Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ιωήλ
Ιωήλ 1-2 — Eterniseed (Καθολική με δευτεροκανονικά)
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Η προφητεία του Ιωήλ ανοίγει την καρδιά της Εκκλησίας στο μυστήριο της θείας κρίσεως ντυμένης με τη γλώσσα της θλίψης της κτίσεως. Στα κεφάλαια αυτά η ακρίδα και η απειλή της ξηρασίας γίνονται μυστηριακά σημεία μιας βαθύτερης ερημώσεως που η αμαρτία εργάζεται στον λαό του Θεού. Η παράδοση δεν διαβάζει τούτο απλώς ως αρχαία ιστορία αλλά ως ζωντανή πρόσκληση στη σύναξη γύρω από το θυσιαστήριο. Η φωνή του Ιωήλ αντηχεί μέσα από τις λειτουργικές περιόδους, ιδίως στις ημέρες μετανοίας όταν η Εκκλησία νηστεύει και κραυγάζει για έλεος. Η υπόσχεση που ακολουθεί την πρόσκληση σε μετάνοια δείχνει προς την έκχυση του Πνεύματος την Πεντηκοστή και προς τη συνεχή ανανέωση της Εκκλησίας δια των μυστηρίων. Εδώ οι πιστοί μαθαίνουν ότι η Ημέρα του Κυρίου είναι και απειλή και δώρο, στιγμή κατά την οποία ο Κύριος έρχεται να καθαρίσει τη νύφη του ώστε να δεχθεί την πληρότητα της ζωής του. Η δευτεροκανονική διάθεση της παραδόσεως βλέπει στο πρότυπο αυτό το ίδιο έλεος που προετοιμάζει τις ψυχές για το ευχαριστιακό δείπνο, όπου η ερήμωση της αμαρτίας δίνει τη θέση της στην αφθονία της παρουσίας του Χριστού.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Αναγνώστε τα κεφάλαια 1 και 2 του Ιωήλ αργά, αφήνοντας τις εικόνες των γυμνωμένων αγρών και της σιωπηλής λατρείας να εισχωρήσουν στην καρδιά. Προσέξτε πώς ο προφήτης μεταβαίνει από την ορατή καταστροφή των καρπών και των αμπέλων στην βαθύτερη καταστροφή της διαθήκης. Παρατηρήστε την επανειλημμένη πρόσκληση σε θρήνο, νηστεία και επιστροφή στον Κύριο με όλη την καρδιά. Δείτε τη μετάβαση από τον τρόμο της Ημέρας του Κυρίου στην απροσδόκητη υπόσχεση αποκαταστάσεως και έκχυσης του Πνεύματος επί πάσης σαρκός. Αφήστε τον λειτουργικό ρυθμό του κειμένου να σας οδηγήσει: η σύναξη καλείται, οι ιερείς απευθύνονται και ο λαός προσκαλείται να σχίσει τις καρδιές του και όχι τα ενδύματά του. Η ανάγνωση αυτή προετοιμάζει την ψυχή για τη μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας, όπου η μετάνοια ανοίγει τον δρόμο για την ανανέωση του Πνεύματος.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Ιωήλ αρχίζει με μια δημόσια καταστροφή που αφήνει τη γη γυμνή και τον ναό χωρίς προσφορά. Οι ακρίδες καταβροχθίζουν κάθε πράσινο, το σιτάρι και ο οίνος αποτυγχάνουν και οι ιερείς δεν έχουν τίποτε να προσφέρουν ενώπιον του Κυρίου. Η ερήμωση αυτή δεν είναι τυχαία· λειτουργεί ως ορατή παραβολή αυτού που η αμαρτία έχει ήδη κάνει στον λαό της διαθήκης. Ο προφήτης επιμένει ότι οι πρεσβύτεροι και οι κάτοικοι της γης πρέπει να ξυπνήσουν σε αυτή την πραγματικότητα και να μεταδώσουν τη μνήμη της στα παιδιά τους. Η παράδοση αναγνωρίζει εδώ το ίδιο πρότυπο που εμφανίζεται κάθε φορά που η Εκκλησία εισέρχεται σε περίοδο μετανοίας: η εξωτερική απώλεια αποκαλύπτει μια εσωτερική πτωχεία που μόνο το θείο έλεος μπορεί να θεραπεύσει. Η πρόσκληση να αγιάσουν νηστεία και να συναθροίσουν τον λαό, ακόμη και τα βρέφη στον μαστό, υπογραμμίζει τον κοινοτικό και μυστηριακό χαρακτήρα της μετανοίας. Κανείς δεν εξαιρείται, διότι η πληγή της αμαρτίας επηρεάζει όλο το σώμα. Όταν ο προφήτης αναγγέλλει την Ημέρα του Κυρίου ως σκότος και ζόφο, δεν επινοεί νέες εικόνες αλλά αντλεί από τη λειτουργική μνήμη των συναντήσεων του Ισραήλ με τον ζωντανό Θεό. Ο ίδιος Κύριος που κάποτε οδήγησε τον λαό μέσα από τη νεφέλη έρχεται τώρα να κρίνει τον άπιστο αμπελώνα. Ωστόσο η κρίση δεν είναι ο τελικός λόγος. Στο κεφάλαιο 2 ο τόνος αλλάζει καθώς ο Κύριος ικετεύει για επιστροφή με νηστεία, κλαυθμό και πένθος. Το σχίσιμο της καρδιάς αντί του ενδύματος γίνεται η αληθινή θυσία που ανοίγει τον δρόμο για τη θεία ευσπλαχνία. Η παράδοση βλέπει σε αυτή την κίνηση την προετοιμασία για τη μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας, όπου η συντριβή διαθέτει την ψυχή να δεχθεί τη χάρη της συμφιλιώσεως και της Ευχαριστίας. Η υπόσχεση που ακολουθεί είναι εκπληκτική: ο Κύριος θα αποκαταστήσει τα έτη που κατέφαγαν οι ακρίδες και θα εκχύσει το Πνεύμα του επί πάσης σαρκός. Υιοί και θυγατέρες θα προφητεύσουν, οι γέροντες θα ονειρευτούν όνειρα και οι νέοι θα δουν οράσεις. Η έκχυση αυτή νοείται από την Εκκλησία ως η εκπλήρωση που άρχισε την Πεντηκοστή και συνεχίζεται σε κάθε εποχή δια των μυστηρίων της μυήσεως και της συνεχούς ζωής της προσευχής. Το αίμα και το πυρ και οι στήλες καπνού που συνοδεύουν την Ημέρα του Κυρίου μεταμορφώνονται σε σημεία της παρουσίας του Πνεύματος, καλώντας κάθε γενιά να επικαλεσθεί το όνομα του Κυρίου και να βρει σωτηρία. Έτσι ο Ιωήλ διδάσκει ότι η ερήμωση της αμαρτίας είναι πραγματική, όμως το έλεος που της απαντά είναι μεγαλύτερο, οδηγώντας τον μετανοούντα λαό στην ίδια τη ζωή της Αγίας Τριάδος.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Η μετάβαση από την κρίση στην αποκατάσταση στον Ιωήλ αντηχεί με την ευρύτερη μαρτυρία της Γραφής για τις σχέσεις του Θεού με τον λαό του. Το ίδιο πρότυπο εμφανίζεται στις προφητικές προσκλήσεις σε επιστροφή που διαμορφώνουν την περίοδο της Τεσσαρακοστής και στην κατανόηση της Εκκλησίας για τους ψαλμούς μετανοίας. Η υπόσχεση του Πνεύματος συνδέεται άμεσα με το μυστήριο που εορτάζεται την Πεντηκοστή, όπου ο Πέτρος παραθέτει τον Ιωήλ για να εξηγήσει την έκχυση στους αποστόλους. Στην οικονομία των μυστηρίων η έκχυση αυτή συνεχίζεται κάθε φορά που οι βαπτισμένοι λαμβάνουν το χρίσμα και κάθε φορά που η Εκκλησία συγκεντρώνεται για την Ευχαριστία. Η παράδοση ακούει επίσης ηχώ της δευτεροκανονικής έμφασης στον κοινοτικό θρήνο και στη μεσιτεία, υπενθυμίζοντας στους πιστούς ότι κανείς δεν μετανοεί απομονωμένος. Η αποκατάσταση της γης και η ανανέωση της λατρείας δείχνουν προς τη ουράνια λειτουργία στην οποία οι άγιοι ήδη μετέχουν, πρόγευση της οποίας δίνεται σε κάθε θεία λειτουργία. Έτσι ο Ιωήλ στέκεται ως γέφυρα ανάμεσα στην κραυγή ελέους της παλαιάς διαθήκης και στο δώρο του Πνεύματος της καινής διαθήκης, προσκαλώντας την Εκκλησία να ζει σε συνεχή μετάνοια και μυστηριακή χαρά.
Απαντήστε
Απόκριση
Πού στην καθημερινή σας ζωή αισθάνεστε την ερήμωση που περιγράφει ο Ιωήλ, και πώς μπορεί ο Κύριος να σας προσκαλεί να φέρετε αυτή την πτωχεία ενώπιόν του στο μυστήριο της μετανοίας; Με ποιους τρόπους μπορεί η άσκηση της νηστείας και της κοινής προσευχής να σας βοηθήσει να ανοίξετε την καρδιά σας πληρέστερα στην έκχυση του Πνεύματος που υπόσχονται τα κεφάλαια αυτά; Πώς η υπόσχεση ότι ο Κύριος αποκαθιστά τα έτη που κατέφαγαν οι ακρίδες σας ενθαρρύνει να εμπιστευθείτε το έλεός του όταν κοιτάζετε πίσω σε περιόδους απωλείας ή μεταμέλειας;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Κύριε, που κάποτε προσκάλεσες τον λαό σου δια του προφήτου να σχίσουν τις καρδιές τους και να επιστρέψουν σε σένα, συγκέντρωσε πάλι την Εκκλησία σου γύρω από το θυσιαστήριο της θυσίας. Ας θεραπευθεί η ερήμωση της αμαρτίας από την αφθονία του ελέους σου, και έκχεε εκ νέου το Πνεύμα επί πάσης σαρκός ώστε νέοι και γέροντες να προφητεύουν την αίνεσή σου. Αποκατάστησε τα έτη που χάθηκαν και κάνε τη λατρεία μας ευάρεστη ενώπιόν σου. Δια της μεσιτείας της Υπεραγίας Θεοτόκου και πάντων των αγίων, οδήγησέ μας σε εκείνη την τέλεια ημέρα όπου κάθε δάκρυ θα σκουπισθεί και όλη η κτίση θα ψάλλει τη δόξα σου, Πατέρα, Υιέ και Άγιο Πνεύμα, ένας Θεός εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.