← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Έξοδος

Έξοδος 11-12 — με τον Ιωάννη Καλβίνο

Έξοδος 11-12Υπομνήματα του John Calvin20 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Σήμερα ακούμε τον Ιωάννη Καλβίνο καθώς ερμηνεύει την τελευταία πληγή και την καθιέρωση του Πάσχα στην Έξοδο 11-12. Η προσεκτική προσοχή του Καλβίνου στο κείμενο αποκαλύπτει το κυρίαρχο χέρι του Θεού που καθοδηγεί τόσο την κρίση όσο και την απελευθέρωση. Το σχόλιό του μας προσκαλεί να δούμε πώς κάθε λεπτομέρεια υπηρετεί την εξέλιξη της λύτρωσης. Μέσα από τα λόγια του αποκτούμε νέα σαφήνεια για τη δύναμη του Κυρίου πάνω στον Φαραώ και την τρυφερή φροντίδα Του για τον λαό Του. Ας προετοιμάσουμε τις καρδιές μας για να δεχθούμε αυτή την αρχαία σοφία με ταπείνωση και ευγνωμοσύνη.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Πάρτε τη Βίβλο σας και διαβάστε τα κεφάλαια 11 και 12 της Εξόδου αργά και προσευχητικά. Προσέξτε την αυξανόμενη ένταση καθώς ανακοινώνεται η τελευταία πληγή και οι προσεκτικές οδηγίες που δίνονται για το αρνί του Πάσχα. Αφήστε την αφήγηση να αφυπνίσει τόσο δέος για τη δικαιοσύνη του Θεού όσο και θαυμασμό για το έλεός Του. Σταθείτε όπου το κείμενο μιλά για το αίμα στους παραστάτες των θυρών και σκεφθείτε τη σημασία του για τα σπίτια του Ισραήλ.
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Καλβίνος ξεκινά συνδέοντας τον λόγο του Κυρίου προς τον Μωυσή με το τέλος του αγώνα. 1. Και ο Κύριος είπε προς τον Μωυσή. [131] Τώρα διηγείται ότι δεν ήταν με αυτοσχεδιασμένη αυτοπεποίθηση που ήταν πρόσφατα τόσο υψωμένος, όπως τον είδαμε· [132] αλλά επειδή είχε προειδοποιηθεί από θεία αποκάλυψη ότι το τέλος των αγώνων ήταν τώρα κοντά, και ότι τίποτα δεν απέμενε παρά ο Φαραώ να πέσει από τη θανάσιμη πληγή του. Αυτό το εδάφιο, λοιπόν, συνδέεται με το προηγούμενο και εξηγεί την αιτία του· επειδή ο Μωυσής δεν θα είχε την ελευθερία να διακόψει την πορεία της κλήσης του, εκτός αν είχε τώρα σαφώς γνωρίσει ότι έφτανε στο συμπέρασμά της. Ούτε θα συμφωνούσε διαφορετικά με ό,τι ακολουθεί, δηλαδή ότι ο Μωυσής μίλησε στον Φαραώ αφού είχε δηλώσει ότι δεν θα εμφανιζόταν πλέον μπροστά του, εκτός αν το θέμα συνεχιζόταν χωρίς διακοπή. Αλλά αυτή η πρόταση εισάγεται παρενθετικά, (εννοώντας) ότι όσο και αν ήταν πεισματάρης ο Φαραώ, η ώρα είχε έρθει τώρα στην οποία έπρεπε να υποκύψει στον Θεό. Αλλά ο Θεός όχι μόνο δηλώνει ότι η καρδιά του Φαραώ θα άλλαζε, ώστε να μην εμποδίσει την αναχώρηση του λαού, αλλά ότι ο ίδιος θα ήταν ανήσυχος γι' αυτό, το οποίο είχε τόσο πεισματικά αρνηθεί· γιατί αυτό είναι το νόημα των λέξεων, δεν θα σας αποστείλει μόνο, αλλά θα σας διώξει εντελώς. Διότι στον συναγερμό του από την παρουσία τους, τους έδιωξε με προθυμία από το βασίλειό του. Ο Καλβίνος στη συνέχεια αναφέρεται στην εντολή σχετικά με τη λεηλασία των Αιγυπτίων. 2. Μίλησε τώρα στα αυτιά του λαού. Επαναλαμβάνει την εντολή Του σχετικά με τη λεηλασία των Αιγυπτίων, για την οποία έγινε μνεία στο τρίτο κεφάλαιο, γιατί δεν ήταν αρκετό για τον Θεό να σώσει τον λαό Του από εκείνη την σκληρή τυραννία υπό την οποία οι άθλιες ζωές τους μόλις παρατείνονταν σε μεγάλη φτώχεια και δυστυχία, εκτός αν επίσης τους πλούτιζε με μεγάλες κτήσεις, σαν να έπαιρναν τα έπαθλα της νίκης από κατακτημένους εχθρούς. Αυτό, λοιπόν, ήταν η ολοκλήρωση της κατά τα άλλα εξαιρετικής γενναιοδωρίας Του, ότι αναχώρησαν λαμπρά στολισμένοι, [133] και φορτωμένοι με πολύτιμα έπιπλα. Έχουμε ήδη εξηγήσει πώς ήταν νόμιμο για τους Ισραηλίτες να πάρουν μαζί τους τα χρυσά και ασημένια σκεύη με το πρόσχημα του δανεισμού τους. [134] Σίγουρα η μοναδική εξουσία του Θεού τους απαλλάσσει από την κατηγορία της κλοπής και της αμαρτωλής απάτης. Αλλά δεν μπορεί να επιτραπεί σε κανέναν θνητό άνθρωπο να επικρίνει ή να ψέγει οτιδήποτε στην εντολή του Θεού· όχι μόνο επειδή το διάταγμά Του είναι πάνω από όλους τους νόμους, αλλά επειδή η πιο τέλεια θέλησή Του είναι ο κανόνας όλων των νόμων. Γιατί ούτε επομένως ο Θεός δεν είναι υπεύθυνος στον νόμο, επειδή: απολαμβάνει ανεξέλεγκτη δύναμη· αλλά επειδή στην τελειότητα της άπειρης δικαιοσύνης Του δεν υπάρχει ανάγκη νόμου. Αλλά παρόλο που η δικαιολογία που προβάλλουν κάποιοι δεν είναι εντελώς χωρίς επίφαση λογικής, δηλαδή ότι οι πολύ σκληροί κόποι που οι Αιγύπτιοι είχαν τυραννικά απαιτήσει άξιζαν κάποια ανταμοιβή, και επομένως ότι ο Θεός είχε δίκαια επιτρέψει στον λαό Του να απαιτήσει την αποζημίωση από την οποία θα είχαν διαφορετικά άδικα στερηθεί, ακόμα δεν υπάρχει ανάγκη να καταφύγουμε σε αυτές τις λεπτομέρειες· γιατί εκείνη η αρχή, την οποία έχουμε αλλού θέσει, πρέπει να είναι αρκετή, ότι ο Θεός, στα χέρια του οποίου είναι τα άκρα της γης, να καταστρέφει και να ανατρέπει κατά τη θέλησή Του τα βασίλειά της, και να αλλάζει την κυβέρνηση των εθνών της, πολύ περισσότερο (έχει το δικαίωμα) να διανέμει έτσι τον πλούτο και τις κτήσεις των ατόμων, ώστε να πλουτίζει μερικούς και να μειώνει άλλους σε ένδεια. Για τους υπηρέτες που έρχονται στον Μωυσή, ο Καλβίνος γράφει: 8. Και όλοι αυτοί οι υπηρέτες σου θα κατέβουν. Μέχρι εδώ ο Μωυσής είχε αναφέρει τα λόγια του Θεού· τώρα αρχίζει να μιλά στο δικό του πρόσωπο, και ανακοινώνει ότι, με εντολή του Φαραώ, αγγελιαφόροι θα έρχονταν από την αυλή του, οι οποίοι θα ζητούσαν οικειοθελώς και ταπεινά αυτό που είχε αρνηθεί σχετικά με την απόλυση των Ισραηλιτών. Η μεγάλη σκληρότητα αυτών των λόγων προκάλεσε όχι μικρή πληγή στο μυαλό του τυράννου, γιατί ήταν το ίδιο σαν να είχε πει -- Μέχρι τώρα σε ικέτευα να επιτρέψεις στον λαό του Θεού να φύγει· τώρα, είτε θέλεις είτε όχι, θα φύγω ελεύθερα, και όχι ούτε χωρίς το αίτημα του εαυτού σου και των οπαδών σου. Αυτό που τότε σχετίζει, ότι βγήκε 'με θερμό θυμό,' [139] ή 'με μεγάλο θυμό,' μας δείχνει ότι οι υπηρέτες του Θεού, ακόμα και όταν εκτελούν αληθινά και πιστά το καθήκον τους, είναι τόσο ταραγμένοι με αγανάκτηση κατά της αμαρτίας, ώστε δεν συγκρατούνται καθόλου από το να επηρεάζονται από θυμό. Ούτε υπάρχει αμφιβολία ότι ο Μωυσής διεγέρθηκε έτσι σε οργή από την ώθηση του Πνεύματος. Ωστόσο, αφού είμαστε φυσικά πολύ επιρρεπείς σε ορμητικά πάθη, πρέπει να προσέχουμε επιμελώς μήπως η αγανάκτησή μας υπερβεί τα δέοντα όρια. Το Πνεύμα αφύπνισε στην καρδιά του Μωυσή αυτόν τον ζήλο, που εδώ αναφέρεται, αλλά ταυτόχρονα τον μετρίασε, ώστε να μην περιέχει κανένα μείγμα ανεξέλεγκτου πάθους. Αλλά αφού μπορεί, και συχνά συμβαίνει, οι πιστοί, όταν επηρεάζονται από ευσεβή ζήλο, ακόμα να μην συγκρατούνται επαρκώς, ούτε να κρατούνται εντός των δέοντων ορίων, το πνεύμα της πραότητας και της καταλληλότητας πρέπει να ζητηθεί από τον Θεό, το οποίο μπορεί να αποτρέψει όλες τις υπερβολές. Ωστόσο ο θυμός του Μωυσή είναι απόδειξη για εμάς ότι ο Θεός δεν θα ήθελε να εκτελούμε τεμπέλικα και ψυχρά τα καθήκοντα που μας εμπιστεύεται· και, επομένως, ότι τίποτα δεν είναι πιο παράλογο από το να υπάρχουν ορισμένοι κυνικοί, ενώ αστειεύονται και γελοιοποιούνται φιλοσοφώντας για τα δόγματα της θρησκείας, και τσιμπούν τους υπηρέτες του Θεού με τα γελώντα και άτακτα ευφυολογήματά τους, να χλευάζουν την έντασή τους, η οποία είναι μάλλον άξια του υψηλότερου επαίνου.
Σκεφτείτε

Συλλογισμός

Ο Κάλβινος περαιτέρω στοχάζεται για τον τρόπο με τον οποίο ο Θεός στρέφει τις καρδιές των ανθρώπων. 3. Και ο Κύριος έδωσε [135] στο λαό εύνοια. Επειδή οι Ισραηλίτες ποτέ δεν θα μπορούσαν να ελπίσουν ότι οι Αιγύπτιοι, οι οποίοι προηγουμένως τους είχαν αρπακτικά απογυμνώσει από τα πάντα, θα γίνονταν τόσο ευγενικοί και γενναιόδωροι προς αυτούς, ο Μωυσής δηλώνει ότι οι καρδιές των ανθρώπων στρέφονται προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση από τον Θεό. Διότι, όπως μαρτυρεί ο Ψαλμός, ότι οι Αιγύπτιοι ωθήθηκαν από Αυτόν «να μισήσουν τον λαό Του», (Ψαλμός 105:25,) ώστε να ανοίξει οδόν για την ένδοξη απελευθέρωσή τους· έτσι ήταν επίσης ικανός να τους κλίνει προς την αντίθετη κατεύθυνση, ώστε να δώσουν ελεύθερα ό,τι προηγουμένως είχαν σκληρά αρνηθεί, και όχι χωρίς απειλές και πληγές. Αυτή η διδασκαλία είναι υπερβολικά χρήσιμη να γίνεται γνωστή, επειδή, όταν οι άνθρωποι είναι σκληροί και ανελέητοι προς εμάς, μας διδάσκει υπομονή, ενώ είμαστε βέβαιοι ότι τα πάθη των πονηρών ανθρώπων μόνο έτσι μας επιτίθενται, στο μέτρο που ο Θεός θα τιμωρούσε τις αμαρτίες μας, και θα μας γύμναζε και θα μας ταπεινώνει. Παρέχει επίσης όχι μικρή παρηγοριά για να απαλύνει τους πόνους μας, και εγκαίρως μας διεγείρει να επικαλεστούμε τον Θεό, ώστε να στρέψει τα μυαλά των εχθρών μας από την κτηνωδία και την ανεπιείκεια στην πραότητα. Φαίνεται από πολλά χωρία ότι αυτή ήταν πάντοτε η πεποίθηση όλων των ευσεβών, και αναμφίβολα η έκφραση του Ιακώβ προς τους γιους του, «ο Θεός Παντοκράτωρ δώσει (dabit) σε εσάς έλεος ενώπιον του ανθρώπου», βασιζόταν σε αυτό το γενικό αίσθημα. (Γένεσις 43:14.) Αλλά, αφού η Γραφή είναι γεμάτη από τέτοιες μαρτυρίες, ας αρκέσει να έχουμε παραθέσει αυτήν την μοναδική. Πάλι, ο Θεός δεν πάντοτε κλίνει τους ανθρώπους προς το έλεος, δια του Πνεύματος της αναγεννήσεως, ώστε να μεταβληθούν από λύκους σε αρνία· αλλά μερικές φορές δια της μυστικής εμπνεύσεώς Του τους μαλακώνει για λίγο χρόνο μολονότι δεν το γνωρίζουν, όπως διαβάζουμε εδώ για τους Αιγυπτίους. Στο δεύτερο μέρος του εδαφίου, όπου λέγεται, «Επιπλέον ο άνθρωπος Μωυσής», κ.λπ., δίνεται ένας κατώτερος και δευτερεύων λόγος, ο οποίος ωφέλησε τόσο να αλλάξει τους Αιγυπτίους όσο και να ενθαρρύνει τους Ισραηλίτες, ώστε και οι δύο να σέβονται ευλαβικά τα λόγια του· διότι μολονότι όλο αυτό το ζήτημα κυβερνιόταν από την δύναμη του Θεού μόνον, ακόμη δεν ενήργησε απλώς δι’ Εαυτού, αλλά έχοντας εκλέξει τον Μωυσή ως υπηρέτη Του, ανέθεσε [136] σε αυτόν μια ορισμένη αποστολή. Εντεύθεν η ευλάβεια η οποία έκανε τους Αιγυπτίους καθώς και τους Ισραηλίτες υπήκοους σε αυτόν, ώστε ο κόπος του να μην είναι μάταιος. Μόνον ομιλεί, πράγματι, για το αιγυπτιακό έθνος, (διότι αφού ομίλησε για «την γην» πρώτα, προσθέτει δύο διαιρέσεις, «τους δούλους του Φαραώ», δηλαδή τους ευγενείς και αυλικούς, και έπειτα «τον κοινό λαό», διότι έτσι σε αυτό το χωρίο εννοώ την λέξη «λαός·») αλλά θα δούμε σύντομα ότι τα θαύματα είχαν καλή επίδραση και στους Ισραηλίτες επίσης, ώστε να πιστεύουν και να υπακούουν ευκολότερα. Αλλά· αυτό το χωρίο μας διδάσκει ότι οι υπηρέτες του Θεού συχνά εκτιμώνται και τιμώνται, όπου όμως δεν κατέχεται η πίστις στην διδασκαλία τους, διότι μολονότι οι Αιγύπτιοι σέβονται και εκτιμούν ιδιαίτερα τον Μωυσή, δεν κλίνουν επομένως προς την αναζήτηση [137] της ευσεβείας. Και έτσι οι πονηροί συχνά φοβούνται τον Θεό τον Ίδιον, όταν επηρεάζονται από ιδιαίτερες περιστάσεις, και όμως δεν αφιερώνονται στην υπηρεσία Του.
Απαντήστε

Απόκριση

Πώς η έμφαση του Καλβίνου στην κυρίαρχη κατεύθυνση των γεγονότων από τον Θεό ενισχύει την εμπιστοσύνη σας στον έλεγχο του Κυρίου πάνω στις παρούσες περιστάσεις; Με ποιους τρόπους μπορεί η προσεκτική τήρηση των εντολών του Θεού, όπως τονίζεται από τον Καλβίνο, να διαμορφώσει την καθημερινή σας πορεία πίστης; Πού αισθάνεστε ότι το Πνεύμα σας προσκαλεί να αναπαυθείτε πιο πλήρως υπό την προστασία του αίματος του Χριστού;
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Κύριε Παντοκράτορ, ἐν τῇ κρίσει ἐπὶ τὴν Αἴγυπτον καὶ τῇ ἀπελευθερώσει τοῦ λαοῦ Σου διὰ τοῦ αἵματος τοῦ ἀμνοῦ τοῦ Πάσχα, βλέπομεν τὴν κραταιὰν χεῖρά Σου καὶ τὴν πιστότητα τῆς διαθήκης Σου. Διὰ τῆς αὐτῆς χάριτος σφράγισον ἡμᾶς διὰ τοῦ αἵματος τοῦ Χριστοῦ, τοῦ ἀληθινοῦ ἡμῶν Πάσχα, ἵνα σταθῶμεν ἀσφαλεῖς ἐν πάσῃ δοκιμασίᾳ καὶ ἐμπιστευθῶμεν τὴν πρόνοιά Σου ὅταν αἱ καρδίαι σκληρύνονται κατὰ τοῦ λόγου Σου. Δίδαξον ἡμᾶς νὰ ὑπακούωμεν εἰς τὰς ἐντολάς Σου μετὰ εὐλαβείας καὶ πλήρωσον ἡμᾶς ἁγίου δέους διὰ τὴν κυρίαρχον ἔλεός Σου. Ἀμήν.

Υπομνήματα του John Calvin · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →