Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ματθαίος
Ματθαίος 9 — με το Καθολικό Σχόλιο του Χέιντοκ
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Καλώς ήρθατε σε αυτό το καθημερινό μάθημα που αντλείται από το Καθολικό Οικογενειακό Σχόλιο της Βίβλου του Χέιντοκ στο κεφάλαιο 9 του Ματθαίου. Το Καθολικό Σχόλιο του Χέιντοκ συγκεντρώνει τις γνώσεις των Πατέρων της Εκκλησίας και μεταγενέστερων Καθολικών ερμηνευτών για να φωτίσει το κείμενο του Ευαγγελίου για οικογένειες και άτομα που επιζητούν βαθύτερη συνάντηση με τον Χριστό. Στα επόμενα λεπτά θα διαβάσουμε το κεφάλαιο, θα μελετήσουμε επιλεγμένα αποσπάσματα από το σχόλιο, θα εξετάσουμε τις δογματικές και πρακτικές συνέπειές του, θα απαντήσουμε με στοχασμό και θα κλείσουμε με προσευχή. Είθε το Άγιο Πνεύμα να καθοδηγήσει τον στοχασμό μας στο έλεος και τη δύναμη του Κυρίου.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Πάρτε τη Βίβλο σας και διαβάστε το κεφάλαιο 9 του Ματθαίου αργά και προσευχητικά. Προσέξτε την ακολουθία των θεραπειών, την κλήση του Ματθαίου και τις συζητήσεις για τη νηστεία και την εξουσία. Αφήστε τα λόγια του ευαγγελιστή να εγκατασταθούν στην καρδιά σας πριν στραφείτε στο Καθολικό Σχόλιο του Χέιντοκ για περαιτέρω φως σε αυτά τα ιερά γεγονότα.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Χέιντοκ ξεκινά με σκέψεις για τον παράλυτο και τα λόγια της συγχώρεσης.
Αι αμαρτίαι σου συγχωρούνται σοι. Δεν ευρίσκομεν ότι ο ασθενής εζήτησε τούτο· αλλά ήτο το πολύ μεγαλύτερον όφελος, και το οποίον έκαστος οφείλει να προτιμά προ της υγείας του σώματος. (Ουίθαμ) --- Λέγει τούτο, διότι ηθέλησε να δηλώση την αιτίαν της νόσου, και να αφαιρέση αυτήν, προτού αφαιρέση την νόσον ιδίαν. Ηδύνατο επίσης να επιθυμή να δείξη εις τον παράλυτον, τι ώφειλε να προσευχηθή εν πρώτοις. (Μενοχίος) --- Ο ασθενής παρακαλεί διά την σωματικήν υγείαν, αλλά ο Χριστός πρώτον αποκαθιστά εις αυτόν την υγείαν της ψυχής του, διά δύο λόγους· 1ον. Ίνα υποδηλώση εις τους θεατάς, ότι ο κύριος σκοπός της ελεύσεώς του εις τον κόσμον ήτο να θεραπεύση τα κακά της ψυχής, και να γνωστοποιήση εις αυτούς ότι η πνευματική θεραπεία οφείλει μάλιστα να επιζητήται και να ζητήται. Αι σωματικαί ασθένειαι, ως μανθάνομεν εις πολλάς θέσεις του ιερού κειμένου, είναι μόνον τα επακόλουθα των αμαρτιών του ασθενούς. Εν τω κατά Ιωάννην (κεφ. γ΄), ο Χριστός προστάζει τον άνθρωπον τον οποίον εθεράπευσεν, να μη αμαρτάνη πλέον, μήπως χειρότερον τι συμβή εις αυτόν· και ο Παύλος λέγει, ότι πολλοί εκ των Κορινθίων εθλίβοντο υπό ποικίλων νόσων, και υπό θανάτου, ένεκα της αναξίας μεταλήψεως του σώματος του Κυρίου. Δεύτερος λόγος διά τον οποίον ο Χριστός συνεχώρησεν εις τον ασθενή τας αμαρτίας του, ήτο, ίνα λάβη αφορμήν εκ των γογγυσμών των Φαρισαίων, διά να ομιλήση σαφέστερον περί της δυνάμεως και της θεότητός του, τας οποίας απέδειξεν ουχί μόνον διά της ακαριαίας αποκαταστάσεως του ανθρώπου εις την υγείαν, αλλά και διά θαύματος άλλου εξίσου μεγάλου και πειστικού, το οποίον συνίστατο εις το να ίδη τας σκέψεις τας οποίας ουδέποτε εξέφρασαν· διότι ο ευαγγελιστής παρατηρεί, ότι εγογγύζον εν τη καρδία αυτών. Μετά ταύτα θεραπεύει τον ασθενή ίνα δείξη, λέγει, ότι ο Υιός του ανθρώπου έχει εξουσίαν να συγχωρή αμαρτίας. (Ιανσένιος) --- Δυνάμεθα να παρατηρήσωμεν ενταύθα επίσης, ότι όταν ο Χριστός έδωκεν ακολούθως εις τους αποστόλους την αποστολήν αυτών, και εξουσιοδότησεν αυτούς να κηρύξουν εις όλον τον κόσμον, μεταδίδει εις αυτούς την αυτήν ταύτην εξουσίαν, και φαίνεται να αναφέρεται εις τα θαύματα τα οποία ειργάσθη, διά να αποδείξη ότι αυτός είχεν την εξουσίαν την οποίαν έδωκεν εις αυτούς. Πάσα εξουσία, λέγει, εδόθη μοι εν ουρανώ και επί γης. Καθώς ο Πατήρ απέστειλέν με, ούτω πέμπω υμάς. ... Ων αν αφήτε τας αμαρτίας, αφίενται. (Χέιντοκ) --- Ιδών την πίστιν αυτών. Δεν έπεται εκ τούτου, ως θα ηθέλεν ο Καλβίνος, ότι η πίστις μόνη θα σώση ημάς. Διότι ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέγει, «Η πίστις όντως είναι μέγα και σωτήριον πράγμα, και άνευ αυτής ουδεμία σωτηρία κερδίζεται.» Αλλ’ αύτη δεν θα αρκέση αφ’ εαυτής άνευ καλών έργων· διότι ο Παύλος νουθετεί ημάς, οίτινες κατέστημεν άξιοι συμμετοχής των μυστηρίων του Χριστού, ούτω, (Προς Εβραίους κεφ. δ΄) «Σπουδάσωμεν ουν εισελθείν εις εκείνην την κατάπαυσιν.» Λέγει ημίν να σπουδάσωμεν, τουτέστιν η πίστις μόνη δεν θα αρκέση, αλλά οφείλομεν επίσης να αγωνισθώμεν καθ’ όλον τον βίον διά καλών έργων διά να καταστήσωμεν εαυτούς αξίους να εισέλθωμεν εις την βασιλείαν των ουρανών· διότι εάν εκείνοι οι Ισραηλίται, οίτινες εγόγγυζον και δεν ήθελον να υπομείνουν τας συμφοράς της ερήμου, δεν επετράπησαν, ένεκα τούτου, να εισέλθουν εις την γην της επαγγελίας, πώς δυνάμεθα να θεωρώμεν εαυτούς αξίους της βασιλείας των ουρανών, (συμβολιζομένης υπό της γης της επαγγελίας) εάν δεν θελήσωμεν εν τω κόσμω τούτω να υποστούμεν τους κόπους των καλών έργων. (Ιωάννης ο Χρυσόστομος) --- Εκ τούτου ο Αμβρόσιος συμπεραίνει, ότι ο Σωτήρ κινείται να χορηγή τας δεήσεις ημών διά της επικλήσεως των αγίων, καθώς συνεχώρησεν εις τον άνθρωπον τούτον τας αμαρτίας του διά την πίστιν εκείνων οίτινες έφερον αυτόν. Πόσον μεγαλυτέρας αποτελεσματικότητος τότε δεν θα είναι αι προσευχαί των αγίων; Βαράρδιος. --- Ο Χριστός δεν απαιτεί πάντοτε πίστιν εις τον ασθενή ο οποίος επιθυμεί να θεραπευθή, αλλά φαίνεται να παρητήθη αυτής εις πολλάς περιστάσεις· παραδείγματος χάριν, εις τας περιπτώσεις εκείνων τους οποίους εθεράπευσεν εχόντων δαιμόνια. (Ιωάννης ο Χρυσόστομος) --- Τέκνον, κ.τ.λ. Ω η θαυμασία ταπείνωσις του Θεανθρώπου! Ο Ιησούς βλέπει με ευαρέσκειαν τον δυστυχή τούτον, τον οποίον οι Ιουδαίοι ιερείς περιφρονούν να ίδουν, και εν μέσω πασών των δυστυχιών αυτού καλεί αυτόν υιόν αυτού. (Θωμάς ο Ακινάτης) --- Είχον αναγνώσει ό,τι ο Ησαΐας είχεν είπει· Εγώ ειμί, εγώ ειμί ο εξαλείφων τας αμαρτίας σου· ego sum, ego sum ipse, qui deleo iniquitates tuas, μγ΄. 25· αλλά δεν είχον αναγνώσει, ή, τουλάχιστον δεν είχον εννοήσει ό,τι ο αυτός προφήτης λέγει, νγ΄. 6. Ο Κύριος επέθεσεν επ’ αυτού την ανομίαν πάντων ημών· posuit Dominus in eo iniquitatem omnium nostrum. Ουδέ είχον ενθυμηθή την μαρτυρίαν του Βαπτιστού· ίδε ο Αμνός του Θεού, ίδε ο αίρων την αμαρτίαν του κόσμου. (Ιωάννης α΄. 29.) (Μαλδονάτος)Περί της κλήσεως του Ματθαίου, το σχόλιον σημειώνει την αυτοαναφοράν του ευαγγελιστού.
Ονομαζόμενος Ματθαίος. Παρατηρείται υπό του Ιερωνύμου, ότι ο άλλος ευαγγελιστής, εκ σεβασμού προς τον απόστολον τούτον, δεν εκάλει αυτόν Ματθαίον, (το όνομα υπό του οποίου γενικώς εγνωρίζετο) αλλά Λευίτην· ενώ αυτός, εν τω ιδίω ευαγγελίω αυτού, διά να δείξη την αγαθότητα του Θεού ο οποίος εκ τελώνου είχεν καταστήσει αυτόν απόστολον, αποκαλεί εαυτόν Ματθαίον τον τελώνην. (Θωμάς ο Ακινάτης) --- (Αυγουστίνος, de Concor. Evan.) Είναι πιθανώτατον, λέγει ο Αυγουστίνος, ότι ο Ματθαίος δεν αναφέρει ό,τι συνέβη εις αυτόν, προτού αρχίση να ακολουθή τον Ιησούν· διότι υποτίθεται ότι ο ευαγγελιστής ούτος εκλήθη προ του κηρύγματος επί του όρους· διότι ο Λουκάς ωνόμασε τους δώδεκα οίτινες εξελέγησαν, και καλεί αυτούς αποστόλους. Ο Ματθαίος αναφέρει την κλήσιν αυτού εις την αποστολήν ως έν εκ των θαυμάτων τα οποία ο Ιησούς ειργάσθη, διότι βεβαίως ήτο μέγα θαύμα διά τελώνην να γίνη απόστολος. --- Εγερθείς, ηκολούθησεν αυτόν. Όταν ακούωμεν την φωνήν του Θεού καλούσαν ημάς εις αρετήν, δεν πρέπει να αναβάλλωμεν. Ο διάβολος, λέγει ο Βασίλειος, δεν συμβουλεύει ημάς να αποστραφώμεν εντελώς από του Θεού, αλλά μόνον να αναβάλλωμεν την επιστροφήν ημών εις μέλλοντα χρόνον. Κλέπτει τον παρόντα χρόνον ημών, και δίδει ημίν ελπίδας διά τον μέλλοντα. Αλλ’ όταν ούτος έλθη, κλέπτει και εκείνον κατά τον αυτόν τρόπον· και ούτω διά του να δίδη ημίν παρούσαν ηδονήν, αφαιρεί ημάς όλου του βίου ημών. (Βασίλειος) --- Καθήμενος εν τω τελωνείω. Ο Ιησούς εκάλεσε τον Ματθαίον διά δύο μόνον λέξεων, ακολούθει μοι· και αμέσως αυτός αφήκε τα πάντα, και έγινεν μαθητής αυτού· αναμφιβόλως διά ιδιαιτέρας εμπνεύσεως και κινήσεως θείας χάριτος. (Ουίθαμ)Ο Χέιντοκ συνεχίζει με την διδασκαλίαν του Κυρίου περί ελέους μάλλον ή θυσίας.
Δεν ήλθον. Οι δίκαιοι φαίνονται να μνημονεύωνται ειρωνικώς, καθώς λέγεται εν τη Γενέσει, Ιδού ο Αδάμ γέγονεν ως εις εξ ημών· και εάν πεινώ, ου μη είπω σοι. (Ψαλμός μθ΄.) Διότι ο Παύλος διαβεβαιοί, ότι ουδείς επί της γης ήτο δίκαιος· πάντες ήμαρτον, και υστερούνται της δόξης του Θεού. (Προς Ρωμαίους γ΄.) (Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ομιλ. λα΄.) --- Ο Χριστός ήλθεν να καλέση πάντας τους ανθρώπους, δικαίους και αδίκους, αφού εκάλεσε τον Ναθαναήλ, ο οποίος ήτο δίκαιος άνθρωπος. Αλλ’ η έννοια των λόγων τούτων είναι, Δεν ήλθον να καλέσω υμάς, Γραμματείς και Φαρισαίους, οίτινες θεωρείτε εαυτούς δικαίους, και περιφρονείτε τους άλλους, και οίτινες νομίζετε ότι δεν έχετε ανάγκην ιατρού· αλλά ήλθον να καλέσω εκείνους οίτινες αναγνωρίζουν εαυτούς αμαρτωλούς. Θεοφύλακτος. --- Ή η έννοια δύναται να είναι, «Δεν ήλθον να καλέσω τους δικαίους εις μετάνοιαν, της οποίας δεν έχουν ανάγκην»· ούτω εν τω κατά Λουκάν, (κεφ. ε΄) Δεν ήλθον να καλέσω δικαίους, αλλά αμαρτωλούς εις μετάνοιαν. Ή πάλιν, η έννοια δύναται να είναι, Δεν ήλθον να καλέσω τους δικαίους, διότι δεν υπάρχουν δίκαιοι αφ’ εαυτών, και οίτινες δεν έχουν ανάγκην της ελεύσεώς μου. Ο Παύλος λέγει, Πάντες ήμαρτον, ως ανωτέρω. (Μενοχίος) --- Έλεος, και ουχί θυσίαν. Ο Χριστός ενταύθα προτιμά το έλεος της θυσίας· διότι, ως λέγει ο Αμβρόσιος, ουδεμία αρετή είναι τόσον αρμόζουσα εις Χριστιανόν όσον το έλεος, αλλά μάλιστα το έλεος προς τους πτωχούς. Διότι εάν δώσωμεν χρήματα εις τον πτωχόν, συγχρόνως δίδομεν εις αυτόν ζωήν· εάν ενδύσωμεν τον γυμνόν, κοσμούμεν την ψυχήν ημών διά του ενδύματος της δικαιοσύνης· εάν δεχθώμεν τον πτωχόν άστεγον υπό την στέγην ημών, συγχρόνως θα κάμωμεν φίλους μετά των αγίων εν ουρανώ, και θα δεχθώμεν ακολούθως υπ’ αυτών εις τας αιωνίους κατοικίας αυτών. (Αμβρόσιος) --- Έλεος θέλω και ουχί θυσίαν· οι λόγοι ούτοι απαντώνται εν τω προφήτη Ωσηέ, κεφ. στ΄. Οι Φαρισαίοι ενόμιζον ότι επέφερον μεγάλην θυσίαν, και ευάρεστον εις τον Θεόν, διακόπτοντες πάσαν συναλλαγήν μετά αμαρτωλών· αλλά ο Θεός προτιμά το έλεος του φιλανθρώπου ιατρού, ο οποίος συχνάζει την συντροφίαν των αμαρτωλών· αλλά μόνον διά να θεραπεύση αυτούς. (Bible de Vence)
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Ο Χέιντοκ ολοκληρώνει το τμήμα σημειώνοντας την αντίδραση του λαού με φόβο και δοξολογία.
Εφοβήθησαν, και δόξασαν τον Θεό. Εδώ μπορεί να παρατηρηθεί, ότι ο λαός, πριν δοξολογήσει, εφοβήθη τον Θεό, γιατί ο φόβος του Θεού είναι η αρχή της σοφίας. Και ο Άγιος Βασίλειος λέει, ότι ο φόβος, ως καλός οδηγός, αναγκαστικά μας οδηγεί στην ευσέβεια· και η αγάπη μας παίρνει, αφού ασκηθήκαμε λίγο στον φόβο, μας κάνει τέλειους ανθρώπους. (Άγιος Βασίλειος)
Απαντήστε
Απάντηση
Πώς η συγχώρεση που προσφέρθηκε στον παράλυτο με προσκαλεί να φέρω τις δικές μου κρυμμένες αμαρτίες στον Χριστό; Με ποιους τρόπους καλούμαι, όπως ο Ματθαίος, να αφήσω τα πάντα και να ακολουθήσω τον Κύριο χωρίς καθυστέρηση; Πού μπορεί να προτιμώ τελετουργία ή εξωτερική εμφάνιση από το έλεος που επιθυμεί ο Θεός;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, Ἰατρέ ψυχῶν καὶ σωμάτων, ὁ θεραπεύσας τὸν παραλυτικὸν διὰ τῆς πίστεως τῶν φίλων αὐτοῦ καὶ καλέσας τὸν Ματθαῖον ἀναστῆναι καὶ ἀκολουθῆσαί σοι, ἔκχεον τὸ ἔλεός σου ἐφ’ ἡμᾶς καὶ χάρισαι ἡμῖν τὴν αὐτὴν ταπεινὴν ἐμπιστοσύνην, ἥτις ζητεῖ τὴν ἁφήν σου μᾶλλον ἢ τὴν ἐξωτερικὴν θυσίαν. Ποίησον ἡμᾶς ἐργάτας ἐν τῷ ἀφθόνῳ σου θερισμῷ, ἵνα αἱ ζωαὶ ἡμῶν ἑλκύσωσιν ἄλλους εἰς τὴν σωτήριον χάριν ἣν δωρεὰν παρέχεις. Διὰ πρεσβειῶν τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου καὶ πάντων τῶν Ἁγίων, ἐνίσχυσον ἡμᾶς ἀκολουθεῖν σοι ἐξ ὅλης καρδίας. Ἀμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →