Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Α' Βασιλείς
Μείζων του Σολομώντος: Η Βασίλισσα η Ελθούσα εκ Μακρυά να Ακούσει Σοφίαν
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Ο ναός ολοκληρώθηκε και ο Κύριος εμφανίζεται στον Σολομώντα για δεύτερη φορά, επιβεβαιώνοντας την υπόσχεση που δόθηκε στον Δαβίδ τον πατέρα του και προειδοποιώντας, με την ίδια πνοή, τι θα ακολουθήσει αν ο βασιλιάς και τα παιδιά του απομακρυνθούν. Ο μακάριος Θεοδώρητος Κύρου — ο νηφάλιος Αντιοχέας που διαβάζει την ιστορία με προσοχή και την ανοίγει προς τον Χριστό — ακούει σε αυτή τη δεύτερη εμφάνιση τόσο μεγάλο έλεος όσο και μεγάλη νηφαλιότητα: ο Θεός που στερεώνει τον θρόνο απειλεί επίσης να αφήσει τον αγιασμένο ναό έρημο, ώστε οι ίδιες οι πέτρες να κηρύξουν κάποτε τον λόγο της καταστροφής του Ισραήλ. Έπειτα έρχεται η εποχή της δόξας του Σολομώντος: χρυσός από την Οφίρ, πλοία της Θαρσείς, η σοφία που προσέλκυσε τα έθνη. Και από τον απώτατο νότο έρχεται η βασίλισσα της Σαβά. Ο Θεοδώρητος δεν θα την προσπεράσει, διότι ο ίδιος ο Κύριος την επαίνεσε στα Ευαγγέλια. Είχε ακούσει μόνο αναφορές για τη σοφία του Σολομώντος, όμως θεώρησε ταξίδι πολλών ημερών κέρδος, προτιμώντας τον κόπο του δρόμου από την πολυτέλεια της αυλής της, για να ακούσει και να δει. Ο Θεοδώρητος την διαβάζει με το μάτι του Αποστόλου: ξένη που δεν είχε λάβει ούτε τον Νόμο ούτε τους προφήτες, όμως, αρκούμενη στον νόμο της φύσεως, θαύμασε τη δικαιοσύνη και επαίνεσε την ορθή κρίση — και μέσω εκείνου στον οποίο δόθηκε η σοφία, ύμνησε τον Μέγα Δωρητή της. Έτσι γίνεται, στην ανάγνωση της Εκκλησίας, ο πρώτος καρπός των εθνών που έρχονται από τα πέρατα της γης σε Βασιλιά μεγαλύτερο του Σολομώντος: διότι, όπως είπε ο Κύριος, 'Η βασίλισσα του νότου θα αναστηθεί στην κρίση με αυτή τη γενεά… διότι ήλθε από τα έσχατα της γης να ακούσει τη σοφία του Σολομώντος· και ιδού, μείζων του Σολομώντος είναι εδώ.'
Διαβάστε
Ανάγνωση
Ανάγνωση Α' Βασιλειών 9–10 — ο Κύριος εμφανίζεται στον Σολομώντα 'τη δεύτερη φορά, όπως είχε εμφανισθεί σε αυτόν στη Γαβαών', και λέγει, 'Ηγίασα τον οίκο τούτον, τον οποίον ωκοδόμησας, του θέσαι το όνομά μου εκεί εις τον αιώνα.' Όμως προειδοποιεί, 'Αλλ' εάν αποστραφήτε καθόλου από του να με ακολουθήτε, σεις ή τα τέκνα σας… τότε θα εκκόψω τον Ισραήλ εκ της γης την οποίαν έδωκα εις αυτούς· και τον οίκον τούτον, τον οποίον ηγίασα διά το όνομά μου, θα εκβάλω εκ της όψεώς μου.' Το μεγαλείο του Σολομώντος αυξάνει: στόλος και χρυσός, 'και ο βασιλεύς Σολομών υπερέβη πάντας τους βασιλείς της γης κατά πλούτον και κατά σοφίαν.' Τότε 'όταν η βασίλισσα της Σαβά ήκουσε την φήμην του Σολομώντος περί του ονόματος του Κυρίου, ήλθε να δοκιμάση αυτόν με δυσκόλους ερωτήσεις.' Έφερε 'καμήλους φερούσας αρώματα, και πολύ χρυσίον, και πολυτίμους λίθους', και 'ωμίλησε προς αυτόν περί πάντων των εν τη καρδία αυτής.' Ο Σολομών απάντησε σε όλα· και όταν είδε τη σοφία του, τον οίκο του και την ανάβαση με την οποίαν ανέβαινε στον οίκο του Κυρίου, 'δεν υπήρχεν πλέον πνεύμα εν αυτή.' Ομολόγησε, 'Αληθινή ήτο η αναφορά την οποίαν ήκουσα… πλην δεν επίστευσα τους λόγους, εωσού ήλθον, και οι οφθαλμοί μου είδον: και ιδού, το ήμισυ δεν μοι ελέχθη… Ευλογητός ο Κύριος ο Θεός σου, ο οποίος ευηρέστησεν εν σοι, του θέσαι σε επί του θρόνου του Ισραήλ… του ποιείν κρίσιν και δικαιοσύνην.'
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Θεοδώρητος πρώτα σημειώνει το βάρος της δεύτερης εμφάνισης. Ο Κύριος δεν ανανέωσε μόνο την υπόσχεση προς τον οίκο του Δαβίδ· έθεσε δίπλα της προειδοποίηση, ώστε το έλεος και η νηφαλιότητα να πορεύονται μαζί:
Υποσχέθηκε να βεβαιώση την υπόσχεσιν την γενομένην προς τον πατέρα αυτού, και απείλησε καταστροφήν διά την παράβασιν των νόμων, και ότι θα αφήση τον ηγιασμένον ναόν έρημον εξ αιτίας αυτών. Έπειτα στρέφεται στη βασίλισσα του νότου, και αμέσως θυμάται ότι ο έπαινός της είναι του ίδιου του Κυρίου. Δεν είναι ασήμαντο πρόσωπο του χρονικού αλλά γυναίκα την οποίαν επαίνεσε ο ίδιος ο Χριστός:
Επ' αυτών εβασίλευσε εκείνη η θαυμαστή γυνή της οποίας τον ζήλον ο Δεσπότης Χριστός επήνεσεν εν τοις αγίοις Ευαγγελίοις. Και ο Θεοδώρητος ζυγίζει ακριβώς αυτόν τον ζήλον: ταξίδεψε μακριά με τη δύναμη μιας απλής αναφοράς, και θεώρησε τον κόπο κέρδος, προτιμώντας τον δρόμο από την άνεση του παλατιού της —
ακούσασα τας διαδιδομένας περί της σοφίας του Σολομώντος αναφοράς, συνεπλήρωσε οδοιπορίαν πολλών ημερών, και εθεώρησε τον κόπον κέρδος, και τούτον προετίμησε της πολυτελείας της βασιλικής αυλής. Αυτή είναι η διάθεση που επαινεί ο Θεοδώρητος: ψυχή που θα δαπανήση τον εαυτό της για να βρη τη σοφία, και που, βρίσκοντάς την, δίδει τη δόξα όχι στον προικισμένο άνθρωπο αλλά στον Θεό που δίδει.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Ο Θεοδώρητος διαβάζει τη βασίλισσα της Σαβά μέσω του λόγου του Αποστόλου περί των εθνών που πράττουν 'εκ φύσεως τα του νόμου'. Δεν είχε ούτε τον γραπτό Νόμο του Μωυσέως ούτε την πειθαρχία των προφητών, όμως ζούσε κατά τον νόμο γραμμένο στην καρδιά, και έτσι αναγνώρισε και επαίνεσε τη δικαιοσύνη που βρήκε:
Διότι και αυτή, ούσα ξένη και μη δεχθείσα τον θείον νόμον ούτε απολαύσασα προφητικήν καλλιέργειαν, ηρκέσθη εις τον νόμον της φύσεως, και εθαύμασε την δικαιοσύνην, και επήνεσε την ορθήν κρίσιν. Και το στέμμα της αναγνώσεως του Θεοδωρήτου είναι ότι ο έπαινός της ανήλθε πέρα από τον σοφό βασιλιά στην πηγή της σοφίας του:
διά του λαβόντος το χάρισμα της σοφίας, ύμνησε τον Μέγαν Δωρητήν. Εδώ η νηφάλια ιστορία ανοίγεται στο μυστήριο που ομολογεί ολόκληρη η Εκκλησία. Η βασίλισσα που ήλθε 'από τα έσχατα της γης' να ακούση τον Σολομώντα είναι ο πρώτος καρπός των εθνών που έρχονται στον Χριστό από μακριά — οι Μάγοι από την ανατολή, οι Έλληνες που ζήτησαν να 'ιδούν τον Ιησούν', ολόκληρος ο εθνικός κόσμος ελκόμενος προς τη σοφία του Θεού σαρκωμένου. Η σοφία του Σολομώντος ήταν δώρο κρατούμενο σε πήλινο σκεύος που αργότερα θα ραγίσει· αλλά η Σοφία του Θεού είναι ο ίδιος ο Χριστός, 'εν ω είναι κεκρυμμένοι πάντες οι θησαυροί της σοφίας και της γνώσεως.' Το μακρύ ταξίδι της βασίλισσας ελέγχει τους πλησιέστερους ακροατές που δεν θα διέσχιζαν το δωμάτιο: ανέστη εν κρίσει κατά γενεάς που είχε τη Σοφία Ενσαρκωμένη εν μέσω της και δεν ήθελε να ακούση. Διότι μείζων του Σολομώντος είναι εδώ.
Απαντήστε
Απόκριση
Ας ντροπιάση και ας διεγείρη η βασίλισσα του νότου συγχρόνως. Είχε μόνο αναφορά — δεύτερο χέρι φήμης μακρινής σοφίας — και με τη δύναμή της διέσχισε ερήμους, θεωρώντας τον κόπο κέρδος. Εσύ δεν έχεις αναφορά αλλά το Ευαγγέλιον· όχι σοφό βασιλιά αλλά την ίδια τη Σοφία του Θεού· όχι ταξίδι πολλών ημερών αλλά τις Γραφές ανοιχτές στο χέρι σου και την τράπεζα της Εκκλησίας απλωμένη ενώπιόν σου. Θα δώσης εσύ, που έχεις τόσο πλησιέστερα, λιγότερο από εκείνη που είχε τόσο λίγο; Μην αφήσης την εγγύτητα να γεννήση περιφρόνηση. Δαπάνησε τον εαυτό σου για να ζητήσης τη σοφία του Χριστού όπως εκείνη δαπάνησε τον εαυτό της για να ζητήση του Σολομώντος — σήκω νωρίς, ταξίδεψε τον δρόμο της προσευχής και των Γραφών, προτίμησε τον κόπο της αναζητήσεως του Θεού από την πολυτέλεια της ιδίας σου άνεσης. Και όταν τον εύρης, μάθε το δεύτερο πράγμα που διδάσκει η βασίλισσα: δεν σταμάτησε στο να θαυμάζη τον προικισμένο άνθρωπο, αλλά ύμνησε τον Δωρητή. Έτσι σε κάθε καλό που λαμβάνεις — κάθε χάρη, κάθε απαντημένη προσευχή, κάθε διδάσκαλο που σε έθρεψε — κοίταξε δια μέσου του δώρου προς τον Θεό που το έδωσε, και δός σε Αυτόν τη δόξα. Η σοφία που προσέλκυσε τα έθνη στον Σολομώντα ήταν σκιά· η Σοφία που σε ελκύει είναι ο ίδιος ο Υιός. Έλα, λοιπόν, από όποια μακρινή χώρα έχει περιπλανηθή η καρδιά σου, και άκουσέ Τον· διότι μείζων του Σολομώντος είναι εδώ, και δεν αποστρέφει κανέναν ζητούντα.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Κύριε Θεέ, ο οποίος εφάνης εις τον δούλον σου Σολομώντα δεύτερον, βεβαιώνων την υπόσχεσίν σου και προειδοποιών, εν τω αυτώ λόγω, ότι οι εγκαταλείποντές σε αφήνουν το αγιαστήριον έρημον: φύλαξόν με πιστόν, ώστε ο ναός της ψυχής μου να μη εκβληθή ποτέ εκ της όψεώς σου. Ευλογώ σε ότι προσείλκυσας τη βασίλισσα του νότου από τα πέρατα της γης να ακούση τη σοφίαν την οποίαν έδωκας, και ότι εθεώρησε τον μακρύν κόπον κέρδος, και διά του προικισμένου ύμνησέ σε, τον Μέγαν Δωρητήν. Κάμε με τόσον πρόθυμον όσον εκείνη να ζητώ σοφίαν και τόσον ταχύν να δοξάζω την Πηγήν της. Συγχώρησόν με ότι είχον τόσον πλησιέστερα από εκείνην — το Ευαγγέλιόν σου, την Εκκλησίαν σου, τον ίδιον τον Λόγον σου σαρκωθέντα — και εζήτησα αυτό τόσον ολιγώτερον. Διέγειρον εν εμοί τον ιερόν ζήλον εκείνης, ώστε να οδοιπορώ τον δρόμον της προσευχής και των Γραφών διά να σε εύρω, και βλέπων σε, να δίδω τη δόξαν όχι εις ανθρώπους αλλά εις σε μόνον. Διότι συ είσαι η Σοφία του Θεού, μείζων του Σολομώντος, εν ω είναι κεκρυμμένοι πάντες οι θησαυροί της γνώσεως. Εις σε, ω Χριστέ ο Θεός ημών, μετά του αιωνίου Πατρός σου και του παναγίου και ζωοποιού Πνεύματος, δόξα νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →