Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ψαλμοί
Ψαλμοί 39-40 — Eterniseed (Καθολική με δευτεροκανονικά)
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Στη σιωπηλή ρυθμική ροή της προσευχής της Εκκλησίας, οι Ψαλμοί 39 και 40 ανοίγουν ένα παράθυρο στην μακρά αγρυπνία της ψυχής ενώπιον του ζώντος Θεού. Αυτά τα άσματα μεταβαίνουν από την πειθαρχία της φυλαγμένης ομιλίας και την έντονη αναγνώριση της συντομίας της ζωής στην ξαφνική ανύψωση του πιστού από τον βορβορώδη λάκκο σε νέο άσμα αίνου. Η παράδοση ακούει σε αυτούς τόσο τη φωνή του Δαβίδ όσο και, βαθύτερα, τη φωνή του Χριστού ο οποίος εισέρχεται στον κόσμο όχι με τις προσφορές της παλαιάς διαθήκης αλλά με το τέλειο δώρο του ιδίου σώματός του. Καθώς η λειτουργία τοποθετεί αυτούς τους ψαλμούς κοντά στην περίοδο της Τεσσαρακοστής και των Παθών, οι πιστοί καλούνται να ακολουθήσουν την ίδια πορεία: από τη σιωπή που αναγνωρίζει τα όρια της κτίσεως, μέσω της υπομονετικής καρτερικότητας, στην προσφορά που ο Πατήρ δέχεται με ευαρέσκεια. Σε αυτή την κίνηση η Εκκλησία αναγνωρίζει το πρότυπο της ιδίας μυστηριακής ζωής της, όπου ο Λόγος σαρκωθείς συνεχίζει να προσφέρει τον εαυτό του και έλκει τα μέλη του Σώματός του στην ίδια υπακοή αγάπης.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Αναγνώστε τους Ψαλμούς 39 και 40 αργά, επιτρέποντας στις σιωπές μεταξύ των στίχων να αντηχούν την ίδια την αυτοσυγκράτηση του ψαλμωδού. Προσέξτε πώς ο πρώτος ψαλμός μετρά το διάστημα των ανθρωπίνων ημερών έναντι της αιωνιότητας του Θεού και πώς ο δεύτερος ψαλμός απαντά σε αυτή τη συντομία με την κραυγή εκείνου που ανυψώθηκε από τον λάκκο. Προσέξτε ιδιαιτέρως τη μετάβαση από τη φυλαγμένη γλώσσα στην υπερχειλίζουσα μαρτυρία, και στη διακήρυξη ότι ο Κύριος δεν επιθυμεί ούτε ολοκαύτωμα ούτε θυσία περί αμαρτίας αλλά ανοιχτό αυτί και πρόθυμη καρδιά. Παρατηρήστε τη στιγμή κατά την οποία ο ψαλμωδός διακηρύττει στη μεγάλη σύναξη τη δικαιοσύνη που έλαβε, και έπειτα στρέφεται πάλι σε επείγουσα ικεσία όταν νέος θλίψεις τον περιβάλλουν. Αφήστε το κείμενο να σας τοποθετήσει μέσα στην ένταση μεταξύ βέβαιου αίνου και ακόμη παρούσας ανάγκης.
Μελετήστε
Μελέτη
Οι δύο ψαλμοί μαζί σχηματίζουν μία ενιαία πνευματική πορεία. Ο Ψαλμός 39 αρχίζει με την απόφαση να τηρηθεί σιωπή ενώ οι ασεβείς ευημερούν, όμως η πίεση αυτής της σιωπής σύντομα εξαναγκάζει σε λόγο για τον εφήμερο χαρακτήρα κάθε ανθρωπίνης ζωής. Ο ψαλμωδός μετρά τις ημέρες του και τις βρίσκει απλό άνοιγμα παλάμης, πνοή που εξαφανίζεται· ακόμη και η ελπίδα του, ομολογεί, στηρίζεται εξ ολοκλήρου στον Κύριο. Αυτή η ειλικρινής ομολογία της κτιστής αδυναμίας προετοιμάζει την καρδιά για την απελευθέρωση που εορτάζεται στον Ψαλμό 40. Εκεί η ίδια φωνή αφηγείται πώς η υπομονετική αναμονή κατέληξε σε σωτηρία: ο Κύριος έκλινε και ανέσυρε τον ικέτη από τον έρημο λάκκο, έθεσε τα πόδια του επί πέτρας, και έθεσε νέο άσμα στο στόμα του. Η σωτηρία δεν είναι ιδιωτική· γίνεται δημόσια μαρτυρία ώστε πολλοί να δουν και να φοβηθούν και να εμπιστευθούν. Στο κέντρο αυτής της μαρτυρίας στέκεται η αποφασιστική αποκάλυψη ότι ο Κύριος δεν ευαρεστείται σε θυσία και προσφορά ως αυτοσκοπούς. Αντιθέτως έχει ετοιμάσει αυτί για να ακούει και, στο πληρέστερο φως της αναγνώσεως της Εκκλησίας, σώμα για να προσφερθεί. Εκείνο το σώμα δίδεται εν υπακοή, και αυτή η μοναδική πράξη θελήματος αντικαθιστά ολόκληρο τον κύκλο των τελετουργικών προσφορών. Ο ψαλμωδός λοιπόν διακηρύττει ότι ο κύλινδρος της διαθήκης εκπληρώθηκε στο ίδιο του το πρόσωπο και προχωρεί να αναγγείλει δικαιοσύνη στη μεγάλη σύναξη. Ωστόσο το άσμα δεν τελειώνει μόνο σε θρίαμβο. Νέα κύματα κακού επανέρχονται, και ο ψαλμωδός πρέπει πάλι να κραυγάσει για βοήθεια, ομολογώντας τις αμαρτίες του και ικετεύοντας ο Κύριος να μη βραδύνει. Η παράδοση βλέπει εδώ το μυστήριο του Χριστού ο οποίος, αν και παραδόθηκε άπαξ διά παντός, ενώνεται ακόμη με τα συνεχιζόμενα παθήματα των μελών του. Η ίδια υπακοή που τον οδήγησε στον σταυρό τώρα στηρίζει την Εκκλησία όταν αναμένει εν μέσω δοκιμασίας. Η μυστηριακή ζωή καθιστά παρούσα αυτή την υπακοή: στο θυσιαστήριο η αιώνια προσφορά του Υιού ενώεται με την αυτοπροσφορά της Εκκλησίας, και οι πιστοί μαθαίνουν να τοποθετούν τις εύθραυστες ημέρες τους μέσα στη μία τέλεια θυσία που ο Πατήρ δέχεται με ευαρέσκεια.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Αυτοί οι ψαλμοί στέκονται σε ζωντανή συνομιλία με την προς Εβραίους επιστολή, η οποία ακούει σε αυτούς τα ίδια τα λόγια του Υιού που εισέρχεται στον κόσμο. Η ίδια κίνηση από την αναμονή στην πρόθυμη αυτοπροσφορά εμφανίζεται πάλι στη Μεγαλυνάριον, όπου το «γένοιτό μοι» της Μαρίας αντηχεί το ανοιχτό αυτί που ετοιμάστηκε από τον Κύριο. Λειτουργικώς η Εκκλησία επανέρχεται σε αυτά τα κείμενα κάθε φορά που εορτάζει την Ευχαριστία, διότι το μνημόσυνο του σταυρού είναι ακριβώς το νέο άσμα που τίθεται στα στόματα των λελυτρωμένων. Οι Πατέρες ενατένισαν τον λάκκο ως εικόνα τόσο του Άδη όσο και της δουλείας της αμαρτίας, και είδαν την πέτρα ως τον αναστάντα Χριστό επί του οποίου θεμελιώνεται η Εκκλησία. Στους βίους των αγίων το πρότυπο επαναλαμβάνεται: μακρές περίοδοι κρυφής πιστότητας δίνουν τη θέση τους σε δημόσια μαρτυρία, μόνο για να ακολουθηθούν από νέα δοκιμασία που ωθεί την ψυχή πάλι σε υπομονετική προσευχή. Έτσι οι ψαλμοί συνεχίζουν να διαμορφώνουν τον καθημερινό ρυθμό της Θείας Λειτουργίας, εκπαιδεύοντας τους πιστούς να μετρούν τον χρόνο κατά την αιωνιότητα και να απαντούν σε κάθε θλίψη με την πεποίθηση ότι ο Κύριος δεν θα βραδύνει.
Απαντήστε
Απόκριση
Πού στις παρούσες περιστάσεις σας σας προσκαλεί ο Κύριος να τηρήσετε φυλαγμένη σιωπή αντί να ομιλήσετε βιαστικά; Πώς μπορεί η καθημερινή προσφορά των συνηθισμένων καθηκόντων σας να γίνει η αληθινή θυσία που αντικαθιστά την κενή τελετουργία; Με ποιον συγκεκριμένο τρόπο μπορείτε να ενώσετε την αναμονή σας με την υπομονετική καρτερικότητα του Χριστού και της Μακαρίας Μητέρας του ώστε η ίδια η ζωή σας να γίνει μέρος του νέου άσματος που ψάλλεται στη σύναξη των λελυτρωμένων;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Κύριε, ο οποίος έκλινες το αυτί σου στην κραυγή του δούλου σου και τον ανύψωσες από τον λάκκο της ερημώσεως, χάρισέ μας τη χάρη της υπομονετικής σιωπής ενώπιον της μεγαλειότητός σου. Μόρφωσε μέσα μας το ανοιχτό αυτί και την πρόθυμη καρδιά που μόνο σε ευαρεστούν, ώστε οι ημέρες μας, σύντομες ως πνοή, να προσφερθούν εν ενώσει με την μία τέλεια θυσία του Υιού σου. Ας διδάξει η Μακαρία Παρθένος, της οποίας το «γένοιτό μοι» προετοίμασε την οδό για τον Λόγον σαρκωθέντα, να θέτουμε την εμπιστοσύνη μας σε σένα μόνο. Κράτησε την Εκκλησία σου σταθερή όταν νέα κακά την περιβάλλουν, και σπεύσε να την ελευθερώσεις σύμφωνα με την πιστή αγάπη σου, ώστε το άσμα των λελυτρωμένων να αντηχεί σε κάθε γη έως ότου σταθούμε ενώπιον του θρόνου σου χωρίς σκιά ή βραδύτητα. Διά Χριστού του Κυρίου ημών. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.