Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Έξοδος
Έξοδος 17-18 — με τον Ιωάννη Καλβίνο
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Το σχόλιο του Ιωάννη Καλβίνου στην Έξοδο 17-18 μας καθοδηγεί μέσα από τις δοκιμασίες της ερήμου του Ισραήλ και τις πρώτες νίκες. Η προσεκτική κατά στίχο ερμηνεία του αποκαλύπτει την επαναλαμβανόμενη απιστία του λαού μαζί με την υπομονετική πρόνοια και ηγεσία του Θεού. Ο Καλβίνος τονίζει πόσο γρήγορα ξεθωριάζει η ευγνωμοσύνη όταν προκύπτουν νέες ανάγκες και πώς η προσευχή στηρίζει τους υπηρέτες του Θεού στη σύγκρουση. Δείχνει επίσης την αξία της σοφής συμβουλής από απροσδόκητες πηγές. Αυτό το μάθημα μας καλεί να παρακολουθήσουμε αυτά τα θέματα με τον Καλβίνο ως οδηγό μας, επιτρέποντας στις γνώσεις του να διαμορφώσουν την κατανόησή μας για την εξάρτηση από τον Κύριο.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Στρέψου τώρα στα κεφάλαια 17 και 18 της Εξόδου. Άκουσε τη δίψα και το παράπονο του λαού στη Ρεφιδίμ, το χτύπημα του βράχου, τη μάχη με τον Αμαλήκ και την επίσκεψη του Ιοθόρ. Παρατήρησε πώς ο Μωυσής ηγείται, προσεύχεται και λαμβάνει βοήθεια. Άσε το κείμενο να προετοιμάσει την καρδιά σου για την ερμηνεία του Καλβίνου σε αυτά τα γεγονότα.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Καλβίνος ξεκινά εξετάζοντας το ταξίδι της συναγωγής και την ανανεωμένη επανάσταση.
1. Και όλη η συναγωγή. Μόλις η στάση του λαού για την έλλειψη τροφής είχε τεθεί σε ηρεμία, επαναστατούν ξανά για το θέμα του ποτού. Θα έπρεπε τουλάχιστον να είχαν μάθει από το μάννα ότι όποτε τους πίεζε η ανάγκη, θα έπρεπε να έχουν ταπεινά ικετεύσει με προσευχή και ικεσία τη βοήθεια του Θεού, με βέβαιη ελπίδα ανακούφισης. Αλλά ο χαρακτήρας τους ήταν τέτοιος που παρασύρονταν από την απόγνωση σε μυστικούς γογγυσμούς και ορμητικές κραυγές. Έχουμε σχεδόν ακριβώς παρόμοια αφήγηση στους Αριθμούς 20. [186] Γιατί το λάθος εκείνων που νομίζουν ότι είναι ένα και το αυτό, εύκολα διαψεύδεται από τις συνθήκες του χρόνου και του τόπου· και στους Αριθμούς 33, φαίνεται πολύ καθαρά πόσο μεγάλη απόσταση υπήρχε μεταξύ του ενός σταθμού και του άλλου. Ούτε η παράδοση ορισμένων Ραββίνων φαίνεται πιθανή, ότι αυτή η δίψα δεν προήλθε από φυσική όρεξη, επειδή το μάννα δεν ήταν μόνο τροφή, αλλά χρησίμευε και για ποτό. Διότι δεν υπάρχει λόγος να αναγκαστούμε να φανταστούμε αυτό· και συμπεραίνουμε από το κείμενο ότι η έναρξη των γογγυσμών τους προήλθε από το γεγονός ότι το νερό άρχισε τώρα για πρώτη φορά να τους λείπει. Αλλά ήταν θέλημα του Θεού με δύο τρόπους, και σε δύο διαφορετικές φορές, να δοκιμάσει το νου των Ισραηλιτών, ώστε να δείξουν πιο καθαρά τη φυσική τους απειθαρχία. Αν είχαν ζητήσει ψωμί και νερό ταυτόχρονα, θα ήταν πιο συγχωρητέοι· αλλά αφού είχαν βιώσει ότι ένα γλυκό και υγιεινό είδος τροφής δινόταν άφθονα από τον ουρανό, επειδή εκείνη η χώρα δεν παρήγαγε σιτάρι, ήταν πράξη αφόρητης διαστροφής να γογγύσουν αμέσως εναντίον του Θεού όταν δεν είχαν προμήθεια ποτού. Επιπλέον, εδώ φέρεται διπλή κατηγορία εναντίον τους, για προσβολή του Θεού με φιλονικία και επίπληξη προς Αυτόν, και επίσης για πειρασμό Του. Και τα δύο προήλθαν από απιστία, της οποίας η αιτία ήταν η αχαριστία· γιατί ήταν πολύ ευτελές από μέρους τους να θάψουν τόσο σύντομα με εσκεμμένη λήθη αυτό που ο Θεός τους είχε δώσει τόσο πρόσφατα. Είχε φέρει προμήθειες όταν υπέφεραν από πείνα· γιατί δεν καταφεύγουν σε Αυτόν όταν πιέζονται από δίψα; Είναι σαφές λοιπόν ότι η προηγούμενη εύνοια τους δόθηκε άσχημα, αφού εξαφανίστηκε τόσο άμεσα στην αναλγησία τους. Ως εκ τούτου, επίσης, φαίνεται η απιστία τους, επειδή ούτε περιμένουν ούτε ζητούν τίποτα από τον Θεό· και μαζί με αυτό συνδέεται και η υπερηφάνεια, επειδή τολμούν να προχωρήσουν σε επίπληξη. Πράγματι αυτό συμβαίνει σχεδόν πάντα, ότι εκείνοι που ούτε εξαρτώνται από την πρόνοιά Του ούτε αναπαύονται στις υποσχέσεις Του, προκαλούν τον Θεό να έρθει σε σύγκρουση μαζί τους, και ορμούν με ορμή εναντίον Του· επειδή η κτηνώδης βία των παθών μας μας παρασύρει στην τρέλα, εκτός αν πεισθούμε ότι ο Θεός θα είναι στον κατάλληλο χρόνο βοηθός μας, και είμαστε υποτακτικοί στο θέλημά Του. Στην αρχή του κεφαλαίου ο Μωυσής δείχνει σύντομα ότι οι Ισραηλίτες ταξίδευαν σύμφωνα με την εντολή, ή όπως εκφράζεται στα εβραϊκά, 'το στόμα' [187] του Θεού, σαν να επαινούσε την υπακοή τους. Από όπου συμπεραίνουμε ότι, στην πρώτη έναρξη, ήταν αρκετά διατεθειμένοι στο καθήκον τους, μέχρι που προέκυψε ένας πειρασμός, ο οποίος τους διέκοψε στον σωστό δρόμο. Με αυτό το παράδειγμα προειδοποιούμαστε ότι, όποτε αναλαμβάνουμε κάτι με εντολή του Θεού, πρέπει να προσέχουμε προσεκτικά ώστε τίποτα να μην εμποδίσει την επιμονή μας· και ότι κανείς δεν είναι κατάλληλος να ενεργεί σωστά παρά μόνο εκείνοι που είναι καλά προετοιμασμένοι να υπομείνουν τις επιθέσεις του πειρασμού.Για την επίπληξη του λαού προς τον Μωυσή, ο Καλβίνος γράφει:
2. Γι' αυτό ο λαός επέπληξε τον Μωυσή. Εδώ τώρα εμφανίζεται τόσο η ασέβειά τους προς τον Θεό, αφού παραμελώντας και περιφρονώντας Αυτόν κάνουν πόλεμο εναντίον του Μωυσή, όσο και η κακία και η αχαριστία τους, επειδή, ξεχώντας τόσες πολλές ευεργεσίες, προσβάλλουν ασελγώς τον Μωυσή. Γνωρίζουν ότι πηγές και ποτάμια δεν μπορούν να δημιουργηθούν από θνητό άνθρωπο· γιατί λοιπόν φιλονικούν μαζί του, και δεν επικαλούνται απευθείας τον Θεό, στο χέρι του οποίου είναι τα νερά όπως και όλα τα άλλα στοιχεία; Βεβαίως, αν υπήρχε σπίθα πίστης σε αυτούς, θα είχαν καταφύγει στην προσευχή. Σωστά λοιπόν ο Μωυσής διαμαρτύρεται ότι με το να επιπλήττουν αυτόν, πειράζουν τον ίδιο τον Θεό. Τι τρέλα υπάρχει στο να κατηγορούν τον Μωυσή για σκληρότητα που τους έφερε μαζί του έξω από την Αίγυπτο, για να τους σκοτώσει, και τα παιδιά τους, και τα ζώα στην έρημο; Αλλά ο Μωυσής τους επιπλήττει κυρίως σε αυτό το έδαφος, επειδή ο ίδιος ο Θεός επηρεάζεται από αυτή την επαναστατική επίπληξη. Αλλά η πραγματική μορφή του πειρασμού του Θεού δηλώνεται στο τέλος, δηλαδή επειδή είχαν αμφιβολία 'αν ο Κύριος ήταν ανάμεσά τους ή όχι;' Ως εκ τούτου προκύπτει ότι η ρίζα όλου του κακού ήταν η απιστία τους· επειδή ούτε απέδιδαν την οφειλόμενη τιμή στη δύναμη του Θεού ούτε πίστευαν ότι ήταν αληθινός στις υποσχέσεις Του.: Διότι είχε αναλάβει τη φροντίδα τους, και είχε υποσχεθεί ότι ποτέ δεν θα τους εγκατέλειπε· γιατί λοιπόν τώρα, όταν το απαιτούν οι περιστάσεις, δεν βεβαιώνονται ότι θα τους βοηθήσει, εκτός επειδή αφαιρούν ασεβώς τόσο από τη δύναμή Του όσο και από την αλήθειά Του;Ο Καλβίνος στρέφεται στη συνέχεια στην οδηγία του Κυρίου προς τον Μωυσή σχετικά με τον βράχο.
5. Και ο Κύριος είπε στον Μωυσή. Του διατάζει να βγει στη μέση, σαν να τον εξέθετε στον κίνδυνο άμεσου θανάτου· αλλά επειδή ο Μωυσής είναι πεπεισμένος ότι είναι στη δύναμή Του να ηρεμήσει το πάθος των ανθρώπων, όσο άγριο κι αν είναι, καθώς και τα κύματα και τις καταιγίδες της θάλασσας, ούτε τρέμει ούτε υποχωρεί. Αλλά έτσι ο Θεός μεγάλυνε τη δύναμή Του, ώστε να τους στιγματίσει με ατιμία ενώ συγκρατούσε τον λαό από την προηγούμενη στάση τους. Στην πραγματικότητα, ο Μωυσής περνά μπροστά από όλους, αλλά παίρνει μόνο τους πρεσβυτέρους μαζί του, ενώπιον των οποίων θα φέρει το νερό από τον βράχο, ώστε να είναι αυτόπτες μάρτυρες του θαύματος. Αυτή η μέση πορεία, ενώ δεν επιτρέπει τη δόξα της αγαθότητας του Θεού να επισκιαστεί, δείχνει ακόμα στο πλήθος ότι είναι ανάξιοι να γίνουν δεκτοί για να δουν τη δύναμή Του. Για να του υπενθυμίσει ότι η ράβδος του δεν θα ήταν αναποτελεσματική, ανακαλεί στη μνήμη του αυτό που είχε ήδη βιώσει· όμως δεν απαριθμεί όλα τα θαύματα· αλλά αναφέρει μόνο αυτό που είδαμε στην αρχή, ότι με το άγγιγμά της τα νερά του Νείλου μετατράπηκαν σε αίμα. Η δήλωση του Θεού ότι θα σταθεί πάνω στον βράχο τείνει να αφαιρέσει κάθε δισταγμό, μήπως ο Μωυσής αγωνιά ή αμφιβάλλει για το αποτέλεσμα· διότι διαφορετικά το χτύπημα του βράχου θα ήταν μάταιο και απατηλό. Ο Μωυσής λοιπόν ενθαρρύνεται να είναι βέβαιος· αφού ο Θεός, τον οποίο ακολουθεί στην υπακοή της πίστης, θα εκδηλώσει τη δύναμή Του μέσω του χεριού του, ώστε να μην αναλάβει τίποτα μάταια ή αναποτελεσματικά. Εν τω μεταξύ, αν και χρησιμοποιεί τη λειτουργία του υπηρέτη Του, εξακολουθεί να διεκδικεί για τον Εαυτό Του την τιμή του έργου.
Σκεφτείτε
Συλλογισμός
Ο Καλβίνος αναλογίζεται τον ρόλο του Ιησού του Ναυή και τη στηρίζουσα δύναμη της προσευχής.
10. Έτσι έκανε ο Ιησούς του Ναυή. Αν και ο Ιησούς του Ναυή δεν είναι καθόλου οπισθοδρομικός, αλλά εκτελεί επιμελώς αυτό που γνωρίζει ότι του έχει διαταχθεί από τον ίδιο τον Θεό, και είναι πιθανό ότι οι στρατιώτες που είχε πάρει να τον συνοδεύσουν εκτέλεσαν το καθήκον τους σωστά, ωστόσο δηλώνεται ρητά ότι κέρδισαν τη νίκη όχι με καμία φροντίδα, ή προσπάθεια, ή θάρρος δικό τους, αλλά με την προσευχή του Μωυσή, με την υποστήριξη του οποίου ο ηγέτης τους καθώς και ο στρατός στηριζόταν. Ωστόσο ο Μωυσής εδώ δεν επαινεί καυχητικά τον δικό του ζήλο στην προσευχή, αλλά είναι μάλλον ο δημόσιος μάρτυρας και κήρυκας της αδυναμίας του, ώστε η δόξα να αποδοθεί εξ ολοκλήρου στη δωρεάν εύνοια του Θεού. Ούτε υπάρχει αμφιβολία ότι, συνειδητοποιώντας την αδυναμία που ομολογεί αργότερα, συνασπίστηκε με τον Ααρών και τον Ουρ, που θα μπορούσαν να τον βοηθήσουν στο έργο του. Υπάρχει περισσότερη οξυδέρκεια παρά στερεότητα στην ιδέα που έχουν κάποιοι, ότι αυτοί οι δύο άνδρες παρουσιάζουν μια εικόνα της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης, πάνω στις οποίες πρέπει να στηρίζονται οι προσευχές των αγίων· και ότι ο λίθος που του έδωσαν να καθίσει προσφέρθηκε επειδή η πίστη μας θεμελιώνεται μόνο στον Χριστό. Γνωρίζω πόσο εύλογες είναι τέτοιες αλληγορίες· αλλά αυτό που μόλις είπα αρκεί για μένα, ότι επειδή ο Μωυσής δυσπιστούσε στην αδυναμία του, γι' αυτό ζήτησε αυτούς τους δύο βοηθούς. Και σίγουρα όταν συγκρατούσαν τα χέρια του, σήκωναν επίσης το νου τους, και προσεύχονταν μαζί στον Θεό με κοινές ικεσίες· αλλά ο Μωυσής μιλά κυρίως για τον εαυτό του, για να δείξει ότι αυτή η φροντίδα του είχε εμπιστευθεί από τον Θεό. Διότι δεν πρόσφερε μόνο τις προσευχές του ως έργο φιλανθρωπίας, αλλά επειδή ο Θεός τον είχε εκλέξει ως μεσίτη, για να νικήσει τους εχθρούς από μακριά με την έκταση της ράβδου, και με την κρυφή του θέρμη στην προσευχή· και από αυτή την άποψη ήταν τύπος του Χριστού· αν και η ομοιότητα δεν ισχύει σε όλα τα μέρη της. Αναμφίβολα η αποτυχία του προήλθε από την ακραία θέρμη του, και την εξαιρετική ορμή του ζήλου του, και επομένως ο έπαινος αναμειγνύεται με την επίπληξη, ακριβώς όπως οι άγιοι, όταν διεγείρονται να κάνουν μεγάλες προσπάθειες στην προσευχή, βρίσκουν ότι όχι μόνο η δύναμή τους ψύχεται, αλλά αποτυγχάνουν επειδή σχεδόν καταναλώνονται από τον δικό τους ζήλο.
Απαντήστε
Απόκριση
Πού στις τρέχουσες συνθήκες σου αισθάνεσαι τον πειρασμό να γογγύσεις αντί να προσευχηθείς; Πώς θα μπορούσε η διαρκής μεσιτεία να αλλάξει τον τρόπο που αντιμετωπίζεις την αντίθεση σήμερα; Ποιο πρακτικό βήμα μπορείς να κάνεις για να λάβεις σοφή συμβουλή από άλλους όπως έκανε ο Μωυσής;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Κύριε ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὁ ἐξαγαγὼν ὕδωρ ἐκ πέτρας καὶ στηρίξας τὸν λαόν σου κατὰ Ἀμαλήκ, χάρισαι ἡμῖν χάριν ἵνα ἐπιστρέφωμεν ταχέως πρὸς σὲ ἐν πάσῃ ἀνάγκῃ μᾶλλον ἢ γογγύζωμεν κατὰ τῆς κυριαρχικῆς σου χειρός. Ποίησον ἡμᾶς μνημονεύειν τὰς διαθηκικὰς σου ἐλεημοσύνας ὅταν ἀνακύπτωσι νέαι δοκιμασίαι, καὶ διάταξον τὰς ὁδοὺς ἡμῶν διὰ τῆς σοφίας σου, ἵνα ἄρχοντες καὶ λαὸς ὁμοίως ἀναπαύωνται ἐν τῇ ἀδιαλείπτῳ παρουσίᾳ σου καὶ δυνάμει. Διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν, ᾧ ἔστω πᾶσα δόξα. Ἀμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →