Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Β' Σαμουήλ
Ο Βασιλιάς που Έκρινε τον Εαυτό του: Ο Καθρέφτης του Νάθαν και 'Αμάρτησα κατά του Κυρίου'
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Εδώ πέφτει ο μέγας βασιλιάς. Ο Δαβίδ παίρνει τη Βηρσαβεέ, τη σύζυγο του Ουρία, και όταν η απόκρυψη αποτυγχάνει στέλνει τον πιστό Ουρία να φέρει το γράμμα που διατάζει τον ίδιο του τον θάνατο. Ο μακάριος Θεοδώρητος Κύρου διηγείται την ιστορία με αμείλικτη ειλικρίνεια — την αυτοκυριαρχία του Ουρία, την άρνησή του για παρηγοριά ενώ ο στρατός υπέφερε, το κρασί που του προσφέρθηκε μάταια, και τέλος το γράμμα που τον έκανε να φέρει 'το ξίφος της ίδιας του της σφαγής' — και έπειτα θαυμάζει το έλεος που δεν άφησε την πληγή να σαπίσει. Ο Ιατρός των ψυχών δεν επέτρεψε στο πάθος να γίνει ανίατο, ούτε παρέβλεψε το αίμα του δολοφονημένου άνδρα· έτσι στέλνεται ο Νάθαν, 'τοποθετώντας ένα ευπρεπές προσωπείο πάνω στην κατηγορία'. Ο Θεοδώρητος ερμηνεύει την παραβολή του Νάθαν για τον πλούσιο και το ένα μικρό αρνί ως σκόπιμο δράμα, διαμορφωμένο ώστε ο Δαβίδ, που έκρινε άλλους δικαίως αλλά δικαιολογούσε τον εαυτό του, να προφέρει την ίδια του την καταδίκη πριν γνωρίζει ότι ήταν δική του. Ο προφήτης υφαίνει ακόμη και μια υπεράσπιση μέσα στην παραβολή, αποκαλώντας την κακή επιθυμία ξένο που ήρθε στον Δαβίδ από συγκυρία και όχι από εγκατεστημένη κακία της φύσης. Έπειτα, η ετυμηγορία που ειπώθηκε εναντίον του εαυτού του, το προσωπείο πέφτει, το πρόσωπο του κατηγορουμένου φαίνεται ακάλυπτο — και ο Δαβίδ δεν οργίζεται που ελέγχεται από έναν φτωχό άνθρωπο, γιατί γνωρίζει Ποιος μιλάει μέσω αυτού, και κραυγάζει, 'Αμάρτησα κατά του Κυρίου'. Αμέσως ο προφήτης, παίρνοντας θάρρος στην αγάπη του Θεού για την ανθρωπότητα, απαντά, 'Ο Κύριος αφαίρεσε την αμαρτία σου· δεν θα αποθάνεις'. Ο Θεοδώρητος ακούει στην ίδια την απειλή τη χειρουργική ενός σοφού Ιατρού, που πλήττει μόνο για να θεραπεύσει — και στην ομολογία του Δαβίδ η Εκκλησία πάντα άκουσε την κραυγή του πεντηκοστού πρώτου Ψαλμού, το πρότυπο κάθε αληθινής μετανοίας.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Ανάγνωσε Β' Βασιλειών 11–12 — ενώ ο στρατός είναι στον πόλεμο, ο Δαβίδ βλέπει τη Βηρσαβεέ, τη σύζυγο του Ουρία του Χετταίου, και την παίρνει. Όταν αυτή είναι έγκυος, καλεί τον Ουρία στο σπίτι, ελπίζοντας να κρύψει το ζήτημα· αλλά ο Ουρίας δεν θα κατέβει στο σπίτι του: 'Η κιβωτός, και ο Ισραήλ, και ο Ιούδας, μένουν σε σκηνές… θα πάω τότε στο σπίτι μου, να φάω και να πιω; … Δεν θα κάνω αυτό το πράγμα'. Έτσι ο Δαβίδ γράφει στον Ιωάβ, 'Θέσε τον Ουρία στην πρώτη γραμμή της πιο σφοδρής μάχης… ώστε να πληγωθεί και να αποθάνει'. Ο Ουρίας πέφτει, και μετά το πένθος ο Δαβίδ παίρνει τη χήρα του ως σύζυγο· 'αλλά το πράγμα που έκανε ο Δαβίδ δυσαρέστησε τον Κύριο'. Τότε έρχεται ο Νάθαν με μια παραβολή: ένας πλούσιος με πολλά κοπάδια πήρε το ένα μικρό αρνί του φτωχού, 'το οποίο… έτρωγε από το ίδιο του το κρέας, και έπινε από το ίδιο του το ποτήρι, και κοιμόταν στον κόρφο του, και ήταν γι' αυτόν σαν θυγατέρα'. Η οργή του Δαβίδ ανάβει: 'ο άνθρωπος που έκανε αυτό το πράγμα θα αποθάνει οπωσδήποτε… επειδή δεν είχε οίκτο'. Και ο Νάθαν λέει, 'Συ είσαι ο άνθρωπος'. Αφηγείται τα δώρα του Κυρίου και την επίπληξη του Κυρίου, και το ξίφος που δεν θα αποχωριστεί. Τότε ο Δαβίδ λέει, 'Αμάρτησα κατά του Κυρίου'. Και ο Νάθαν απαντά, 'Ο Κύριος επίσης αφαίρεσε την αμαρτία σου· δεν θα αποθάνεις'. Αλλά το παιδί που γεννήθηκε από την αμαρτία αρρωσταίνει και αποθνήσκει.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Θεοδώρητος πρώτα υπερασπίζεται το έλεος του Θεού ενάντια στην κατηγορία ότι οι άλλες αρετές του Δαβίδ του επέτρεψαν να αμαρτήσει ατιμώρητος. Ο Ιατρός δεν θα άφηνε την ασθένεια της ψυχής να γίνει ανίατη, ούτε θα άφηνε τον δολοφονημένο άνδρα αδικαίωτο:
Αλλά ο Ιατρός των ψυχών δεν επέτρεψε στο πάθος να γίνει ανίατο, ούτε παρέβλεψε τον άδικο θάνατο. Έπειτα αποκαλύπτει γιατί χρειαζόταν παραβολή καθόλου — επειδή κρίνουμε τους άλλους με ένα μέτρο και τον εαυτό μας με άλλο:
Διότι βλέπουμε την αμαρτία στους άλλους με έναν τρόπο, και βλέπουμε τα δικά μας κακά με άλλον τρόπο. Γι' αυτό δεν κρίνουμε τον εαυτό μας και τους άλλους ομοίως.Έτσι ο Νάθαν διαμορφώνει το δράμα του αρνιού για να αντλήσει μια δίκαιη ετυμηγορία από τον Δαβίδ εναντίον ενός ανώνυμου άνδρα που είναι ο ίδιος. Ο Θεοδώρητος ακούει ακόμη και υφασμένη στην παραβολή μια τρυφερή υπεράσπιση — ότι η πτώση του Δαβίδ δεν ήρθε από διεφθαρμένη φύση αλλά από συγκυρία, την πληγή μιας στιγμής και όχι τη συνήθεια μιας ζωής:
Διότι δεν ανατράφηκε σε πονηρές πρακτικές, ούτε έλαβε την πληγή από τη δική του διάθεση, αλλά από συγκυρία· και η αμαρτία ήταν αμέλειας, όχι κακής φύσεως.Στην ίδια τη σειρά του λόγου του Νάθαν επίσης βλέπει τη μέθοδο ενός θεραπευτή που παρηγορεί πριν κόψει — την παρηγοριά τοποθετημένη σκόπιμα πριν την τιμωρία.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Ο Θεοδώρητος ερμηνεύει το 'Αμάρτησα' του Δαβίδ ως τον άξονα στον οποίο στρέφεται όλο το δράμα. Ο βασιλιάς που πρόφερε θανατική καταδίκη σε έναν φανταστικό πλούσιο δεν οργίζεται όταν ο καθρέφτης υψώνεται στο ίδιο του το πρόσωπο· γνωρίζει τον Ένα που μιλάει μέσω του προφήτη, και υποκλίνεται. Και η απόκριση είναι άμεση: η ομολογία η ίδια αναιρεί την καταδίκη —
Αλλά η ομολογία της αμαρτίας αναιρέθηκε την καταδίκη του θανάτου.Εδώ η νηφάλια ιστορία του Αντιοχέα ανοίγεται στη βαθύτερη χάρη του Ευαγγελίου: ο Δαβίδ όφειλε διπλό θάνατο, ως μοιχός και ως φονιάς· όμως τη στιγμή που αναγνωρίζει την ενοχή του χωρίς δικαιολογία, ο προφήτης, 'παίρνοντας θάρρος στην αγάπη του Θεού για την ανθρωπότητα', διακηρύττει ότι η αμαρτία αφαιρέθηκε. Αυτό ακριβώς ομολογεί η Εκκλησία — ότι ο Θεός 'δεν επιθυμεί τον θάνατο του αμαρτωλού, αλλά μάλλον να επιστρέψει… και να ζήσει' (Ιεζ 18:23). Είναι η τάξη που ο Θεοδώρητος ανίχνευσε στα ίδια τα λόγια του Νάθαν, όπου το έλεος τέθηκε πριν την κρίση:
Η θεραπεία πριν την τομή, η παρηγοριά πριν την τιμωρία. Και ο Θεοδώρητος δεν θα μας αφήσει να φανταστούμε ότι η συγχώρηση σημαίνει απουσία πειθαρχίας· ερμηνεύει τις απειλούμενες πληγές ως το νυστέρι ενός σοφού Ιατρού, που πληγώνει για να θεραπεύσει:
Διότι οι θεόπεμπτες πληγές εξεδίωξαν εκείνη την ασθένεια και αποκατέστησαν την προηγούμενη υγεία του. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο ο ιατρός των ψυχών τις επέφερε.Έτσι ο θάνατος του παιδιού και η μακρά παιδεία που ακολουθεί δεν είναι η ακύρωση του ελέους αλλά τα όργανά του. Από αυτό το μοναδικό κεφάλαιο ρέει όλη η παράδοση της μετανοίας: ο Δαβίδ σηκώθηκε από την επίπληξη του Νάθαν για να γράψει τον πεντηκοστό πρώτο Ψαλμό — 'Ελέησόν με, ο Θεός… πλύνόν με εκ της ανομίας μου' — και έδωσε στην Εκκλησία για πάντα τα λόγια της για την συντετριμμένη και ταπεινωμένη καρδιά που ο Θεός δεν θα περιφρονήσει. Το μεγαλείο του Δαβίδ δεν είναι ότι δεν έπεσε, αλλά ότι, όταν του υψώθηκε ο καθρέφτης, έκρινε τον εαυτό του και ομολόγησε· και το μεγαλείο του Θεού είναι ότι συνάντησε την ομολογία με συγχώρηση πριν καν αρχίσει η τιμωρία.
Απαντήστε
Απόκριση
Πάρε τον καθρέφτη του Νάθαν και στρέψ' τον επάνω σου. Ο Θεοδώρητος σου έδειξε το τέχνασμα της ανθρώπινης καρδιάς — ότι προφέρουμε δίκαιες και ακόμη σκληρές καταδίκες για τις αμαρτίες των άλλων, ενώ χορηγούμε στον εαυτό μας μια σιωπηλή συγχώρηση για το ίδιο. Έτσι πριν βιαστείς να καταδικάσεις τον πλούσιο στην ιστορία του άλλου, άκουσε τον προφήτη να λέει, 'Συ είσαι ο άνθρωπος', και άφησε την ετυμηγορία που τόσο πρόθυμα πέρασες να πέσει πρώτα στο ίδιο σου το κεφάλι. Αυτή είναι η αρχή της μετανοίας: να σταματήσεις να δικαιολογείσαι, να αφήσεις την σύγκριση με χειρότερους ανθρώπους, και να δεις την αμαρτία σου όπως την βλέπει ο Θεός. Έπειτα κάνε ό,τι έκανε ο Δαβίδ. Δεν φιλονίκησε, δεν οργίστηκε που ελέγχθηκε, δεν επικαλέστηκε τον θρόνο του ή τους ψαλμούς του ή το παρελθόν του — είπε απλώς, 'Αμάρτησα κατά του Κυρίου'. Κάνε αυτή την ομολογία δική σου, απλή και χωρίς δικαιολογία, και θα βρεις ό,τι βρήκε ο Δαβίδ: ότι η ομολογία η ίδια, συναντημένη από την αγάπη του Θεού για την ανθρωπότητα, αναιρεί την καταδίκη του θανάτου. Και μην αγανακτείς για την πειθαρχία που ακολουθεί. Ο Θεοδώρητος διδάσκει ότι οι πληγές που έστειλε ο Θεός ήταν η χειρουργική ενός Ιατρού που πλήττει για να θεραπεύσει· αν έρθει παιδεία μετά τη συγχώρησή σου, μην την διαβάζεις ως ανεξόφλητη οργή, αλλά ως το νυστέρι που εξωθεί την ασθένεια και αποκαθιστά την υγεία σου. Σήκω, λοιπόν, από την αμαρτία σου όπως σηκώθηκε ο Δαβίδ — στα λόγια του πεντηκοστού πρώτου Ψαλμού, ζητώντας από τον Θεό να δημιουργήσει μέσα σου καθαρή καρδιά, εμπιστευόμενος ότι η θυσία που δεν θα περιφρονήσει είναι καρδιά συντετριμμένη και ταπεινωμένη.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Ιατρέ των ψυχών, που δεν θα άφηνες την ασθένεια του Δαβίδ να γίνει ανίατη, αλλά έστειλες τον προφήτη σου να υψώσει τον καθρέφτη στην αμαρτία του: ύψωσέ τον και στη δική μου. Αφαίρεσε από εμένα το τέχνασμα της καρδιάς με το οποίο κρίνω τους άλλους σκληρά και δικαιολογώ τον εαυτό μου, και άφησέ με να ακούσω Εσένα να λέεις, 'Συ είσαι ο άνθρωπος'. Δίδαξέ με να κάνω την ομολογία του Δαβίδ δική μου — να μην επικαλούμαι καμία αρετή και κανένα παρελθόν, αλλά να λέω απλώς και χωρίς δικαιολογία, 'Αμάρτησα κατά του Κυρίου'. Και όπως συνάντησες την ομολογία του αμέσως με συγχώρηση, παίρνοντας θάρρος, ως προς τούτο, στην ίδια σου την αγάπη για την ανθρωπότητα, έτσι αφαίρεσε την αμαρτία μου και πες στην ψυχή μου, 'Δεν θα αποθάνεις'. Όταν πρέπει να με παιδεύσεις, άφησέ με να μην διαβάζω τις πληγές ως οργή αλλά ως τη χειρουργική ενός σοφού Ιατρού, που πληγώνει μόνο για να θεραπεύσει και πλήττει μόνο για να αποκαταστήσει. Δημιούργησε μέσα μου καθαρή καρδιά, ω Θεέ, και ανακαίνισε πνεύμα ορθό εντός μου· μη με απορρίψεις από την παρουσία σου· και δέξου τη μόνη θυσία που έχω να σου προσφέρω — καρδιά συντετριμμένη και ταπεινωμένη, την οποία δεν θα περιφρονήσεις. Σε Σένα, ω Χριστέ ο Θεός μας, που ήρθες να καλέσεις αμαρτωλούς σε μετάνοια, με τον Πατέρα και το πανάγιο Πνεύμα, δόξα τώρα και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →