Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Α' Βασιλείς
Ένα Σπίτι Χτισμένο στη Σιωπή: Ο Ναός που Αντικρίζει τον Δεσπότη του Ήλιου
Άνοιγμα
Τώρα αρχίζει το μεγάλο έργο για το οποίο γεννήθηκε ο Σολομών: η οικοδόμηση του οίκου του Κυρίου. Ο Δαβίδ είχε συγκεντρώσει την ξυλεία και την πέτρα και τον χρυσό, και είχε συνάψει συμμαχία με τον Χιράμ της Τύρου για τους κέδρους του Λιβάνου και τους έμπειρους λιθοξόους· και ο Σολομών υψώνει τον Ναό στο Όρος Μωριά. Ο μακάριος Θεοδώρητος Κύρου, του οποίου οι Ερωτήσεις εδώ στρέφονται στις διαστάσεις και τις διαιρέσεις και την αθόρυβη κατασκευή του οίκου, εφιστά πρώτα την προσοχή μας σε ένα θαύμα ευλαβείας: ούτε σφυρί, ούτε τσεκούρι, ούτε κανένα σιδερένιο εργαλείο δεν ακούστηκε στον οίκο ενώ οικοδομούνταν. Διότι οι λίθοι λαξεύτηκαν ολόκληροι και εφαρμόστηκαν μεταξύ τους, λέει ο Θεοδώρητος, πέρα από κάθε αρχιτεκτονική τέχνη· ο θόρυβος της εργασίας έγινε μακριά, και ο οίκος υψώθηκε εν σιωπή. Περιγράφει όλη τη δομή — τον Άγιο Τόπο των σαράντα πήχεων και τα Άγια των Αγίων των είκοσι, το Δαβίρ επενδυμένο ολόκληρο με χρυσό, τα χερουβίμ των οποίων τα φτερά σκίαζαν την κιβωτό, τους πλευρικούς θαλάμους που φύλαγαν τα σκεύη της θείας λατρείας, τις αυλές διαιρεμένες μεταξύ του λαού και των ιερέων. Και σημειώνει μία λεπτομέρεια με ήσυχη φροντίδα: ο οίκος κατασκευάστηκε ώστε να αντικρίζει την ανατολή, ώστε όσοι προσεύχονταν εντός αυτού να λατρεύουν όχι τον ανατέλλοντα ήλιο αλλά τον Δεσπότη του ήλιου. Εδώ ο νηφάλιος Αντιοχέας μας δίνει το κλειδί για όλη την οικοδομή: δεν είναι ιερό για το κτίσμα αλλά τόπος συνάντησης με τον Δημιουργό. Η Εκκλησία αναγινώσκει τον Ναό προς τον Χριστό, ο οποίος είπε για το ίδιο Του το σώμα: 'Καταλύσατε τον ναόν τούτον, και εν τρισίν ημέραις εγερώ αυτόν' (Ιω 2:21)· ο οίκος χτισμένος εν σιωπή, από ζώντες λίθους λαξευμένους και εφαρμοσμένους σε έναν, είναι τύπος της Εκκλησίας, 'εποικοδομηθείσης επί του θεμελίου των αποστόλων και προφητών, όντος ακρογωνιαίου λίθου αυτού του Ιησού Χριστού', εν ω ο Θεός κατοικεί μεταξύ των ανθρώπων.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Αναγνώσατε Γ' Βασιλειών 5–6 — Ο Σολομών αποστέλλει προς τον Χιράμ βασιλέα της Τύρου: 'Ιδού, εγώ βουλεύομαι οικοδομήσαι οίκον τω ονόματι Κυρίου του Θεού μου… Και ο οίκος ον εγώ οικοδομώ μέγας· διότι μέγας ο Θεός ημών υπέρ πάντας τους θεούς.' Ο Χιράμ χορηγεί κέδρον και πεύκην από τον Λίβανο· ο Σολομών εγείρει φόρο εργατών, 'ογδοήκοντα χιλιάδας λατόμων εν τοις όρεσι· πλην των αρχόντων των επιστατών του Σολομών… οι άρχοντες επί του λαού των εργαζομένων εν τω έργω.' 'Και ο οίκος, ενώ οικοδομείτο, ωκοδομείτο εκ λίθων ητοιμασμένων προ του ενεχθήναι αυτούς· ώστε ούτε σφύρα ούτε αξίνη ούτε παν σκεύος σιδήρου ηκούσθη εν τω οίκω, ενώ ωκοδομείτο.' 'Και εν τω τετάρτω έτει ετέθη το θεμέλιον του οίκου Κυρίου… και εν τω ενδεκάτω έτει… ετελέσθη ο οίκος.' Ο Άγιος Τόπος και το εσώτερο χρησμό, το Δαβίρ, πλαισιώνονται και επενδύονται: 'τον οίκον όλον επεχρύσωσεν, έως ου συνετέλεσεν όλον τον οίκον.' Εν τω χρησμώ τίθησι τα δύο χερουβίμ ξύλου ελαίας επενδεδυμένα χρυσίω, 'και εξέτεινε τας πτέρυγας των χερουβίμ… και ήπτοντο αι πτέρυγες αυτών εν τω μέσω του οίκου.' Και ο λόγος Κυρίου έρχεται προς τον Σολομών: 'Περί του οίκου τούτου ον συ οικοδομείς, εάν πορεύη εν τοις προστάγμασί μου… τότε πληρώσω τον λόγον μου μετά σου… Και κατοικήσω εν μέσω των υιών Ισραήλ, και ουκ εγκαταλείψω τον λαόν μου Ισραήλ.'
Μελετήστε
Μελέτη
Διατί δεν ηκούσθη σιδερένιον εργαλείον εν τω οίκω ενώ οικοδομείτο; Ο Θεοδώρητος αποκρίνεται ότι οι λίθοι ητοιμάσθησαν ολόκληροι, μακράν του αγίου τόπου, και εφηρμόσθησαν μεταξύ τους μετά τέχνης υπερβαίνουσης πάσαν την τέχνην των οικοδόμων:
ο ναός ωκοδομήθη εκ λίθων λαξευθέντων ολοκλήρων και εφηρμοσμένων αλλήλοις πέρα πάσης αρχιτεκτονικής τέχνης. Ο οίκος ανήλθεν εν σιωπή, ως αρμόζει εις κατοικίαν του Θεού. Έπειτα στρέφεται προς τον προσανατολισμόν της οικοδομής, και εν αυτώ αναγινώσκει όλον τον σκοπόν αυτής. Ο Ναός ετέθη να αντικρύζη την ανατολήν — ουχί ίνα οι προσκυνούντες προσκυνήσωσι τον ήλιον ανατέλλοντα, αλλά ίνα προσκυνήσωσι τον ποιήσαντα αυτόν:
Εγένετο προς ανατολάς, ώστε οι προσευχόμενοι να προσκυνώσιν ουχί τον ανατέλλοντα ήλιον αλλά τον Δεσπότην του ήλιου. Ο Θεοδώρητος εκθέτει έπειτα τας διαιρέσεις του οίκου μετά φροντίδος, μήπως αι διάφοροι μετρήσεις συγχέωσι τον αναγνώστην: το μέρος καλούμενον Άγιος Τόπος ήτο σαράντα πήχεις και το εσώτερον άδυτον, τα Άγια των Αγίων — το οποίον καλεί Δαβίρ — ήτο είκοσι. Εις τον ενδότατον εκείνον τόπον μόνον ο αρχιερεύς ηδύνατο να εισέλθη, και τούτο άπαξ του έτους:
Μόνον τω αρχιερεί εκελεύσθη να εισέλθη εις τον απρόσιτον τόπον, και ουχί καθ' εκάστην περίοδον αλλά την ημέραν του Εξιλασμού. Το Δαβίρ επενεδύθη ολόκληρον χρυσίω — οροφή, δάπεδον, χερουβίμ, τοίχοι και θύραι —
ώστε ουδέν άλλο υλικόν να φαίνηται ένδον.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Η προσεκτική ανάγνωσις του οίκου υπό του Θεοδωρήτου — χτισμένου εν σιωπή, αντικρύζοντος τον Δεσπότην του ήλιου, διαιρεμένου εις Άγιον τόπον και το απρόσιτον Δαβίρ επενδεδυμένον χρυσίω — ανοίγεται, κατά την ανάγνωσιν της Εκκλησίας, επί του Χριστού και του Σώματος Αυτού. Ο ίδιος ο Κύριος εσφράγισε το βαθύτερον νόημα του Ναού όταν, καθαρίζων αυτόν, είπεν: 'Καταλύσατε τον ναόν τούτον, και εν τρισίν ημέραις εγερώ αυτόν'· και ο ευαγγελιστής προσθέτει: 'Αλλά ούτος έλεγεν περί του ναού του σώματος αυτού' (Ιω 2:19–21). Ο οίκος λίθινος ήτο η σκιά· ο αληθής Ναός είναι η σαρξ του ενσαρκωθέντος Λόγου, εν ω 'κατοικεί παν το πλήρωμα της θεότητος σωματικώς' (Κολ 2:9). Και ο τρόπος της οικοδομής κηρύττει το αυτό μυστήριον. Οι λίθοι ελαξεύθησαν ολόκληροι και εφηρμόσθησαν μακράν του τόπου, ώστε ουδέν εργαλείον να ακουσθή — και ο απόστολος Πέτρος διδάσκει ότι ημείς οι ίδιοι 'ως λίθοι ζώντες, οικοδομούμεθα οίκος πνευματικός' (Α' Πέτ 2:5), έκαστος διαμορφούμενος εν τη ησυχία της ιδίας του Θεού εργασίας και τιθέμενος εις την μίαν οικοδομήν 'συναρμολογούμενος' (Εφ 2:21), την Εκκλησίαν, της οποίας ο Χριστός είναι ο ακρογωνιαίος λίθος. Ο οίκος ο αντικρύζων την ανατολήν, ώστε οι άνθρωποι να προσκυνώσι τον Δεσπότην του ήλιου και ουχί τον ήλιον, προτυπώνει την λατρείαν της Εκκλησίας, η οποία στρέφεται προς την Ανατολήν εξ ύψους, τον Ήλιον της Δικαιοσύνης ο οποίος ανέτειλε μετά ιάσεως εν ταις πτέρυξιν Αυτού. Και ο χρυσός ο καλύπτων πάντα ένδον, ώστε ουδέν ταπεινότερον υλικόν να φαίνηται, ομιλεί περί της δόξης του Θεού η οποία πληροί τον οίκον Αυτού. Ο Θεοδώρητος αναγινώσκει τους λίθους και τους πήχεις νηφαλίως· αλλά η νηφάλιος ανάγνωσις και το μυστήριον είναι εν — ο Θεός ηθέλησε να κατοικήση μεταξύ του λαού Αυτού, και ο Ναός του Σολομώντος είναι η υπόσχεσις της οποίας η απάντησις είναι 'Εμμανουήλ, μεθ' ημών ο Θεός'.
Απαντήστε
Απόκριση
Ας σε διδάξη η σιωπή της οικοδομής. Ο Ναός ανήλθεν άνευ θορύβου σιδήρου, των λίθων διαμορφωθέντων μακράν και εφαρμοσθέντων ολοκλήρων — και ούτω ο Θεός ποιεί το βαθύτερον έργον εν σοι. Τα πλήγματα τα διαμορφούντα λίθον ζώντα, η τομή και η λείανσις, γίνονται συχνάκις εν κρυπτώ και εν σιωπή· μη καταφρονήσης τας ησύχους περιόδους καθ' ας ουδέν φαίνεται να οικοδομήται, διότι τότε ο Θεός σε προετοιμάζει να τεθής, άνευ θορύβου, εις τον οίκον Αυτού. Είσαι εις εκ των ζώντων λίθων· ζήτει μόνον να εφαρμοσθής ορθώς εις την μίαν οικοδομήν, συναφθείς μετά του Χριστού του ακρογωνιαίου λίθου και μετά του λαού Αυτού. Μάθε επίσης το μάθημα του οίκου του αντικρύζοντος την ανατολήν. Ετέθη ούτως ώστε οι άνθρωποι να προσκυνώσιν ουχί τον ανατέλλοντα ήλιον αλλά τον Δεσπότην του ήλιου — ουχί το δώρον αλλά τον Δωρητήν, ουχί το κτίσμα αλλά τον Δημιουργόν. Ούτω διάταξον πάσαν την ευλάβειάν σου: αγάπα τα αγαθά τα οποία ο Θεός εποίησεν, αλλά προσκύνει τον Θεόν μόνον, και άφες παν ό,τι ωραίον να στρέφη την καρδίαν σου άνω προς τον ποιήσαντα αυτό. Και ενθυμού τον χρυσόν τον καλύπτοντα πάντα ένδον, ώστε ουδέν ταπεινότερον να φαίνηται. Ας πληρώση η δόξα του Θεού ούτως το εσώτερον δωμάτιον της ψυχής σου ώστε ο κόσμος, βλέπων έσω, να μη βλέπη την πενίαν σου αλλά την λαμπρότητα Αυτού. Διότι ο Θεός ηθέλησε να κατοικήση μεταξύ του λαού Αυτού, και θέλει να κατοικήση εν σοι· ποίησον της καρδίας σου ναόν αντικρύζοντα την Ανατολήν, σεσαρωμένον και χρυσοστρωμένον και ήσυχον, άξιον του Βασιλέως του ερχομένου να μείνη.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Κύριε ο Θεός ημών, υπέρ ου ο δούλος σου Σολομών ωκοδόμησεν οίκον εν σιωπή, των λίθων λαξευθέντων ολοκλήρων και εφηρμοσμένων πέρα πάσης της τέχνης των οικοδόμων, ίνα μηδέν σιδερένιον εργαλείον ακουσθή εν τω αγίω τόπω σου: διαμόρφωσον και εμέ εν τη ησυχία των χειρών σου, και θέσε με ως λίθον ζώντα, συναρμολογούμενον, εις τον ένα οίκον ου ο Χριστός είναι ο ακρογωνιαίος λίθος. Ηθέλησας ο Ναός σου να αντικρύζη την ανατολήν, ώστε οι προσευχόμενοι εν αυτώ να προσκυνώσιν ουχί τον ανατέλλοντα ήλιον αλλά τον Δεσπότην του ήλιου: στρέψον την καρδίαν μου από του κτίσματος προς τον Δημιουργόν, ίνα εν πάσι τοις ωραίοις προσκυνώ σε μόνον, τον Ήλιον της Δικαιοσύνης, την Ανατολήν εξ ύψους. Καθώς επεχρύσωσας το εσώτερον άδυτον ολοκλήρως χρυσίω, ίνα μηδέν ταπεινότερον φαίνηται ένδον, ούτω πλήρωσον τον κρυπτόν θάλαμον της ψυχής μου μετά της δόξης σου, και ποίησον αυτόν άξιον κατοικητήριον δια σε. Διότι κατέλυσας και ανήγειρας τον αληθή Ναόν, το σώμα του Μονογενούς σου, και υπεσχέθης να κατοικήσης μεταξύ του λαού σου και ουδέποτε να εγκαταλείψης αυτούς. Σοι, ω Χριστέ ο Θεός ημών, τω αληθινώ Ναώ και τω Κυρίω του Ναού, μετά του Πατρός και του παναγίου Πνεύματος, η δόξα νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →