Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Δευτερονόμιο
Δευτερονόμιο 4-6 — με τον Ιωάννη Καλβίνο
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Το σχόλιο του Ιωάννη Καλβίνου στα κεφάλαια 4 έως 6 του Δευτερονόμιου προσφέρει διαρκή καθοδήγηση σε όσους επιζητούν να τιμήσουν τον Θεό μέσω πιστής υπακοής. Σε αυτά τα κεφάλαια ο Μωυσής παροτρύνει τον Ισραήλ να τηρεί τα διατάγματα χωρίς προσθήκη ή αφαίρεση, ενώ ο Καλβίνος αναλύει το πνευματικό βάθος πίσω από κάθε προειδοποίηση κατά της ειδωλολατρίας και κάθε υπόσχεση συνδεδεμένη με τη διαθήκη. Η ερμηνεία του τονίζει πώς ο Θεός αποκαλύπτει τον Εαυτό Του μέσω της φωνής και του Λόγου Του και όχι μέσω ορατών μορφών, προστατεύοντας τον λαό Του από την υποχθόνια έλξη προς την ψευδή λατρεία. Καθώς ακολουθούμε την κατά στίχο επεξεργασία του Καλβίνου, ανακαλύπτουμε πρακτική σοφία για τη φύλαξη της καρδιάς σε κάθε γενιά. Αυτό το μάθημα μας καλεί να ακούμε προσεκτικά, να στοχαζόμαστε βαθιά και να ανταποκρινόμαστε με ανανεωμένη δέσμευση στον Κύριο που έχει δεσμευθεί μαζί μας εν χάριτι.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Αφιερώστε τώρα χρόνο για να διαβάσετε τα κεφάλαια 4 έως 6 του Δευτερονόμιου αργά και προσευχητικά. Ακούστε τις επαναλαμβανόμενες προσκλήσεις να ακούτε, να τηρείτε και να διδάσκετε τις εντολές. Προσέξτε τις προειδοποιήσεις κατά της λήθης της διαθήκης και τις υποσχέσεις που συνδέονται με την ολόψυχη υπακοή. Αφήστε το κείμενο να εγκατασταθεί στον νου σας πριν στραφείτε στις γνώσεις του Καλβίνου. Καθώς διαβάζετε, ζητήστε από το Πνεύμα να προετοιμάσει την καρδιά σας για τις αλήθειες που ακολουθούν.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Καλβίνος ξεκινά αντιμετωπίζοντας την πρόσκληση να ακούσουμε τα διατάγματα και τις κρίσεις.
1. Τώρα λοιπόν, άκουσε, Ισραήλ. Απαιτεί από τον λαό να είναι διδακτός, ώστε να μάθει να υπηρετεί τον Θεό· διότι η αρχή μιας καλής και ευθύς ζωής είναι να γνωρίζει τι ευαρεστεί τον Θεό. Από εδώ λοιπόν αρχίζει ο Μωυσής διατάσσοντάς τους να είναι προσεκτικοί στην αναζήτηση καθοδήγησης από τον Νόμο· και έπειτα νουθετώντας τους να αποδείξουν με όλη τους τη ζωή ότι έχουν ωφεληθεί δεόντως στον Νόμο. Η υπόσχεση που παρεμβάλλεται εδώ τους προσκαλεί μόνο σε ανεπιφύλακτη υπακοή μέσω της ελπίδας της κληρονομιάς. Το κύριο σημείο είναι ότι ούτε να προσθέτουν ούτε να αφαιρούν από την καθαρή διδασκαλία του Νόμου· και αυτό δεν μπορεί να συμβεί, εκτός αν οι άνθρωποι πρώτα απαρνηθούν τα δικά τους ιδιωτικά αισθήματα και έπειτα κλείσουν τα αυτιά τους σε όλες τις φαντασίες των άλλων. Διότι κανείς δεν πρέπει να λογίζεται (αληθινός) μαθητής του Νόμου, παρά μόνο όσοι αντλούν τη σοφία τους από αυτόν μόνο. Είναι λοιπόν σαν ο Θεός να τους διέταξε να αρκούνται στις εντολές Του· επειδή με κανέναν άλλο τρόπο δεν θα τηρούσαν τον νόμο Του, παρά μόνο δίνοντας τον εαυτό τους ολοκληρωτικά στη διδασκαλία του. Εξ αυτού έπεται ότι μόνο υπακούουν στον Θεό όσοι εξαρτώνται από την εξουσία Του μόνο· και ότι μόνο αποδίδουν στον Νόμο την οφειλόμενη τιμή, όσοι δεν δέχονται τίποτε που αντιτίθεται στη φυσική του έννοια. Το χωρίο είναι αξιοσημείωτο, καταδικάζοντας ανοιχτά οτιδήποτε η ανθρώπινη εφευρετικότητα μπορεί να επινοήσει για την υπηρεσία του Θεού.Ο Καλβίνος εξετάζει έπειτα τη σημασία του Θεού που φανερώνεται με φωνή και όχι με σωματική μορφή.
Και ο Κύριος σας μίλησε. Είναι επιβεβαίωση της Δεύτερης Εντολής, ότι ο Θεός φανερώθηκε στους Ισραηλίτες με φωνή και όχι με σωματική μορφή· από όπου έπεται ότι όσοι δεν αρκούνται στη φωνή Του, αλλά ζητούν την ορατή μορφή Του, αντικαθιστούν φαντασίες και φαντάσματα στη θέση Του. Αλλά εδώ ανακύπτει ένα δύσκολο ερώτημα, διότι ο Θεός έγινε γνωστός στους πατριάρχες με άλλους τρόπους εκτός από τη φωνή μόνο· έτσι ο Αβραάμ, ο Ισαάκ και ο Ιακώβ τον γνώρισαν όχι μόνο με την ακοή, αλλά με την όραση. Ο ίδιος ο Μωυσής τον είδε στο μέσο του φλεγόμενου βάτου· και φανερώθηκε επίσης στους προφήτες υπό ορατές μορφές. Εφόσον θα ήταν περιττό να συσσωρεύσουμε πολλές παραπομπές, ας αρκέσει η αξιοσημείωτη όραση του Ησαΐα, που αναφέρεται στο (Ησαΐας 6), και εκείνες του Ιεζεκιήλ, που διαβάζουμε στο (Ιεζεκιήλ 1 και Ιεζεκιήλ 10). Και όμως ο Θεός δεν λησμόνησε τον Εαυτό Του, όταν παρουσίασε έτσι τον Εαυτό Του στην όραση των υπηρετών Του. Γι' αυτό, το επιχείρημα αυτό δεν φαίνεται έγκυρο και καλό, ότι είναι αμαρτωλό να παριστάνουμε τον Θεό σε ορατή εικόνα, επειδή η φωνή Του ακούστηκε κάποτε χωρίς να φανεί· όταν, από την άλλη πλευρά, είναι εύκολο να αντιταχθεί ότι ορατές μορφές έχουν συχνά εκτεθεί, στις οποίες μαρτύρησε την παρουσία Του. Η λύση είναι διπλή: πρώτον, ότι, αν και ο Θεός μπορεί να έχει επενδύσει τον Εαυτό Του σε ορισμένες μορφές για τον σκοπό της φανέρωσής Του, αυτό πρέπει να λογίζεται ως ιδιαίτερη περίσταση και όχι ως γενικός κανόνας· δεύτερον, ότι οι οράσεις που δείχθηκαν στους πατριάρχες ήταν μαρτυρίες της αόρατης δόξας Του, μάλλον για να υψώσουν τον νου των ανθρώπων σε πράγματα άνω παρά για να τους κρατήσουν μπλεγμένους ανάμεσα σε γήινα στοιχεία. Στην έκδοση του Νόμου Του, ο Θεός πρώτα όρισε τι πρέπει να ακολουθούν οι πιστοί· επειδή είδε ότι αυτός ήταν ο καλύτερος τρόπος (σύντομη μέθοδος) για να διατηρήσει τον νου του λαού Του στην αληθινή θρησκεία, και ταυτόχρονα το καλύτερο φάρμακο κατά της ειδωλολατρίας. Εάν δεν υποταχθούμε σε αυτή τη βουλή του Θεού, δεν θα προδώσουμε μόνο ένα ασελγές πνεύμα αντιλογίας, αλλά θα τρέξουμε απευθείας εναντίον του Θεού, σαν ταύροι που κερατίζουν. Διότι δεν ήταν μάταια που ο Μωυσής έθεσε αυτή την αρχή, ότι όταν ο Θεός συγκέντρωσε στον Εαυτό Του μια Εκκλησία και παρέδωσε έναν ορισμένο και απαραβίαστο κανόνα για την άγια ζωή, δεν είχε επενδύσει τον Εαυτό Του σε σωματικό σχήμα, αλλά είχε εκθέσει την ζωντανή εικόνα της δόξας Του στη διδασκαλία αυτή καθ' εαυτήν. Εξ αυτού μπορούμε να συμπεράνουμε ότι όλοι όσοι ζητούν τον Θεό σε ορατή μορφή, όχι μόνο αποκλίνουν, αλλά στην πραγματικότητα αποστατούν από την αληθινή μελέτη της ευσέβειας.Έπειτα, ο Καλβίνος προειδοποιεί κατά της ύψωσης των οφθαλμών προς τους ουρανούς για να λατρέψουν ουράνια σώματα.
19. Και μη υψώσεις τους οφθαλμούς σου. Ο Μωυσής προχωρεί περαιτέρω, μήπως οι Ιουδαίοι φανταστούν κάποια θεότητα στον ήλιο, και στη σελήνη, και στα άστρα· ούτε τους ανακαλεί μόνο από το σφάλμα με το οποίο πολλοί ήταν εμποτισμένοι, νομίζοντας ότι αυτά ήταν τόσοι θεοί· αλλά και προλαμβάνει μια άλλη δεισιδαιμονία, μήπως, αρπαγμένοι από τη λάμψη των άστρων, τα συλλάβουν ως εικόνες του Θεού. Και σε αυτό αναφέρεται η έκφραση, να «οδηγηθείς». Διότι καθώς ο Θεός παριστάνει τη δόξα Του στον ουράνιο στρατό, έτσι και ο Σατανάς, υπό αυτό το πρόσχημα, συγχέει και αποβλακώνει τον νου των ανθρώπων με πονηρή τέχνη, ώστε να λατρεύουν τον Θεό σε αυτά τα φωτεινά σώματα, και έτσι να σκοντάφτουν στο ίδιο το κατώφλι. Επομένως, για να αναγνωρίσουν καλύτερα οι Ισραηλίτες πόσο παράλογο είναι να ζητούν τον Θεό σε γήινα πράγματα, ή στα στοιχεία του κόσμου, ή σε φθαρτή ύλη, δηλώνει ρητά ότι δεν πρέπει ούτε να στηρίζονται σε ουράνια πλάσματα· επειδή η μεγαλειότητα του Θεού είναι ανώτερη από τον ήλιο, και τη σελήνη, και όλα τα άστρα. Επιπλέον, ελέγχει το παράλογο της μεταφοράς της λατρείας του Θεού στα άστρα, τα οποία, με τον διορισμό του Θεού, είναι να υπηρετούν εμάς· διότι όταν λέει ότι «ο Θεός τα έχει μοιράσει σε όλα τα έθνη», υπονοεί υποταγή· σαν να είχε πει ότι ο ήλιος ήταν υπηρέτης μας, και η σελήνη, μαζί με όλα τα άστρα, υπηρέτριά μας. Ωστόσο, με τη λέξη «μοίρασε», η θαυμαστή πρόνοια του Θεού εγκωμιάζεται καταλλήλως σε σχέση με την ποικίλη θέση τους, και την πορεία, και τα διαφορετικά καθήκοντα· διότι ο ήλιος δεν φωτίζει και δεν θερμαίνει όλες τις χώρες την ίδια στιγμή· και, πάλι, τώρα απομακρύνεται από εμάς, και τώρα μας πλησιάζει πιο κοντά· η σελήνη έχει τις τροχιές της· τα άστρα ανατέλλουν και δύουν καθώς ο ουρανός περιστρέφεται. Παραλείπω την πιο αργή κίνηση των πλανητών· αλλά, σύμφωνα με την όψη των άστρων, ένα κλίμα είναι πιο υγρό, ένα άλλο πιο ξηρό· ένα αισθάνεται περισσότερη θερμότητα, ένα άλλο περισσότερο ψύχος. Αυτή η ποικιλία ονομάζεται καταλλήλως από τον Μωυσή «μοίρασμα». Ωστόσο, επιδεινώνει την αμαρτία της δεισιδαιμονίας, αν οι Ιουδαίοι δίνονται στην υπηρεσία των άστρων, που υπηρετούν επίσης τα εθνικά έθνη· διότι τι μπορεί να είναι πιο ανάξιο από το να λατρεύουν τα παιδιά του Θεού τον ήλιο, που είναι ο υπηρέτης όλου του κόσμου; από όπου πάλι έπεται, ότι σε αναλογία με την αξιοπρέπεια και την εξοχότητα των ίδιων των πλασμάτων, τόσο πιο βάση είναι η αχαριστία των ανθρώπων προς τον Θεό, αν στολίζουν με τη λατρεία Του σαν με λάφυρα, εκείνα τα πλάσματα που έχει διορίσει να υπηρετούν προς όφελός τους. Η ανόητη ιδέα στην οποία ευχαριστιούνται κάποιοι από τους ραβίνους είναι ανάξια αναφοράς, δηλαδή ότι ο Θεός έχει μοιράσει τα άστρα στους εθνικούς, αφού υπόκεινται στις επιδράσεις τους, από τις οποίες με ειδικό προνόμιο οι Ιουδαίοι είναι ελεύθεροι· σαν η κατάσταση της ανθρώπινης φυλής να μην ήταν η ίδια από την αρχή. Αλλά ο λόγος που έχω παραθέσει δείχνει σαφώς ότι απομακρύνονται ευρύτατα από το νόημα του Μωυσή, και επομένως διαστρέφουν την πρόθεσή του· δηλαδή ότι τα πλάσματα που προορίζονται για τη χρήση μας, δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να λατρεύονται ως Θεός.
Σκεφτείτε
Συλλογισμός
Ο Καλβίνος συνδέει αυτό με την υπόσχεση ότι θα βρουν τον Θεό όταν τον ζητούν ειλικρινά μετά από θλίψη.
29. Αλλά αν από εκεί ζητήσεις τον Κύριο. Και σε αυτό το χωρίο τους προτρέπει και τους ενθαρρύνει στην εμπιστοσύνη της απόκτησης συγχώρεσης, και έτσι τους προλαμβάνει, ώστε να μην κατακλύζονται από λύπη όταν πληγώνονται από το χέρι του Θεού· διότι η απελπισία ξυπνά τέτοια οργή στους ταλαίπωρους ώστε δεν μπορούν να υποταχθούν στον Θεό. Θέτει ενώπιόν τους, λοιπόν, έναν άλλο σκοπό στις τιμωρίες τους, ώστε να μην παύσουν να γεύονται την καλοσύνη του Θεού εν μέσω των θλίψεών τους, με την οποία τους προσκαλεί σε μετάνοια. Διότι ο αμαρτωλός δεν θα αρχίσει ποτέ να ζητά τον Θεό, εκτός αν τον θεωρεί προσιτό στην προσευχή. Επιπλέον, τους προειδοποιεί να επιστρέψουν αληθινά και ειλικρινά σε υγιή νου, επειδή δεν θα κερδίσουν τίποτε με ψευδή ομολογία. Γνωρίζουμε ότι τίποτε δεν είναι πιο κοινό από το να παραπονιόμαστε στον Θεό όποτε μας καταπιέζουν οι θλίψεις, αλλά, όταν διακόπτονται έστω και λίγο, αμέσως να επιστρέφουμε στην φυσική μας κατάσταση. Επομένως, ορίζεται η ειλικρινής μεταστροφή· διότι «όλη η καρδιά» είναι ακριβώς ισοδύναμο με μια ακέραια καρδιά, που αντιτίθεται σε μια διπλή ή προσποιητή· και αυτό πρέπει να σημειωθεί, μήπως η αίσθηση της αδυναμίας μας μας ταράξει· διότι, αφού δεν είναι δυνατόν για τους ανθρώπους να δοθούν ολοκληρωτικά στον Θεό, η γνώση της δικής τους αδυναμίας τείνει να προκαλέσει αδιαφορία· ενώ, εφόσον δεν ενεργούμε δόλια, δηλώνεται ότι η μετάνοιά μας εγκρίνεται από τον Θεό.Εφαρμόζει περαιτέρω τη σχέση της διαθήκης για να διαβεβαιώσει τους πιστούς για την προθυμία του Θεού να εξιλεωθεί.
Για να μην παροξυνθούν λοιπόν από τις πληγές του Θεού, τους υπενθυμίζει τη χρησιμότητά τους για αυτούς, επειδή δεν θα στρέφονταν ποτέ προς τον Θεό αν δεν βοηθούνταν από αυτό το φάρμακο. Τους λέει ότι, αφού θα έχουν θλιβεί από τις κατάρες του Θεού, αν τον ζητούσαν, θα τον έβρισκαν· και περαιτέρω, τους δίνει λόγους ελπίδας τόσο στη φύση του Θεού όσο και στη διαθήκη Του. Τους διαβεβαιώνει ότι ο Θεός θα είναι πρόθυμος να εξιλεωθεί, επειδή είναι από τη φύση του ελεήμων· αλλά προσθέτει μια άλλη επιβεβαίωση αυτού, που είναι πιο βέβαιη και οικεία, δηλαδή επειδή ο Θεός τους είχε υιοθετήσει με αιώνια διαθήκη.
Απαντήστε
Απόκριση
Πώς η έμφαση του Καλβίνου στο να λαμβάνουμε σοφία από τον Νόμο μόνο αμφισβητεί τους τρόπους με τους οποίους αναζητάτε επί του παρόντος καθοδήγηση; Σε ποιους τομείς της ζωής μπορεί να πειρασθείτε να προσθέσετε ορατές μορφές ή προσωπικές εφευρέσεις στη λατρεία που έχει ορίσει ο Θεός; Πού αισθάνεστε ότι το Πνεύμα σας προσκαλεί να επιστρέψετε στον Κύριο με όλη σας την καρδιά μετά από μια περίοδο απόσπασης ή λήθης;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Κύριε ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὁ μόνος λαλήσας ἐκ μέσου τοῦ πυρὸς καὶ δούς σου τὰ δίκαια προστάγματα τῷ λαῷ τῆς διαθήκης σου, δώρησαι ἡμῖν καρδίας δέχεσθαι καὶ τηρεῖν τὸν Λόγον σου ἄνευ προσθήκης ἢ ἀφαιρέσεως, ἵνα μὴ ἐκκλίνωμεν εἰς εἴδωλα ἀλλὰ προσκολληθῶμεν σοὶ μόνῳ. Διὰ τῆς χάριτος τῆς διαθήκης τῆς ἐν Χριστῷ ἐγκαινιασθείσης, ἐπίστρεψον ἡμᾶς ὅταν πλανώμεθα καὶ ποίησον τὴν ἀγάπην ἡμῶν πρὸς σὲ καρποφορεῖν τὸν καρπὸν τῆς εἰλικρινοῦς ὑπακοῆς. Στήριξον ἡμᾶς ἐν τῇ κυριαρχικῇ σου πιστότητι ἕως τῆς ἡμέρας καθ᾽ ἣν εἰσελευσόμεθα εἰς τὴν κληρονομίαν ἣν ἡτοίμασας. Ἀμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →