Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Γένεσις
Η Γενεά του Σηθ και ο Επερχόμενος Κατακλυσμός: Γένεση 5 και 6
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Η Γένεση 5 διαβάζεται αρχικά σαν μια απλή λίστα ονομάτων και ηλικιών — ένας μακρύς κατάλογος πατέρων που έζησαν, γέννησαν γιους και κόρες και πέθαναν. Αλλά που τρέχει σιωπηλά μέσα από αυτόν τον κατάλογο είναι η γενεά του Σηθ, του γιου που ο Θεός έδωσε στον Αδάμ στη θέση του δολοφονημένου Άβελ, η γενεά στην οποία οι άνθρωποι άρχισαν να επικαλούνται το όνομα του Κυρίου. Μεταξύ τους περπατά ο Ενώχ, που ευαρέστησε τον Θεό και πάρθηκε χωρίς να πεθάνει, και στο τέλος στέκεται ο Νώε, ο μόνος δίκαιος άνθρωπος μέσω του οποίου ολόκληρη η ιστορία θα περάσει με ασφάλεια πάνω από τα νερά. Τότε η Γένεση 6 γίνεται σκοτεινή: οι δύο γενεές αναμειγνύονται, η όλη φαντασία της καρδιάς του ανθρώπου γίνεται μόνο κακή, και ο Θεός αναγγέλλει τον Κατακλυσμό. Οι Πατέρες, Ανατολής και Δύσης, έχουν διαβάσει από καιρό αυτά τα κεφάλαια ως την αργή διαίρεση δύο λαών — την πόλη εκείνων που ζουν για αυτόν τον κόσμο και την πόλη εκείνων που ζουν με την ελπίδα της αναστάσεως. Οι δικοί της σχολιαστές της Ανατολής για τη Γένεση, ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος και ο Άγιος Εφραίμ ο Σύρος, σώζονται μόνο σε μεταφράσεις που ακόμα υπόκεινται σε πνευματικά δικαιώματα· έτσι ο οδηγός μας εδώ είναι ο Μακάριος Αυγουστίνος Ιππώνος (354–430), ο μεγάλος Πατέρας της Δύσης τον οποίο η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά ως *Μακάριο* Αυγουστίνο, ο οποίος ιχνηλατεί και τις δύο γενεές σε ένα κλειδί που έλαβε ολόκληρη η αδιαίρετη Εκκλησία — βρίσκοντας στον Σηθ τον τύπο της αναστάσεως, στον Ενώχ μια προφητεία της δικής μας αφιερώσεως που έρχεται, και στην αναγγελθείσα κρίση όχι μια έκρηξη θεϊκής οργής αλλά την αμετάβλητη δικαιοσύνη του Θεού. Αυτό το μάθημα τον ακολουθεί από την ελπίδα του Σηθ μέχρι το κατώφλι του κατακλυσμού.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Αναγνώστε τη Γένεση 5 και 6 — το βιβλίο των γενεών του Αδάμ, που έγινε καθ' ομοίωσιν Θεού· τους μακρόβιους πατέρες από τον Αδάμ μέσω του Σηθ, του Ενώς, του Καϊνάν και των λοιπών, καθένας γεννώντας γιους και κόρες και έπειτα πεθαίνοντας· τον Ενώχ, που περπάτησε με τον Θεό και δεν ήταν, διότι ο Θεός τον πήρε· τον Μαθουσάλα, τον μακροβιότερο όλων· και τον Λάμεχ, που ονόμασε τον γιο του Νώε. Έπειτα αναγνώστε για τους υιούς του Θεού που έλαβαν γυναίκες από τις θυγατέρες των ανθρώπων, και τους γίγαντες στη γη εκείνες τις ημέρες· τον λόγο του Κυρίου ότι το Πνεύμα Του δεν θα αγωνίζεται πάντοτε με τον άνθρωπο, και ότι οι ημέρες του θα είναι εκατόν είκοσι έτη· την μεγάλη πονηρία του ανθρώπου και τη λύπη του Θεού· την αναγγελία του Κατακλυσμού· και τον Νώε, άνθρωπο δίκαιο και τέλειο στις γενεές του, που βρήκε χάρη ενώπιον του Κυρίου και διατάχθηκε να οικοδομήσει την κιβωτό.
Μελετήστε
Μελέτη
Γιατί η Γραφή καταγράφει τη γενεά του Σηθ τόσο προσεκτικά, χωριστά από εκείνη του Κάιν; Διότι τα ίδια τα ονόματα φέρουν το Ευαγγέλιο. Ο Μακάριος Αυγουστίνος τα διαβάζει ως προφητεία κρυμμένη στην ιστορία:
Περαιτέρω, ο Σηθ σημαίνει ανάσταση, και ο Ενώς ο γιος του σημαίνει άνθρωπος. Οι δύο αδελφοί που σκοτώθηκαν και αποκαταστάθηκαν μαζί προτυπώνουν τον θάνατο και την ανάσταση του Χριστού:
Διότι σε αυτούς τους δύο άνδρες, τον Άβελ, που σημαίνει θλίψη, και τον αδελφό του Σηθ, που σημαίνει ανάσταση, ο θάνατος του Χριστού και η ζωή Του εκ νεκρών προτυπώνονται.Και ο άνθρωπος που γεννήθηκε σε εκείνη τη γενεά, ο Ενώς, γίνεται ο τύπος όλων όσοι ζουν όχι για αυτόν τον κόσμο αλλά με προσδοκία του μέλλοντος κόσμου:
Ο άνθρωπος, λοιπόν, ο γιος της αναστάσεως, ζει εν ελπίδι. Υψηλότερα όλων στέκεται ο Ενώχ, ο έβδομος από τον Αδάμ, που πάρθηκε χωρίς θάνατο — και ο Μακάριος Αυγουστίνος βλέπει σε αυτή τη μετάθεση σημείο της ιδίας της μοίρας της Εκκλησίας εν Χριστώ:
Αλλά η μετάθεση του Ενώχ προτύπωσε την αναβαλλόμενη αφιέρωσή μας. Έτσι η ξηρή γενεαλογία της Γενέσεως 5 είναι, διαβασμένη ορθά, ένας σιωπηλός ύμνος αναστάσεως και ελπίδος.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Η Γένεση 6 διηγείται πώς αυτή η ελπίδα κινδύνευσε να πνιγεί. Οι υιοί του Θεού — η ευσεβής γενεά του Σηθ — αιχμαλωτίστηκαν από την ομορφιά των θυγατέρων των ανθρώπων και εγκατέλειψαν την αγία τους κλήση. Ο Μακάριος Αυγουστίνος φροντίζει να τιμήσει την ομορφιά αυτή καθ' εαυτήν ενώ ονομάζει την αταξία του να την αγαπά κανείς εσφαλμένα:
Η ομορφιά είναι πράγματι καλό δώρο του Θεού· αλλά για να μην νομίζουν οι αγαθοί ότι είναι μεγάλο αγαθό, ο Θεός το χορηγεί ακόμη και στους πονηρούς.Όταν οι ευσεβείς εγκαταλείπουν το μεγάλο αγαθό για ένα μικρότερο, βυθίζονται στο επίπεδο εκείνων με τους οποίους ενώθηκαν, και η Γραφή σημειώνει την αλλαγή στο ίδιο το όνομα που τους δίνει —
αλλά κλίνοντας προς τα κατώτερα, ονομάζονται άνθρωποι, όνομα φύσεως, όχι χάριτος. Έτσι οι δύο πόλεις συγχέονται, ολόκληρο το γένος διαφθείρεται, και ο Κατακλυσμός αναγγέλλεται. Ωστόσο ο Μακάριος Αυγουστίνος δεν θα μας αφήσει να φανταστούμε έναν Θεό ταραγμένο από πάθος όταν η Γραφή λέει ότι ο Θεός λυπήθηκε και οργίστηκε. Η οργή του Θεού, επιμένει, δεν είναι συναίσθημα που Τον διαταράσσει:
Η οργή του Θεού δεν είναι ταραγμένο συναίσθημα του νου Του, αλλά κρίση με την οποία επιβάλλεται τιμωρία στην αμαρτία.Ακόμη και τα εκατόν είκοσι έτη είναι έλεος με μορφή υπομονής — μια μακρά αναστολή πριν από τα νερά, κατά την οποία ένας μόνο δίκαιος άνθρωπος οικοδομεί κιβωτό και η θύρα της μετανοίας παραμένει ανοιχτή.
Απαντήστε
Απόκριση
Είναι εύκολο να διατρέξει κανείς ένα κεφάλαιο ονομάτων και ηλικιών και να μη νιώσει τίποτε. Αλλά ο Μακάριος Αυγουστίνος μας δίδαξε να διαβάζουμε τη Γένεση 5 με τα μάτια της πίστεως: ο Σηθ είναι ανάσταση, ο Ενώς είναι ο άνθρωπος που ζει εν ελπίδι, ο Ενώχ πάρθηκε ως υπόσχεση της δικής μας αφιερώσεως που έρχεται. Στέκεστε σε αυτή τη γενεά κατά χάριν — γιος της αναστάσεως, καλούμενος να ζήσετε εν ελπίδι και όχι σε αυτάρκεια με αυτόν τον παρερχόμενο κόσμο. Τότε η Γένεση 6 σας προειδοποιεί πώς χάνεται αυτή η ελπίδα: όχι συνήθως με κάποιο μεγάλο έγκλημα, αλλά με την αργή προτίμηση ενός μικρότερου αγαθού έναντι του μεγάλου αγαθού, ώσπου οι ευσεβείς γίνονται αδιάκριτοι από τον κόσμο που προορίζονταν να καλέσουν προς τα άνω. Φυλάξτε το μεγάλο αγαθό. Μην περιφρονήσετε την ομορφιά ή οποιοδήποτε δώρο του Θεού, αλλά αρνηθείτε να κάνετε ένα μικρό δώρο θεό σας. Και μην διαβάζετε την επερχόμενη κρίση ως ξέσπασμα· η οργή του Θεού είναι η σταθερή Του δικαιοσύνη κατά της αμαρτίας, και η υπομονή Του — τα μακρά έτη πριν από τα νερά — είναι το έλεός Του που κρατά ανοιχτή τη θύρα. Οικοδομείτε, όπως ο Νώε, ενώ είναι ακόμη ημέρα.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Θεέ του Σηθ και του Ενώχ, που ξεχώρισες για τον Εαυτό Σου έναν λαό που ήλπιζε να επικαλείται το όνομά Σου: κάνε με γιο της αναστάσεως, ζώντα εν ελπίδι και όχι εν αγάπη προς αυτόν τον παρερχόμενο κόσμο. Φύλαξέ με από την αργή παράδοση με την οποία οι ευσεβείς εγκαταλείπουν το μεγάλο αγαθό για ένα μικρότερο και βυθίζονται στο επίπεδο του κόσμου. Άφησέ με να τιμώ κάθε δώρο που δίνεις χωρίς ποτέ να το κάνω θεό μου. Δίδαξέ με να διαβάζω τις κρίσεις Σου ορθά, γνωρίζοντας ότι η οργή Σου δεν είναι θύελλα εντός Σου αλλά η αμετάβλητη δικαιοσύνη με την οποία μισείς την αμαρτία, και ότι η υπομονή Σου είναι έλεος που κρατά ανοιχτή τη θύρα της μετανοίας. Όπως ο Ενώχ Σου ευηρέστησε και πάρθηκε, και όπως ο Νώε βρήκε χάρη και σώθηκε διά των υδάτων, έτσι αφιέρωσέ με στον Εαυτό Σου, ώστε να συναχθώ εν τέλει. Σε Σένα, ω Πάτερ, μετά του Υιού Σου και του Αγίου Πνεύματος, δόξα νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →