Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Φιλιππησίους
Φιλιππησίους 2 — με το Καθολικό Σχόλιο του Χέιντοκ
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Καλώς ήρθατε σε αυτό το καθημερινό μάθημα που αντλείται από το Καθολικό Οικογενειακό Σχόλιο της Βίβλου του Χέιντοκ στο κεφάλαιο 2 των Φιλιππησίων. Σε αυτούς τους ιερούς στίχους ο Απόστολος ξεδιπλώνει το μυστήριο της ταπεινότητας και της εξύψωσης του Χριστού, προσκαλώντας κάθε πιστό να έχει το ίδιο φρόνημα. Η συλλογή του Χέιντοκ συγκεντρώνει τη σοφία των Πατέρων και μεταγενέστερων Καθολικών ερμηνευτών για να φωτίσει κάθε φράση. Καθώς ακούμε, ας ανοίξει το Πνεύμα τις καρδιές μας για να δεχθούμε τόσο το δογματικό βάθος όσο και την πρακτική κλήση στην αγάπη που αδειάζει τον εαυτό. Ας μας οδηγήσει το αρχαίο σχόλιο σε βαθύτερη ευλάβεια για τον Κύριο που έγινε υπηρέτης για χάρη μας.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Πάρτε τη Βίβλο σας και διαβάστε το κεφάλαιο 2 των Φιλιππησίων αργά και προσευχητικά. Προσέξτε πώς το κείμενο μεταβαίνει από μια έκκληση για ενότητα και ταπεινότητα στον μεγάλο ύμνο του Χριστού και έπειτα σε πρακτικές προτροπές για την εργασία της σωτηρίας. Αφήστε τις λέξεις να αντηχήσουν στη σιωπή πριν στραφείτε στο σχόλιο. Ζητήστε από το Άγιο Πνεύμα να προετοιμάσει τον νου σας για τις γνώσεις που διατηρεί ο Χέιντοκ από την παράδοση της Εκκλησίας.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Χέιντοκ ξεκινά εξετάζοντας τη φράση σχετικά με τη μορφή του Θεού.
Όστις υπάρχων εν μορφή Θεού, (δηλαδή αληθώς, κυρίως και ουσιωδώς Θεός από αιωνιότητος, όπως παρατήρησαν εδώ οι αρχαίοι Πατέρες κατά των Αρειανών) λαβών μορφήν δούλου, (δηλαδή λαβών επάνω του την ανθρώπινη φύση μας) έγινε αληθώς άνθρωπος, και ως άνθρωπος δούλος του Θεού, αλλά παραμένων πάντοτε Θεός ως πρότερον, δεν εθεώρησε αρπαγήν, ουδεμίαν αδικίαν προς τον αιώνιον Πατέρα του, το να είναι ίσος, να εκτιμάται και να δηλώνει εαυτόν ίσον προς τον Θεόν, να είναι ένα πράγμα με αυτόν: όπως σε ποικίλες περιστάσεις εδίδαξε τον λαόν, όπως εσημειώσαμεν εις τας σημειώσεις επί του κατά Ιωάννην ευαγγελίου, κ.λπ. (Ουίθαμ)Το σχόλιο στη συνέχεια ξεδιπλώνει το νόημα της αυτοκένωσης του Χριστού.
Αλλά εταπείνωσεν εαυτόν: απεγύμνωσεν εαυτόν από όλα τα σημεία μεγαλειότητος, για την αγάπη της ανθρωπότητος. Το ελληνικό κείμενο σημαίνει, εποίησεν εαυτόν κενόν· εξ αυτού ο Δρ. Ουέλς, αντί του εποίησεν εαυτόν άδοξον, όπως εις την προτεσταντικήν μετάφρασιν, το μετέβαλε εις εκένωσεν εαυτόν· ουχί ότι ο αληθής Υιός του Θεού πρέπει πάντοτε να παραμένη αληθώς Θεός, καθώς και διά της ενανθρωπήσεως αληθώς άνθρωπος, αλλά ότι εν αυτώ ως ανθρώπω δεν εφαίνοντο σημεία της θείας δυνάμεως και μεγαλειότητος. --- Εγένετο εν ομοιώματι ανθρώπων, ουχί μόνον κατά εξωτερικήν ομοιότητα και εμφάνισιν, αλλά συγχρόνως αληθώς άνθρωπος ενώσας την θείαν υπόστασιν προς την φύσιν του ανθρώπου. --- Κατά σχήμα ευρεθείς ως άνθρωπος: ουχί ενδεδυμένος εξωτερικώς μόνον, ως άνθρωπος ενδύεται ιμάτιον ή χιτώνα, αλλά ευρεθείς και κατά σχήμα και κατά φύσιν άνθρωπος· και, ως λέγει ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, με την εμφάνισιν αμαρτωλού ανθρώπου, εάν θεωρήσωμεν αυτόν διωκόμενον υπό των Ιουδαίων και προσηλωμένον επί ατίμου σταυρού. (Ουίθαμ)Ο Χέιντοκ έπειτα εξετάζει το όνομα που δόθηκε στον Ιησού υπεράνω παντός άλλου ονόματος.
Ο Θεός....εδώκεν εις αυτόν όνομα, κ.λπ. Το όνομα ή η λέξις Ιησούς αντιπροσωπεύει την αξιοπρέπειαν εκείνου ο οποίος σημαίνεται υπό του ονόματος, και ο οποίος είναι υψωμένος ακόμη και ως άνθρωπος, υπεράνω πάντων των κτισμάτων εν ουρανώ, επί γης και εν άδη· όλα τα οποία κτίσματα ή ευλαβώς τον σέβονται, ή καθίστανται υποκείμενα εις αυτόν παρά την θέλησίν των, ώστε πάσα γλώσσα να ομολογή τον Κύριον ημών Ιησούν ότι είναι τώρα, και ότι υπήρξε πάντοτε, εν τη δόξη του Πατρός αυτού, ίσος προς αυτόν κατά την ουσίαν και κατά πάσας τας τελειότητας. (Ουίθαμ)
Σκεφτείτε
Συλλογισμός
Ο Χέιντοκ συνδέει αυτές τις αλήθειες με την κλήση να θεωρούμε τους άλλους ανωτέρους από τον εαυτό μας.
Να θεωρώσιν εαυτούς κατωτέρους των άλλων. Ο άγιος Θωμάς Ακινάτης (22. ερ. 162. α. 3.) θέτει το ερώτημα, πώς ένας αθώος άνθρωπος δύναται αληθώς να θεωρή εαυτόν χειρότερον από τον πλέον πονηρόν των ανθρώπων; Απαντά, ότι άνθρωπος ο οποίος έλαβεν εξαιρετικώς μεγάλα χαρίσματα από τον Θεόν, δεν δύναται να θεωρή τα χαρίσματα ταύτα ολιγώτερα από όσα έλαβεν οιοσδήποτε άλλος· αλλά δύναται να στοχασθή ότι δεν έχει τίποτε, και δεν είναι τίποτε αφ' εαυτού. Και άνθρωπος αληθώς ταπεινός θεωρεί μόνον τας ιδίας αμαρτίας και ελλείψεις, και είναι πεπεισμένος ότι οιοσδήποτε άλλος άνθρωπος θα εχρησιμοποίει καλλίτερον τας αυτάς χάριτας· το οποίον συμφωνεί με ό,τι ακολουθεί, (εδ. 4) μη θεωρούντες τα ίδια. (Ουίθαμ)Οι σημειώσεις καταλήγουν αντιμετωπίζοντας πώς ο Θεός εργάζεται εν ημίν το θέλειν και το ενεργείν.
Ο Θεός είναι ο ενεργών εν υμίν και το θέλειν και το ενεργείν. Ούτε θέλησιν, ούτε αρχήν, ούτε εκπλήρωσιν ουδενός πράγματος αφ' εαυτών ημείς έχομεν, προς ανταπόδοσιν εν ουρανώ. (Ουίθαμ) --- Η ελευθέρα θέλησις ημών δεν αφαιρείται, ή δεν θα ελαμβάναμεν εντολήν να εργαζώμεθα· αλλά προστίθεται, μετά φόβου και τρόμου, λέγει ο άγιος Αυγουστίνος, ίνα μη υπερηφανευώμεθα διά τα καλά έργα ημών. (Περί χάριτος και ελευθέρας θελήσεως, κεφ. θ΄.)
Απαντήστε
Απόκριση
Πώς η ταπεινότητα του Χριστού προκαλεί οποιαδήποτε εναπομένουσα υπερηφάνεια στα ίδια μου χαρίσματα ή επιτεύγματα; Με ποιον συγκεκριμένο τρόπο μπορώ να ασκήσω σήμερα το 'να θεωρώ τους άλλους ανωτέρους' χωρίς ψευδή αυτοταπείνωση; Πού αισθάνομαι ότι ο Θεός ήδη εργάζεται εν εμοί το θέλειν και το ενεργείν την ευαρέσκειάν του;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ὁ κενώσας σεαυτὸν τῆς θείας δόξης καὶ λαβὼν μορφὴν δούλου, ὑπήκοος μέχρι θανάτου σταυροῦ, πλήρωσον τὰς καρδίας ἡμῶν τῇ αὐτῇ ταπεινώσει καὶ ἀγάπῃ. Δὸς ἡμῖν ἵνα ἡγούμεθα ἀλλήλους ὑπερέχοντας ἑαυτῶν καὶ κατεργαζώμεθα τὴν σωτηρίαν ἡμῶν μετὰ φόβου καὶ τρόμου, πιστεύοντες ὅτι σὺ ὁ ἐναρξάμενος ἐν ἡμῖν ἔργον ἀγαθὸν ἐπιτελέσεις αὐτό. Διὰ πρεσβειῶν τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου καὶ πάντων τῶν Ἁγίων, συμμόρφωσον ἡμᾶς ἀεὶ πρὸς τὴν σὴν εἰκόνα. Ἀμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →