← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Έξοδος

Γιατί ο Θεός Επέτρεψε να Γίνει Πικρή η Δουλεία

Έξοδος 5-6Τα Ζητήματα επί της Οκτατεύχου και των Βιβλίων των Βασιλειών και των Χρονικών του Μακαρίου Θεοδωρήτου Κύρου (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού από την Eterniseed)20 λεπ
Άνοιγμα
Η πρώτη προσέγγιση προς τον Φαραώ κάνει τα πάντα χειρότερα. Ο Μωυσής και ο Ααρών έρχονται στο όνομα του Κυρίου, και ο βασιλιάς απαντά: «Ποιος είναι ο Κύριος, ώστε να υπακούσω στη φωνή του;» — και αντί να απελευθερώσει τον Ισραήλ, διπλασιάζει τον μόχθο τους, αφαιρώντας το άχυρο ενώ απαιτεί την ίδια ποσότητα τούβλων. Ο λαός, χτυπημένος και πικραμένος, στρέφεται εναντίον του Μωυσή· ο Μωυσής στρέφεται προς τον Θεό· και ο Κύριος ανανεώνει την υπόσχεση της διαθήκης Του: «Εγώ είμαι ο Κύριος… θα σας βγάλω από κάτω από τα βάρη των Αιγυπτίων.» Ο μακάριος Θεοδώρητος Κύρου, αναλαμβάνοντας αυτά τα κεφάλαια, θέτει το ερώτημα που κάθε πάσχων θέτει — γιατί ο Θεός επέτρεψε στον λαό Του να υποφέρει αυτά τα πράγματα, και μάλιστα να υποφέρει χειρότερα μετά την αναγγελία της απελευθέρωσης; Η απάντησή του είναι μια μοναδική, διεισδυτική ενόραση στην παιδαγωγία του Θεού. Η πικρία της δουλείας ήταν η ίδια έλεος: απογαλάκτισε την καρδιά του Ισραήλ από την Αίγυπτο. Αν δεν είχαν υποφέρει τίποτα, θα θυμόντουσαν τις ανέσεις της Αιγύπτου και θα ποθούσαν να επιστρέψουν· η σκληρή δουλεία τους δίδαξε να μισούν όχι μόνο τους κυρίους τους αλλά και τους θεούς των κυρίων τους, και τους έκανε έτοιμους, όταν ήρθε ο λόγος, να εξέλθουν και να μην κοιτάξουν πίσω. Έτσι η εμβάθυνση της δοκιμασίας δεν ήταν η αποτυχία της υπόσχεσης αλλά η προετοιμασία της — ο Θεός που δημιουργεί έναν λαό πρόθυμο να είναι ελεύθερος. Το μάθημα προεκτείνεται σε κάθε ψυχή που ο Θεός οδηγεί έξω από την Αίγυπτό της: ότι η ίδια η σκληρότητα που μας κάνει να κραυγάζουμε είναι συχνά το χέρι που χαλαρώνει τη λαβή μας σε ό,τι πρέπει να αφήσουμε πίσω.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Αναγνώστε Έξοδος 5–6 — Ο Μωυσής και ο Ααρών λένε: «Τάδε λέγει ο Κύριος ο Θεός του Ισραήλ, Άφες τον λαόν μου να πορευθεί»· και ο Φαραώ απαντά: «Ποιος είναι ο Κύριος, ώστε να υπακούσω στη φωνή του για να αφήσω τον Ισραήλ να πορευθεί; Δεν γνωρίζω τον Κύριο, ούτε θα αφήσω τον Ισραήλ να πορευθεί.» Την ίδια ημέρα διατάζει τους εργοδηγούς: «Δεν θα δίνετε πλέον άχυρο στον λαό για να κάνουν τούβλα… ας πάνε και ας μαζέψουν άχυρο για τον εαυτό τους. Και την ποσότητα των τούβλων… θα την επιβάλλετε επάνω τους.» Ο λαός χτυπιέται· οι αξιωματούχοι τους κραυγάζουν στον Φαραώ μάταια, έπειτα συναντούν τον Μωυσή και τον Ααρών και λένε: «Ο Κύριος ας σας επιβλέψει και ας κρίνει· διότι εσείς κάνατε την οσμή μας απεχθή.» Ο Μωυσής επιστρέφει στον Κύριο: «διατί κακώς εταλαιπώρησας αυτόν τον λαόν;» Και ο Θεός απαντά: «Τώρα θα δεις τι θα κάνω στον Φαραώ»· «Εγώ είμαι ο Κύριος… θα σας βγάλω από κάτω από τα βάρη των Αιγυπτίων, και θα σας απαλλάξω από τη δουλεία τους… και θα σας λάβω σε εμένα για λαόν, και θα είμαι σε εσάς Θεός.»
Μελετήστε

Μελέτη

Γιατί ο Θεός θα άφηνε τη δουλεία να γίνει σκληρότερη ακριβώς καθώς η απελευθέρωση πλησίαζε; Ο Θεοδώρητος απαντά ότι η οδύνη υπηρετούσε σκοπό βαθύτερο από ό,τι μπορούσε να δει ο λαός: έστρεψε τις καρδιές τους αποφασιστικά εναντίον της Αιγύπτου και όλων όσων η Αίγυπτος λάτρευε. Ο στόχος ήταν να μισήσουν τους θεούς των καταπιεστών τους και να είναι πρόθυμοι να αναχωρήσουν: ώστε να μισήσουν όχι μόνο τους Αιγυπτίους αλλά και τους θεούς τους, επειδή υπέφεραν τέτοια πράγματα από τα χέρια τους, και ώστε να υπακούσουν πρόθυμα όταν διαταχθούν να αναχωρήσουν. Διότι ο κίνδυνος δεν βρισκόταν στα μαστίγια της Αιγύπτου αλλά στην ίδια την καρδιά του Ισραήλ, που προσκολλιόταν στις ανέσεις της γης της δουλείας. Ο Θεοδώρητος το δείχνει: ακόμη και μέσα στην θλίψη θυμόντουσαν την πολυτέλεια της Αιγύπτου και συνέχιζαν να προσπαθούν να επιστρέψουν: Διότι αν, ακόμη και μετά από αυτά που συνέβησαν, θυμόντουσαν την πολυτέλεια της Αιγύπτου και συχνά επιχειρούσαν να επιστρέψουν, ποιος θα τους έπειθε να φύγουν από την Αίγυπτο αν δεν είχαν υποφέρει καμία δυσκολία; Έτσι η πικρία των τούβλων ήταν ακριβώς αυτό που έκανε έναν ελεύθερο λαό από δούλους — όχι η αμέλεια του Θεού, αλλά η παράξενη και τρυφερή αυστηρότητα του Θεού, που χαλάρωνε τη λαβή τους σε ό,τι θα τους είχε καταστρέψει. Το κεφάλαιο που φαίνεται να καταγράφει αποτυχία της υπόσχεσης καταγράφει αντίθετα την κρυφή ενέργειά της: την καρδιά που γίνεται έτοιμη για την έξοδο.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Η ερμηνεία του Θεοδώρητου σε αυτό το σύντομο και πικρό κεφάλαιο ανοίγει παράθυρο σε όλη την πνευματική ζωή. Κάθε ψυχή που ο Θεός καλεί έξω από την Αίγυπτό της — έξω από τη δουλεία της αμαρτίας, τις ανέσεις μιας ζωής που πρέπει να αφήσει — φέρει μέσα της την ίδια μυστική έλξη που έφερε ο Ισραήλ: τη μνήμη της πολυτέλειας της Αιγύπτου, τον πειρασμό να επιστρέψει. Ο λαός του Κυρίου θα αποδείκνυε αργότερα ότι ο Θεοδώρητος είχε δίκιο στην έρημο, αναστενάζοντας για τα χύτρα κρέατος και τα αγγούρια της Αιγύπτου ακόμη και αφού η Ερυθρά Θάλασσα είχε κλείσει πίσω τους. Ο Θεοδώρητος είδε τη θεραπεία να εργάζεται ήδη στους λάκκους των τούβλων: ο Θεός άφησε τη δουλεία να γίνει τόσο πικρή ώστε η καρδιά να μην μπορεί πλέον να εξαπατηθεί για το τι ήταν η Αίγυπτος. Η σκληρότητα ήταν δάσκαλος. Δεν τιμωρούσε απλώς· έπειθε — διότι ένας λαός που είχε υποφέρει τέτοια πράγματα από τα χέρια των κυρίων της Αιγύπτου και των θεών της Αιγύπτου μπορούσε να οδηγηθεί έξω και δεν θα επιθυμούσε, στο τέλος, να σέρνεται πίσω στις αλυσίδες. Έτσι όταν ο Θεός επιτρέπει μια δοκιμασία να βαθύνει αντί να αρθεί, ο πιστός δεν εγκαταλείπεται αλλά παιδαγωγείται. Ο Κύριος ανανεώνει τη διαθήκη Του στην αμέσως επόμενη πνοή — «θα σας βγάλω… θα είμαι σε εσάς Θεός» — και η πικρία και η υπόσχεση ανήκουν μαζί: η μία σπάζει την παλιά προσκόλληση, η άλλη ανοίγει τη νέα κληρονομιά. Ό,τι μοιάζει με χειροτέρευση της μοίρας μας μπορεί να είναι ακριβώς η χαλάρωση του χεριού που μας κρατά πίσω από τη γη της επαγγελίας.
Απαντήστε

Απόκριση

Όταν ο κόπος σας γίνεται χειρότερος αντί για καλύτερος, μην συμπεράνετε ότι ο Θεός σας απέτυχε. Ο Θεοδώρητος δείχνει ότι ο Θεός άφησε τη δουλεία του Ισραήλ να γίνει πικρή επίτηδες — όχι από αμέλεια, αλλά για να τους διδάξει να μισήσουν την Αίγυπτο που συνέχιζαν να αγαπούν κρυφά, και να είναι πρόθυμοι, επιτέλους, να την αφήσουν. Ρωτήστε τον εαυτό σας ειλικρινά: ποια ανέσεις της δικής σας Αιγύπτου διστάζετε ακόμη να εγκαταλείψετε; Ποια πολυτέλεια της παλιάς ζωής, ποια συνήθεια της παλιάς δουλείας, βρίσκετε τον εαυτό σας να κοιτάζει πίσω ακόμη και καθώς ο Θεός σας καλεί μπροστά; Η ίδια η δυσκολία που μισείτε μπορεί να είναι το έλεος που σπάζει την κυριαρχία της πάνω σας. Αφήστε λοιπόν την πικρία να κάνει το έργο της. Αφήστε την να σας απογαλακτίσει από ό,τι πρέπει να αφήσετε πίσω, μέχρι να μπορέσετε να πείτε με όλη την καρδιά: «Θα εξέλθω, και δεν θα επιστρέψω.» Και ακούστε, μέσα στη θλίψη, τον λόγο της διαθήκης που δεν αποτυγχάνει ποτέ: «Εγώ είμαι ο Κύριος… θα σας βγάλω από κάτω από τα βάρη… και θα σας λάβω σε εμένα για λαόν, και θα είμαι σε εσάς Θεός.» Αυτή η υπόσχεση λέγεται ακριβώς όταν τα βάρη είναι βαρύτερα. Κρατηθείτε από αυτήν. Ο Θεός που άφησε τη δουλεία να βαθύνει είναι ο ίδιος Θεός που ορκίζεται να σας βγάλει έξω, και δεν παραβαίνει τον λόγο Του. Μην μετράτε την πιστότητά Του από την παρηγοριά της στιγμής, αλλά από τη διαθήκη που ορκίστηκε — και αφήστε Τον να σας κάνει, μέσω της ίδιας της πικρίας, λαό άξιο να είναι ελεύθερος.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Κύριε, που άφησες τη δουλεία του λαού Σου να γίνει πικρή ώστε να απογαλακτιστούν από την αγάπη τους για την Αίγυπτο και να γίνουν πρόθυμοι να εξέλθουν: ερεύνησε την καρδιά μου, και δείξε μου τι αγαπώ ακόμη κρυφά στη γη της δουλείας μου. Όταν οι θλίψεις μου βαθαίνουν αντί να αρθούν, ας μη νομίσω ότι με ξέχασες, αλλά πίστεψε ότι χαλαρώνεις τη λαβή μου σε ό,τι θα με κατέστρεφε, και με κάνεις έτοιμο για τη γη της επαγγελίας. Αφαίρεσε από εμένα τη μνήμη της πολυτέλειας της Αιγύπτου και τον πόθο να επιστρέψω· δίδαξέ με να μισήσω την αμαρτία που κάποτε με δούλευε, καθώς με οδηγείς έξω από κάτω από τα βάρη της. Και μέσα σε κάθε δυσκολία, άσε με να ακούσω τον λόγο της διαθήκης Σου: ότι Εσύ είσαι ο Κύριος, που θα με βγάλεις έξω και θα με λάβεις στον Εαυτό Σου για δικό Σου, και θα είσαι σε εμένα Θεός. Άσε με να κρατηθώ από αυτήν την υπόσχεση μολονότι τα τούβλα διπλασιάζονται και το άχυρο αφαιρείται, γνωρίζοντας ότι Εσύ που την ορκίστηκες είσαι πιστός, και ότι η ίδια η αυστηρότητά Σου είναι έργο της αγάπης Σου. Σε Εσένα, Χριστέ ο Θεός μας, που μας οδηγείς έξω από την Αίγυπτο της αμαρτίας στην ελευθερία των τέκνων του Θεού, με τον Πατέρα και το πανάγιο Πνεύμα, δόξα τώρα και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Τα Ζητήματα επί της Οκτατεύχου και των Βιβλίων των Βασιλειών και των Χρονικών του Μακαρίου Θεοδωρήτου Κύρου (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού από την Eterniseed) · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →