← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ψαλμοί

Ἔδωκάν μοι χολὴν, καὶ σπεῦσον εἰς τὸ βοηθῆσαί με: Ψαλμοὶ 69 καὶ 70

Ψαλμοί 69-70Υπόμνημα επί των Ψαλμών εκ Πρωτογόνων και Μεσαιωνικών Συγγραφέων (Neale & Littledale)20 λεπ
Άνοιγμα

Ἄνοιγμα

Ὁ Ψαλμὸς 69 εἶναι ἕνας ἀπὸ τοὺς μεγάλους Ψαλμοὺς τοῦ Πάθους — «αὐτὸς ὁ Ψαλμός», παρατηρεῖ ἡ ἁλυσὶς διὰ τοῦ Κασσιόδωρου, «εἶναι ὁ τέταρτος ἐκείνων οἵτινες ὁμιλοῦν ἐκτενῶς περὶ τοῦ Πάθους καὶ τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου» — καὶ παρατίθεται τρεῖς φορὰς ἐν τῇ Καινῇ Διαθήκῃ, ὑπὸ τῶν Ἀποστόλων Πέτρου, Ἰωάννου καὶ Παύλου, περὶ τῶν παθημάτων τοῦ Χριστοῦ. Ὁ Αἰδέσιμος Βέδας λέγει περὶ αὐτοῦ σαφῶς: «Δι’ ὅλου τοῦ Ψαλμοῦ ὁ Χριστὸς ὁμιλεῖ ἐν τῷ σχήματι δούλου.» Ἀκούομεν ἐν αὐτῷ τὴν φωνὴν ἀπὸ τοῦ Σταυροῦ — «τὰ ὕδατα εἰσῆλθον ἕως τῆς ψυχῆς μου… ὁ ζῆλος τοῦ οἴκου σου κατέφαγέ με… ἔδωκάν μοι χολὴν εἰς βρῶσιν, καὶ ἐν τῇ δίψῃ μου ἐπότισάν με ὄξος.» Ἡ Χριστιανικὴ Ἀνατολὴ ἀναγινώσκει αὐτὸν κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ Προφήτου Ἰωνᾶ καὶ κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου, καὶ προσεύχεται αὐτὸν δι’ ὅλης τῆς Ἁγίας Ἑβδομάδος. Ὁ Ψαλμὸς 70 εἶναι ὁ σύντομος σύντροφός του, ἡ κραυγὴ τῆς σπουδῆς — «Σπεῦσον, ὁ Θεός, εἰς τὸ ῥύσασθαί με· σπεῦσον εἰς τὸ βοηθῆσαί μοι, Κύριε» — καὶ ὁ Αἰδέσιμος Βέδας σημειοῖ ὅτι ἐνταῦθα «καὶ τὰ μέλη ὀφείλουσιν ὁμιλεῖν μετὰ τῆς Κεφαλῆς, ἀναγγέλλοντα τὰ παθήματα αὐτῶν καὶ τὰς δόξας τὰς μελλούσας.» Ὁ πρῶτος στίχος αὐτοῦ, «Ὁ Θεός, σπεῦσον εἰς τὸ σῶσαί ἡμᾶς· Κύριε, σπεῦσον εἰς τὸ βοηθῆσαι ἡμῖν,» ἀνοίγει πᾶσαν Ὥραν τῆς προσευχῆς τῆς Ἐκκλησίας. Ὁμοῦ οἱ δύο Ψαλμοὶ προθέτουν ἐνώπιον ἡμῶν τὸ Πάθος τῆς Κεφαλῆς, καὶ θέτουν ἐπὶ τῶν ἰδίων ἡμῶν χειλέων τὴν σπουδὴν τῶν μελῶν αὐτοῦ.
Διαβάστε

Ἀνάγνωσις

Ἀνάγνωθι τὸν Ψαλμὸν 69 ὡς τὴν κάθοδον καὶ τὴν ἀνάστασιν τοῦ πάσχοντος Χριστοῦ. Ἄρχεται ἐν τῷ βάθει: «Σῶσόν με, ὁ Θεός· ὅτι εἰσῆλθον ὕδατα ἕως ψυχῆς μου. Ἐνεπάγην ἐν πηλῷ βυθοῦ, καὶ οὐκ ἔστιν ὑπόστασις… Ἐκοπίασα κράζων, ἐβραγχίασεν ὁ λάρυγξ μου.» Ὀνομάζει τὴν αἰτίαν: «Ἐπλεόνασαν ὑπὲρ τὰς τρίχας τῆς κεφαλῆς μου οἱ μισοῦντές με δωρεάν… Ὅτι ὁ ζῆλος τοῦ οἴκου σου κατέφαγέ με, καὶ οἱ ὀνειδισμοὶ τῶν ὀνειδιζόντων σε ἐπέπεσον ἐπ’ ἐμέ.» Φθάνει εἰς τὸ πικρὸν κέντρον: «Ἔδωκάν μοι χολὴν εἰς βρῶσιν, καὶ ἐν τῇ δίψῃ μου ἐπότισάν με ὄξος.» Ἱκετεύει διὰ τὴν διάσωσιν ἐκ τοῦ τάφου: «Μὴ καταποντισάτω με κατακλυσμός, μηδὲ καταπιέτω με βυθός· μηδὲ συσχέτω ἐπ’ ἐμὲ φρέαρ τὸ στόμα αὐτοῦ.» Καὶ λήγει ἐν ἀναστάσει καὶ αἰνέσει τοῦ κόσμου: «Ἐγὼ δὲ πτωχὸς καὶ πενόμενος εἰμί· ἡ βοήθεια τοῦ Θεοῦ ἀντιλήψεταί μου… Αἰνεσάτωσαν αὐτὸν οἱ οὐρανοὶ καὶ ἡ γῆ, ἡ θάλασσα καὶ πάντα τὰ ἑρπετὰ ἐν αὐτῇ. Ὅτι ὁ Θεὸς σώσει τὴν Σιών, καὶ οἰκοδομήσει τὰς πόλεις τοῦ Ἰούδα.» Εἶτα ὁ Ψαλμὸς 70, σύντομος καὶ ἐπείγων: «Σπεῦσον, ὁ Θεός, εἰς τὸ ῥύσασθαί με… εὐφρανθήτωσαν καὶ ἀγαλλιάσθωσαν ἐπὶ σοὶ πάντες οἱ ζητοῦντές σε… Ἐγὼ δὲ πτωχὸς καὶ πενόμενος εἰμί· ὁ Θεὸς βοήθησόν μοι. Βοηθός μου καὶ λυτρωτής μου εἶ σύ· Κύριε, μὴ χρονίσῃς.»
Μελετήστε

Μελέτη

Ἐν τῷ κέντρῳ τοῦ Ψαλμοῦ 69 ἵστανται ἡ χολὴ καὶ τὸ ὄξος, κυριολεκτικῶς ἐκπληρωθέντα ὅτε οἱ στρατιῶται «ἔδωκαν αὐτῷ πιεῖν ὄξος μετὰ χολῆς μεμιγμένον.» Ὁ Μακάριος Αὐγουστῖνος, ἀναγινώσκων «ἔδωκαν χολὴν εἰς τὴν τροφήν μου,» ἐκδιπλοῖ τὴν βαθυτέραν πληγήν: ὁ Κύριος ἤδη εἶχε δώσει τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ τὴν ἡδεῖαν τροφὴν τοῦ ἰδίου Σώματος, ἀλλ’ αὐτὸς εἰλήφει ἡδεῖαν τροφὴν ὅτε συνέφαγεν τὸ Πάσχα μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, καὶ ἐν τούτῳ ἔδειξε τὸ Μυστήριον τοῦ Σώματος αὐτοῦ. Εἰς τὴν γλυκεῖαν ταύτην Τροφὴν τῆς Ἑνότητος τοῦ Χριστοῦ ἡ χολὴ ἐμβάλλεται — καὶ ὁ Αὐγουστῖνος ὀνομάζει τίς ἔτι ἐμβάλλει αὐτήν: εἰς ταύτην τὴν ἡδεῖαν Τροφὴν τίς ἐστιν ὁ προστιθεὶς χολήν, εἰ μὴ οἱ ἀντιλέγοντες τῷ Εὐαγγελίῳ, ὡς οἱ διῶκται τοῦ Χριστοῦ· διότι οἱ διὰ πονηροῦ βίου φέροντες σκάνδαλον ἐπὶ τῆς Ἐκκλησίας δίδουσι χολὴν μετὰ τοιαύτης ἡδείας βρώσεως. Οὕτως ἡ προδοσία τοῦ Χριστοῦ ἐν τῷ Δείπνῳ ἀνανεοῦται ὁπουδήποτε ἡ Εὐχαριστία τῆς ἀγάπης πικραίνεται. Ὅμως ὁ Ψαλμὸς εἶναι προσευχὴ διὰ τὴν Ἀνάστασιν δι’ ὅλου. «Μὴ καταποντισάτω με κατακλυσμός,» κράζει· καὶ ὁ Μακάριος Αὐγουστῖνος ἀποκρίνεται ὅτι ὁ κατακλυσμὸς ὅστις κατεπόντισε τὴν σάρκα δὲν καταποντίσει τὸ πνεῦμα — Κατεπόντισε κατὰ σάρκα, μὴ καταποντίσῃ κατὰ πνεῦμα. Τὸ Σῶμα τεθὲν ἐν τῷ τάφῳ οὐ μένει· τὸ φρέαρ οὐ συσχέει τὸ στόμα αὐτοῦ ἐπὶ τῆς Κεφαλῆς.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Ὁ Ψαλμὸς 69 στρέφεται, ἐν ταῖς ἀρᾶς αὐτοῦ, ἀπὸ τῆς πάσχουσης Κεφαλῆς πρὸς τὰς δικαίας κρίσεις τοῦ Θεοῦ — ἀλλ’ οἱ Πατέρες φυλάττουσι τοὺς στίχους τούτους ἀπὸ ὠμότητος. Ὅταν εὔχεται «Ἐξαλειφθήτωσαν ἐκ βίβλου ζώντων,» ὁ Μακάριος Αὐγουστῖνος ἐπισχέει τοὺς ἀκροατὰς αὐτοῦ, ἵνα μὴ φαντασθῶσι τὸν Θεὸν ἰδιότροπον: οὐ δεῖ οὕτως λαβεῖν ὡς ὅτι ὁ Θεὸς γράφει τινὰ ἐν τῇ Βίβλῳ τῆς Ζωῆς, καὶ ἐξαλείφει αὐτόν. Διότι ἡ πρόγνωσις τοῦ Θεοῦ εἶναι ἀσάλευτος: Προγινώσκει, προώρισεν ἅπαντας πρὸ καταβολῆς κόσμου τοὺς μέλλοντας βασιλεύειν μετὰ τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ ἐν ζωῇ αἰωνίῳ. Πῶς οὖν «ἐξαλείφονται» ἄνθρωποι ἐκ βίβλου ἐν ᾗ οὐδέποτε ἐγράφησαν; Εἴρηται περὶ τῶν ἐλπίδων αὐτῶν, διότι ἐνόμιζον ἑαυτοὺς γεγραμμένους — ἡ ἐξάλειψις εἶναι ἡ ἀποπλάνησις ψευδοῦς ἐλπίδος, ἵνα ἴδωσι σαφῶς ὅτι οὐκ εἰσὶν ἐν αὐτῇ, καὶ ἐπιστρέψωσι. Καὶ ὁ Αὐγουστῖνος φυλάττει τὸ στέφανον τοῦ μάρτυρος ἀπὸ τοῦ ἀντιθέτου σφάλματος ἐπίσης. Ὅταν ὁ Ψαλμὸς κράζῃ κατὰ τῶν μισούντων τὸν ἀναίτιον δωρεάν, ὑπενθυμίζει ἡμῖν ὅτι τὸ πάσχειν μόνον οὐ ποιεῖ ἅγιον: αὐτὸ τὸ πάσχειν διωγμὸν ἢ θάνατον οὐκ ἔστι καθ’ ἑαυτὸ ἐπαινετόν, ἀλλὰ τὸ ὑπομένειν τοιαῦτα διὰ καλὴν αἰτίαν. Τὸ Πάθος τοῦ Χριστοῦ εἶναι ἡ αἰτία ἥτις καθιστᾷ τὸν σταυρὸν μακάριον· ἄνευ αὐτοῦ, τὸ γυμνὸν πάθος εἶναι μόνον ἀπώλεια.
Απαντήστε

Ἀπόκρισις

Ἀφετέ τους δύο τούτους Ψαλμοὺς θέσωσιν ὑμᾶς, πρῶτον, παρὰ τῷ Σταυρῷ. Τὰ ὕδατα τὰ εἰσελθόντα ἕως τῆς ψυχῆς αὐτοῦ, ὁ πηλὸς ὁ βαθύς, ἡ χολὴ καὶ τὸ ὄξος, ὁ ζῆλος τοῦ οἴκου τοῦ Πατρὸς αὐτοῦ ὅστις κατέφαγεν αὐτόν — ταῦτα ἐβαστάχθησαν δι’ ὑμᾶς, ὑπὸ τοῦ ἑνὸς ὅστις ἐν τῷ σχήματι δούλου οὐκ ηὔξατο ῥυσθῆναι ἀπὸ ἁμαρτίας, ὡς ὑμεῖς ὀφείλετε, ἀλλ’ ἀπὸ τῶν παθημάτων τοῦ Πάθους αὐτοῦ. Μὴ πικράνητε τὴν ἡδεῖαν Τροφὴν ἣν ἔδωκεν ὑμῖν· ὁ Αὐγουστῖνος προειδοποιεῖ ὅτι τὸ φέρειν σκάνδαλον ἐπὶ τῆς Ἐκκλησίας διὰ πονηροῦ βίου εἶναι τὸ προστιθέναι χολὴν μετὰ τοιαύτης γλυκείας βρώσεως, τὸ τάττεσθαι μετὰ τῶν ἀντιλεγόντων τῷ Εὐαγγελίῳ κατὰ τοῦ Κυρίου τοῦ θρέψαντος ὑμᾶς. Ζῆτε ἀξίως τοῦ Ἄρτου τοῦ Σώματος αὐτοῦ. Δεύτερον, ἀφετέ τὰς ἀρὰς διδάξωσιν ὑμᾶς ἔλεος καὶ αὐτοδυσπιστίαν. Μὴ ἐπιχαίρετε ἐπὶ τῇ πτώσει οὐδενός: ὁ Θεὸς οὐ γράφει ψυχὴν ἐν τῇ Βίβλῳ τῆς Ζωῆς ἵνα ἐξαλείψῃ αὐτήν· ἡ ἐξάλειψις εἶναι ἡ ἀποπλάνησις ψευδοῦς ἐλπίδος, καὶ ἐνῷ ἀναπνοὴ μένει δύναται ἄνθρωπος ἐπιστρέψαι καὶ γραφῆναι ἀληθῶς. Καὶ μὴ προϋποθέτετε ἐπὶ τῶν ἰδίων ὑμῶν παθημάτων — μόνον ἡ αἰτία καθιστᾷ τὸν σταυρὸν μακάριον. Τρίτον, προσεύχεσθε τὸν Ψαλμὸν 70 ὡς τὴν καθημερινὴν ὑμῶν ἀναπνοήν: «Ὁ Θεός, σπεῦσον εἰς τὸ σῶσαί ἡμᾶς· Κύριε, σπεῦσον εἰς τὸ βοηθῆσαι ἡμῖν.» Ὅταν ἦτε πτωχοὶ καὶ ἐν ταλαιπωρίᾳ, ὅταν ὁ κατακλυσμὸς ἀνέρχηται κατὰ σάρκα, μὴ ἀφίετε αὐτὸν καταποντίσαι ὑμᾶς κατὰ πνεῦμα — διότι ἡ βοήθεια τοῦ Θεοῦ ἀντιλήψεται ὑμᾶς, ὡς ἀντελάβετο τοῦ ἐσταυρωμένου Κυρίου ὑμῶν.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ὅστις ἐν τῷ σχήματι δούλου κατῆλθες εἰς τὸν πηλὸν τοῦ βυθοῦ ὅπου οὐκ ἔστιν ὑπόστασις, εἰς ὃν τὰ ὕδατα εἰσῆλθον ἕως τῆς ψυχῆς σου, ὅστις διὰ τὸν ζῆλον τοῦ οἴκου τοῦ Πατρός σου κατεφάγης καὶ ἔδωκας χολὴν εἰς βρῶσιν καὶ ὄξος εἰς πόσιν ἐν τῇ δίψῃ σου: διὰ τοῦ πικροῦ σου Πάθους, σῶσον ἡμᾶς. Μὴ καταποντισάτω ἡμᾶς ὁ κατακλυσμὸς κατὰ πνεῦμα, εἰ καὶ κατεπόντισε τὴν σάρκα ἡμῶν· μὴ καταπιέτω ἡμᾶς ὁ βυθός, μηδὲ συσχέτω ἐφ’ ἡμᾶς τὸ φρέαρ τὸ στόμα αὐτοῦ, ἀλλ’ ἀνάστησον ἡμᾶς μετὰ σοῦ διὰ τῆς βοηθείας τοῦ Θεοῦ, ἐν τῇ δυνάμει τῆς Ἀναστάσεώς σου. Φύλαξον ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ πικραίνειν τὴν ἡδεῖαν Τροφὴν τοῦ Σώματός σου· ποίησον ἡμᾶς ζῆν ἀξίως τοῦ Ἄρτου ὃν ἔδωκας. Δίδαξον ἡμᾶς μηδέποτε ἐπιχαίρειν ἐπὶ πτώσει ἁμαρτωλοῦ, γινώσκοντες ὅτι οὐ γράφεις ψυχὴν ἐν τῇ Βίβλῳ τῆς Ζωῆς ἵνα ἐξαλείψῃς αὐτήν, καὶ ὅτι ἐνῷ ἀναπνέομεν ἔτι δυνάμεθα ἐπιστρέψαι καὶ γραφῆναι ἀληθῶς ἐν τοῖς βασιλεύουσι μετὰ σοῦ. Καὶ ποίησον τὴν καθημερινήν σου προσευχὴν ἡμετέραν: Ὁ Θεός, σπεῦσον εἰς τὸ σῶσαί ἡμᾶς· Κύριε, σπεῦσον εἰς τὸ βοηθῆσαι ἡμῖν· μὴ χρονίσῃς, ὅτι σὺ εἶ ὁ Βοηθὸς καὶ ὁ Λυτρωτὴς ἡμῶν. Μνήσθητι τοῦ ἀψινθίου καὶ τῆς χολῆς ὧν ἐδόθης πιεῖν διὰ τοὺς ἁμαρτωλούς, καὶ γενέσθω ἡ πικρία σου ἡ αἰώνιος ἡμῶν γλυκύτης. Σοὶ τῷ ἐσταυρωμένῳ καὶ ἀναστάντι, σὺν τῷ ἀνάρχῳ Πατρί σου καὶ τῷ παναγίῳ καὶ ζωοποιῷ σου Πνεύματι, δόξα, τιμὴ καὶ προσκύνησις, νῦν καὶ ἀεί, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

Υπόμνημα επί των Ψαλμών εκ Πρωτογόνων και Μεσαιωνικών Συγγραφέων (Neale & Littledale) · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →