Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ψαλμοί
Η Διαθήκη που Διαρκεί και το Καταφύγιο των Αιώνων: Ψαλμοί 89 και 90
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Ο Ψαλμός 89 είναι το άσμα της απαραβίαστης διαθήκης: 'Έκαμα διαθήκην μετά του εκλεκτού μου, ώμοσα εις τον Δαβίδ τον δούλον μου· το σπέρμα σου θέλω στερεώσει εις τον αιώνα, και θέλω στήσει τον θρόνον σου από γενεάς εις γενεάν.' Οι Πατέρες που συγκέντρωσε ο Νήλ διαβάζουν πέρα από τον Δαβίδ προς τον μείζονα Υιό του Δαβίδ — διότι ο επίγειος θρόνος του Δαβίδ έπεσε προ πολλού, και η αιώνιος βασιλεία ανήκει μόνον εις τον Χριστόν, 'τον πρωτότοκόν μου, υψηλότερον των βασιλέων της γης.' Όμως ο Ψαλμός δεν τελειώνει εν θριάμβω· στρέφεται αιφνιδίως εις θρήνον — 'Αλλά συ απεστράφης και εμίσησας τον χριστόν σου' — και οι Πατέρες ακούουν εις την ανατροπήν αυτήν το Πάθος του ιδίου του Χριστού, και την μακράν αναβολήν πριν έλθη η απελευθέρωσις. Ο Ψαλμός 90, η Προσευχή του Μωυσέως, ανοίγει το Τέταρτον Βιβλίον του Ψαλτηρίου και αντιπαραθέτει την σύντομον και θνητήν ζωήν μας προς την αιωνιότητα του Θεού: 'Κύριε, συ εγένου ημίν καταφυγή από γενεάς εις γενεάν. Προ του όρη γεννηθήναι… συ είσαι ο Θεός από του αιώνος, και εις τον αιώνα.' Η διαθήκη του Ψαλμού 89 υπόσχεται ότι ο Θεός δεν θα αποτύχη· η προσευχή του Ψαλμού 90 διδάσκει ημάς, εν ταις ολίγαις ημέραις της ηλικίας μας, να καταφύγωμεν εις τον Θεόν ο οποίος ουδέποτε αλλάζει.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Ανάγνωσον αμφοτέρους τους Ψαλμούς ως μίαν μελέτην περί της πιστότητος του Θεού και της αδυναμίας ημών. Ο Ψαλμός 89 άρχεται εν άσματι: 'Το άσμα μου θέλει είσθαι πάντοτε περί της ευσπλαχνίας του Κυρίου… Διότι είπον, Έλεος θέλει στηριχθή εις τον αιώνα· την αλήθειάν σου θέλεις στερεώσει εν τοις ουρανοίς.' Έπειτα έρχεται ο όρκος: 'Έκαμα διαθήκην μετά του εκλεκτού μου, ώμοσα εις τον Δαβίδ τον δούλον μου… Εύρον τον Δαβίδ τον δούλον μου· με το άγιόν μου έλαιον έχρισα αυτόν.' Ο Πατήρ ομιλεί περί του Χριστού αυτού: 'Ούτος θέλει καλεί με, Συ είσαι ο Πατήρ μου· ο Θεός μου, και η ισχυρά σωτηρία μου. Και θέλω καταστήσει αυτόν πρωτότοκόν μου, υψηλότερον των βασιλέων της γης… Το σπέρμα αυτού θέλει διαμένει εις τον αιώνα, και ο θρόνος αυτού είναι ως ο ήλιος ενώπιόν μου.' Έπειτα εισέρχεται ο θρήνος: 'Αλλά συ απεστράφης και εμίσησας τον χριστόν σου… Κύριε, πού είναι αι παλαιαί σου ευσπλαχνίαι, τας οποίας ώμοσας εις τον Δαβίδ εν τη αληθεία σου;' Τελειώνει, παρά πάσαν την σκότην, 'Ευλογητός ο Κύριος εις τον αιώνα. Αμήν, και Αμήν.' Ο Ψαλμός 90 αποκρίνεται με την προσευχήν του Μωυσέως: 'Κύριε, συ εγένου ημίν καταφυγή… Διότι χίλια έτη ενώπιόν σου είναι ως η χθες… Αι ημέραι της ηλικίας ημών είναι εβδομήκοντα έτη… Ούτω δίδαξον ημάς να αριθμώμεν τας ημέρας ημών, ώστε να προσφέρωμεν τας καρδίας ημών εις σοφίαν… Χόρτασον ημάς εν τη ευσπλαχνία σου, και τούτο ταχέως.'
Μελετήστε
Μελέτη
Η διαθήκη του Ψαλμού 89 ομνύεται εις τον Δαβίδ, αλλ' οι Πατέρες βλέπουν ότι δεν δύναται να πληρωθή εν τω Δαβίδ. Ο μακάριος Αυγουστίνος, αφήνων την κατά γράμμα έννοιαν ως υπερβολικώς προφανή προς συζήτησιν, στρέφεται αμέσως προς την νέαν και αιώνιον διαθήκην εν Χριστώ· διότι ο επίγειος θρόνος εξηφανίσθη μετά του Σεδεκία, και δεν υπάρχει αιώνιος βασιλεία πλην της του Μεσσίου. Και ο αυτός ο όρκος, λέγουσιν οι Πατέρες, έχει μόνον μίαν τελικήν σημασίαν. Όταν ο Ψαλμός λέγη 'Ώμοσα άπαξ εν τη αγιότητί μου,' ο μακάριος Αυγουστίνος ερωτά πόσον συχνά θα έπρεπε να ομνύη ο Θεός εάν είχεν άπαξ ψεύση εν τω ομνύειν, και αποκρίνεται ότι ο εις όρκος υπήρξεν η δωρεά του Υιού αυτού:
Εξεφώνησεν ένα όρκον υπέρ της ζωής ημών, όταν απέστειλε τον Μονογενή Υιόν αυτού εις θάνατον δι' ημάς.Αλλ' ο Ψαλμός της διαθήκης στρέφεται εις θρήνον — 'Συ απεστράφης και εμίσησας τον χριστόν σου' — και η Ανατολική ανάγνωσις, την οποίαν συγκεντρώνει ο Νήλ υπό τον Άγιον Αμβρόσιον, ακούει εν αυτώ τα λόγια του ιδίου του Χριστού, δηλούντα την αισχύνην και τον ονειδισμόν και την μυστηριώδη εγκατάλειψιν του Σταυρού. Όμως και εκεί ο εχθρός ουδέν κερδίζει. Ο Ωριγένης ο Αλεξανδρεύς, ερμηνεύων την υπόσχεσιν ότι 'ο εχθρός ουδέν θέλει λάβει εξ αυτού,' διδάσκει ότι ο Χριστός μόνος ουδέποτε ενίσχυσε τους εχθρούς αυτού:
Ημείς βοηθούμεν τους εχθρούς ημών όταν αμαρτάνωμεν, και ούτω συμβαίνει ότι ο Χριστός ουδόλως εβοήθησεν αυτούς.Η βουλή αυτών ήτο άχρηστος, διότι ο Σωτήρ ανέστη την τρίτην ημέραν, και καταπατήσας τον θάνατον, ελεηλάτησε τον άδην.
Σκεφτείτε
Συλλογισμός
Ο Ψαλμός 89 ερωτά επίσης πώς η διαθήκη του Θεού δύναται να σταθή εάν τα τέκνα αυτού εγκαταλείπωσι τον νόμον αυτού και ο Θεός επισκέπτεται τας ανομίας αυτών μετά της ράβδου. Οι Πατέρες αποκρίνωνται ότι η μάστιξ δεν είναι η έκπτωσις της πατρότητος του Θεού αλλά η απόδειξις αυτής: ο Θεός αποδεικνύει την Πατρότητά του, ουχί την εκπίπτει, διά της πράξεως της τιμωρίας, διότι ποίος υιός είναι ούτος τον οποίον ο πατήρ ου παιδεύει; Ο φόβος ημών οφείλει να είναι, ουχί μήπως μαστιγωθώμεν, αλλά μήπως αποκληρωθώμεν· και ο Θεός μαστιγώνει ακριβώς ίνα αποδώση εις ημάς την κληρονομίαν την οποίαν εχάσαμεν. Ούτω η διαθήκη ίσταται και διά της παιδείας. Και εάν ο θρόνος της καρδίας μέλλη να ετοιμασθή διά τον Βασιλέα ο οποίος φυλάττει την διαθήκην ταύτην, ο Άγιος Βερνάρδος λέγει ημίν με ποία παραπετάσματα είναι κεκοσμημένος:
Η δικαιοσύνη είναι η αρετή η οποία αποδίδει εις έκαστον το ιδικόν του. Απόδος λοιπόν εις έκαστον το ιδικόν του— απόδος εις τον ανώτερόν σου, τον κατώτερόν σου, τον ίσον σου, απόδος εις πάντα ό,τι οφείλεις, και ούτω ετοίμασον θέσιν διά τον Χριστόν εν δικαιοσύνη. Έπειτα ο Ψαλμός 90 θέτει ολόκληρον την ιστορίαν της διαθήκης υπό την σκιάν της αιωνιότητος: οι Έλληνες Πατέρες, λέγει ο Νήλ, υπενθυμίζουσιν ημίν ότι εάν άνθρωπος ακούση την φωνήν του Θεού λέγουσαν 'Επίστρεψον' και μετανοήση, τότε αν και η ζωή αυτού φαίνηται πεπληρωμένη με τας αμαρτίας χιλίων ετών, αύται θέλουσιν είναι ουδέν ενώπιον του Θεού, και θέλουσιν εξαλειφθή ως η χθες. Ο Θεός ο οποίος φυλάττει την διαθήκην εις τον αιώνα είναι το καταφύγιον εν τω οποίω αι ολίγαι και θνηταί ημέραι ημών είναι ασφαλείς.
Απαντήστε
Απόκριση
Οι δύο ούτοι Ψαλμοί σε σταθεροποιούν μεταξύ της αιωνιότητος του Θεού και της ιδίας σου συντόμου ζωής. Όταν πάντα τα πέριξ σου φαίνωνται να σπάζουν την υπόσχεσιν — όταν ο αυτός ο Χριστός φαίνηται απεστραμμένος και εγκαταλελειμμένος, και κράζης μετά του Ψαλμού, 'Κύριε, πού είναι αι παλαιαί σου ευσπλαχνίαι;' — ενθυμού ότι ο Θεός ώμοσεν άπαξ, εν τη αγιότητί αυτού, και δεν δύναται να ψεύση· ο όρκος ήτο η αποστολή του Μονογενούς Υιού αυτού εις θάνατον δι' εσέ, και ουδεμία ανατροπή δύναται να τον ακυρώση. Εάν η παιδεία επέλθη, μη αναγίνωσκε αυτήν ως απόρριψιν: ο Θεός αποδεικνύει την Πατρότητά του διά της ράβδου, και μαστιγώνει μόνον ίνα αποκαταστήση την κληρονομίαν. Και όταν ο Ψαλμός 90 θέτη τα εβδομήκοντα ή ογδοήκοντα έτη σου έναντι των χιλίων ετών τα οποία είναι μόνον χθες ενώπιον του Θεού, ας μη σε συνθλίψη αλλά ας σε διδάξη — 'ούτω δίδαξον ημάς να αριθμώμεν τας ημέρας ημών, ώστε να προσφέρωμεν τας καρδίας ημών εις σοφίαν.' Κάμε τον Θεόν κατοικίαν σου από γενεάς εις γενεάν· λάβε καταφύγιον, ενώ είναι έτι πρωί, εις τον Ένα ο οποίος ήτο καταφύγιόν σου προ του όρη γεννηθήναι. Και πρόσευξαι την προσευχήν του Μωυσέως μετά πεποιθήσεως, διότι η χαρά η ακολουθούσα την λύπην είναι γλυκυτέρα πάσης άλλης: ως λέγει ο Άγιος Βερνάρδος,
διότι η χαρά έρχεται εν καιρώ μετά την λύπην, η ανάπαυσις μετά τον κόπον, λιμήν μετά ναυάγιον. πάντες αγαπώσι την ασφάλειαν, αλλ' εκείνος μάλιστα ο οποίος εφοβήθη.Αρίθμησον τας ημέρας σου, ετοίμασον τον θρόνον της καρδίας σου εν δικαιοσύνη, και ζήτησον παρ' αυτού να σε χορτάση εν τη ευσπλαχνία αυτού, και τούτο ταχέως.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Κύριε ο Θεός ημών, ο οποίος έκαμες αιώνιον διαθήκην μετά του Χριστού σου και ώμοσας άπαξ εν τη αγιότητί σου, όταν απέστειλας τον Μονογενή Υιόν σου εις θάνατον δι' ημάς: συ είσαι πιστός, και δεν δύνασαι να ψεύσης, ακόμη και όταν ο Χριστός σου φαίνηται απεστραμμένος και εγκαταλελειμμένος, και ο λαός σου κράζη, Πού είναι αι παλαιαί σου ευσπλαχνίαι; Ευλογούμεν σε ότι ο εχθρός ουδέν εκέρδησεν εκ του Σταυρού, διότι ο Χριστός ουδόλως εβοήθησεν αυτόν, αλλά ανέστη την τρίτην ημέραν και καταπατήσας τον θάνατον ελεηλάτησε τον άδην. Γίνου ημίν καταφύγιον, ω Θεέ από του αιώνος και εις τον αιώνα, από γενεάς εις γενεάν· διότι προ του όρη γεννηθήναι συ είσαι ο Θεός, και χίλια έτη ενώπιόν σου είναι μόνον ως η χθες. Δίδαξον ημάς ούτω να αριθμώμεν τας ημέρας ημών ώστε να προσφέρωμεν τας καρδίας ημών εις σοφίαν· ετοίμασον εν ημίν θρόνον διά τον Χριστόν σου εν δικαιοσύνη· και όταν παιδεύης ημάς, γνώρισον ημίν τούτο ως απόδειξιν της Πατρότητός σου και ουχί ως απόσυρσιν αυτής. Χόρτασον ημάς εν τη ευσπλαχνία σου, και τούτο ταχέως, ώστε μετά τον χρόνον τον οποίον εμάστιξας ημάς να χαιρώμεθα και να ευφραινώμεθα πάσας τας ημέρας της ζωής ημών, γινώσκοντες ότι η χαρά έρχεται εν καιρώ μετά την λύπην, και λιμήν μετά ναυάγιον. Εις σε, ω Κύριε, μετά του Πατρός σου και του παναγίου και ζωοποιού Πνεύματός σου, δόξα, τιμή, και προσκύνησις, νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →