Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ιωάννης
Η Πόρτα και ο Καλός Ποιμένας
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Στο Σχόλιό του στο Ευαγγέλιο του Ιωάννη, ο Άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας αναπτύσσει τα μυστήρια του δέκατου κεφαλαίου με την ακρίβεια ενός Αλεξανδρινού πατέρα, ιχνηλατώντας κάθε εικόνα του μαντριού, της πόρτας και του ποιμένα πίσω στον αιώνιο Λόγο που έγινε σάρκα. Η ανάγνωσή του κρατά την Εκκλησία προσηλωμένη στο μοναδικό πρόσωπο του Χριστού, στον οποίο η θεία εξουσία και η ανθρώπινη σωτηρία συναντώνται χωρίς σύγχυση. Μέσα από τον Κύριλλο η αρχαία παραβολή γίνεται ζωντανή διακήρυξη ότι μόνο ο Υιός παρέχει πρόσβαση στον Πατέρα και συγκεντρώνει τα σκορπισμένα πρόβατα σε ένα ποίμνιο.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Ας ακουστεί το Ευαγγέλιο εν σιωπή. Προσέξτε τη φωνή που ονομάζει τον εαυτό της Πόρτα και Ποιμένα, τη φωνή που καλεί κάθε πρόβατο με το όνομά του και δίνει τη ζωή της ώστε το ποίμνιο να ζήσει. Αφήστε τα λόγια του Ιωάννη να προετοιμάσουν την καρδιά για τη θεωρία που ακολουθεί.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Κύριλλος αρχίζει την πραγματεία του για την παραβολή με
Με την πρώτη ματιά, λόγω ανεπαρκούς προσοχής, η παραβολή που τώρα παρατίθεται μπορεί να φαίνεται ότι εισήχθη σε ακατάλληλη στιγμή. Διότι ενώ ομιλούσε για τύφλωση και όραση, αμέσως μιλά για πρόβατα, για το μαντρί και για την πόρτα. Ωστόσο, εκείνος που κατέχει συνετό νου και κατευθύνει όλη την προσοχή του σε αυτές τις θεωρίες θα αντιληφθεί πάλι ότι ο λόγος προχωρεί, ως προς τούτο, ευθεία και δεν αποκλίνει καθόλου από το πρέπον. Ό,τι έχω πει συχνά, θα το επαναλάβω για μία ακόμη φορά. Ήταν συνήθεια του Σωτήρος Χριστού να απαντά όχι μόνο σε λόγια που εκφωνούνταν δυνατά όταν κάποιος Τον πλησίαζε, αλλά, επειδή βλέπει τα ενδόμυχα και τις καρδιές, να απαντά και σε σκέψεις μόνο. Αυτό συμβαίνει επειδή «όλα είναι γυμνά και εκτεθειμένα ενώπιόν Του, και δεν υπάρχει κτίσμα κρυμμένο από την όρασή Του» (Εβρ. 4:13). Γι’ αυτό λέει και σε έναν από τους αγίους: «Ποιος είναι αυτός που κρύβει βουλή από Εμένα και κρατά λόγια στην καρδιά του, και νομίζει ότι τα κρύβει από Εμένα;» (Ιώβ 38:2).Για τη δήλωση του Κυρίου ότι είναι η πόρτα, ο Κύριλλος προχωρεί περαιτέρω με
Όντας Θεός κατά φύση και βλέποντας τα πράγματα που κείνται στα βάθη, γνώριζε σίγουρα ότι ο Φαρισαίος δεν καταλάβαινε τίποτε από όσα λέγονταν από Αυτόν, μολονότι ήταν συνηθισμένος να νομίζει μεγάλα πράγματα για τον εαυτό του λόγω της γνώσης του Νόμου, και ήταν ασύγκριτα φουσκωμένος από την υποτιθέμενη σοφία του. Για αυτόν τον λόγο, καθιστά την εξήγηση πολύ σαφή γι’ αυτούς, και, μασώντας ως προς τούτο τον μακρό λόγο Του, αποκαλύπτει με πολύ λίγα λόγια τον σκοπό της παροιμίας. Διότι όντας αγαθός κατά φύση, οδηγεί ακόμη και τους ανάξιους στην κατανόηση, ώστε κάποιος τρόπος ωφέλειας να ανατείλει ίσως επάνω τους. Λέει σαφώς ότι είναι η πόρτα των προβάτων, διδάσκοντας μια αναγνωρισμένη αλήθεια. Διότι μόνο μέσω της πίστης σε Αυτόν εισερχόμαστε στην οικειότητα με τον Θεό, και ο Ίδιος είναι μάρτυρας τούτου, λέγοντας: «Κανείς δεν έρχεται στον Πατέρα παρά μόνο μέσω Εμού».Ο Κύριλλος στρέφεται έπειτα στην αντίθεση μεταξύ αληθινών και ψευδών ποιμένων με
Επιθυμώντας με κάθε τρόπο να δαμάσει την άγρια καρδιά των Φαρισαίων και να τους στρέψει σε υγιή κατανόηση, αγωνίζεται να δείξει πόσο άχρηστη και επικίνδυνη είναι η αυθαιρεσία του να αναλαμβάνει κανείς εξουσία όχι μέσω ουράνιας χειροτονίας και όχι με θεία εντολή, αλλά με ανθρώπινη ανοησία να φαντάζεται ότι μπορεί να κατέχει εξουσία, μολονότι ο Δωρητής αυτής δεν θα το ήθελε. Έχοντας λοιπόν καλέσει σαφώς τον Εαυτό Του Πόρτα, αφού μόνος Αυτός φέρνει τους άξιους στην εξουσία, αμέσως εκθέτει τις απόπειρες των αρχαίων, ώστε, όπως σε πίνακα βλέποντας την εικόνα του τέλους τέτοιων αποπειρών, να γνωρίζουν ήδη σαφώς ότι η δύναμη να εξουσιάζει και να ποιμαίνει ποίμνια και λαούς δίδεται μόνο από την ουράνια χάρη, και όχι από τυραννικές επιχειρήσεις. Γι’ αυτό και εδώ ωφέλιμα φέρνει στη μνήμη από την ιστορία των αρχαίων ότι «όλοι όσοι ήλθαν είναι κλέπτες και ληστές, αλλά τα πρόβατα δεν τους άκουσαν». Μερικοί εμφανίστηκαν επί σκηνής με το προσωπείο καλών ποιμένων, αλλά επειδή ο Χορηγός της εξουσίας και ο Εξαναγκάζων υπακοή στους άρχοντες δεν ήταν μαζί τους, το ποίμνιο των προβάτων έφυγε από αυτούς.Όταν ο λόγος φθάνει στα λόγια «Εγώ είμαι ο καλός ποιμένας», ο Κύριλλος συνεχίζει με
Έχοντας ήδη δείξει πολύ σαφώς και διακριτά τι υπέστησαν οι αρχαίοι, και έχοντας φανερώσει τα επιτεύγματα της δικής Του ελεύσεως, και έχοντας ήδη από την ίδια τη σύγκριση με τα πρόβατα αποσπάσει τη νίκη και στεφθεί με τις ψήφους της αλήθειας, κραυγάζει εύστοχα: «Εγώ είμαι ο καλός ποιμένας». Μάταια λοιπόν, λέει, θεωρήσατε εκείνα εναντίον Μου· διότι μολονότι δεν έχετε τίποτε να Τον κατηγορήσετε ως επιθυμούντα με οποιονδήποτε τρόπο να βλάψει ό,τι είναι ωφέλιμο για τα πρόβατα, δεν διστάσατε να Τον συγκαταριθμήσετε με εκείνους που συνηθίζουν να το κάνουν αυτό, αλλά αποκαλείτε τον αληθινά αγαθό κακό, και, βλαπτόμενοι από την αυτοαγάπη, χάνετε τη δύναμη να κρίνετε ορθά κάθε υπόθεση σύμφωνα με την τάξη του νομοθέτη. Ως άδικοι άνθρωποι, λοιπόν, που αγνόησαν εντελώς τα δοθέντα μέσω του Μωυσέως, και που δεν κατανόησαν τον σκοπό της ελεύσεώς Του, ελέγχει τους ηγέτες, ώστε ο προφήτης Ησαΐας να βρεθεί επίσης να ομιλεί αληθινά γι’ αυτούς: «Ουαί», λέει, «σε εκείνους που αποκαλούν το κακό καλό και το καλό κακό, που βάζουν το σκότος για φως και το φως για σκότος».
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Ο Κύριλλος αντλεί τη βαθύτερη χριστολογική συνέπεια από τη γνώση του ποιμένα για τα πρόβατα με
Είμαστε και καλούμαστε το αληθινό γένος του Υιού, και μέσω Αυτού και του Πατέρα επίσης, αφού ο Μονογενής Θεός έγινε άνθρωπος, λαμβάνοντας την ταυτόσημη φύση μας, πλην αμαρτίας. Διαφορετικά πώς θα μπορούσαμε να είμαστε «το γένος του Θεού» ή «μέτοχοι της θείας φύσεως»; Ούτε βρίσκεται η καύχησή μας μόνο στο ότι ο Χριστός θέλησε να μας δεχθεί σε συγγένεια με τον Εαυτό Του· η συγγένεια αυτή ανήκει αληθώς σε όλους μας, επειδή ο Λόγος του Θεού παραμένει θεϊκός κατά φύση ακόμη και εν σαρκί, και είμαστε το γένος Του, μολονότι κατά φύση είμαστε του Θεού, εξαιτίας της προσλήψεως σαρκός ταυτόσημης με τη δική μας. Έτσι ο τρόπος της συγγένειας είναι ανάλογος: όπως Αυτός είναι συγγενής προς τον Πατέρα και ο Πατέρας προς Αυτόν κατά ταυτότητα φύσεως, έτσι είμαστε συγγενείς προς Αυτόν καθόσον έγινε άνθρωπος, και Αυτός προς εμάς. Μέσω Αυτού ως Μεσίτη ερχόμαστε σε επαφή με τον Πατέρα. Ο Χριστός είναι, ως προς τούτο, μέσος όρος μεταξύ της υψίστης Θεότητας και της ανθρωπότητας, όντας και τα δύο συγχρόνως και ενώνοντας εν Εαυτώ ό,τι είναι τόσο πολύ διηρημένο: ως Θεός κατά φύση εγγίζει τον Θεό και τον Πατέρα· ως αληθινός άνθρωπος εγγίζει τους ανθρώπους.Τέλος ο Κύριλλος θεωρεί την εξουσία επί της ζωής και του θανάτου με
Όντας αγαπητός λοιπόν πάντοτε κατά φύση, θα γίνει επίσης κατανοητό ότι είναι αγαπητός εξαιτίας της αγάπης που δείχνει προς εμάς, έλκοντας τον ίδιο τον Γεννήτορα σε ευαρέσκεια, αφού ήταν δυνατόν σε αυτόν να δει την εικόνα της ιδίας φύσεώς του να λάμπει εντελώς αθόλωτη και ανυπόκριτη. «Κανείς δεν την αφαιρεί από Εμένα, αλλά Εγώ την καταθέτω από μόνος Μου. Έχω εξουσία να την καταθέσω, και έχω εξουσία να την λάβω πάλι». Εδώ διδάσκει ότι δεν ήταν μόνο καλός ποιμένας διακινδυνεύων τη ζωή του για το ποίμνιο, αλλά και Θεός κατά φύση. Γι’ αυτό δεν θα υφίστατο θάνατο εκτός αν εκουσίως, εξαιτίας του ότι κατέχει πιο θεία εξουσία επί αυτής της οικονομίας, η οποία έχει πολλή ωφέλεια για εμάς. Με την ίδια την υφή του Λόγου διδάσκει επίσης τους Ιουδαίους ότι ποτέ δεν θα είχαν υπερισχύσει εναντίον Του αν δεν το ήθελε.
Απαντήστε
Απόκριση
Πού στη ζωή μου ζητώ είσοδο προς τον Θεό εκτός από την Πόρτα που άνοιξε εν Χριστώ; Πώς η γνώση ότι ο Καλός Ποιμένας καταθέτει τη ζωή Του εκουσίως μεταμορφώνει τον φόβο μου για τον θάνατο και την απώλεια; Με ποιον τρόπο καλούμαι να δεχθώ την άφθονη ζωή που ρέει μόνο από την ένωση με τον ενσαρκωμένο Λόγο;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ὦ Χριστέ, Ποιμὴν ἡμῶν ὁ Καλὸς καὶ Θύρα τῶν προβάτων, ὁ τὴν ζωήν Σου θυσιάσας ὑπὲρ τῆς ποίμνης, ἄνοιξον τὰς καρδίας ἡμῶν ἵνα εἰσέλθωμεν μόνον διὰ Σοῦ καὶ εὕρωμεν τὴν νομὴν τῆς ἀφθόνου ζωῆς. Σύναξον ἡμᾶς εἰς τὴν μίαν ποίμνην ἣν ἐκάλεσας ἐκ παντὸς ἔθνους, ἵνα γνωρίσωμεν τὴν φωνήν Σου καὶ ἀκολουθήσωμέν Σοι ἕως τοῦ οἴκου τοῦ Πατρός. Διὰ πρεσβειῶν τῆς Θεοτόκου καὶ πάντων τῶν Ἁγίων, διατήρησον ἡμᾶς ἐν τῇ ποίμνῃ Σου εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →