Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Α' Ιωάννης
Ο Λόγος της Ζωής και ο Θεός που Είναι Φως
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Ο Ιωάννης ανοίγει την πρώτη επιστολή του όχι με επιχείρημα αλλά με μαρτυρία: έχει ακούσει, δει και ψηλαφήσει τον Λόγο της ζωής — και γράφει 'για να είναι πλήρης η χαρά σας'. Έπειτα ονομάζει το μήνυμα σε μία μόνο λαμπρή πρόταση: 'Ο Θεός είναι φως, και εν αυτώ σκότος ουκ έστιν ουδέν'. Ο μακάριος Αυγουστίνος, τον οποίο η Ορθόδοξος Εκκλησία τιμά ως διδάσκαλο της Εκκλησίας, κήρυξε για αυτή την επιστολή τις ημέρες μετά το Πάσχα, και το θέμα του καθ' όλη τη διάρκεια είναι η αγάπη — η αγάπη με την οποία η ψυχή, η ίδια μόνο σκότος, έλκεται πλησίον του Φωτός και γίνεται φωτεινή. Αυτό το πρώτο κεφάλαιο θέτει όλη την κίνηση: ο αιώνιος Λόγος που έγινε ορατός εν σαρκί, ένας Θεός που είναι καθαρό φως, μια κλήση να περιπατούμε εν τω φωτί εκείνω αντί εν τω σκότει της αμαρτίας, και — για την ψυχή που φοβάται τη δική της ακαθαρσία — το αίμα του Χριστού που καθαρίζει, η εξομολόγηση που θεραπεύει και ο Παράκλητος που ικετεύει.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Αναγνώστε Α' Ιωάννου 1 — τον Λόγο που ήταν από την αρχή, τον οποίο οι απόστολοι άκουσαν και είδαν και ψηλάφησαν, την αιώνια ζωή που φανερώθηκε και κηρύχθηκε, ώστε και εμείς να έχουμε κοινωνία μετά του Πατρός και μετά του Υιού αυτού Ιησού Χριστού, 'για να είναι πλήρης η χαρά σας'· το μήνυμα ότι 'ο Θεός είναι φως, και εν αυτώ σκότος ουκ έστιν ουδέν'· την προειδοποίηση ότι δεν μπορούμε να ισχυριζόμαστε κοινωνία με αυτόν ενώ περιπατούμε εν σκότει· την υπόσχεση ότι εάν περιπατούμε εν τω φωτί, 'το αίμα Ιησού Χριστού του Υιού αυτού' καθαρίζει ημάς από πάσης αμαρτίας· και τον ειλικρινή λόγο περί ημών — ότι εάν λέγομεν ότι αμαρτίαν ουκ έχομεν, εαυτούς πλανώμεν, αλλά 'εάν ομολογώμεν τας αμαρτίας ημών, πιστός εστι και δίκαιος ίνα αφή ημίν τας αμαρτίας'.
Μελετήστε
Μελέτη
Διατί ο αιώνιος Λόγος έγινε σάρξ — τι θα μας εδίδασκε; Ο Αυγουστίνος αρνείται να αφήσει την ιστορία του Χριστού να μείνει ένα ωραίο παραμύθι που απλώς θαυμάζουμε:
διότι χωρίς τον καρπό της εντολής η ακρόασις της ιστορίας, πώς ο Χριστός εγεννήθη και πώς ο Χριστός έπαθεν, είναι απλή ψυχαγωγία του νου, όχι ενίσχυσις αυτού.Ο καρπός που ο Ιωάννης μας προσφέρει είναι αυτός: ότι ο Θεός είναι φως. Και εδώ ο Αυγουστίνος στρέφει το φως προς τα έσω — διότι το να φωτισθούμε από αυτό είναι πρώτα να δούμε το δικό μας σκότος, και μόνον έπειτα να γίνουμε φωτεινοί.
Πόσον ο Θεός είναι μακράν του κτίσματος, πόσον ο Ποιητής από το ποίημα, πόσον η Σοφία από εκείνο που εγένετο υπό της Σοφίας, πολύ πέραν πάντων πρέπει το φως τούτο να είναι.Γινόμαστε φως όχι διά της ιδίας μας λαμπρότητος αλλά διά της προσεγγίσεως προς την ιδικήν του, εξομολογούμενοι τι είμεθα. Ούτω το κεφάλαιο που αρχίζει με τον Λόγον φανερωθέντα τελειώνει φανερώνοντας ημάς εις εαυτούς — και προσφέροντας το καθαρίζον αίμα που κάμνει την εσκοτισμένην ψυχήν να λάμπη.
Σκεφτείτε
Συλλογισμός
Εάν ο Θεός είναι φως και αι αμαρτίαι μας είναι σκότος, ποίαν ελπίδα έχομεν κοινωνίας με αυτόν; Η απάντησις του Ιωάννου είναι η εξομολόγησις — και ο Αυγουστίνος δεν θα μας αφήσει να θεωρούμε τα 'ελαφρά' αμαρτήματα ως μικροπράγματα, διότι συσσωρεύονται εις όλεθρον:
Πολλά ελαφρά κάμνουν μίαν μεγάλην αμαρτίαν· πολλαί σταγόναι γεμίζουν τον ποταμόν· πολλοί κόκκοι κάμνουν τον όγκον.Το φάρμακον είναι η ταπείνωσις: να λέγωμεν εις τον Θεόν τι είμεθα, ίνα θεραπεύση ό,τι ευρίσκει. Και όταν η αμαρτία μας καταλάβη, ο Ιωάννης δίδει τον Παράκλητον — Ιησούν Χριστόν τον δίκαιον. Ο Αυγουστίνος θαυμάζει ότι ο απόστολος, τόσον μέγας άνθρωπος, συγκαταριθμεί εαυτόν μεταξύ των αμαρτωλών που χρειάζονται εκείνον τον Παράκλητον αντί να θέση εαυτόν εις την θέσιν του Χριστού ως παρακλήτου, και να ευρεθή μεταξύ των υπερηφάνων που θα κατακριθούν.
Προτίμησε να θέση εαυτόν εις τον αριθμόν των αμαρτωλών ίνα έχη τον Χριστόν ως παράκλητον αυτού, παρά να θέση εαυτόν εις την θέσιν του Χριστού ως παρακλήτου, και να ευρεθή μεταξύ των υπερηφάνων που θα κατακριθούν.Αυτή είναι η βαθιά παρηγορία του κεφαλαίου: το ιλαστήριον δεν είναι μόνον διά τας αμαρτίας μας αλλά και διά τας αμαρτίας όλου του κόσμου.
Απαντήστε
Απόκριση
Μη φοβηθήτε το φως που σας δείχνει το ίδιον σας σκότος. Εκείνο δεν είναι το φως που σας κατακρίνει — είναι το φως που αρχίζει να σας θεραπεύη, διότι η ψυχή που βλέπει εαυτήν ακάθαρτον και λυπάται δι' αυτό έχει ήδη αρχίσει να φωτίζεται. Ούτω κάμετε την εξομολόγησίν σας ειλικρινώς: όχι την ψευδή ταπείνωσιν που λέγει 'είμαι αμαρτωλός' μόνον διά να μη φαίνεσθε υπερήφανος ενώπιον άλλων, αλλά τον αληθινόν λόγον λεγόμενον εις τον Θεόν περί του τι είσθε πραγματικώς. Μη θεωρήσετε ουδεμίαν αμαρτίαν πολύ μικράν διά να εξομολογηθήτε· ο ποταμός γίνεται από σταγόνας. Και όταν αμαρτήσετε, μη απελπισθήτε και μη κρυφθήτε — έχετε Παράκλητον προς τον Πατέρα. Όπως ο Ιωάννης, λάβετε την θέσιν σας μεταξύ των αμαρτωλών που χρειάζονται τον Χριστόν, όχι μεταξύ των υπερηφάνων που φαντάζονται ότι δεν χρειάζονται ουδένα ικέτην. Έπειτα περιπατήσατε εν τω φωτί καθώς αυτός είναι εν τω φωτί, και αφήσατε το αίμα αυτού να κάμη το καθαρίζον έργον του, ίνα η χαρά σας είναι πλήρης.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Θεέ που είσαι φως, και εν ω σκότος ουκ έστιν ουδέν: λάμψον εν εμοί, ίνα ίδω το ίδιον μου σκότος και μη αισχυνθώ, αλλά πλησιάσω προς σε και φωτισθώ. Εξομολογούμαι ότι ημάρτησα· μη καταφρονήσης τας πολλάς μικράς αμαρτίας μου, αλλά καθάρισόν με από αυτάς πάσας διά του αίματος του Υιού σου. Δός μοι την ταπείνωσιν που σου λέγει αληθώς τι είμαι, και φύλαξόν με από την υπερηφάνειαν που δεν χρειάζεται Παράκλητον. Όταν πέσω, ας μη τρέξω εις την απόγνωσιν αλλά προς Ιησούν Χριστόν τον δίκαιον, ο οποίος είναι το ιλαστήριον διά τας αμαρτίας μου και διά τας αμαρτίας όλου του κόσμου. Ας περιπατήσω εν τω φωτί σου και ας έχω κοινωνίαν μετά σου, ίνα η χαρά μου είναι πλήρης· διά του αυτού Χριστού του Κυρίου ημών, μετά σου και του Αγίου Πνεύματος, νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →