

Ζήτησέ Με και Ζήσε: Ας Κατέλθει η Κρίση ως Ύδατα

Αμώς 5-6Υπόμνημα εις τους Δώδεκα Προφήτας του Αγίου Κυρίλλου Αλεξανδρείας (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού κειμένου υπό της Eterniseed)23 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Το πέμπτο κεφάλαιο ανοίγει ως θρηνωδία για έναν λαό που δεν έχει ακόμη ταφεί: «Ο οίκος Ισραήλ έπεσε· δεν θα αναστηθεί πλέον». Ο άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας ακούει τον προφήτη να θρηνεί σαν αδελφός, δαγκώνοντας από αγάπη, και ερμηνεύει την «παρθένο του Ισραήλ» που σκόνταψε «επί της ιδίας γης» ως τη συναγωγή που πόρνευσε όχι υπό εξαναγκασμό αλλά ελεύθερα, όπου ο νόμος ήταν ανοιχτός ως οδηγός της. Ωστόσο ακόμη και σε τόσο σκοτεινό θρήνο ο Θεός δεν αφήνει την απόγνωση να εισέλθει: ξανά και ξανά Εκείνος επαναφέρει τον αμαρτωλό με την απλή, ζωοποιό πρόσκληση — «Ζήτησέ Με, και ζήσε». Ο Κύριλλος καθιστά αυτό την καρδιά του κεφαλαίου: ο Δημιουργός είναι αγαθός κατά φύσιν, μη επιθυμών τον θάνατο του αποθνήσκοντος αλλά την επιστροφή και τη ζωή του. Ο λόγος έπειτα υψώνεται σε μία από τις μεγάλες κραυγές όλων των προφητών — «ας κατέλθει η κρίση ως ύδατα, και η δικαιοσύνη ως αδιάβατος χείμαρρος» — αντιτιθέμενη στις κενές εορτές και τα θορυβώδη άσματα που ο Θεός λέει ότι μισεί. Το έκτο κεφάλαιο μεταφέρει την κατηγορία σε εκείνους «τους αμελούντας τη Σιών» και σε εκείνους που «εμπιστεύονται το όρος της Σαμαρείας»: τους άρχοντες που κείνται σε κλίνες ελεφαντοστού, πίνουν στραγγισμένο οίνο, αλείφονται με τα εκλεκτότερα έλαια, και «δεν ένιωσαν τίποτε κατά την συντριβή του Ιωσήφ». Ο Κύριλλος ερμηνεύει την πολυτέλειά τους ως την καταστροφή εκείνων που προορίζονταν να άρχουν, οι οποίοι όφειλαν να αγρυπνούν υπέρ του λαού τους και να εξιλεώνουν τον Θεό, και καταλήγει σε φωτεινή νότα: την ανάγκη που έχει ο κόσμος για τους αγίους, των οποίων η ίδια η αγιότητα αναχαιτίζει την οργή του Θεού και σώζει πόλεις και χώρες.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Αναγνώστε Αμώς 5–6 — «Ο οίκος Ισραήλ έπεσε· δεν θα αναστηθεί πλέον. Η παρθένος του Ισραήλ σκόνταψε επί της ιδίας γης· ουδείς υπάρχει να την αναστήσει»· «Ζήτησέ Με, και ζήσε»· «Ζήτησον τον Κύριον, και ζήσε»· «Ζήτησον το αγαθόν και μη το κακόν, ίνα ζήσητε, και ούτως ο Κύριος ο Θεός ο Παντοκράτωρ έσται μεθ' υμών»· «Εμίσησαν τον ελέγχοντα εν ταις πύλαις, και εβδελύχθησαν λόγον όσιον». Έπειτα η απόρριψη από τον Θεό της κενής λατρείας: «Εμίσησα, απέωσα τας εορτάς υμών… Αποστήσατε απ' εμού τον ήχον των ωδών σου… και η κρίσις κυλισθήσεται ως ύδωρ, και η δικαιοσύνη ως χείμαρρος αδιάβατος». Έπειτα το έκτο κεφάλαιο: «Ουαί τοις αμελούσι τη Σιών, και τοις πεποιθόσιν επί το όρος Σαμαρείας»· «Ουαί τοις ερχομένοις εις ημέραν πονηράν, τοις εγγίζουσι και κρατούσι ψευδείς σαββάτους»· «Οι κοιμώμενοι επί κλινών ελεφαντίνων και κατατρυφώντες επί των κλινών αυτών… οι πίνοντες τον διηθισμένον οίνον και χριόμενοι εν τοις πρώτοις μύροις, και ουκ ελυπήθησαν επί τη συντριβή Ιωσήφ»· «Διότι ο Κύριος ώμοσεν καθ' εαυτού, Διότι βδελύσσομαι πάσαν την υπερηφανίαν Ιακώβ, και εμίσησα τας χώρας αυτού».
Μελετήστε

Μελέτη

Στη μέση της θρηνωδίας στέκει μία θύρα. «Ζήτησέ Με, και ζήσε» — και ο Κύριλλος δεν αφήνει τον αμαρτωλό να περάσει πέρα από αυτήν στην απόγνωση. Ερμηνεύει την πρόσκληση ως την ίδια τη φύση ενός αγαθού Θεού που δεν θέλει τον θάνατο του αποθνήσκοντος αλλά τον επαναφέρει ως με δίκτυ: Πάλιν δεν επιτρέπει στους αμαρτωλούς να ολισθήσουν στην απόγνωση, μολονότι είναι εμπλεγμένοι σε φοβερά και ανυπόφορα παραπτώματα, αλλά, ελκύων αυτούς ως με δίκτυ προς μετάνοιαν, τώρα επίσης αναγκαίως εκθέτει τα προερχόμενα από τον Θεόν, υποσχόμενος να απαλλάξει τας κατηγορίας αυτών. Ο καρπός αυτής της ζητήσεως είναι η μετάνοια, την οποία ο Κύριλλος επαινεί ως δύναμη που αποδιώκει αυτήν την κρίση: Η μετάνοια άρα είναι αγαθόν, αποδιώκουσα τας κρίσεις και διακόπτουσα τα εκ της οργής αναφυόμενα. Αλλά ο Θεός δεν θα δεχθεί τη ζήτηση που είναι μόνον επίδειξη. Απορρίπτει τις εορτές και τα άσματα ενός λαού που καταπιέζει τους πτωχούς, και απαιτεί το ένα πράγμα που τους λείπει — την κραυγή «ας κατέλθει η κρίση ως ύδατα». Ο Κύριλλος ερμηνεύει την ίδια τη θεία απόφαση ως εκείνον τον ακαταμάχητο χείμαρρο κατά των αμετανοήτων: Ούτω και η θεία απόφασις, εάν έλθει κατά τινων, έσται ύδωρ ακαταμάχητον και χείμαρρος ανυπόστατος, και ουδέν έτερον.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Το έκτο κεφάλαιο στρέφεται γύρω από την επικίνδυνη άνεση εκείνων «των αμελούντων». Ο Κύριλλος ερμηνεύει το ουαί επί εκείνων που «κρατούσι ψευδείς σαββάτους» όχι μόνον ως αμελή τήρηση αναπαύσεως αλλά ως τη σκιά που δείχνει πέρα από τον εαυτό της προς την αληθινή ανάπαυση εν Χριστώ. Τα σάββατα του νόμου ήσαν τύπος· η πραγματικότης είναι πνευματική παύση από την αμαρτία: αλλά ημείς σαββατίζομεν πνευματικώς εν Χριστώ, θέτοντες τέλος και αποχωρούντες από της αμαρτίας και παυόμενοι από παντός φθαρτού και γηΐνου πράγματος. Έπειτα στρέφεται προς τους πολυτελείς άρχοντες επί των ελεφαντίνων κλινών τους οποίους «ουκ ελυπήθησαν επί τη συντριβή Ιωσήφ», και ερμηνεύει την αυταρέσκειά τους ως την ιδιαίτερη καταστροφή εκείνων που προορίζονταν να κυβερνούν, οι οποίοι όφειλαν στον λαό τους αγρύπνια και οφείλαν στον Θεό εξιλέωση: Είναι άρα αληθώς ολέθριον να καταβάλλεται τις υπό σωματικής τρυφής διά τους πεπτωκότας εις το λάχος του άρχειν χωρών ή πόλεων ή λαών. Αλλά το κεφάλαιο δεν κλείνει με μόνη καταδίκη. Όπου ο Θεός ομνύει ότι εμίσησε την υπερηφανία του Ιακώβ διότι ουδείς δίκαιος άνθρωπος ευρέθη, ο Κύριλλος εξάγει το λαμπρό αντίστροφο — οι άγιοι είναι η σωτηρία του κόσμου, και η απουσία τους είναι η καταστροφή του: Μεγάλη άρα είναι η χρεία των αγίων· διότι σώζουσι πόλεις και απαλλάττουσι χώρας από επικειμένης συμφοράς, διά της λαμπρότητος της ζωής αυτών αναχαιτίζοντες την κίνησιν της θείας οργής.
Απαντήστε

Απόκριση

Οτιδήποτε έχει πέσει εντός σου, μη κείσεσαι εν απογνώσει πλησίον αυτού. Ο Κύριλλος δείχνει ότι ακόμη και εντός θρηνωδίας ο Θεός έθεσε την θύρα «Ζήτησέ Με, και ζήσε», και ότι Εκείνος ελκύει τους αμαρτωλούς πίσω ως με δίκτυ, μη θέλων τον θάνατο του αποθνήσκοντος. Διάβασε αυτήν την θύρα: ζήτησον τον Κύριον, και η ζήτησις θα γίνει μετάνοια, και η μετάνοια, λέγει ο Κύριλλος, αποδιώκει τας κρίσεις και διακόπτει τα εκ της οργής αναφυόμενα. Αλλά ζήτησον αληθώς. Ο Θεός εμίσησε τας εορτάς του Ισραήλ και εσίγασε τα άσματά του διότι αι χείρες αυτών ήσαν πλήρεις καταπιέσεως· η λατρεία που θέλει είναι «η κρίσις να κατέλθει ως ύδατα» — ας ρέει από σέ η δικαιοσύνη και το έλεος, αλλιώς η μουσική είναι θόρυβος. Φυλάττου επίσης την άνεση που νεκρώνει. Οι άνδρες επί των ελεφαντίνων κλινών «ουκ ελυπήθησαν επί τη συντριβή Ιωσήφ»· ο Κύριλλος προειδοποιεί ότι η τρυφή είναι ολέθριος διά εκείνους που όφειλαν να αγρυπνούν, ιδιαιτέρως οιασδήποτε ηγούνται. Τήρει το σάββατόν σου κατά την αληθή έννοια — παυόμενος από της αμαρτίας, ουχί μόνον από του μόχθου — και μη αφήσεις την άνεση να αναισθητοποιήσει σε προς τα παθήματα γύρω σου ή την οργή άνωθεν. Τέλος, γίνε ένας από τους ολίγους που ο κόσμος δεν μπορεί να στερηθεί. Ο Κύριλλος διδάσκει ότι ο Θεός απεστράφη τον Ιακώβ διότι ουδείς δίκαιος άνθρωπος ευρέθη, και ότι οι άγιοι σώζουσι πόλεις διά της λαμπρότητος των βίων αυτών. Γίνε αυτή η λαμπρότης· ας είναι η αγιότητά σου, εν τω οίκω σου και τη πόλει σου, αναχαίτισις της οργής και καταφύγιον διά πολλούς.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Κύριε ο αγαθός κατά φύσιν, και μη θέλων τον θάνατον του αποθνήσκοντος αλλά να επιστρέψει και να ζήσει: ακούω την πρόσκλησίν Σου, «Ζήτησέ Με, και ζήσε», και δεν θα κείσομαι εν απογνώσει πλησίον όσων έπεσαν εν εμοί, αλλά θα σε ζητήσω. Έλκυσόν με ως με δίκτυ προς μετάνοιαν, και ας αποδιώξει η μετάνοιá μου την κρίσιν και ας διακόψει την οργήν. Κάθαρον την λατρείαν μου, ώστε να μη είναι κενή εορτή και θορυβώδες άσμα ενώ αι χείρες μου καταπιέζουν· κάμε την κρίσιν να κατέλθει εν εμοί ως ύδατα, και την δικαιοσύνην ως αδιάλειπτον ρεύμα. Φύλαξόν με από την άνεσιν που νεκρώνει, την ελεφαντίνην κλίνην καρδίας που δεν αισθάνεται τίποτε κατά την συντριβήν άλλων· δίδαξόν με να τηρώ το αληθές σάββατον, παυόμενος από της αμαρτίας και από παντός φθαρτού και γηΐνου πράγματος, ίνα αναπαυθώ εν Χριστώ. Και κάμε με, ω Θεέ, ένα των αγίων που ο κόσμος δεν μπορεί να στερηθεί, των οποίων η αγιότης αναχαιτίζει την οργήν Σου και σώζει πόλεις και χώρας· ας είναι η λαμπρότης βίου αρεστού εις Σε καταφύγιον διά πολλούς γύρω μου. Εις Σε, ω Χριστέ ο Θεός ημών, μετά του Πατρός και του παναγίου Πνεύματος, δόξα νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Υπόμνημα εις τους Δώδεκα Προφήτας του Αγίου Κυρίλλου Αλεξανδρείας (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού κειμένου υπό της Eterniseed) · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →