← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Λευιτικόν

Λευιτικόν 13-14 — με τον Ιωάννη Καλβίνο

Λευιτικόν 13-14Υπομνήματα του John Calvin20 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Στο σημερινό μάθημα στρεφόμαστε στην προσεκτική ερμηνεία του Ιωάννη Καλβίνου στα κεφάλαια 13 και 14 του Λευιτικού. Ο Καλβίνος δείχνει πώς οι λεπτομερείς κανονισμοί σχετικά με τη λέπρα εξυπηρετούσαν έναν βαθύτερο πνευματικό σκοπό για τον λαό του Θεού. Το σχόλιό του τονίζει την θεόδοτη ευθύνη των ιερέων να διακρίνουν την ακαθαρσία και την αναγκαιότητα των καθαρτικών τελετών που έδειχναν πέρα από το σωματικό στην καρδιά. Μέσα από αυτές τις αρχαίες οδηγίες ο Καλβίνος οδηγεί τους πιστούς σε μια πλουσιότερη κατανόηση της αγιότητας και της αποκατάστασης. Τα λόγια του μας προσκαλούν να σκεφτούμε πώς ο Θεός ακόμη καλεί τον λαό Του στην καθαρότητα σήμερα. Ας ακούσουμε προσεκτικά καθώς ο Καλβίνος μας καθοδηγεί μέσα από αυτά τα κεφάλαια.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Σας προσκαλούμε τώρα να διαβάσετε τα κεφάλαια 13 και 14 του Λευιτικού στο σύνολό τους. Αυτά τα εδάφια περιγράφουν λεπτομερώς τη διάγνωση της λέπρας, τις ιερατικές εξετάσεις και τις τελετές καθαρισμού τόσο για πρόσωπα όσο και για οίκους. Καθώς διαβάζετε, παρατηρήστε τις προσεκτικές διακρίσεις μεταξύ καθαρού και ακαθάρτου. Σκεφθείτε πώς οι τελετές τονίζουν τη μέριμνα του Θεού για την αγιότητα της κατοικίας Του ανάμεσα στον λαό Του. Αφιερώστε χρόνο για να αναλογιστείτε τη χάρη που αποκαθιστά αυτόν που έχει τεθεί εκτός.
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Καλβίνος ανοίγει το σχόλιό του στο Λευιτικόν 13. 2. Όταν ένας άνθρωπος έχει στο δέρμα. Εφόσον κάθε έκρηξη δεν ήταν λέπρα και δεν καθιστούσε τον άνθρωπο ακάθαρτο, όταν ο Θεός διορίζει τους ιερείς ως κριτές, διακρίνει με ορισμένα σημάδια μια κοινή έκρηξη από τη λέπρα· και έπειτα προσθέτει τη διαφορά μεταξύ των διαφόρων ειδών λέπρας. Διότι η ασθένεια δεν ήταν πάντοτε ανίατη· αλλά μόνο όταν το αίμα ήταν εντελώς διεφθαρμένο, ώστε το ίδιο το δέρμα να έχει σκληρυνθεί από τη διάβρωσή του ή να έχει διογκωθεί από την πάθησή του. Αυτό λοιπόν πρέπει να παρατηρηθεί πρώτα, ότι η ελληνική και λατινική λέξη λέπρα, και η εβραϊκή τσαράαθ, εκτείνονται περαιτέρω από την ανίατη ασθένεια, την οποία οι ιατροί ονομάζουν ελεφαντίαση, τόσο λόγω της σκληρότητας του δέρματος όσο και του ποικιλόχρωμου χρώματός του· όχι όμως ότι υπάρχει πλήρης συμφωνία μεταξύ του πάχους του δέρματος του ανθρώπου και εκείνου του ελέφαντα, αλλά επειδή αυτή η ασθένεια προκαλεί αναισθησία του δέρματος. Οι Έλληνες το ονομάζουν ψώρα, και αν δεν είναι είδος λέπρας, είναι σχεδόν συγγενές με αυτήν. Έτσι βλέπουμε ότι υπήρχε διάκριση μεταξύ της ψώρας και της λέπρας· όπως και σήμερα, αν ήταν απαραίτητο να κρίνουμε σχετικά με την ψώρα, (η οποία συνήθως ονομάζεται ασθένεια του Αγίου Μηνά), πρέπει να παρατηρηθούν τα σημάδια που τη διακρίνουν από τη λέπρα. Αλλά, όσον αφορά τα διάφορα είδη λέπρας, ομολογώ ότι δεν είμαι ιατρός, ώστε να τα συζητήσω με ακρίβεια, και αποφεύγω σκόπιμα την προσεκτική έρευνα γι' αυτά, επειδή είμαι πεπεισμένος ότι η ασθένεια που πραγματεύεται εδώ επηρέασε τους Ισραηλίτες με εξαιρετικό τρόπο, τον οποίο δεν γνωρίζουμε πλέον· διότι τι γνωρίζουμε τώρα για λεπρώδη οίκο; Πράγματι είναι πιθανό ότι, αφού οι εθνικοί συγγραφείς γνώριζαν ότι ο ιουδαϊκός λαός έπασχε από αυτή την ασθένεια, την άρπαξαν ως βάση της ψευδολογίας τους, ότι όλοι οι απόγονοι του Αβραάμ είχαν μολυνθεί από την ψώρα και είχαν διωχθεί από την Αίγυπτο, μήπως άλλοι την κολλήσουν από αυτούς. Ότι αυτό ήταν μια αρχαία συκοφαντία φαίνεται από τον Ιώσηπο, τόσο στο ένατο βιβλίο των Αρχαιοτήτων του όσο και στην Πραγματεία του κατά του Απίωνος· και επαναλαμβάνεται τόσο από τον Γ. Τάκιτο όσο και από τον Ιουστίνο. Ωστόσο δεν αμφιβάλλω ότι οι Αιγύπτιοι, ένα πολύ υπερήφανο έθνος, για να σβήσουν τη μνήμη της δικής τους ατιμίας και της εκδίκησης που τους επέβαλε ο Θεός, επινόησαν αυτό το ψέμα και έτσι στράφηκαν χονδροειδώς κατά αυτού του αθώου λαού ό,τι είχε συμβεί στους ίδιους, όταν χτυπήθηκαν με έλκη και φλύκταινες. Αλλά θα δούμε αργότερα, ανάμεσα στις κατάρες του Θεού, ότι τιμώρησε τον λαό Του με τις ίδιες πληγές που είχε επιφέρει στους Αιγυπτίους: Ο Καλβίνος συνεχίζει απευθυνόμενος στον δικαστικό ρόλο των ιερέων. Ο Θεός πρώτα προστάζει ότι, όποτε προέκυπτε υποψία λέπρας, ο άνθρωπος έπρεπε να παρουσιαστεί στον ιερέα· αν εμφανιζόταν κάποιο σύμπτωμα λέπρας, προστάζει να κλειστεί για περίοδο επτά ημερών, μέχρι να φανεί από την πρόοδο της ασθένειας ότι ήταν ανίατη λέπρα. Το ότι ο Θεός διόρισε τους ιερείς ως κριτές, και μάλιστα μόνο της ανώτατης τάξης, είναι απόδειξη ότι η πνευματική υπηρεσία Του θεωρούνταν περισσότερο παρά η απλή σωματική υγεία. Αν κάποιος ρωτήσει αν η λέπρα δεν είναι μεταδοτική ασθένεια και αν δεν είναι επομένως σκόπιμο όλοι όσοι επηρεάζονταν από αυτήν να απομακρυνθούν από την επικοινωνία με άλλους, το παραδέχομαι πράγματι, αλλά αρνούμαι ότι αυτό ήταν το κύριο αντικείμενο. Διότι, με την πάροδο του χρόνου, οι ιατροί θα ήταν καλύτερα σε θέση να αποφασίσουν με την τέχνη και την ικανότητά τους· ενώ ο Θεός επέβαλε αυτή την απόφαση μόνο στους ιερείς και τους έδωσε τον κανόνα με τον οποίο έπρεπε να κρίνουν. Ούτε διόρισε τους Λευίτες αδιακρίτως, αλλά μόνο τους γιους του Ααρών, που ήταν η ανώτατη τάξη, ώστε η αυθεντία της απόφασης να είναι μεγαλύτερη. Ήταν λοιπόν από χονδροειδές λάθος, ή μάλλον θράσος, που οι παπικοί ιερείς ανέλαβαν αυτή τη δικαιοδοσία. Ήταν (λένε) το καθήκον των αρχιερέων υπό τον Νόμο να διακρίνουν μεταξύ των ειδών λέπρας· και επομένως το ίδιο δικαίωμα μεταφέρεται στους επισκόπους. Αλλά προχωρούν ακόμη περισσότερο στη γελοιοποίηση: ο επίσημος, ο αντιπρόσωπος του επισκόπου, κάθεται ως ο νόμιμος κριτής· καλεί ιατρούς και χειρουργούς, από τις απαντήσεις των οποίων προφέρει αυτό που ομολογεί ότι αγνοεί ο ίδιος. Ιδού πόσο έξυπνα προσαρμόζουν μια νομική τελετή στην εποχή μας! Η γελοιοποίηση, όμως, είναι ακόμη πιο αηδιαστική, όταν με άλλη έννοια επεκτείνουν σε ολόκληρη τη φυλή των ιερέων ό,τι είπαν ότι ανήκει μόνο στους επισκόπους· διότι, αφού η αμαρτία υπό την οποία όλοι κοπιάζουν είναι πνευματική λέπρα, συμπεραίνουν από αυτό ότι όλοι αποκλείονται από τη σύναξη των πιστών μέχρι να καθαριστούν και να γίνουν δεκτοί με απολύτρωση, την οποία θεωρούν κοινό καθήκον όλων των ιερέων. Προσθέτουν έπειτα ότι η κρίση δεν μπορεί να προφερθεί μέχρι να ακουστεί η υπόθεση, και έτσι συμπεραίνουν ότι η εξομολόγηση είναι αναγκαία. Αλλά, αν επιλέξουν να καταφύγουν σε λεπτολογίες, ο λόγος θα μας οδηγούσε μάλλον στο αντίθετο συμπέρασμα· διότι ο Θεός δεν επιθυμούσε οι ιερείς να λάβουν γνώση μιας κρυφής ασθένειας, αλλά μόνο αφού εμφανιστούν τα φανερά συμπτώματα: εξ ου θα ακολουθήσει ότι είναι παράλογο να φέρουμε κρυφές αμαρτίες σε κρίση, και ότι οι άθλιοι άνθρωποι σύρονται στην εξομολόγησή τους αντίθετα με κάθε νόμο και δικαιοσύνη. Αλλά, αφήνοντας κατά μέρος όλες αυτές τις ανοησίες, πρέπει να παρατηρηθεί μια αναλογία μεταξύ μας και του αρχαίου λαού του Θεού. Αυτός παλαιά απαγόρευσε την εξωτερική ακαθαρσία της σάρκας να γίνεται ανεκτή στον λαό Του. Με τον ερχομό του Χριστού, ο τυπικός τύπος έπαυσε· αλλά διδασκόμαστε ότι κάθε ακαθαρσία, με την οποία μολύνεται η καθαρότητα των υπηρεσιών Του, δεν πρέπει να καλλιεργείται ή να γίνεται ανεκτή ανάμεσά μας. Και σίγουρα η αφορισμός αντιστοιχεί σε αυτή την τελετή· αφού με αυτόν η Εκκλησία καθαρίζεται, μήπως οι διαφθορές την προσβάλουν παντού, αν ασεβείς και ένοχοι πρόσωπα κατείχαν θέση σε αυτήν αδιακρίτως με τους αγαθούς. Η εντολή του Θεού ότι, ενώ η ασθένεια ήταν ασαφής και αμφισβητούμενη, το μολυσμένο πρόσωπο έπρεπε να κλειστεί για επτά ημέρες, συνιστά μετριοπάθεια σε εμάς, μήπως κάποιος που είναι ακόμη θεραπεύσιμος καταδικαστεί πριν την ώρα του. Στην πραγματικότητα, αυτό το μέσο πρέπει να τηρηθεί, ότι ο κριτής δεν πρέπει να είναι υπερβολικά χαλαρός και βιαστικός στο να συγχωρεί, και ακόμη ότι πρέπει να μετριάζει την αυστηρότητα με δικαιοσύνη· και ιδιαίτερα ότι δεν πρέπει να είναι υπερβολικά βιαστικός στην κρίση του. Αυτό που μεταφράζουμε 'θα τον κηρύξει καθαρό ή ακάθαρτο' είναι στα εβραϊκά 'θα τον καθαρίσει ή θα τον ακαθάρει'· έτσι η αξιοπρέπεια της κρίσης καθιερώνεται πληρέστερα, σαν να είχε προέλθει από τον ίδιο τον Θεό· και σίγουρα καμία ιατρική ικανότητα δεν θα μπορούσε να δηλώσει την έβδομη ημέρα ότι μια λέπρα είναι ανίατη, σχετικά με την οποία υπήρχε αμφιβολία τόσο λίγο χρόνο πριν, εκτός αν ο Θεός με κάποιον ειδικό τρόπο αποκάλυπτε την ακαθαρσία και καθοδηγούσε τα μάτια των ιερέων με το Πνεύμα Του. Στρεφόμενος στο κεφάλαιο 14, ο Καλβίνος εξετάζει τον νόμο του λεπρού. 2 Αυτός θα είναι ο νόμος του λεπρού. Ο Μωυσής τώρα πραγματεύεται τον τρόπο με τον οποίο όσοι θεραπεύτηκαν από λέπρα έπρεπε να καθαριστούν και να αποκατασταθούν. Μέχρι τώρα είχε δείξει ποιον ο ιερέας έπρεπε να δεχθεί στην αγία σύναξη και να λογίσει καθαρό· τώρα ορίζει την τελετή του εξιλασμού, με την οποία ο λαός μπορούσε να μάθει πόσο πολύ απεχθάνεται ο Θεός την ακαθαρσία, την οποία προστάζει να καθαριστεί με επίσημο εξιλασμό· και επίσης ότι αυτός που θεραπεύτηκε μπορεί να αναγνωρίσει ότι σώθηκε από τον θάνατο με την ειδική ευλογία του Θεού, και να είναι στο μέλλον πιο επιμελής στην επιδίωξη της καθαρότητας. Διότι υπήρχαν δύο μέρη στη θυσία που απαιτούνταν εδώ—καθαρισμός και ευχαριστία. Αλλά πρέπει πάντοτε να έχουμε υπόψη τον στόχο που ανέφερα στο τελευταίο κεφάλαιο, ότι οι Ισραηλίτες διδάχθηκαν με αυτή την τελετή να υπηρετούν τον Θεό με αγνότητα και καθαρότητα, και να μένουν μακριά από εκείνες τις μολύνσεις, με τις οποίες η θρησκεία θα βεβηλωνόταν. Αφού λοιπόν η λέπρα ήταν ένα είδος μολύνσεως, ο Θεός δεν ήθελε όσοι θεραπεύτηκαν από αυτήν να γίνουν δεκτοί στην αγία σύναξη, παρά μόνο μετά την προσφορά θυσίας· σαν ο ιερέας να τους συμφιλίωνε μετά τον αφορισμό. Τώρα θα είναι καλό να συζητήσουμε τα σημεία που αξίζουν προσοχής. Το καθήκον του καθαρισμού επιβάλλεται στον ιερέα· όμως ταυτόχρονα απαγορεύεται να καθαρίζει οποιονδήποτε εκτός από εκείνους που ήταν ήδη καθαροί. Σε αυτό, αφενός, ο Θεός διεκδικεί για τον Εαυτό Του την τιμή της θεραπείας, μήπως οι άνθρωποι την αναλάβουν· και επίσης καθιερώνει την πειθαρχία που θα ήθελε να βασιλεύει στην Εκκλησία Του. Για να γίνει το θέμα σαφέστερο, ανήκει μόνο στον Θεό να συγχωρεί αμαρτίες· τι λοιπόν απομένει στον άνθρωπο, εκτός από το να είναι μάρτυρας και κήρυκας της χάριτος που Εκείνος παρέχει; Ο υπηρέτης του Θεού μπορεί επομένως να απολύει κανέναν που ο Θεός δεν έχει προηγουμένως απολύσει. Συνοπτικά, η απολύτρωση δεν είναι στη δύναμη ή τη θέληση του ανθρώπου: ο υπηρέτης μόνο υποστηρίζει κατώτερο μέρος, να επικυρώνει την κρίση του Θεού, ή μάλλον να διακηρύττει την απόφαση του Θεού. Εξ ου και εκείνη η αξιοσημείωτη έκφραση του Ησαΐα, 'Εγώ, εγώ είμαι αυτός που εξαλείφω τις παραβάσεις σου, Ισραήλ, και κανείς άλλος εκτός από εμένα.' (Ησαΐας 43:25.) Με την οποία έννοια επίσης ο Θεός υπόσχεται παντού μέσω των προφητών ότι ο λαός θα καθαριστεί, όταν Εκείνος θα τον έχει καθαρίσει. Εν τω μεταξύ, όμως, αυτό δεν εμποδίζει εκείνους που καλούνται στο καθήκον της διδασκαλίας να καθαρίζουν την ακαθαρσία του λαού με έναν ορισμένο ιδιαίτερο τρόπο. Διότι, αφού η πίστη μόνο καθαρίζει την καρδιά, στο μέτρο που δέχεται τη μαρτυρία που ο Θεός προσφέρει μέσω του στόματος του ανθρώπου, ο υπηρέτης που μαρτυρεί ότι είμαστε συμφιλιωμένοι με τον Θεό, δικαίως λογίζεται ότι αφαιρεί τη μόλυνσή μας. Αυτός ο εξιλασμός εξακολουθεί να ισχύει, αν και η τελετή έχει παύσει εδώ και καιρό να χρησιμοποιείται. Αλλά, αφού η πνευματική θεραπεία, την οποία λαμβάνουμε με πίστη, προέρχεται από την απλή χάρη του Θεού, η διακονία του ανθρώπου δεν αφαιρεί καθόλου από τη δόξα Του. Ας θυμηθούμε λοιπόν ότι αυτά τα δύο πράγματα είναι απόλυτα συνεπή μεταξύ τους, ότι ο Θεός είναι ο μόνος συγγραφέας της καθαρότητάς μας· και όμως ότι η μέθοδος, την οποία χρησιμοποιεί για τη δικαίωσή μας, δεν πρέπει γι' αυτόν τον λόγο να παραμεληθεί. Και αυτό αναφέρεται κατάλληλα στην πειθαρχία, ότι όποιος έχει αποβληθεί μία φορά από την αγία σύναξη με δημόσια εξουσία, δεν πρέπει να γίνει δεκτός πάλι παρά μόνο με την ομολογία μετάνοιας και νέας ζωής. Πρέπει επίσης να παρατηρήσουμε ότι αυτή η δικαιοδοσία δόθηκε στους ιερείς όχι μόνο με την έννοια ότι αντιπροσώπευαν τον Χριστό, αλλά επίσης σε σχέση με τη διακονία, την οποία έχουμε κοινή με αυτούς.
Σκεφτείτε

Συλλογισμός

Ο Καλβίνος περαιτέρω αναλογίζεται την απόφαση που προφέρθηκε επί του λεπρού. 44. Είναι λεπρός άνθρωπος, είναι ακάθαρτος. Στο πρώτο μέρος του εδαφίου λέει ότι ο λεπρός άνθρωπος πρέπει να λογίζεται ακάθαρτος· αλλά, στο δεύτερο μέρος, προστάζει τον ιερέα να προφέρει απόφαση κατά αυτής της ακαθαρσίας, μήπως μεταφερθεί στη σύναξη. Για αυτόν τον λόγο λέει, 'η πληγή του είναι επί της κεφαλής του', που είναι σαν να λέει ότι καταδικάζεται σε δίκαιη ατιμία, διότι ο Μωυσής θεωρεί δεδομένο ότι ο Θεός εκθέτει σε δημόσια ατιμία όποιον χτυπά με λέπρα, και από εκεί τους υπενθυμίζει ότι φέρουν δίκαια και άξια αυτή την τιμωρία.
Απαντήστε

Απόκριση

Πώς η έμφαση του Καλβίνου στην ιερατική διάκριση διαμορφώνει την άποψή σας για την πνευματική επίβλεψη στην εκκλησία σήμερα; Με ποιους τρόπους μπορεί η κλήση σε ορατό καθαρισμό να μιλήσει ακόμη στην επιδίωξη της αγιότητάς μας; Πού αισθάνεστε ότι ο Θεός σας προσκαλεί να αναγνωρίσετε ακαθαρσία και να λάβετε τον καθαρισμό Του;
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Κύριε ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὁ μόνος ἐρευνῶν τὰ βάθη τῆς ἀκαθαρσίας ἡμῶν καὶ ὁ κυριαρχικῶς ὁρίσας τὴν ὁδὸν τοῦ καθαρισμοῦ καὶ τῆς ἀποκαταστάσεως διὰ τὸν λαόν Σου τῆς διαθήκης, χάρισον ἡμῖν χάριν ἵνα ὑποταχθῶμεν εἰς τὸ ἅγιόν Σου πρότυπον καὶ λάβωμεν τὴν ἐξιλέωσιν ἣν παρέσχες ἐν Χριστῷ. Διὰ τοῦ αἵματος τοῦ μεγάλου Ἀρχιερέως ἡμῶν, καθάρισον πᾶσαν μίασμα καὶ ἀποκατάστησον ἡμᾶς εἰς χαρμόσυνον κοινωνίαν μετὰ Σοῦ. Πνεῦμα Ἅγιον, ἐφάρμοσον ταύτας τὰς ἀληθείας εἰς τὰς καρδίας ἡμῶν ἵνα περιπατῶμεν ἐν τῇ καθαρότητι ἣν ἀπαιτεῖς. Ἀμήν.

Υπομνήματα του John Calvin · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →