Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Σοφία Σειράχ
Σοφία Σειράχ 22-24 — βασιζόμενος στον Θωμά Ακινάτη (Σούμμα Ι ερ.34 α.1 Λόγος του νου + Ι ερ.27 εκπόρευσις + Μαριανή Έδρα της Σοφίας)
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Τα κεφάλαια είκοσι δύο έως είκοσι τέσσερα της Σοφίας Σειράχ παρουσιάζουν μια διαρκή περισυλλογή για την τακτοποίηση της ανθρώπινης ζωής υπό τη θεία σοφία, μεταβαίνοντας από πρακτικές προτροπές κατά της μωρίας και της αμέτρητης ομιλίας στην μεγαλειώδη αυτοπεριγραφή της σοφίας η ίδια. Σε αυτές τις σελίδες ο σοφός ιχνηλατεί πώς τα αχαλίνωτα πάθη διασπούν τόσο την προσωπική ακεραιότητα όσο και τους κοινοτικούς δεσμούς, όμως ταυτόχρονα αποκαλύπτει τη σοφία ως προερχόμενη από τον Ύψιστο, λαμβάνοντας την κατοικία της μεταξύ του εκλεκτού λαού. Ο Άγιος Θωμάς Ακινάτης φωτίζει αυτή την κίνηση διακρίνοντας την αιώνια πορεία του θείου Λόγου από τον Πατέρα, μια διάκριση που διευκρινίζει πώς η κτιστή σοφία μετέχει στην άκτιστη αλήθεια χωρίς σύγχυση φύσεων. Το παρόν μάθημα επομένως τοποθετεί τη συμβουλή του Σειράχ εντός της θεολογίας της γεννήσεως του Λόγου, προσκαλώντας τον αναγνώστη να αντιληφθεί τις πειθαρχικές εντολές όχι ως απλό ηθικισμό αλλά ως οδούς μέσω των οποίων ο ανθρώπινος νους συμμορφώνεται προς τον αιώνιο Λόγον. Τέτοια συμμόρφωση βρίσκει την κορυφή της στην Μακαρία Παρθένο, δικαίως αποκαλούμενη Θρόνος της Σοφίας, της οποίας το «γένοιτο» δέχεται τη Σοφία που ο Σειράχ προσωποποιεί.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Ζητείται από τον αναγνώστη να μελετήσει τον Σειράχ κεφάλαια είκοσι δύο έως είκοσι τέσσερα στην εκδοχή Ντουέ Ρεμς προσέχοντας ιδιαιτέρως την πρόοδο από τις συγκεκριμένες προειδοποιήσεις σχετικά με την οκνηρία την άτακτη ομιλία και την προδοσία στα κεφάλαια είκοσι δύο και είκοσι τρία προς τον εκτεταμένο ύμνο στο κεφάλαιο είκοσι τέσσερα Παρατηρήστε πώς η σοφία απεικονίζεται ως εκπορευόμενη από το στόμα του Υψίστου ζητώντας τόπο αναπαύσεως και τελικώς λαμβάνουσα την εντολή να στήσει τη σκηνή της στον Ιακώβ Παρατηρήστε την επαναλαμβανόμενη αντίθεση μεταξύ της σταθερότητας που πηγάζει από τον πειθαρχημένο φόβο του Κυρίου και της αστάθειας που προκύπτει από την παρορμητική επιθυμία ή τα απρόσεκτα λόγια Σημειώστε τέλος την εικονογραφία της αύξησης του αρώματος και της θρέψεως που περιβάλλει την αυτοπαρουσίαση της σοφίας εικονογραφία που αργότερα θα διαμορφώσει την λειτουργική δοξολογία της Θεοτόκου
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Άγιος Θωμάς, πραγματευόμενος την εκπόρευση των θείων προσώπων στη Θεολογική Σύνοψη Α΄ ερώτησις 27, θεμελιώνει ότι ο Λόγος εκπορεύεται από τον Πατέρα μέσω νοητής γεννήσεως, όχι ως εξωτερικό αποτέλεσμα της θείας ουσίας αλλά ως η εσωτερική σύλληψη με την οποία ο Θεός γνωρίζει τον εαυτό του. Αυτή η αιώνια γέννηση παρέχει το μεταφυσικό έδαφος για την απεικόνιση της Σοφίας Σειράχ που δείχνει τη σοφία να προέρχεται από το στόμα του Υψίστου: η γλώσσα του σοφού αντηχεί, στο κτιστό επίπεδο, τη σχέση καταγωγής που συγκροτεί το δεύτερο πρόσωπο. Στην Α΄ ερώτησις 34 άρθρο 1 ο Αγγελικός Διδάσκαλος προσδιορίζει περαιτέρω ότι ο όρος λόγος μπορεί να σημαίνει τον νοητό λόγο που σχηματίζεται από τον ενεργό νου, μια πραγματικότητα πραγματικά διακεκριμένη από την πράξη της νοήσεως αλλά ταυτόσημη κατ’ ουσίαν με αυτήν. Εφαρμοζόμενο αναλογικώς στη Σοφία Σειράχ, οι πειθαρχικές συμβουλές των κεφαλαίων είκοσι δύο και είκοσι τρία εμφανίζονται ως τα πρακτικά μέσα με τα οποία ο ανθρώπινος νους σχηματίζει αληθινές κρίσεις περί αγαθών και κακών, παράγοντας έτσι εντός εαυτού έναν νοητό λόγο σύμμορφο προς τον θείο Λόγο. Η αστάθεια που καταδικάζεται σε εκείνα τα κεφάλαια προκύπτει ακριβώς όταν η θέληση κινεί τον νου προς φαινομενικά αντί πραγματικών αγαθών, εμποδίζοντας τη διαμόρφωση ενός σταθερού εσωτερικού λόγου. Το κεφάλαιο είκοσι τέσσερα, αντιθέτως, παρουσιάζει την ίδια τη σοφία ως το τέλειο υπόδειγμα τέτοιου λόγου: δεν είναι τυχαία ποιότητα αλλά η ουσιαστική έκφραση της θείας γνώσεως, ζητώντας κτιστή κατοικία χωρίς να παύει να παραμένει στον κόλπο του Πατρός. Η διδασκαλία του Θωμά περί μετοχής εξηγεί έτσι γιατί ο σοφός μπορεί να περιγράφει τη σοφία και ως κτισθείσα εν αρχή και ως μένουσα αιωνίως: η κτιστή μετοχή είναι πραγματική αλλά δεν θίγει την άκτιστη πηγή. Επιπλέον, ο μαριανός τίτλος Θρόνος της Σοφίας λαμβάνει τη θεολογική του θεμελίωση από το ίδιο αυτό πλαίσιο: η Μαρία γίνεται θρόνος της σοφίας επειδή ο νους της, διαφυλαγμένος από κάθε αταξία, δέχεται και φέρει τον ίδιο τον Λόγο του οποίου την εκπόρευση ο Θωμάς εκθέτει. Συνεπώς οι πρακτικές παραινέσεις της Σοφίας Σειράχ τάσσονται προς τον ίδιο σκοπό που η Σύνοψη θεωρεί θεωρητικώς, δηλαδή τη συμμόρφωση του λογικού κτίσματος προς την αιώνια γέννηση του Υιού.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Όταν ο αναγνώστης τοποθετεί τις προειδοποιήσεις του Σειράχ κατά της ακρατούς ομιλίας παράλληλα με την αφήγηση του Θωμά για τον λόγον του νου οι ηθικές παραγγελίαι αποκτούν βαθύτερη κατανοησιμότητα κάθε απρόσεκτη λέξις αντιπροσωπεύει αποτυχίαν να επιτρέψει εις τον νουν να αναπαυθεί εν τη αληθεία προτού κινηθεί η γλώσσα η ιδία θεώρησις αποκαλύπτει διατί η τελική επιλογή της σοφίας του Ισραήλ και του ναού προτυπώνει την εκλογήν της Μαρίας αμφότερα είναι περιπτώσεις κτιστής φύσεως καθισταμένης ικανής να δεχθεί τον άκτιστον Λόγον άνευ βίας εις τας οικείας αυτής ενεργείας η περισυλλογή επί των κεφαλαίων τούτων επομένως προσκαλεί τους πιστούς να εξετάσουν εάν αι καθημεριναί αυτών ασκήσεις υπηρετούν αληθώς την γένεσιν σταθερού εσωτερικού λόγου τεταγμένου προς την θείαν αλήθειαν ή εάν παραμένουν εις το επίπεδον της εξωτερικής συγκρατήσεως μόνον τοιαύτη εξέτασις επιχειρουμένη υπό το φως της διδασκαλίας της Σούμμας περί της προόδου προφυλάσσει από την αναγωγήν της συμβουλής του Σειράχ εις φρονιμικήν παρότρυνσιν και ανοίγει αντιθέτως εις το μυστήριον της υιοθετικής μετοχής εις την αιώνιον σχέσιν του Υιού προς τον Πατέρα.
Απαντήστε
Απόκριση
Σε ποιες συγκεκριμένες πρακτικές λόγου και επιθυμίας επιτρέπω επί του παρόντος τη διαμόρφωση ενός λόγου τῆς διανοίας ὁ ὁποῖος ἀποκλίνει ἀπὸ τὴν ἀλήθεια ἡ ὁποία ἀποκαλύπτεται ἐν τῷ Σειρὰχ; Πῶς θὰ ἠδύνατο ἡ ἀνανεωμένη προσοχὴ εἰς τὸν φόβον τοῦ Κυρίου, καθὼς ὁ Σειρὰχ τὸν συνιστᾷ, νὰ προετοιμάσῃ τὸν νοῦν μου ὥστε νὰ δεχθῇ τὴν σοφίαν πληρέστερον κατὰ τὸ πρότυπον τῆς Παναγίας;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ὦ Πατὴρ αἰώνιε, ὁ ἐξ ἀϊδιότητος ἐκφωνῶν τὸν οὐσιώδη σου Λόγον, δὸς ἵνα αἱ διάνοιαι ἡμῶν συλλάβωσιν ἀληθὲς verbum mentis σύμφωνον τῷ Υἱῷ σου. Βάθυνον ἐν ἡμῖν τὸν σωτήριον φόβον, ὃν ὁ Σειρὰχ ἐπαινεῖ, ὥστε πᾶσα ὁρμὴ γλώσσης καὶ θελήσεως ὑποταγῇ τῇ διατάξει τῆς θείας σοφίας. Εἴθε ἡ Παναγία Παρθένος, ἡ Ἕδρα τῆς Σοφίας, λάβῃ ἡμῖν τὴν χάριν τοῦ πῆξαι τὴν σκηνὴν τῶν ψυχῶν ἡμῶν ἔνθα αὐτὴ ἐκέλευσεν, ἵνα γευσώμεθα τὴν γλυκύτητα τῆς σοφίας σου. Ἀμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →