← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ιώβ

Αν και Με Θανατώσει, Εντούτοις Θα Εμπιστευθώ: Η Ελπίδα της Αναστάσεως

Ιώβ 13-14Ηθικά επί του Βιβλίου Ιώβ (Moralia in Iob) υπό του Αγίου Γρηγορίου του Μεγάλου21 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Απογυμνωμένος από παιδιά, πλούτη και υγεία, καθισμένος στον σωρό των κοπριών ενώ οι φίλοι του μετατρέπουν τις παρηγορίες σε κατηγορίες, ο Ιώβ δεν καταριέται και δεν απελπίζεται. Στρέφεται από αυτούς προς τον ίδιο τον Θεό και τολμά την πιο εκπληκτική λέξη σε όλη την ταλαιπωρία του: 'Αν και με θανατώσει, εντούτοις θα εμπιστευθώ σε Αυτόν.' Έπειτα, κοιτάζοντας τη δική του διαλυόμενη σάρκα, θέτει το ερώτημα που κάθε πενθούντας από τότε έχει θέσει πάνω από έναν τάφο — 'αν ο άνθρωπος αποθάνει, θα ζήσει πάλι;' Ο Άγιος Γρηγόριος ο Μέγας, ο μεγάλος Πατέρας της Χριστιανικής Ανατολής και Δύσεως, διαβάζει αυτά τα κεφάλαια ως το ίδιο το σχολείο της ελπίδας. Ο Ιώβ που εμπιστεύεται ακόμη και κάτω από το πλήγμα, που καλεί το κομμένο δέντρο πίσω στην πρασινάδα, που περιμένει την 'αλλαγή' του να έρθει, είναι για τον Γρηγόριο τύπος του Χριστού στο Πάθος Του και της Εκκλησίας που Τον ακολουθεί μέσα από τον θάνατο στην αυγή της Αναστάσεως.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Αναγνώστε Ιώβ 13–14 — Ο Ιώβ ελέγχει τους φίλους του ως 'πλάστες ψεύδους' και 'ιατρούς ανωφελείς', και αποφασίζει να εκθέσει την υπόθεσή του απευθείας στον Παντοδύναμο: 'Αν και με θανατώσει, εντούτοις θα εμπιστευθώ σε Αυτόν.' Λαχταρά ο Θεός να αποσύρει το τρομερό χέρι Του, και θρηνεί ότι 'ο άνθρωπος που γεννιέται από γυναίκα είναι ολίγων ημερών, και πλήρης ταραχής', μαραίνοντας σαν άνθος, φεύγοντας σαν σκιά. Ωστόσο ακόμη και εδώ μια ελπίδα τρεμοφέγγει — 'υπάρχει ελπίδα για δέντρο, αν κοπεί, ότι θα βλαστήσει πάλι' — και ο Ιώβ τολμά να θέσει το αναπάντητο: 'αν ο άνθρωπος αποθάνει, θα ζήσει πάλι; όλες τις ημέρες του ορισμένου μου χρόνου θα περιμένω, έως ότου έρθει η αλλαγή μου.'
Μελετήστε

Μελέτη

Τι είδους εμπιστοσύνη λέει 'αν και με θανατώσει'; Όχι η εύκολη ευγνωμοσύνη των άνετων, επιμένει ο Γρηγόριος, αλλά η σπανιότερη των αρετών, αποδεδειγμένη μόνο στη φωτιά: Δεν υπάρχει χώρος για την αρετή της υπομονής σε ευημερούσες περιστάσεις. Είναι πραγματικά υπομονετικός, αυτός που συνάμα συνθλίβεται από δυστυχία, και όμως δεν κάμπτεται από την ορθότητα της ελπίδας του. Η εμπιστοσύνη του Ιώβ δεν είναι αξίωση αθωότητας που δεν χρειάζεται έλεος· ομολογεί την αμαρτία του και τον καθαρισμό του με μία πνοή — ο άγιος άνθρωπος, αποδίδοντας κακία στον εαυτό του, και τον καθαρισμό του στον Παντοδύναμο Θεό, συγχρόνως βλέπει ότι είναι αμαρτωλός εν εαυτώ, και γνωρίζει ότι γίνεται δίκαιος με δωρεάν χάρισμα. Και το κομμένο δέντρο που βλαστάνει πάλι είναι, για τον Γρηγόριο, ο Σταυρός που ανοίγει στην Ανάσταση: ακόμη και αν ήταν δυνατόν να θανατωθεί από το Πάθος Του, όμως με τη δόξα της Αναστάσεώς Του, ήλθε πάλι στην πρασινάδα της ζωής.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Το ερώτημα του Ιώβ, 'αν ο άνθρωπος αποθάνει, θα ζήσει πάλι;', ακούγεται σαν το χείλος της απελπισίας. Ο Γρηγόριος ακούει σε αυτό αντίθετα τον κρυμμένο σπόρο της βεβαιότητας — η ψυχή που ρωτά φωναχτά αυτό που ήδη πιστεύει, ώστε οι αδύναμοι να συρθούν μετά από αυτήν σε στερεό έδαφος. Διότι ο ίδιος Θεός που ανέστησε την Κεφαλή θα αναστήσει τα μέλη. Ο Γρηγόριος διαβάζει το βλαστάνον δέντρο ακόμη και της ιδίας σαρκός του Χριστού: σε αυτό ότι με τη δύναμη του Θεού η Σάρκα Του μετά τον θάνατο επέστρεψε στη ζωή. Και αυτό που έγινε στην Κεφαλή είναι η υπόσχεση που δόθηκε σε εμάς, που κατακλινόμαστε στο σώμα σαν σε ύπνο: έτσι θα αναστηθεί σε μια στιγμή με το νεύμα του Δημιουργού του από τον θάνατο του σώματος. Η σκόνη που ο Ιώβ βλέπει να τον κατατρώει δεν είναι η τελευταία λέξη· η τελευταία λέξη είναι η αλλαγή που περιμένει, όταν το φθαρτό ενδύεται αφθαρσία — με την προσταγή της Υπερτάτης Αφθαρσίας θα αναστηθούμε άφθαρτοι. Γι' αυτό ο Ιώβ μπορεί να περιμένει: ο ορισμένος χρόνος του δεν τρέχει προς την ανυπαρξία αλλά προς τη φωνή κλήσεως του Θεού.
Απαντήστε

Απόκριση

Είναι η εμπιστοσύνη σας τέτοια που επιβιώνει από το πλήγμα, ή μόνο τέτοια που ευχαριστεί τον Θεό όταν 'ευ πράττει'; Η δοκιμασία του Γρηγορίου είναι αυστηρή και διαφωτίζουσα: η υπομονή δεν έχει χώρο να αυξηθεί στην ευημερία· η υπομονετική ψυχή 'συνθλίβεται από δυστυχία, και όμως δεν κάμπτεται από την ορθότητα της ελπίδας της.' Όταν το χειρότερο πέσει πάνω σας, θα μάθετε ποια εμπιστοσύνη έχετε. Μάθετε επίσης την ειλικρίνεια του Ιώβ — δεν διαμαρτύρεται για την αθωότητά του· ομολογεί τον εαυτό του 'αμαρτωλό εν εαυτώ', και γνωρίζει τον εαυτό του 'δικαιωμένο με δωρεάν χάρισμα.' Κρατήστε αυτά τα δύο μαζί: πλήρη ομολογία ανάγκης, πλήρη εμπιστοσύνη στη χάρη. Και όταν στέκεστε σε έναν τάφο, ή αισθάνεστε τη δική σας σάρκα να αποτυγχάνει, αφήστε το ερώτημα του Ιώβ να γίνει η ελπίδα σας, όχι η απελπισία σας. Το δέντρο που κόπηκε θα πρασινίσει πάλι. Το σώμα που κατακλίθηκε σαν σε ύπνο θα 'αναστηθεί σε μια στιγμή με το νεύμα του Δημιουργού του.' Περιμένετε, όπως ο Ιώβ περίμενε, για την αλλαγή σας να έρθει.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Θεέ, Πλάστη και Λυτρωτή της θνητής σαρκός μας, που στον μακάριο δούλο Σου Ιώβ μας δίδαξες να Σε εμπιστευόμαστε ακόμη και κάτω από το πλήγμα: δώσε μου την υπομονή που δεν κάμπτεται από την ορθότητα της ελπίδας, ώστε να πω μαζί του, αν και με θανατώσει, εντούτοις θα εμπιστευθώ σε Αυτόν. Ομολογώ τον εαυτό μου αμαρτωλό εν εαυτώ· κάνε με δίκαιο με το δωρεάν χάρισμά Σου. Όταν οι ημέρες μου είναι ολίγες και η σάρκα μου μαραίνεται σαν άνθος, ας μη φοβηθώ τη σκόνη, διότι Εσύ έκανες το δέντρο που κόπηκε να πρασινίσει πάλι, και ανέστησες την σάρκα του Μονογενούς Σου από τον τάφο. Όρισε μου την αλλαγή μου, και κάλεσέ με· και με την προσταγή της Υπερτάτης Αφθαρσίας Σου ας αναστηθώ άφθαρτος. Σε Εσένα, την Ανάσταση και τη Ζωή, με τον Πατέρα Σου και το Άγιο Πνεύμα, ας είναι δόξα τώρα και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Ηθικά επί του Βιβλίου Ιώβ (Moralia in Iob) υπό του Αγίου Γρηγορίου του Μεγάλου · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →