Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ψαλμοί
Ψαλμοί 19-20 — με τον Ιωάννη Καλβίνο
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Σε αυτό το καθημερινό μάθημα στρεφόμαστε στον Ιωάννη Καλβίνο για καθοδήγηση μέσα από τους Ψαλμούς 19 και 20. Ο Καλβίνος παρακολουθεί προσεκτικά πώς η ίδια η δημιουργία ομιλεί και πώς ο γραπτός λόγος ολοκληρώνει ό,τι αρχίζουν οι ουρανοί. Η μετρημένη ερμηνεία του μας προσκαλεί να ακούσουμε με φρέσκια προσοχή τόσο τον ουρανό πάνω όσο και τον νόμο μέσα στο κείμενο. Καθώς ακολουθούμε τις παραγράφους του ανακαλύπτουμε μια οργανωμένη πορεία από την ορατή δόξα στην εσωτερική ανανέωση. Είθε η σταθερή φωνή του Καλβίνου να σταθεροποιήσει και τις δικές μας καρδιές σήμερα.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Εγκατασταθείτε σε ένα ήσυχο μέρος και διαβάστε τους Ψαλμούς 19 και 20 αργά. Προσέξτε την κίνηση από τη σιωπηλή μαρτυρία των ουρανών στην καθαρή ομιλία του νόμου. Αφήστε τις λέξεις να σας περιλούσουν χωρίς βιασύνη. Επιστρέψτε σε οποιονδήποτε στίχο που παραμένει και διαβάστε τον για μία ακόμη φορά. Επιτρέψτε στον ύμνο του ψαλμωδού να διαμορφώσει τη δική σας ακρόαση.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Καλβίνος ξεκινά περιγράφοντας τη δομή δύο μερών του ψαλμού.
1. Οι ουρανοί διακηρύττουν τη δόξα του Θεού. [444] Έχω ήδη πει ότι αυτός ο ψαλμός αποτελείται από δύο μέρη, στο πρώτο από τα οποία ο Δαβίδ εορτάζει τη δόξα του Θεού όπως φανερώνεται στα έργα του και στο άλλο εξυψώνει και μεγαλύνει τη γνώση του Θεού η οποία λάμπει πιο καθαρά στον λόγο του. Μόνο αναφέρει τους ουρανούς αλλά κάτω από αυτό το μέρος της δημιουργίας το οποίο είναι το ευγενέστερο και η εξοχότητα του οποίου είναι πιο εμφανής συμπεριλαμβάνει αναμφίβολα με συνεκδοχή όλο το οικοδόμημα του κόσμου. Δεν υπάρχει τίποτα τόσο ασαφές ή περιφρονητέο ακόμη και στις μικρότερες γωνιές της γης στο οποίο κάποια σημάδια της δύναμης και της σοφίας του Θεού να μην φαίνονται αλλά καθώς μια πιο διακριτή εικόνα του είναι χαραγμένη στους ουρανούς ο Δαβίδ τους έχει επιλέξει ιδιαίτερα για θεώρηση ώστε η λαμπρότητά τους να μας οδηγήσει να θεωρήσουμε όλα τα μέρη του κόσμου. Όταν ένας άνθρωπος από το να βλέπει και να θεωρεί τους ουρανούς έχει οδηγηθεί να αναγνωρίσει τον Θεό θα μάθει επίσης να αναλογίζεται και να θαυμάζει τη σοφία και τη δύναμή του όπως εμφανίζονται στο πρόσωπο της γης όχι μόνο γενικά αλλά ακόμη και στα πιο μικροσκοπικά φυτά. Στον πρώτο στίχο ο ψαλμωδός επαναλαμβάνει ένα πράγμα δύο φορές σύμφωνα με τη συνήθη μέθοδό του. Εισάγει τους ουρανούς ως μάρτυρες και κήρυκες της δόξας του Θεού αποδίδοντας στο άλαλο πλάσμα μια ποιότητα η οποία αυστηρά μιλώντας δεν του ανήκει ώστε να ελέγξει πιο αυστηρά τους ανθρώπους για την αχαριστία τους αν περάσουν μια τόσο σαφή μαρτυρία με αφουγκράσματα αυτιά. Αυτός ο τρόπος ομιλίας μας κινεί και επηρεάζει πιο δυνατά από ό,τι αν είχε πει οι ουρανοί δείχνουν ή φανερώνουν τη δόξα του Θεού. Είναι πράγματι μεγάλο πράγμα ότι στη λαμπρότητα των ουρανών παρουσιάζεται στην όψη μας μια ζωντανή εικόνα του Θεού αλλά καθώς η ζωντανή φωνή έχει μεγαλύτερη επίδραση στο να διεγείρει την προσοχή μας ή τουλάχιστον μας διδάσκει πιο σίγουρα και με μεγαλύτερο όφελος από την απλή θέαση στην οποία δεν προστίθεται καμία προφορική διδασκαλία οφείλουμε να σημειώσουμε τη δύναμη του σχήματος που χρησιμοποιεί ο ψαλμωδός όταν λέει ότι οι ουρανοί με το κήρυγμά τους διακηρύττουν τη δόξα του Θεού.Σχετικά με την καθημερινή διαδοχή ημερών και νυκτών ο Καλβίνος γράφει:
2. Ημέρα προς ημέρα εκφράζει λόγο. Οι φιλόσοφοι οι οποίοι έχουν περισσότερη διείσδυση σε αυτά τα θέματα από άλλους κατανοούν πώς τα άστρα είναι διατεταγμένα σε τόσο όμορφη τάξη ώστε παρά τον τεράστιο αριθμό τους δεν υπάρχει σύγχυση αλλά για τους αμαθείς και αγραμμάτους η συνεχής διαδοχή των ημερών είναι μια πιο αναμφίβολη απόδειξη της πρόνοιας του Θεού. Ο Δαβίδ λοιπόν έχοντας μιλήσει για τους ουρανούς δεν κατεβαίνει από αυτούς σε άλλα μέρη του κόσμου αλλά από ένα αποτέλεσμα πιο αισθητό και πιο κοντά στην αντίληψή μας επιβεβαιώνει αυτό που μόλις τώρα είπε δηλαδή ότι η δόξα του Θεού όχι μόνο λάμπει αλλά και αντηχεί στους ουρανούς. Οι λέξεις μπορεί να ερμηνευθούν ποικιλοτρόπως αλλά οι διαφορετικές ερμηνείες που έχουν δοθεί σε αυτές κάνουν μικρή διαφορά ως προς το νόημα. Κάποιοι τις εξηγούν έτσι ότι καμία ημέρα δεν περνά στην οποία ο Θεός δεν δείχνει κάποια σημαντική απόδειξη της δύναμής του. Άλλοι είναι της γνώμης ότι δηλώνουν τις αυξήσεις της διδασκαλίας και της γνώσης ότι κάθε επόμενη ημέρα συνεισφέρει κάτι νέο ως απόδειξη της ύπαρξης και των τελειοτήτων του Θεού. Άλλοι τις βλέπουν ως έννοια ότι οι ημέρες και οι νύχτες μιλούν μαζί και συλλογίζονται σχετικά με τη δόξα του Δημιουργού τους αλλά αυτό είναι κάπως βεβιασμένη ερμηνεία. Ο Δαβίδ δεν αμφιβάλλω διδάσκει εδώ από τις καθιερωμένες εναλλαγές ημερών και νυκτών ότι η πορεία και οι περιστροφές του ηλίου και της σελήνης και των άστρων ρυθμίζονται από τη θαυμαστή σοφία του Θεού. Είτε μεταφράζουμε τις λέξεις ημέρα μετά ημέρα είτε μία ημέρα προς άλλη ημέρα έχει μικρή σημασία γιατί ό,τι εννοεί ο Δαβίδ είναι η όμορφη διάταξη του χρόνου που επιφέρει η διαδοχή ημερών και νυκτών. Αν πράγματι ήμασταν τόσο προσεκτικοί όσο οφείλουμε να είμαστε ακόμη και μία ημέρα θα αρκούσε για να μας μαρτυρήσει τη δόξα του Θεού και ακόμη και μία νύχτα θα ήταν αρκετή για να εκτελέσει προς εμάς το ίδιο έργο. Αλλά όταν βλέπουμε τον ήλιο και τη σελήνη να εκτελούν τις καθημερινές περιστροφές τους ο ήλιος την ημέρα να εμφανίζεται πάνω από τα κεφάλια μας και η σελήνη να διαδέχεται με τη σειρά της ο ήλιος να ανεβαίνει βαθμιαία ενώ ταυτόχρονα πλησιάζει πιο κοντά μας και έπειτα να κάμπτει την πορεία του ώστε να απομακρύνεται από εμάς λίγο λίγο και όταν βλέπουμε ότι με αυτόν τον τρόπο ρυθμίζεται το μήκος των ημερών και των νυκτών και ότι η παραλλαγή του μήκους τους είναι διατεταγμένη σύμφωνα με έναν νόμο τόσο ομοιόμορφο ώστε να επανέρχεται αμετάβλητα στα ίδια σημεία του χρόνου σε κάθε διαδοχικό έτος έχουμε σε αυτό μια πολύ λαμπρότερη μαρτυρία για τη δόξα του Θεού. Ο Δαβίδ λοιπόν με τον υψηλότερο λόγο διακηρύττει ότι αν και ο Θεός δεν έπρεπε να μιλήσει ούτε μία λέξη στους ανθρώπους εντούτοις η τακτική και χρήσιμη διαδοχή ημερών και νυκτών διακηρύττει εύγλωττα τη δόξα του Θεού και ότι δεν απομένει πλέον στους ανθρώπους καμία πρόφαση για άγνοια γιατί αφού οι ημέρες και οι νύχτες εκτελούν προς εμάς τόσο καλά και τόσο προσεκτικά το έργο των διδασκάλων μπορούμε να αποκτήσουμε αν είμαστε δεόντως προσεκτικοί επαρκή ποσότητα γνώσης υπό την καθοδήγησή τους.Στρεφόμενος προς τον ίδιο τον νόμο ο Καλβίνος γράφει:
7. Ο νόμος του Κυρίου. Εδώ αρχίζει το δεύτερο μέρος του ψαλμού. Αφού έδειξε ότι τα πλάσματα αν και δεν μιλούν εντούτοις υπηρετούν ως διδάσκαλοι για όλη την ανθρωπότητα και διδάσκουν όλους τους ανθρώπους τόσο καθαρά ότι υπάρχει Θεός ώστε να τους καθιστούν αναπολόγητους ο ψαλμωδός τώρα στρέφεται προς τους Ιουδαίους στους οποίους ο Θεός είχε μεταδώσει πληρέστερη γνώση του εαυτού του μέσω του λόγου του. Ενώ οι ουρανοί μαρτυρούν σχετικά με τον Θεό η μαρτυρία τους δεν οδηγεί τους ανθρώπους τόσο μακριά ώστε με αυτό να μάθουν αληθινά να τον φοβούνται και να αποκτούν καλά θεμελιωμένη γνώση του μόνο υπηρετεί για να τους καθιστά αναπολόγητους. Είναι αναμφίβολα αληθές ότι αν δεν ήμασταν πολύ αμβλείς και ανόητοι οι υπογραφές και οι αποδείξεις της θεότητας που βρίσκονται στο θέατρο του κόσμου είναι αρκετά άφθονες για να μας παρακινήσουν να αναγνωρίσουμε και να σεβαστούμε τον Θεό αλλά καθώς αν και περιτριγυρισμένοι από τόσο καθαρό φως είμαστε εντούτοις τυφλοί αυτή η λαμπρή αναπαράσταση της δόξας του Θεού χωρίς τη βοήθεια του λόγου δεν θα μας ωφελούσε τίποτα αν και θα ήταν για εμάς ως μια δυνατή και διακριτή διακήρυξη που ηχεί στα αυτιά μας. Συνεπώς ο Θεός παρέχει σε εκείνους τους οποίους έχει αποφασίσει να καλέσει στη σωτηρία ειδική χάρη ακριβώς όπως στους αρχαίους χρόνους ενώ έδωσε σε όλους τους ανθρώπους χωρίς εξαίρεση αποδείξεις της ύπαρξής του στα έργα του μετέδωσε μόνο στα παιδιά του Αβραάμ τον νόμο του ώστε να τους εφοδιάσει με πιο βέβαιη και οικεία γνώση της μεγαλειότητάς του. Από αυτό έπεται ότι οι Ιουδαίοι δεσμεύονται από διπλό δεσμό να υπηρετούν τον Θεό. Καθώς οι εθνικοί στους οποίους ο Θεός έχει μιλήσει μόνο μέσω των άλαλων πλασμάτων δεν έχουν δικαιολογία για την άγνοιά τους πόσο λιγότερο πρέπει να υπομένεται η βλακεία τους που παραμελούν να ακούσουν τη φωνή που προέρχεται από το ίδιο το ιερό στόμα του; Ο σκοπός λοιπόν που ο Δαβίδ έχει εδώ υπόψη είναι να διεγείρει τους Ιουδαίους τους οποίους ο Θεός είχε δεσμεύσει στον εαυτό του με πιο ιερό δεσμό να υπακούουν σε αυτόν με πιο πρόθυμη και χαρούμενη στοργή. Περαιτέρω υπό τον όρο νόμος δεν εννοεί μόνο τον κανόνα του να ζει κανείς δικαίως ή τις δέκα εντολές αλλά περιλαμβάνει επίσης τη διαθήκη με την οποία ο Θεός είχε διακρίνει αυτόν τον λαό από τον υπόλοιπο κόσμο και όλη τη διδασκαλία του Μωυσή τα μέρη της οποίας απαριθμεί έπειτα υπό τους όρους μαρτυρίες διατάξεις και άλλα ονόματα. Αυτοί οι τίτλοι και οι επαινέσεις με τους οποίους εξυψώνει την αξιοπρέπεια και την εξοχότητα του νόμου δεν θα συμφωνούσαν μόνο με τις δέκα εντολές εκτός αν ενώνονταν μαζί τους μια ελεύθερη υιοθεσία και οι υποσχέσεις που εξαρτώνται από αυτήν και με λίγα λόγια όλο το σώμα της διδασκαλίας από το οποίο αποτελείται η αληθινή θρησκεία και η ευσέβεια. Όσον αφορά τις εβραϊκές λέξεις που χρησιμοποιούνται εδώ δεν θα αφιερώσω πολύ χρόνο προσπαθώντας να δώσω πολύ ακριβώς τη συγκεκριμένη σημασία καθεμιάς από αυτές επειδή είναι εύκολο να συναχθεί από άλλα χωρία ότι μερικές φορές συγχέονται ή χρησιμοποιούνται αδιακρίτως. Το έντουθ το οποίο αποδίδουμε ως μαρτυρία λαμβάνεται γενικά για τη διαθήκη στην οποία ο Θεός αφενός υποσχέθηκε στα παιδιά του Αβραάμ ότι θα ήταν ο Θεός τους και αφετέρου απαιτούσε πίστη και υπακοή από μέρους τους. Συνεπώς δηλώνει τη αμοιβαία διαθήκη που συνάφθηκε μεταξύ του Θεού και του αρχαίου λαού του. Η λέξη πικκουντίμ την οποία ακολούθησα άλλους μεταφράζοντας ως διατάξεις περιορίζεται από κάποιους σε τελετουργίες αλλά ακατάλληλα κατά την κρίση μου γιατί βρίσκω ότι χρησιμοποιείται παντού γενικά για διατάξεις και διατάγματα. Η λέξη μιτσβά την οποία μεταφράζουμε ως εντολή έχει σχεδόν την ίδια σημασία. Όσον αφορά τις άλλες λέξεις θα τις εξετάσουμε στους αντίστοιχους τόπους τους.
Σκεφτείτε
Συλλογισμός
Ο Καλβίνος τότε δείχνει πώς ο νόμος αποκαθιστά την ψυχή, γράφοντας:
Ο πρώτος έπαινος του νόμου του Θεού είναι ότι είναι τέλειος. Με αυτή τη λέξη ο Δαβίδ εννοεί ότι αν ένας άνθρωπος διδαχθεί δεόντως στον νόμο του Θεού, δεν του λείπει τίποτε που απαιτείται για την τέλεια σοφία. Στα συγγράμματα των ειδωλολατρών συγγραφέων δεν υπάρχει αμφιβολία ότι βρίσκονται αληθινές και χρήσιμες προτάσεις σκορπισμένες εδώ και εκεί και είναι επίσης αληθές ότι ο Θεός έχει βάλει στο νου των ανθρώπων κάποια γνώση της δικαιοσύνης και της ορθότητας αλλά εξαιτίας της διαφθοράς της φύσης μας, το αληθινό φως της αλήθειας δεν βρίσκεται μεταξύ των ανθρώπων όπου δεν απολαμβάνεται η αποκάλυψη, αλλά μόνο ορισμένες ακρωτηριασμένες αρχές που περιβάλλονται από πολλή ασάφεια και αμφιβολία. Ο Δαβίδ, λοιπόν, δικαίως διεκδικεί αυτόν τον έπαινο για τον νόμο του Θεού, ότι περιέχει μέσα του τέλεια και απόλυτη σοφία. Καθώς η επιστροφή της ψυχής, για την οποία μιλά αμέσως μετά, πρέπει αναμφίβολα να νοηθεί ως αποκατάστασή της, δεν δυσκολεύτηκα να το αποδώσω έτσι. Υπάρχουν μερικοί που συλλογίζονται με υπερβολική λεπτότητα σε αυτή την έκφραση, εξηγώντας την ως αναφερόμενη στη μετάνοια και την αναγέννηση του ανθρώπου. Παραδέχομαι ότι η ψυχή δεν μπορεί να αποκατασταθεί από τον νόμο του Θεού, χωρίς να ανανεωθεί ταυτόχρονα προς τη δικαιοσύνη αλλά πρέπει να εξετάσουμε ποιο είναι το ιδιαίτερο νόημα του Δαβίδ, που είναι αυτό, ότι όπως η ψυχή δίνει σφρίγος και δύναμη στο σώμα, έτσι ο νόμος με παρόμοιο τρόπο είναι η ζωή της ψυχής. Λέγοντας ότι η ψυχή αποκαθίσταται, κάνει υπαινιγμό στη δυστυχή κατάσταση στην οποία γεννιόμαστε όλοι. Εδώ, χωρίς αμφιβολία, επιζούν μέσα μας κάποια μικρά υπολείμματα της πρώτης δημιουργίας αλλά επειδή κανένα μέρος της σύστασής μας δεν είναι απαλλαγμένο από μολυσμό και ακαθαρσία, η κατάσταση της ψυχής έτσι διεφθαρμένης και διαστρεβλωμένης διαφέρει λίγο από τον θάνατο και τείνει ολοκληρωτικά προς τον θάνατο. Είναι, λοιπόν, αναγκαίο ο Θεός να χρησιμοποιήσει τον νόμο ως φάρμακο για την αποκατάστασή μας στην καθαρότητα όχι ότι το γράμμα του νόμου μπορεί να το κάνει αυτό από μόνο του, όπως θα δειχθεί αργότερα πιο εκτενώς, αλλά επειδή ο Θεός χρησιμοποιεί τον λόγο Του ως όργανο για την αποκατάσταση των ψυχών μας.
Απαντήστε
Απόκριση
Πού παρατηρείτε πιο εύκολα τους ουρανούς να διακηρύττουν τη δόξα του Θεού; Πώς σας έχει αποκαταστήσει ή σταθεροποιήσει η Γραφή την ψυχή σας αυτή την εβδομάδα; Ποια μοναδική πρακτική μπορεί να σας βοηθήσει να δεχθείτε τόσο τη δημιουργία όσο και τον λόγο με μεγαλύτερη προσοχή;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Κύριε ὁ Θεὸς ἡμῶν, οὗ τὴν δόξαν οἱ οὐρανοὶ διηγοῦνται καὶ οὗ ὁ τέλειος νόμος ἀναζωογονεῖ τὴν ψυχὴν καὶ σοφίζει τοὺς ἁπλοῦς, δώρησαι ἡμῖν χάριν ἵνα δεχώμεθα τὸν λόγον τῆς διαθήκης Σου μετὰ προσεκτικῶν καὶ ταπεινῶν καρδιῶν. Διὰ τοῦ κυρίαρχου Πνεύματός Σου φύλαξον ἡμᾶς ἀπὸ κρυπτῶν πταισμάτων καὶ ἔστωσαν οἱ λόγοι ἡμῶν καὶ οἱ διαλογισμοὶ εὐάρεστοι ἐνώπιόν Σου, διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Λυτρωτοῦ ἡμῶν. Ἀμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →