Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ψαλμοί
Ψαλμοί 101-102 — με τον Ιωάννη Καλβίνο
Άνοιγμα
Το σχόλιο του Ιωάννη Καλβίνου στους Ψαλμούς 101 και 102 προσφέρει ένα παράθυρο στην καρδιά ενός βασιλιά αφοσιωμένου στη δικαιοσύνη και στην κραυγή ενός λαού που ποθεί αποκατάσταση. Ο Καλβίνος παρακολουθεί προσεκτικά τις αποφάσεις του Δαβίδ για δίκαιη διακυβέρνηση και τους βαθείς θρήνους που αναδύονται στην εξορία. Οι παρατηρήσεις του μας προσκαλούν να εξετάσουμε πώς η προσωπική ακεραιότητα και η κοινή ελπίδα συνυφαίνονται υπό τη κυρίαρχη φροντίδα του Θεού. Μέσα από αυτά τα αρχαία λόγια διακρίνουμε τη σταθερή πρόσκληση να βαδίζουμε ευθύς ακόμη και όταν οι περιστάσεις πιέζουν σκληρά. Οι στοχασμοί του Καλβίνου συνεχίζουν να καθοδηγούν τους πιστούς προς ζωές που χαρακτηρίζονται από έλεος, κρίση και επίμονη προσευχή.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Αφιερώστε μια ήσυχη στιγμή για να διαβάσετε πλήρως τους Ψαλμούς 101 και 102. Αφήστε τα λόγια του βασιλιά και του αιχμαλώτου να εγκατασταθούν μέσα σας. Παρατηρήστε την απόφαση να βαδίζετε με ακεραιότητα μαζί με τους ειλικρινείς στεναγμούς της θλίψης. Επιτρέψτε στο Πνεύμα να τονίσει φράσεις που διεγείρουν την καρδιά σας προς πιστή ζωή και επίμονη προσευχή.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Καλβίνος ξεκινά εξετάζοντας τον εναρκτήριο στίχο του ψαλμού.
1 Θα ψάλλω για το έλεος και την κρίση Αυτό που λέει εδώ ο Δαβίδ σχετικά με το ψάλλειν πρέπει να εννοηθεί από τον αναγνώστη ως ένδειξη ότι αυτός ο ψαλμός περιέχει την ουσία των διαλογισμών του με τον εαυτό του, σχετικά με το τι είδους βασιλιάς θα ήταν κάθε φορά που θα ελάμβανε την κυριαρχική εξουσία που του είχε υποσχεθεί. Το να ψάλλει λοιπόν για το έλεος και την κρίση ισοδυναμεί με το να διακηρύττει με επίσημους όρους ότι θα ήταν δίκαιος και ευθύς βασιλιάς. Ο Αυγουστίνος το εννοεί ως έπαινο του Θεού, είτε τιμωρεί τους ανθρώπους με αυστηρότητα είτε δείχνει έλεος σε αυτούς· αλλά αυτή η ερμηνεία είναι υπερβολικά λεπτή. Ο Δαβίδ δεν μιλά για τις μυστικές κρίσεις του Θεού, αλλά για τη δέουσα διοίκηση της βασιλείας, ώστε να εκπληρώσει την κλήση του τόσο με λόγια όσο και με έργα. Όταν διαβεβαιώνει, Σε εσένα, ω Ιεχωβά! θα ψάλλω ψαλμούς, αναγνωρίζει ότι ήταν με την εύνοια του Θεού που διορίστηκε σε τόσο διακεκριμένο και έντιμο αξίωμα· διότι θα ήταν πράξη αυθάδους θράσους να ριχτεί σε αυτό μόνο από την παρόρμηση του δικού του νου. Πολύ ορθά περιλαμβάνει όλες τις βασιλικές αρετές κάτω από αυτά τα δύο στοιχεία, το έλεος και την κρίση· διότι όπως είναι το κύριο καθήκον ενός βασιλιά να αποδίδει σε κάθε άνθρωπο το δίκιο του, έτσι απαιτείται επίσης να διαθέτει στοχαστική αγάπη και συμπόνια προς τους υπηκόους του. Ο Σολομών λοιπόν λέει δικαίως, (Παροιμίες 16:12) «Ο θρόνος εδραιώνεται με τη δικαιοσύνη.»Στη συνέχεια στρέφεται στην απόφαση του βασιλιά για ακεραιότητα στην ιδιωτική ζωή.
2 Θα συμπεριφερθώ συνετά σε τέλειο δρόμο Ο Δαβίδ δείχνει εδώ ότι σκέφτηκε προσεκτικά πόσο βαρύ φορτίο του είχε ανατεθεί όταν έγινε βασιλιάς. Γνωρίζουμε, και είναι αλήθεια που μας διδάσκει η πείρα, ότι σχεδόν όλοι οι βασιλιάδες μεθύουν από τις λαμπρότητες της βασιλείας· και η παροιμία δεν χρησιμοποιήθηκε χωρίς βάση στους αρχαίους χρόνους, «Ένας βασιλιάς πρέπει να γεννηθεί είτε βασιλιάς είτε ανόητος.» Πράγματι είναι λάθος να λέμε ότι οι βασιλιάδες γεννιούνται ανόητοι. Οι άνθρωποι οδηγήθηκαν να μιλούν έτσι, επειδή συνήθως συμβαίνει εκείνοι που επενδύονται με τη διακυβέρνηση βασιλείων και αυτοκρατοριών να είναι ανόητοι και ηλίθιοι. Και σίγουρα είναι ένα αξιοσημείωτο παράδειγμα της εκδίκησης του Θεού, ότι θηρία, και όσοι είναι εντελώς ανάξιοι να αριθμηθούν μεταξύ ανθρώπων, συνήθως κατέχουν την υψηλότερη εξουσία. Αλλά μολονότι οι βασιλιάδες δεν γεννιούνται ανόητοι, όμως τυφλώνονται από την αξιοπρέπειά τους, ώστε νομίζουν ότι δεν οφείλουν τίποτα στους υπηκόους τους, γίνονται αλαζονικοί και υπεροπτικοί στη συμπεριφορά τους, βυθίζονται απερίσκεπτα στις απολαύσεις τους, και τελικά ξεχνούν εντελώς τον εαυτό τους. Ο Δαβίδ λοιπόν λέει, Θα συμπεριφερθώ συνετά, ή, που ισοδυναμεί με το ίδιο πράγμα, θα προσέχω προσεκτικά τον εαυτό μου· διότι είναι σπάνια αρετή για τον άνθρωπο που μπορεί να κάνει ό,τι θέλει να ασκήσει τέτοια μετριοπάθεια, ώστε να μην επιτρέψει στον εαυτό του ελευθερία σε κανένα βαθμό να κάνει κακό. Εκείνος λοιπόν που υψώνεται σε κυρίαρχη εξουσία, και όμως, αντί να προσπαθεί να φτάσει όσο μακριά μπορεί στο να κάνει κακό, συγκρατεί τον εαυτό του με αυτοέλεγχο, είναι προικισμένος με αληθινή σύνεση. Εν συντομία, ο Δαβίδ διακηρύττει ότι δεν θα είναι όπως οι άλλοι βασιλιάδες που παραφρονούν από την ίδια τους την αξιοπρέπεια· αλλά ότι σύμφωνα με το μέγεθος του φορτίου που του επιβλήθηκε, θα προσπαθούσε σοφά να εκτελέσει το καθήκον του. Πρέπει να παρατηρηθεί, ότι παρουσιάζει τη σοφία ως συνιστάμενη σε τέλειο δρόμο, ή στην ευθύτητα. Από αυτό μαθαίνουμε ότι οι τύραννοι που χρησιμοποιούν τα ταλέντα τους για να σχηματίζουν πονηρά σχέδια, και που καθημερινά επινοούν νέες μεθόδους για να επιβαρύνουν και να καταπιέζουν τους υπηκόους τους· εν συντομία, που είναι ευφυείς μόνο στο να κάνουν κακό, δεν είναι σοφοί ενώπιον του Θεού. Πολλοί άνθρωποι, είναι αλήθεια, αντιπαθούν τέτοια πανουργία· αλλά παρ’ όλα αυτά, είναι αδιαμφισβήτητο ότι, αν οι βασιλιάδες είναι αποφασισμένοι να διευρύνουν τα σύνορα του βασιλείου τους, και είναι δάσκαλοι σε εκλεπτυσμένη πολιτική για την επίτευξη τέτοιου σκοπού, αυτό λογίζεται ως η τελειότερη σοφία που μπορούν να κατέχουν, και υμνείται μέχρι τον ουρανό. Ο Δαβίδ, αντίθετα, δεν επιθυμεί καμία άλλη σοφία εκτός από εκείνη που είναι η κυρία της ακεραιότητας. Μέχρι να έρθεις σε εμένα Αυτά τα λόγια μπορεί να διαβαστούν με δύο τρόπους. Κάποιοι τα μεταφράζουν ερωτηματικά, Πότε θα έρθεις; σαν να ικέτευε ο Δαβίδ τον Θεό να μην τον υποβάλει σε καμία περαιτέρω καθυστέρηση. Και πραγματικά είχε δίκαιο λόγο να στενάξει και να θρηνήσει, όταν έβλεπε τον εαυτό του τόσο καιρό καταπιεσμένο από τη φτώχεια, και διωγμένο από τόπο σε τόπο ως άθλιος εξόριστος. Θα ήταν καλύτερο για αυτόν να είχε ζήσει αφανής και απαρατήρητος στην καλύβα του πατέρα του, ακολουθώντας την προηγούμενη απασχόλησή του ως βοσκός, παρά να χριστεί βασιλιάς, ώστε, διωγμένος από τη χώρα του, να ζει σε απόλυτη ατιμία και μίσος. Αλλά προτιμώ να διαβάζω την πρόταση χωρίς ερώτηση, μέχρι ή όταν έρθεις· και όμως ακόμη και αυτό το ερμηνεύω κάπως διαφορετικά από την πλειοψηφία των σχολιαστών, εννοώντας ότι, μολονότι ο Δαβίδ συνέχιζε ακόμη στην κατάσταση ενός ιδιώτη, και δεν απολάμβανε τη βασιλική εξουσία που του είχε υποσχεθεί, παρ’ όλα αυτά δεν έπαυσε στο μεταξύ να επιδιώκει την ευθύτητα. Έτσι αντιθέτει το μέσο του οίκου του με τα παλάτια και τα δημόσια κτίρια· σαν να έλεγε, Μέσα στον ιδιωτικό μου οίκο ή στην οικογένειά μου.Ο Καλβίνος πραγματεύεται τις ευθύνες της βασιλικής εξουσίας στην αντιμετώπιση των κακοποιών.
5 Όποιος συκοφαντεί τον πλησίον του [130] κρυφά, αυτόν θα καταστρέψω. Σε αυτόν τον στίχο μιλά πιο σαφώς για το καθήκον ενός βασιλιά που είναι οπλισμένος με το ξίφος, για τον σκοπό της συγκράτησης των κακοποιών. Η συκοφαντία, η υπερηφάνεια, και οι κακίες κάθε είδους, είναι δικαίως αποκρουστικές σε όλους τους καλούς ανθρώπους· αλλά όλοι οι άνθρωποι δεν έχουν τη δύναμη ή το δικαίωμα να αποκόψουν τους υπερήφανους ή τους συκοφάντες, επειδή δεν είναι επενδεδυμένοι με δημόσια εξουσία, και συνεπώς έχουν τα χέρια τους δεμένα. Είναι σημαντικό να προσέξουμε αυτή τη διάκριση, ώστε τα παιδιά του Θεού να κρατούν τον εαυτό τους μέσα στα όρια της μετριοπάθειας, και κανείς να μην υπερβαίνει την επαρχία της δικής του κλήσης. Είναι βέβαιο, ότι όσο ο Δαβίδ ζούσε απλώς στην τάξη ενός ιδιώτη μέλους της κοινωνίας, ποτέ δεν τόλμησε να επιχειρήσει κάτι τέτοιο. Αλλά αφού τοποθετήθηκε στον βασιλικό θρόνο, έλαβε ένα ξίφος από το χέρι του Θεού, το οποίο χρησιμοποίησε για να τιμωρεί τις κακές πράξεις. Ιδιαίτερα αναφέρει ορισμένα είδη πονηρίας, ώστε κάτω από ένα είδος, με το σχήμα της συνεκδοχής, να δηλώσει την απόφασή του να τιμωρεί κάθε είδους πονηρία. Το να αφαιρεί κανείς την υπόληψη άλλου κρυφά και με δόλο, είναι μια μάστιγα εξαιρετικά καταστροφική. Είναι σαν ένας άνθρωπος να σκότωνε έναν συνάνθρωπο από ενέδρα· ή μάλλον ένας συκοφάντης, όπως αυτός που χορηγεί δηλητήριο στο ανυποψίαστο θύμα του, καταστρέφει ανθρώπους χωρίς να το αντιληφθούν. Είναι σημάδι διεστραμμένης και προδοτικής διάθεσης το να πληγώνει κανείς το καλό όνομα άλλου, όταν αυτός δεν έχει ευκαιρία να υπερασπιστεί τον εαυτό του. Αυτή η κακία, που είναι πολύ διαδεδομένη παντού, ενώ όμως δεν πρέπει να γίνεται ανεκτή μεταξύ ανθρώπων, ο Δαβίδ αναλαμβάνει να τιμωρήσει.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Ο Καλβίνος συνδέει αυτά τα καθήκοντα με το μεγαλύτερο έργο του Χριστού ως κριτή.
8 Νωρίς θα καταστρέψω όλους τους πονηρούς της γης Ο Ψαλμωδός τελικά καταλήγει διαβεβαιώνοντας, ότι θα προσπαθήσει με όλη του τη δύναμη να καθαρίσει τη γη από τους ατιμωμένους και πονηρούς ανθρώπους. Διαβεβαιώνει ότι θα το κάνει νωρίς· διότι αν οι άρχοντες είναι νωθροί και οκνηροί, ποτέ δεν θα θεραπεύσουν εγκαίρως τα κακά που υπάρχουν. Πρέπει επομένως να αντιταχθούν στις αρχές του κακού. Ο κριτής, όμως, πρέπει να προσέχει να μην υποκύψει στην επιρροή του θυμού, ούτε να ενεργεί βιαστικά και χωρίς σκέψη. Η αρχική λέξη για νωρίς είναι στον πληθυντικό αριθμό, (ότι είναι σωστά τα πρωινά,) που δηλώνει αδιάλειπτη προσπάθεια. Δεν θα αρκούσε ένας κριτής να τιμωρήσει τους πονηρούς αυστηρά και σκληρά σε μία ή δύο περιπτώσεις· πρέπει να συνεχίσει με επιμονή σε αυτό το καθήκον. Με αυτή τη λέξη καταδικάζεται η οκνηρία των αρχόντων, όταν, βλέποντας πονηρούς ανθρώπους να τολμούν να ξεσπούν στην τέλεση εγκλήματος, συμπράττουν μαζί τους από μέρα σε μέρα, είτε από φόβο είτε από κακώς ρυθμισμένη επιείκεια. Ας θυμούνται λοιπόν οι βασιλιάδες και οι άρχοντες, ότι είναι οπλισμένοι με το ξίφος, ώστε να εκτελούν άμεσα και ακλόνητα τις κρίσεις του Θεού. Ο Δαβίδ, είναι αλήθεια, δεν μπορούσε να καθαρίσει τη γη από όλες τις μολύνσεις, όσο γενναία και αν είχε εφαρμόσει τον εαυτό του στο έργο. Αυτό δεν περίμενε να μπορέσει να το κάνει. Μόνο υπόσχεται, ότι χωρίς σεβασμό προσώπων θα δείξει τον εαυτό του αμερόληπτο κριτή, αποκόπτοντας όλους τους πονηρούς. Η δειλία συχνά εμποδίζει τους κριτές να καταστείλουν με επαρκή αυστηρότητα τους πονηρούς όταν υψώνονται. Είναι συνεπώς αναγκαίο για αυτούς να είναι προικισμένοι με πνεύμα ακατανίκητης ανδρείας, ώστε βασιζόμενοι στη θεία βοήθεια, να εκτελούν τα καθήκοντα του αξιώματος με το οποίο είναι επενδεδυμένοι. Επιπλέον, η φιλοδοξία και η εύνοια μερικές φορές τους καθιστούν ευέλικτους, ώστε να μην τιμωρούν πάντα τα αδικήματα ομοίως, όπου αυτό πρέπει να γίνεται. Από αυτό μαθαίνουμε ότι η αυστηρότητα, που δεν φτάνει σε υπερβολή, είναι ιδιαίτερα ευάρεστη στον Θεό· και, από την άλλη πλευρά, ότι δεν εγκρίνει την σκληρή καλοσύνη που δίνει χαλαρά ηνία στους πονηρούς· καθώς, πράγματι, δεν μπορεί να υπάρχει μεγαλύτερη ενθάρρυνση στην αμαρτία από το να επιτρέπεται στα αδικήματα να περνούν ατιμώρητα. Αυτό που λέει ο Σολομών πρέπει επομένως να θυμόμαστε, (Παροιμίες 17:15) «Αυτός που δικαιώνει τον πονηρό, και αυτός που καταδικάζει τον δίκαιο, και οι δύο είναι βδέλυγμα στον Κύριο.» Αυτό που προσθέτει ο Δαβίδ, Για να αποκόψω όλους τους εργάτες της ανομίας από την πόλη του Θεού, είναι επίσης εμφατικό. Αν ακόμη και οι ειδωλολάτρες βασιλιάδες διατάσσονται κοινώς να τιμωρούν τα εγκλήματα, ο Δαβίδ γνώριζε καλά ότι ήταν υπό υποχρεώσεις πιο ιερού είδους να το κάνει, αφού η φροντίδα της Εκκλησίας του Θεού του είχε ανατεθεί. Και σίγουρα αν εκείνοι που κατέχουν μια τόσο έντιμη θέση δεν καταβάλλουν προσπάθειες με όλη τους τη δύναμη για να απομακρύνουν όλες τις μολύνσεις, είναι υπεύθυνοι ότι μολύνουν όσο εξαρτάται από αυτούς το αγιαστήριο του Θεού· και όχι μόνο ενεργούν άπιστα προς τους ανθρώπους προδίδοντας την ευημερία τους, αλλά διαπράττουν επίσης εσχάτη προδοσία κατά του ίδιου του Θεού. Τώρα καθώς η βασιλεία του Δαβίδ ήταν μόνο μια αμυδρή εικόνα της βασιλείας του Χριστού, οφείλουμε να θέσουμε τον Χριστό ενώπιον της όψεώς μας· ο οποίος, μολονότι μπορεί να ανέχεται πολλούς υποκριτές, όμως καθώς θα είναι ο κριτής του κόσμου, θα τους καλέσει όλους τελικά σε λογοδοσία, και θα χωρίσει τα πρόβατα από τα ερίφια. Και αν μας φαίνεται ότι αργεί πολύ, πρέπει να σκεφτούμε εκείνο το πρωί που θα ανατείλει ξαφνικά, ώστε αφού απομακρυνθεί όλη η ακαθαρσία, η αληθινή καθαρότητα να λάμψει.
Απαντήστε
Απόκριση
Πού στην καθημερινή σας πορεία αισθάνεστε την πρόσκληση να επιλέξετε την ακεραιότητα αντί της ευκολίας; Πώς θα μπορούσατε να υποστηρίξετε καλύτερα εκείνους που ηγούνται με έλεος και αλήθεια; Με ποιους τρόπους μπορούν οι προσευχές σας να αγκαλιάσουν πληρέστερα τόσο την προσωπική αγιότητα όσο και τις ευρύτερες ανάγκες του λαού του Θεού;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Κύριε Παντοκράτορ, ὁ ἐρευνῶν καρδίας καὶ ἱστῶν δικαιοσύνην, δὸς ἡμῖν χάριν τοῦ περιπατεῖν ἀμέμπτως ἐνώπιόν σου, ἀγαπῶντας τὸ πιστὸν καὶ ἀποστρεφομένους πᾶσαν σκολιὰν ὁδόν, καθὼς ὁ λόγος τῆς διαθήκης σου μένει ἀμετάβλητος ἀπὸ γενεᾶς εἰς γενεάν. Ἐν τῇ θλίψει ἡμῶν μνήσθητι τῆς ἀγάπης σου τῆς ἀμετακινήτου πρὸς Σιών, καὶ διὰ τοῦ Πνεύματος τοῦ Χριστοῦ τοῦ Βασιλέως ἡμῶν διατήρησον τὴν ἐκκλησίαν σου καθαρὰν ἕως τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν συνάξεις τοὺς δικαίους πρὸς σεαυτὸν καὶ ἐκκόψεις τοὺς ἀσεβεῖς εἰς τὸν αἰῶνα. Ἀμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →