Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Αριθμοί
Ο Όφις Υψωθείς στην Έρημο: Σημείο του Σωτηρίου Πάθους
Άνοιγμα
Στην έρημο ο λαός δαγκώνεται από πύρινους όφεις και ο Θεός προστάζει τον Μωυσή να κατασκευάσει έναν όφι από χαλκό και να τον υψώσει σε ένα ξύλο· όποιος τον βλέπει ζει. Ο μακάριος Θεοδώρητος Κύρου — ο νηφάλιος Αντιοχειανός ερμηνευτής που ωστόσο αναγάγει τον Νόμο προς τον Χριστό — δεν προσπερνά αυτό το θαύμα ως γυμνό θαύμα της ερήμου. Ακούει σε αυτό τα λόγια του ίδιου του Κυρίου: 'Καθώς ο Μωυσής ύψωσε τον όφι στην έρημο, έτσι πρέπει να υψωθεί ο Υιός του Ανθρώπου.' Ο χάλκινος όφις, διδάσκει ο Θεοδώρητος, είναι τύπος τόσο της αμαρτίας όσο και της κατάρας, διότι δια του όφεως η αμαρτία πρώτα βλάστησε και επέφερε την κατάρα· όμως η χάλκινη εικόνα έφερε την ομοίωση των όφεων χωρίς το δηλητήριό τους — όπως ακριβώς ο μονογενής Υιός έλαβε αληθινό ανθρώπινο σώμα, εμφανιζόμενος με την ομοίωση σαρκός αμαρτίας, χωρίς όμως τον ρύπο της αμαρτίας. Και όπως εκείνος ο όφις δεν σκότωσε τους όφεις αλλά θεράπευσε όσους είχαν δαγκωθεί, έτσι ο Χριστός κατά το Πάθος Του δεν κατέστρεψε εκείνους που Τον σταύρωσαν, αλλά πρόσταξε να κηρυχθεί πρώτα σε αυτούς το σωτήριο κήρυγμα και ελευθέρωσε από τον θάνατο όσους είχαν δαγκωθεί από την αμαρτία. Ο Θεοδώρητος προφυλάσσεται επίσης κατά της δεισιδαιμονίας: ο χαλκός δεν θεράπευσε από τη φύση του, αλλά η χάρη του Θεού τον χρησιμοποίησε ως όργανο. Τα ίδια κεφάλαια φέρουν τον βράχο που έδωσε νερό και την αρχή της παράξενης ιστορίας του Βαλαάμ — και διαμέσου όλων αυτών ο Θεοδώρητος ιχνηλατεί την πρόνοια και τη δικαιοσύνη του Θεού και μας προτρέπει να βλέπουμε, όπως ο Ισραήλ, προς τον Υψωθέντα για τη θεραπεία μας.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Ανάγνωση Αριθμών 21–22 — ο λαός μιλά εναντίον του Θεού και του Μωυσή και 'ο Κύριος απέστειλε πύρινους όφεις μεταξύ του λαού, και δάγκωσαν τον λαό· και απέθανε πολύς λαός του Ισραήλ.' Όταν ομολογούν την αμαρτία τους, 'είπε ο Κύριος προς τον Μωυσή, Κάμε εις σεαυτού οφιν πύρινον και θέσε αυτόν επί ξύλου· και έσται, πας ο δακνόμενος, όταν βλέπη αυτόν, θέλει ζήσει. Και εποίησεν ο Μωυσής όφιν χαλκούν και έθεσεν αυτόν επί ξύλου· και εγένετο, όταν όφις εδάγκανε άνθρωπον, και εβλέπεν τον όφιν τον χαλκούν, έζη.' Ο Ισραήλ συνεχίζει την πορεία του, ψάλλοντας στη πηγή — 'Ανάβα, ω πηγή' — και ο Κύριος παραδίδει στα χέρια τους τον Σηών βασιλέα των Αμορραίων και τον Ωγ βασιλέα της Βασάν, ώστε να κληρονομήσουν τη γη πέραν του Ιορδάνου. Τότε ο Βαλάκ βασιλέας της Μωάβ, τρομαγμένος από το πλήθος, στέλνει να καλέσει τον Βαλαάμ τον μάντη για να τους καταραστεί: 'Έλα λοιπόν τώρα, σε παρακαλώ, κατάρασέ μου αυτόν τον λαόν· διότι είναι ισχυρότερος από εμέ.' Ο Θεός έρχεται στον Βαλαάμ και ρωτά, 'Τίνες είναι ούτοι οι άνθρωποι μετά σου;' — και μολονότι πρώτα του απαγορεύει να πάει, αργότερα του επιτρέπει, ενώ ο δρόμος είναι στημένος με τον άγγελο του Κυρίου να στέκεται στον δρόμο.
Μελετήστε
Μελέτη
Γιατί ένας όφις από χαλκό να θεραπεύει τα δαγκώματα των όφεων; Ο Θεοδώρητος απαντά ότι το θαύμα είναι προφητεία σε μέταλλο. Ο όφις είναι τύπος τόσο της αμαρτίας όσο και της κατάρας, αφού δια του όφεως εισήλθε πρώτα η αμαρτία· όμως η χάλκινη εικόνα, όπως ο Χριστός, έφερε την ομοίωση χωρίς το δηλητήριο:
ο μονογενής Υιός είχε ανθρώπινο σώμα, αλλά δεν είχε τον ρύπο των αμαρτιών. Και για να μην αποδώσει κανείς τη θεραπεία στο ίδιο το μέταλλο, ο Θεοδώρητος προφυλάσσει το θαύμα κατά της δεισιδαιμονίας, ονομάζοντας τον αληθινό Θεραπευτή:
δεν ήταν η φύση του χαλκού που ενήργησε τη θεραπεία, αλλά η χάρη του Θεού που τον χρησιμοποίησε ως όργανο. Τα ίδια κεφάλαια πιέζουν άλλα 'δύσκολα σημεία.' Ο Θεοδώρητος ερμηνεύει την τιμωρία του Μωυσή και του Ααρών στον βράχο με τρυφερότητα, διότι το σφάλμα τους δεν ήταν στην ψυχή αλλά στα χείλη: προκληθέντες από τη στάση του λαού, ο νομοθέτης μίλησε αμφίσημα, και
η αμφισημία δεν ήταν της ψυχής, αλλά της γλώσσας. Και για τον Βαλαάμ τον μάντη, που φαινόταν να ερωτά τον Κύριο, ο Θεοδώρητος εξηγεί ότι η απάντηση δεν προήλθε από κάποιον θεό που επικαλούνταν ο μάντης αλλά από τον αληθινό Θεό άγνωστο σε αυτόν:
Δεν ερώτησε τον αληθινό Θεό. Γιατί λοιπόν επετράπη τελικά στον μάντη να πάει; Η απάντηση του Θεοδώρητου αποκαλύπτει τον αληθινό κύριο της καρδιάς:
Διότι ο Βαλαάμ νικήθηκε από τα χρήματα που του είχαν υποσχεθεί.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Εδώ το μάτι του Αντιοχεινού για το απλό κείμενο ανοίγεται, χωρίς βία, στο μυστήριο που ομολογεί ολόκληρη η Εκκλησία, διότι ο Θεοδώρητος παραθέτει την ίδια την ερμηνεία του Κυρίου: 'Καθώς ο Μωυσής ύψωσε τον όφι στην έρημο, έτσι πρέπει να υψωθεί ο Υιός του Ανθρώπου' (Ιωάννης 3:14). Ο χάλκινος όφις προτυπώνει έτσι το σωτήριο Πάθος. Προσέξτε πόσο ακριβής είναι ο τύπος, όπως τον ερμηνεύει ο Θεοδώρητος. Ο όφις είναι το έμβλημα της αμαρτίας και της κατάρας — και ο Χριστός 'εγένετο κατάρα υπέρ ημών' (Προς Γαλάτας 3:13), εμφανιζόμενος 'εν ομοιώματι σαρκός αμαρτίας' (Προς Ρωμαίους 8:3), λαμβάνοντας αληθινό σώμα όμως χωρίς αμαρτία. Όπως ο χάλκινος όφις είχε το σχήμα των δηλητηριωδών όφεων αλλά κανένα από το δηλητήριό τους, έτσι ο Κύριος έλαβε ολόκληρη τη φύση μας αλλά καμία από την αμαρτία μας. Και όπως ο χάλκινος όφις δεν κατέστρεψε τους ζωντανούς όφεις αλλά θεράπευσε τους δαγκωμένους, έτσι ο Χριστός στον Σταυρό δεν κατέστρεψε τους σταυρωτές Του αλλά θέλησε τη σωτηρία τους, προστάζοντας να κηρυχθεί πρώτα το ευαγγέλιο σε αυτούς. Η θεραπεία ήλθε δια της θεάσεως: ο δαγκωμένος Ισραηλίτης έζησε όχι από τη δική του δύναμη αλλά υψώνοντας τα μάτια του προς το σημείο που ο Θεός είχε δώσει. Έτσι η Εκκλησία βλέπει προς τον Σταυρό — προς τον Χριστό υψωμένο — και όσοι πλήττονται από το δηλητήριο της αμαρτίας και παραδίδονται στον θάνατο γίνονται υπέρτεροι του θανάτου και λαμβάνουν αιώνια ζωή. Όλο το θαύμα της ερήμου είναι πρόσκληση σε πίστη: βλέπε, και ζήσε.
Απαντήστε
Απόκριση
Όταν το δηλητήριο του παλαιού όφεως είναι μέσα σου — όταν η αμαρτία έχει δαγκώσει και αισθάνεσαι το δηλητήριο να εξαπλώνεται προς τον θάνατο — μην κοιτάς κάτω στην πληγή, αλλά πάνω στο σημείο. Ο Θεοδώρητος διδάσκει ότι ο δαγκωμένος Ισραηλίτης θεραπεύτηκε όχι από καμία δική του δύναμη, ούτε από τον ίδιο τον χαλκό, αλλά από τη χάρη του Θεού, όταν ύψωσε τα μάτια του προς τον όφι στο ξύλο. Έτσι ύψωσε τα μάτια σου προς τον Σταυρό, όπου ο Χριστός υψώθηκε· πίστευε χωρίς αμφιβολία στο σωτήριο Πάθος Του, και το δηλητήριο του θανάτου χάνει τη δύναμή του. Μάθε επίσης από την υπομονή Του: ο χάλκινος όφις δεν ανταπέδωσε στους όφεις, και ο Κύριος δεν κατέστρεψε εκείνους που Τον σταύρωσαν, αλλά ζήτησε πρώτα τη σωτηρία τους. Όπου δαγκώθηκες από την κακία άλλου, απάντα όχι με δηλητήριο αλλά με την προσευχή να κηρυχθεί η θεραπεία ακόμη και σε αυτούς. Και φυλάξου από την παγίδα του Βαλαάμ, που νικήθηκε από τα χρήματα που του είχαν υποσχεθεί — πώς μια καρδιά που αγαπά την ανταμοιβή της θα διαστρέψει ακόμη και τα λόγια του Θεού για να υπηρετήσει την απληστία της. Φύλαξε τα ενδόμυχα μέρη σου ακέραια όταν η γλώσσα σου προκληθεί, θυμούμενος ότι το σφάλμα του Μωυσή ήταν στα χείλη, όχι στην ψυχή· φύλαξε τον λόγο σου την ημέρα της αντίφασης. Πάνω απ' όλα, γίνε ένας από εκείνους που βλέπουν και ζουν, στερεώνοντας το βλέμμα σου στον Υψωθέντα, ώστε η χάρη του Θεού να χρησιμοποιήσει ακόμη και την αδυναμία σου ως όργανο θεραπείας Του.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Χριστέ Θεέ μας, ο οποίος προεικόνισες το σωτήριο Πάθος Σου στον όφι χαλκούν υψωθέντα στην έρημο, ώστε όσοι δαγκώθηκαν από τους όφεις να βλέπουν και να ζουν: θεράπευσέ με, που δαγκώθηκα από την αμαρτία και παραδόθηκα στον θάνατο. Συ έλαβες ολόκληρη τη φύση μας, την ομοίωση σαρκός αμαρτίας, χωρίς όμως το δηλητήριο της αμαρτίας, ο μονογενής με ανθρώπινο σώμα αλλά χωρίς ρύπο παραβάσεως· και υψωθείς επί του ξύλου, δεν κατέστρεψες τους σταυρωτές Σου αλλά θέλησες τη σωτηρία τους. Δώσε μου χάρη να υψώσω τα μάτια μου από την πληγή μου προς τον Σταυρό Σου, και να πιστέψω χωρίς αμφιβολία στο Πάθος Σου, ώστε να γίνω υπέρτερος του θανάτου και να λάβω αιώνια ζωή. Φύλαξε τη γλώσσα μου την ώρα της προκλήσεως, ώστε καμία αμφισημία λόγου να μην με προδώσει· και φύλαξέ με από την παγίδα του Βαλαάμ, μήπως η αγάπη οποιασδήποτε ανταμοιβής νικήσει την ψυχή μου και κάμψει τα λόγια του Θεού στην ιδία μου απληστία. Όπως η χάρη του Θεού κάποτε χρησιμοποίησε ένα πράγμα χαλκού για θεραπεία, έτσι χρησιμοποίησε ακόμη και την αδυναμία μου ως όργανο Σου. Σε Σένα, ω Χριστέ Θεέ μας, υψωθέντα για τη σωτηρία μας, μετά του Πατρός και του παναγίου Πνεύματος, δόξα νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →