Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ψαλμοί
Εκτός αν ο Κύριος Οικοδομήσει τον Οίκο: Ψαλμοί 127 και 128
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Μεταξύ των δεκαπέντε Ωδών των Αναβαθμών που έψαλλε ο προσκυνητής καθώς ανέβαινε προς την Ιερουσαλήμ, οι Ψαλμοί 127 και 128 είναι τα δύο τραγούδια του ευσεβούς οίκου. Ο πρώτος υψώνει τα μάτια από τον μόχθο των ανθρώπινων χεριών στον μόνο αληθινό Οικοδόμο: 'Εκτός αν ο Κύριος οικοδομήσει τον οίκο, ο μόχθος τους είναι μάταιος που τον οικοδομούν.' Ο δεύτερος μας οδηγεί μέσα, στο τραπέζι του ανθρώπου που φοβάται τον Κύριο — η σύζυγός του ως εύφορος άμπελος επί των τοίχων του οίκου του, τα τέκνα του ως κλάδοι ελιάς γύρω από το τραπέζι του. Η Χριστιανική Ανατολή δεν άφησε ποτέ αυτά τα δύο τραγούδια να γίνουν απλώς οικιακά. Ο οίκος που οικοδομεί ο Κύριος είναι ο ναός 'αποτελούμενος από εμάς τους ίδιους, λίθους ζώντας', και το νοικοκυριό του Ψαλμού 128 είναι η Εκκλησία συγκεντρωμένη γύρω από το θυσιαστήριο — γι' αυτό η Ανατολή ψάλλει τον δεύτερο από αυτούς τους Ψαλμούς κατά τη στέψη γάμου, ευλογώντας τη νύφη και τους κλάδους των τέκνων με τα ίδια λόγια που ευλογούν την Πόλη του Θεού. Ο Σολομών, του οποίου το όνομα στέκεται πάνω από το πρώτο τραγούδι, σημαίνει 'ο Ειρηνικός', και δείχνει πέρα από τον εαυτό του στον Χριστό 'την Ειρήνη μας, ο οποίος έκανε και τους δύο ένα'. Δύο τραγούδια, μία διδασκαλία: ότι τίποτε το καλό δεν οικοδομείται, φυλάσσεται ή τρέφεται εκτός αν ο Κύριος το οικοδομήσει, φυλάξει και θρέψει.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Αναγνώστε και τους δύο Ψαλμούς αργά. Ο Ψαλμός 127 θέτει όλη τη ζωή υπό μία προϋπόθεση: 'Εκτός αν ο Κύριος οικοδομήσει τον οίκο, ο μόχθος τους είναι μάταιος που τον οικοδομούν. Εκτός αν ο Κύριος φυλάξει την πόλη, ο φύλακας αγρυπνεί μάταια.' Στρέφεται έπειτα προς τον ανήσυχο μόχθο: 'Μάταιος είναι ο μόχθος που σπεύδετε να σηκωθείτε νωρίς, και τόσο αργά παίρνετε ανάπαυση, και τρώτε τον άρτο της μερίμνης: διότι ούτως δίδει στους αγαπημένους του ύπνο.' Και ονομάζει το δώρο που στεφανώνει τον οίκο: 'Ιδού, τα τέκνα και ο καρπός της κοιλίας είναι κληρονομία και δώρο που έρχεται από τον Κύριο… Καθώς τα βέλη εν τη χειρί του γίγαντος, ούτως είναι και τα νεαρά τέκνα. Μακάριος ο άνθρωπος που έχει πλήρη τη φαρέτρα του: δεν θα ντραπούν όταν ομιλούν με τους εχθρούς τους στην πύλη.' Ο Ψαλμός 128 ανοίγει έπειτα την πόρτα εκείνου του μακαριστού οίκου: 'Μακάριοι πάντες όσοι φοβούνται τον Κύριο, και πορεύονται εν ταις οδοίς αυτού. Διότι θα φάγεις τους μόχθους των χειρών σου: Ω καλώς είσαι, και μακάριος θα είσαι. Η σύζυγός σου θα είναι ως εύφορος άμπελος επί των τοίχων του οίκου σου· τα τέκνα σου ως κλάδοι ελιάς γύρω από το τραπέζι σου.' Τελειώνει με ευλογία από το ιερό: 'Ο Κύριος εκ Σιών θα σε ευλογήσει ούτως, ώστε να ιδείς την Ιερουσαλήμ εν ευημερία πάσας τας ημέρας της ζωής σου… Ναι, ώστε να ιδείς τα τέκνα των τέκνων σου, και ειρήνη επί τον Ισραήλ.'
Μελετήστε
Μελέτη
'Εκτός αν ο Κύριος οικοδομήσει τον οίκο, ο μόχθος τους είναι μάταιος που τον οικοδομούν.' Οι Πατέρες το ανέγνωσαν όχι πρώτα για πλίνθους και ξύλα αλλά για την ψυχή, την μοναδική κατοικία της συνειδήσεως του ανθρώπου, την οποία κανείς ιεροκήρυκας και κανένα μυστήριο δεν μπορεί να υψώσει εκτός αν ο Θεός ο Ίδιος εργασθεί εντός. Ο Άγιος Γρηγόριος ο Διάλογος εκθέτει τον νόμο εκείνης της εσωτερικής οικοδομής με εκπληκτική απλότητα: η εγκατάλειψη του Θεού και η πλήρωση του Θεού είναι η μόνη κατεδάφιση και η μόνη κατασκευή που τελικώς έχουν σημασία —
Ο Παντοδύναμος Θεός γκρεμίζει την ανθρώπινη καρδιά όταν την εγκαταλείπει, την οικοδομεί όταν την γεμίζει.Και επιμένει ότι ο Θεός δεν κατεδαφίζει την ψυχή με επίθεση αλλά με απουσία —
Δεν είναι με το να κάνει πόλεμο κατά του νου του ανθρώπου που την καταστρέφει, αλλά με το να αποχωρεί από αυτήν. Το μάθημα είναι σαφές — ο φύλακας μπορεί να αγρυπνεί όλη τη νύχτα, τα τείχη μπορεί να στέκονται ψηλά και στερεά, αλλά η ασφάλεια μιας ανθρώπινης ψυχής στηρίζεται στο να είναι ο Κύριος ο Αρχηγός της φρουράς. Έπειτα ο Ψαλμός 128 ανοίγει την πρώτη του πόρτα επί 'πάντων όσοι φοβούνται τον Κύριο', και ο Αιδέσιμος Βέδας ακούει ακόμη και τον αριθμό αυτού του ενάτου Άσματος των Αναβαθμών να κηρύττει την Τριάδα που είναι ο φύλακας αυτής:
Πόσο ευγενές είναι το ένατο βήμα, το δηλώνει ο ίδιος ο αριθμός, ο οποίος, εκτεινόμενος σε τριπλή τριάδα, μας δείχνει την αγία μεγαλειότητα της Τριάδος.Ο φόβος που προτρέπεται σε τέτοιο βήμα, διδάσκει ο Βέδας, δεν είναι δουλικός τρόμος αλλά ο αναγκαίος προστάτης της ψυχής.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Τι είδους φόβος είναι αυτός που καθιστά έναν άνθρωπο 'μακάριο'; Εδώ ένας Έλληνας Πατέρας συγκεντρωμένος από τον Νήλ διακρίνει την κρίσιμη Ανατολική διάκριση. Ο φόβος του Κυρίου δεν είναι η κοινή δειλία της ανθρώπινης αδυναμίας, η οποία 'έρχεται σε εμάς από μόνη της, από τη φυσική μας αδυναμία', ούτε ο τρόμος 'απλώς διεγερμένος από φόβο κάποιου συμβάντος'. Διδάσκεται, μαθαίνεται, 'εισέρχεται όχι με σωματικό συναγερμό, αλλά με υπακοή σε εντολές, με τα έργα μιας αμέμπτου ζωής'. Όλος ο αληθινός φόβος του Θεού, διδάσκει αυτός ο Έλληνας Πατέρας, είναι καθαρός και υιικός — δεμένος με την αγάπη μας προς Αυτόν, ώστε η τέλεια αγάπη η ίδια γίνεται η ολοκλήρωση εκείνου του δέους. Διότι είναι αρκετά δυνατό, προειδοποιεί, 'να κρατά κανείς την Πίστη εντελώς ορθά, και όμως να ζει κακή ζωή'· και έτσι ο φόβος που μακαρίζει είναι εκείνος 'που μας κάνει να πορευόμαστε εν ταις οδοίς Αυτού'. Γι' αυτό ο δεύτερος Ψαλμός μεταβαίνει αμέσως από τον φόβο στο φορτωμένο τραπέζι — τον άμπελο επί των τοίχων, τους κλάδους ελιάς γύρω — και γι' αυτό η Ανατολή θέτει αυτά ακριβώς τα λόγια επί νύφης και νυμφίου. Η εύφορος σύζυγος αναγιγνώσκεται ως η Εκκλησία, η Νύφη του Χριστού· τα τέκνα συγκεντρωμένα στο τραπέζι είναι 'τα πνευματικά τέκνα της Εκκλησίας, εύφορα, ειρηνικά, συγκεντρωμένα γύρω από το θυσιαστήριο του Θεού για να τραφούν εκεί'. Το νοικοκυριό που φοβάται τον Κύριο είναι το νοικοκυριό που τρέφεται στο τραπέζι Αυτού· και ο άνθρωπος του οποίου η φαρέτρα είναι πλήρης τέτοιων τέκνων 'δεν θα ντραπεί όταν ομιλούν με τους εχθρούς τους στην πύλη', διότι στέκονται στο πλευρό Εκείνου που είναι ο Ίδιος η πύλη, η θύρα και το τραπέζι του οίκου του Κυρίου.
Απαντήστε
Απόκριση
Αυτοί οι δύο Ψαλμοί σας ζητούν, πρώτον, να καταθέσετε τον άρτο της μερίμνης. Αν έχετε σηκωθεί νωρίς και πάρει ανάπαυση αργά και φάει με άγχος, οικοδομώντας σαν ο Κύριος να μην ήταν ο Οικοδόμος, ακούστε τον ηπιότερο λόγο: 'ούτως δίδει στους αγαπημένους του ύπνο'. Το ζήτημα δεν είναι η αργία αλλά η εμπιστοσύνη — ότι ο Θεός εργάζεται για τους αγαπημένους Του ακόμη και ενώ κοιμούνται, 'ως αν άνθρωπος ρίψει σπόρον εις την γην, και κοιμάται, και εγείρεται νύκτα και ημέραν, και ο σπόρος βλαστάνει και αυξάνεται, αυτός δεν γνωρίζει πώς'. Ας είναι πραγματικός ο μόχθος σας, αλλά αφήστε το άγχος· ο οίκος είναι δικός Του να οικοδομηθεί και να φυλαχθεί. Και αυτοί οι Ψαλμοί σας ζητούν, δεύτερον, να κάνετε τον φόβο σας υιικό. Εξετάστε αν η ευλάβειά σας προς τον Θεό είναι του δουλικού είδους που απλώς τρέμει τις συνέπειες, ή του αγαπητικού είδους στο οποίο 'η τέλεια αγάπη είναι η ολοκλήρωση εκείνου του δέους' — ο φόβος που πορεύεται εν ταις οδοίς Αυτού. Έπειτα καθίστε στο τραπέζι του ευσεβούς οίκου. Είτε ο οίκος σας είναι γεμάτος τέκνα είτε ήσυχος και μικρός, καλείστε στο τραπέζι όπου ο Κύριος τρέφει τους δικούς Του, συγκεντρωμένους ως κλάδοι ελιάς γύρω από το θυσιαστήριό Του· και εκεί να ευλογήσετε τον οίκο σας, τον γάμο σας, τους μόχθους σας και την πόλη σας με την ευλογία που έρχεται 'εκ Σιών', βλέποντας με ελπίδα εκείνη την Ιερουσαλήμ που είναι άνω, όπου θα ιδείτε ειρήνη επί τον Ισραήλ και Εκείνον που είναι η Ειρήνη μας πρόσωπο προς πρόσωπο.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Κύριε ο Θεός ημών, ο μόνος Οικοδόμος του οίκου και Φύλακας της πόλεως, χωρίς τον οποίον ο φύλακας αγρυπνεί ματαίως και ο εργάτης τρώει τον άρτο της μερίμνης: οικοδόμησε τις καρδιές μας γεμίζοντάς τες με τον Εαυτό Σου, και μη αποχωρήσεις από ημάς, μήπως οι τοίχοι που υψώνουμε είναι μάταιος μόχθος. Δώσε στους αγαπημένους Σου ύπνο — την ήσυχη εμπιστοσύνη που γνωρίζει ότι Εσύ εργάζεσαι για ημάς ακόμη και όταν δεν μπορούμε να εργασθούμε για τον εαυτό μας. Κάνε τον φόβο ημών προς Εσένα καθαρό και υιικό, τελειωμένο εν αγάπη, ώστε να πορευόμαστε εν ταις οδοίς Σου και να μη κρατούμε απλώς την Πίστη με τα χείλη ενώ η ζωή μας την διαψεύδει. Ευλόγησε τους οίκους ημών και τους γάμους ημών καθώς ευλογείς την Εκκλησία Σου την εύφορο άμπελο· συνάγαγε τα τέκνα ημών ως κλάδους ελιάς γύρω από το τραπέζι Σου· και ας είναι γλυκοί σε Σένα οι μόχθοι των χειρών ημών την ημέρα της ανταποδόσεως. Ευλόγησε ημάς εκ Σιών, ώστε να ιδούμε την ευημερία της επουρανίου Ιερουσαλήμ πάσας τας ημέρας της ζωής ημών, και τα τέκνα των τέκνων ημών, και ειρήνη επί τον Ισραήλ. Σε Σένα, ω Χριστέ η Ειρήνη ημών, μετά του ανάρχου Πατρός Σου και του παναγίου και ζωοποιού Πνεύματός Σου, δόξα, τιμή και προσκύνησις, νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →