← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Κριτές

Ένας Απερίσκεπτος Όρκος και Μία Μόνη Λέξη: Ο Ιεφθάε, η Κόρη του και τα Πορθμεία του Ιορδάνη

Κριτές 11-12Τα Ζητήματα επί της Οκτατεύχου και των Βιβλίων των Βασιλειών και των Χρονικών του Μακαρίου Θεοδωρήτου Κύρου (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού από την Eterniseed)22 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Ο Ιεφθάε ελευθερώνει τον Ισραήλ από τους Αμμωνίτες, αλλά η νίκη του επισκιάζεται από έναν όρκο που δεν έπρεπε ποτέ να κάνει — ότι ό,τι πρώτο θα έβγαινε από τις πόρτες του σπιτιού του για να τον συναντήσει θα το προσέφερε — και ήταν η μοναδική του κόρη που βγήκε να τον υποδεχθεί με τύμπανα και χορό. Ο μακάριος Θεοδώρητος Κύρου, ο νηφάλιος Αντιοχέας που απαντά στα 'δύσκολα σημεία' της Γραφής, δεν θα απαλύνει την τραγωδία ούτε θα κάνει τον Θεό δημιουργό της. Αποκαλεί την υπόσχεση του Ιεφθάε υπερβολικά ανόητη, γιατί ο άνθρωπος όφειλε να είχε σκεφθεί ότι κάτι ακάθαρτο — ένας σκύλος ή ένας όνος — μπορεί να τον συναντούσε πρώτο· και διδάσκει ότι ο Θεός επέτρεψε το φρικτό αποτέλεσμα όχι επειδή ευχαριστείται σε τέτοιες προσφορές, αλλά για να διδάξει άλλους, μέσω της θλίψης αυτού του ανθρώπου, να κάνουν τις υποσχέσεις τους με κατανόηση και γνώση. Ότι ο Θεός αποστρέφεται τη θυσία παιδιών, ο Θεοδώρητος το ακούει στην κραυγή του μακαρίου Δαβίδ εναντίον εκείνων που έχυσαν αθώο αίμα και μόλυναν τη γη. Το μάθημα είναι σκληρό και καθαρό: οι όρκοι δεν είναι παιχνίδια· μια γλώσσα που αφήνεται χωρίς σκέψη μπορεί να δέσει μια ψυχή στην καταστροφή. Έπειτα ο Θεοδώρητος στρέφεται σε μια πιο ήσυχη κρίση — τον πόλεμο του Εφραίμ εναντίον του Ιεφθάε, και τη μόνη λέξη στα πορθμεία του Ιορδάνη με την οποία οι φυγάδες έγιναν γνωστοί. Ένας λαός, μία γλώσσα, όμως μια μικρή διαφορά διαλέκτου τους πρόδωσε: 'Σιμπωλέθ' έλεγαν οι άλλοι, αλλά οι άνδρες του Εφραίμ, από μια ορισμένη συνήθεια, μπορούσαν μόνο να πουν 'Σιμπολέθ'. Ένα ολόκληρο κεφάλαιο θλίψης στρέφεται σε έναν όρκο που ειπώθηκε απερίσκεπτα και σε μια λέξη που δεν μπορούσε να ειπωθεί σωστά.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Ανάγνωση Κριταί 11–12 — Ο Ιεφθάε ο Γαλααδίτης, άνδρας ισχυρός σε ανδρεία, καλείται από τους πρεσβυτέρους να οδηγήσει τον Ισραήλ εναντίον των υιών Αμμών. Το Πνεύμα του Κυρίου έρχεται επάνω του, και αυτός ορκίζεται: 'Εάν παραδώσεις χωρίς αποτυχία τους υιούς Αμμών στα χέρια μου, τότε θα είναι ότι ό,τι βγει από τις πόρτες του σπιτιού μου για να με συναντήσει… θα είναι σίγουρα του Κυρίου, και θα το προσφέρω ως ολοκαύτωμα.' Ο Κύριος παραδίδει τον Αμμών στο χέρι του· 'και ο Ιεφθάε ήλθε στη Μισπέ προς τον οίκο του, και ιδού, η κόρη του βγήκε να τον συναντήσει με τύμπανα και με χορούς: και αυτή ήταν η μοναδική του παιδί.' Όταν τη βλέπει σχίζει τα ιμάτιά του· αυτή απαντά, 'κάνε σε εμένα σύμφωνα με αυτό που βγήκε από το στόμα σου', ζητώντας μόνο δύο μήνες για να θρηνήσει την παρθενία της στα όρη. Τότε οι άνδρες του Εφραίμ συγκεντρώνονται εναντίον του Ιεφθάε, θυμωμένοι που δεν κλήθηκαν στον πόλεμο· αυτός πολεμά εναντίον τους, και οι Γαλααδίτες καταλαμβάνουν τα πορθμεία του Ιορδάνη πριν από τους Εφραιμίτες. 'Και έγινε έτσι, ότι όταν εκείνοι οι Εφραιμίτες που διέφυγαν είπαν, Άσε με να περάσω… οι άνδρες της Γαλαάδ είπαν σε αυτόν, Είσαι Εφραιμίτης; Εάν είπε, Όχι· τότε είπαν σε αυτόν, Πες τώρα Σιμπωλέθ: και αυτός είπε Σιμπολέθ: γιατί δεν μπορούσε να το προφέρει σωστά.' Έτσι έγιναν γνωστοί, και σκοτώθηκαν στα περάσματα του Ιορδάνη.
Μελετήστε

Μελέτη

Γιατί ο Θεός επέτρεψε τόσο φρικτό πράγμα; Ο Θεοδώρητος αρνείται να ρίξει το φταίξιμο στον Θεό ή να προσποιηθεί ότι ο όρκος ήταν σοφός. Λέει ξεκάθαρα: Η υπόσχεση του Ιεφθάε ήταν υπερβολικά ανόητη. Ο άνθρωπος δεν ζύγισε τα λόγια του· όφειλε να είχε σκεφθεί ότι κάτι ακάθαρτο μπορεί να τον συναντούσε πρώτο, ένας σκύλος ή ένας όνος, πράγματα απαγορευμένα από τον Νόμο. Και ο λόγος που ο Θεός δεν παρενέβη για να σταματήσει τη σφαγή δεν είναι σκληρότητα αλλά παιδαγωγία — ένα σκληρό δημόσιο μάθημα, ώστε άλλοι να μάθουν το βάρος μιας λέξης: ο Κύριος ο Θεός, για να διδάξει άλλους μέσω αυτού να κάνουν τις υποσχέσεις τους με κατανόηση και γνώση, δεν εμπόδισε τη σφαγή. Μήπως κάποιος υποθέσει ότι ο Θεός θα μπορούσε ποτέ να ευχαριστηθεί σε τέτοια προσφορά, ο Θεοδώρητος καλεί τον μακάριο Δαβίδ ως μάρτυρα εναντίον της χύσεως αθώου αίματος και της θυσίας υιών και θυγατέρων σε δαίμονες — ο Θεός το αποστρέφεται εντελώς. Έπειτα στρέφεται στο ελαφρύτερο ζήτημα της διαλέκτου στα πορθμεία. Οι φυλές του Ισραήλ ήταν ένας λαός, όμως, όπως είναι φυσικό σε κάθε έθνος, ο λόγος τους έφερε μικρές διαφορές: έτσι και οι δώδεκα φυλές των Εβραίων, αν και ένας λαός, είχαν, όπως ήταν φυσικό, ορισμένες ιδιαιτερότητες διαλέκτου. Με αυτή τη μικρή διαφορά οι φυγάδες Εφραιμίτες θα γίνονταν γνωστοί, και θα σκοτώνονταν, στα πορθμεία του Ιορδάνη.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Δύο κρίσεις στέκονται πλάι πλάι σε αυτό το κεφάλαιο, και και οι δύο είναι προειδοποιήσεις για τη γλώσσα. Ο όρκος του Ιεφθάε είναι ο μεγάλος. Μίλησε απερίσκεπτα στον Θεό, δένοντας τον εαυτό του πριν σκεφθεί, και τα απερίσκεπτα λόγια του έπεσαν επάνω σε αυτόν που αγαπούσε περισσότερο. Ο Θεοδώρητος δεν θα κάνει τον Θεό δημιουργό της τραγωδίας· ο Θεός το επέτρεψε ως μάθημα, ώστε να μάθουμε να κάνουμε τις υποσχέσεις μας 'με κατανόηση και γνώση.' Εδώ η νηφάλια Αντιοχέα ανάγνωση φυλάττει την αγαθότητα του Θεού: Αυτός ούτε διέταξε ούτε επιθύμησε τον θάνατο της κόρης, γιατί καταδικάζει τέτοιες θυσίες μέσω του στόματος του Δαβίδ. Αυτό που διδάσκει το κεφάλαιο είναι ο κίνδυνος των όρκων που γίνονται ελαφρά — του να αφήνει το στόμα να τρέχει μπροστά από τον νου, του να αντιμετωπίζει τον Θεό ως κάποιον με τον οποίο μπορούμε να διαπραγματευόμαστε με απερίσκεπτους όρκους. Ο ίδιος ο Κύριος θα δίδασκε αργότερα, 'Μη ορκίζεσθε καθόλου… Αλλά ας είναι ο λόγος σας, Ναι, ναι· Όχι, όχι' (Ματθ 5:34, 37), και 'διά των λόγων σου θα κατακριθείς' (Ματθ 12:37). Και η δεύτερη κρίση, η λέξη στον Ιορδάνη, είναι το ίδιο μάθημα σε μικρογραφία: ολόκληρη η ζωή ενός ανθρώπου κρεμόταν από το αν μπορούσε να πει μια μόνη λέξη σωστά. Έτσι τέθηκε η δοκιμασία, και η προδοτική γλώσσα έκανε το έργο της — Γνωρίζοντας αυτό, ο Ιεφθάε διέταξε να πουν τη λέξη, και όταν καταδικάστηκαν τους σκότωσε. Η υπερηφάνεια του Εφραίμ είχε τραβήξει το ξίφος· η γλώσσα του Εφραίμ δεν μπορούσε να τη σώσει. Τα πορθμεία του Ιορδάνη, που η Εκκλησία διαβάζει ως τα ύδατα του Βαπτίσματος που χωρίζουν τους σωζόμενους από τους χαμένους, γίνονται εδώ τόπος δοκιμασίας όπου η καρδιά αποκαλύπτεται από το στόμα. Καθώς η κόρη του Ιεφθάε βγήκε να συναντήσει τον ελευθερωτή με χορό και προσφέρθηκε χωρίς παράπονο, το κεφάλαιο θέτει μπροστά μας ακόμη και μια αμυδρή σκιά υπάκουης αυτοπροσφοράς — όμως ο Θεοδώρητος μας κρατά μακριά από συναισθηματισμό, στρέφοντας τα μάτια μας στο απλό και δαπανηρό μάθημα: ζυγίστε τα λόγια σας ενώπιον του Θεού, γιατί δεσμεύουν.
Απαντήστε

Απόκριση

Φύλαξε τη γλώσσα σου, γιατί μπορεί να δέσει την ψυχή σου. Ο Θεοδώρητος αποκαλεί τον όρκο του Ιεφθάε υπερβολικά ανόητο όχι για να χλευάσει έναν θλιμμένο άνθρωπο αλλά για να σε κρατήσει μακριά από τη θλίψη του. Πόσο συχνά εκτοξεύουμε υποσχέσεις στον Θεό στη θερμότητα του φόβου ή της επιθυμίας — 'εάν κάνεις αυτό, θα κάνω εκείνο' — χωρίς να ζυγίζουμε τι λέμε; Μάθε από τον Ιεφθάε να κάνεις τις υποσχέσεις σου με κατανόηση και γνώση. Μην αντιμετωπίζεις τους όρκους ως διαπραγματευτικά χαρτιά, και μην φαντάζεσαι ότι ο Θεός ευχαριστείται από απερίσκεπτους όρκους· Τιμάται από ένα πιστό 'ναι' που είναι μικρό και αληθινό, όχι από ένα μεγάλο 'ναι' που πετιέται σε πανικό. Και μην υποθέτεις, όπως έκαναν οι εθνικοί, ότι ο Θεός μπορεί ποτέ να ευχαριστηθεί σε σκληρότητα που γίνεται στο όνομά Του· Αυτός καταδικάζει τη χύση αθώου αίματος, και έτσι πρέπει και εσύ. Έπειτα άκουσε τη λέξη στον Ιορδάνη. Η υπερηφάνεια του Εφραίμ ξεκίνησε τον πόλεμο, και η γλώσσα του Εφραίμ τον τελείωσε — μια μόνη λανθασμένα προφερόμενη λέξη πρόδωσε την καρδιά πίσω της. Έτσι είναι και με εμάς: 'εκ της αφθονίας της καρδίας το στόμα λαλεί.' Παρακολούθησε, λοιπόν, τι αποκαλύπτει ο λόγος σου. Ας είναι τα λόγια σου λίγα, ζυγισμένα και αληθινά· ας γίνονται οι υποσχέσεις σου στον Θεό νηφάλια και ας τηρούνται πιστά· και προσευχήσου ώστε όταν η ίδια σου η καρδιά δοκιμαστεί στο πέρασμα, η γλώσσα σου να ομολογήσει την αλήθεια και όχι να σε προδώσει. Διότι 'διά των λόγων σου θα δικαιωθείς, και διά των λόγων σου θα κατακριθείς.'
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Κύριε ο Θεός μας, που ελευθέρωσες τον Ισραήλ διά της χειρός του Ιεφθάε και όμως επέτρεψες τον απερίσκεπτο όρκο του για να διδάξεις σε όλες τις γενεές το βάρος μιας λέξης: βάλε φύλακα, Κύριε, μπροστά στο στόμα μου, και φύλαξε την πόρτα των χειλέων μου. Δίδαξέ με να κάνω τις υποσχέσεις μου σε Σένα με κατανόηση και γνώση, όχι στη θερμότητα του φόβου ή της επιθυμίας, αλλά νηφάλια και εν αληθεία· και φύλαξέ με από κάθε απερίσκεπτο όρκο που θα έδενε την ψυχή μου στην καταστροφή. Εσύ που διά του δούλου σου Δαβίδ έκλαψες εναντίον της χύσεως αθώου αίματος, κάθαρσε την καρδιά μου από κάθε σκληρότητα που μεταμφιέζεται ως ζήλος, ώστε να μην κάνω ποτέ κακό στο άγιο Όνομά Σου. Καθώς η φυγή φυλή έγινε γνωστή στα πορθμεία του Ιορδάνη από μία μόνη λέξη, έτσι ας αποκαλύψουν τα λόγια μου μια καρδιά που είναι δική Σου· και όταν δοκιμαστώ στο πέρασμα, ας ομολογήσει η γλώσσα μου Εσένα και όχι να με προδώσει. Φέρε με επιτέλους διά των υδάτων στην απέναντι όχθη της Βασιλείας Σου. Σε Σένα, Χριστέ ο Θεός μας, τον αληθινό Λόγο του Πατρός, με τον Πατέρα και το πανάγιο Πνεύμα, δόξα τώρα και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Τα Ζητήματα επί της Οκτατεύχου και των Βιβλίων των Βασιλειών και των Χρονικών του Μακαρίου Θεοδωρήτου Κύρου (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού από την Eterniseed) · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →