Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Γένεσις
Γένεση 31-32 — με τον Ιωάννη Καλβίνο
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Σήμερα στρεφόμαστε στο σχόλιο του Ιωάννη Καλβίνου για τα κεφάλαια 31 και 32 της Γένεσης, όπου ο πατριάρχης Ιακώβ αντιμετωπίζει οικογενειακή σύγκρουση, θεία καθοδήγηση και την πρόκληση της επιστροφής στη γη της επαγγελίας. Η προσεκτική ερμηνεία του Καλβίνου τονίζει την πιστή καθοδήγηση του Θεού ακόμη και όταν οι ανθρώπινες καρδιές διχάζονται από φόβο και απληστία. Καθώς ακολουθούμε την ερμηνεία του στίχο προς στίχο, καλούμαστε να δούμε πώς ο Κύριος διορθώνει, προστατεύει και οδηγεί τον λαό του μέσα από συνηθισμένες δοκιμασίες. Οι παρατηρήσεις του Καλβίνου μας υπενθυμίζουν ότι η Γραφή καταγράφει αυτά τα αρχαία γεγονότα για τη διδαχή και την παρηγορία μας. Ας προετοιμάσουμε τις καρδιές μας για να δεχθούμε τον λόγο με ταπείνωση και πίστη.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Σας προσκαλούμε τώρα να διαβάσετε τα κεφάλαια 31 και 32 της Γένεσης αργά και προσευχητικά. Προσέξτε τις συνομιλίες του Ιακώβ με τις γυναίκες του, το μυστηριώδες όνειρο του κοπαδιού, την καταδίωξη από τον Λάβαν και τη δύσκολη συνάντηση στα σύνορα. Παρατηρήστε πώς ο Θεός παρεμβαίνει σε κάθε σημείο καμπής. Αφήστε την αφήγηση να ξυπνήσει τις δικές σας αναμνήσεις από την καθοδήγηση του Θεού σε περιόδους αβεβαιότητας και μετάβασης.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Καλβίνος ξεκινά εξετάζοντας την αντίδραση του Ιακώβ στις παραπονές των γιων του Λάβαν.
1. Και άκουσε τα λόγια. Αν και ο Ιακώβ επιθυμούσε διακαώς την πατρίδα του και σκεφτόταν συνεχώς την επιστροφή του σε αυτήν, ωστόσο η θαυμαστή υπομονή του φαίνεται σε αυτό, ότι αναστέλλει τον σκοπό του μέχρι να παρουσιαστεί νέα ευκαιρία. Δεν αρνούμαι, όμως, ότι κάποια ατέλεια αναμείχθηκε με αυτήν την αρετή, στο ότι δεν έκανε πιο γρήγορα την επιστροφή του· αλλά ότι η υπόσχεση του Θεού διατηρούνταν πάντα στο νου του θα φανεί σύντομα. Σε αυτό το σημείο, ωστόσο, έδειξε κάτι από την ανθρώπινη φύση, ότι για χάρη της απόκτησης πλούτου ανέβαλε την επιστροφή του για έξι χρόνια· διότι όταν ο Λάβαν άλλαζε συνεχώς τους όρους του, θα μπορούσε δικαίως να τον αποχαιρετήσει. Αλλά ότι κρατήθηκε με τη βία και τον φόβο μαζί, το συμπεραίνουμε από την κρυφή φυγή του. Τώρα, τουλάχιστον, έχει επαρκή αιτία για να ζητήσει την απόλυσή του· επειδή ο πλούτος του είχε γίνει βαρύς και μισητός στους γιους του Λάβαν· εντούτοις δεν τολμά να αποσυρθεί ανοιχτά από την εχθρότητά τους, αλλά αναγκάζεται να φύγει κρυφά. Ωστόσο, αν και η βραδύτητά του είναι σε κάποιο βαθμό συγγνωστή, πιθανώς συνδεόταν με οκνηρία· ακόμη και καθώς οι πιστοί, όταν κατευθύνουν την πορεία τους προς τον Θεό, συχνά δεν την ακολουθούν με την αρμόζουσα θέρμη. Γι' αυτό, όποτε η οκνηρία της σάρκας μας καθυστερεί, ας μάθουμε να ανάψουμε τη φλόγα του ζήλου των πνευμάτων μας. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Κύριος διόρθωσε την αδυναμία του δούλου του και τον παρότρυνε ήπια καθώς προχωρούσε στην πορεία του. Διότι αν ο Λάβαν τον είχε μεταχειριστεί με καλοσύνη και ευχαρίστηση, ο νους του θα είχε νανουριστεί στον ύπνο· αλλά τώρα διώχνεται από δυσμενείς ματιές. Έτσι ο Κύριος συχνά εξασφαλίζει καλύτερα τη σωτηρία του λαού του, υποβάλλοντάς τον στο μίσος, τον φθόνο και την κακεντρέχεια των ασεβών, παρά επιτρέποντάς του να καθησυχαστεί με γλυκόλογα. Ήταν πολύ πιο χρήσιμο για τον άγιο Ιακώβ να έχουν εναντίον του ο πεθερός του και οι γιοι του, παρά να είναι ευγενικά υπάκουοι στις επιθυμίες του· επειδή η εύνοιά τους θα μπορούσε να του στερήσει την ευλογία του Θεού. Έχουμε επίσης περισσότερο από αρκετή εμπειρία της δύναμης των επίγειων ελκυστικών δυνάμεων και της ευκολίας με την οποία, όταν αφθονούν, η λήθη των ουράνιων ευλογιών μας κυριεύει. Γι' αυτό ας μην θεωρούμε σκληρό να ξυπνιόμαστε από τον Κύριο, όταν πέφτουμε σε δυστυχία ή λαμβάνουμε λίγη εύνοια από τον κόσμο· διότι το μίσος, οι απειλές, η ατίμωση και οι συκοφαντίες είναι συχνά πιο ωφέλιμα για εμάς από τον έπαινο όλων των ανθρώπων από κάθε πλευρά. Επιπλέον, πρέπει να προσέξουμε την απανθρωπιά των γιων του Λάβαν, που παραπονιούνται συνεχώς σαν να τους είχε ληστέψει ο Ιακώβ. Αλλά οι άπληστοι και φιλάργυροι άνθρωποι πάσχουν από την ασθένεια να νομίζουν ότι τους αφαιρείται οτιδήποτε δεν τους χορταίνει. Διότι αφού η απληστία τους είναι ακόρεστη, ακολουθεί αναγκαστικά ότι η ευημερία των άλλων τους βασανίζει, σαν να μειώνονταν οι ίδιοι σε ένδεια. Δεν εξετάζουν αν ο Ιακώβ απέκτησε αυτόν τον μεγάλο πλούτο δίκαια ή άδικα· αλλά οργίζονται και φθονούν, επειδή νομίζουν ότι τόσα πολλά αφαιρέθηκαν από αυτούς. Ο Λάβαν είχε ομολογήσει προηγουμένως ότι είχε πλουτίσει από την έλευση του Ιακώβ, και μάλιστα ότι είχε ευλογηθεί από τον Κύριο για χάρη του Ιακώβ· αλλά τώρα οι γιοι του γογγύζουν, και ο ίδιος βασανίζεται από λύπη, βρίσκοντας ότι και ο Ιακώβ γίνεται μέτοχος της ίδιας ευλογίας. Εξ ου αντιλαμβανόμαστε την τύφλωση της απληστίας που δεν μπορεί ποτέ να ικανοποιηθεί. Εξ ου και ονομάζεται από τον Παύλο ρίζα κάθε κακού· επειδή όσοι επιθυμούν να καταπιούν τα πάντα πρέπει να είναι άπιστοι, σκληροί, αχάριστοι και με κάθε τρόπο άδικοι. Εκτός αυτών, πρέπει να παρατηρήσουμε ότι οι γιοι του Λάβαν, στην ορμή των νεανικών τους χρόνων, δίνουν διέξοδο στον εκνευρισμό τους· αλλά ο πατέρας, σαν πονηρή παλιά αλεπού, σιωπά, όμως προδίδει την κακία του με το πρόσωπό του.Ο Καλβίνος στρέφεται στη συνέχεια στη θεία εντολή που δόθηκε στον Ιακώβ.
3. Και ο Κύριος είπε στον Ιακώβ. Η δειλία του αγίου ανθρώπου φαίνεται εδώ πιο καθαρά· διότι αυτός, αντιλαμβανόμενος ότι κακό σχεδιαζόταν εναντίον του από τον πεθερό του, ακόμη δεν τολμούσε να κουνήσει πόδι, εκτός αν ενθαρρυνόταν από νέα αποκάλυψη. Αλλά ο Κύριος, που με γεγονότα του είχε δείξει ήδη ότι δεν έπρεπε να γίνει άλλη καθυστέρηση, τώρα τον παροτρύνει και με λόγια. Ας μάθουμε από αυτό το παράδειγμα, ότι αν και ο Κύριος μπορεί να μας παρακινεί στο καθήκον με δυστυχία, ωστόσο θα ωφεληθούμε λίγο, εκτός αν προστεθεί το ερέθισμα του λόγου. Και βλέπουμε τι θα συμβεί στους αποδοκιμασμένους· διότι είτε απονεκρώνονται στην κακία τους, είτε ξεσπούν σε μανία. Γι' αυτό, για να ωφελήσει εμάς η διδαχή που μεταδίδεται από εξωτερικά πράγματα, πρέπει να ζητούμε από τον Κύριο να λάμψει επάνω μας με τον δικό του λόγο. Ο σκοπός, ωστόσο, του Μωυσή αναφέρεται κυρίως σε αυτό το σημείο, ότι να γνωρίζουμε ότι ο Ιακώβ επέστρεψε στη χώρα του, υπό την ειδική καθοδήγηση του Θεού. Τώρα η γη Χαναάν ονομάζεται γη του Αβραάμ και του Ισαάκ, όχι επειδή είχαν προέλθει από αυτήν· αλλά επειδή τους είχε υποσχεθεί θεϊκά ως κληρονομιά τους. Γι' αυτό, με αυτήν την φωνή ο άγιος άνθρωπος νουθετήθηκε, ότι αν και ο Ισαάκ ήταν ξένος, ωστόσο, ενώπιον του Θεού, ήταν ο κληρονόμος και κύριος εκείνης της γης, στην οποία δεν κατείχε τίποτε παρά μόνο έναν τάφο.Για τη δήλωση του αγγέλου στη Βαιθήλ, ο Καλβίνος γράφει:
13. Εγώ είμαι ο Θεός της Βαιθήλ. Δεν είναι παράξενο που ο άγγελος αναλαμβάνει το πρόσωπο του Θεού· είτε επειδή ο Θεός ο Πατέρας εμφανιζόταν στους αγίους πατριάρχες με τον δικό του Λόγο, σαν σε ζωντανό καθρέφτη, και αυτό υπό τη μορφή αγγέλου· είτε επειδή οι άγγελοι, μιλώντας με εντολή του Θεού, δικαίως εκφέρουν τα λόγια τους, σαν από το στόμα του. Διότι οι προφήτες συνηθίζουν αυτήν τη μορφή ομιλίας· όχι για να εξυψώσουν τους εαυτούς τους στη θέση του Θεού· αλλά μόνο για να λάμψει η μεγαλειότητα του Θεού, του οποίου είναι υπηρέτες, στο μήνυμά του. Τώρα, είναι σωστό να εξετάσουμε πιο προσεκτικά τη δύναμη αυτής της μορφής έκφρασης. Δεν αυτοαποκαλείται Θεός της Βαιθήλ, επειδή περιορίζεται στα όρια ενός συγκεκριμένου τόπου, αλλά για τον σκοπό της ανανέωσης στον δούλο του της ανάμνησης της δικής του υπόσχεσης· διότι ο άγιος Ιακώβ δεν είχε φτάσει ακόμη σε εκείνο το βαθμό τελειότητας που καθιστούσε περιττά τα πιο απλά στοιχεία για αυτόν. Αλλά λίγο φως αληθινής διδασκαλίας επικρατούσε εκείνη την εποχή· και ακόμη και αυτό ήταν τυλιγμένο σε πολλές σκιές. Σχεδόν ολόκληρος ο κόσμος είχε αποστατήσει σε ψεύτικους θεούς· και εκείνη η περιοχή, μάλιστα, ακόμη και το σπίτι του πεθερού του, ήταν γεμάτο με ανίερες δεισιδαιμονίες. Επομένως, ανάμεσα σε τόσα εμπόδια, τίποτε δεν ήταν πιο δύσκολο για αυτόν από το να κρατήσει την πίστη του στον έναν αληθινό Θεό σταθερή και ακατανίκητη. Γι' αυτό, πρώτα απ' όλα, η καθαρή θρησκεία του συνιστάται, ώστε, ανάμεσα στα διάφορα λάθη του κόσμου, να προσκολληθεί στην υπακοή και τη λατρεία εκείνου του Θεού τον οποίο είχε γνωρίσει κάποτε. Δεύτερον· η υπόσχεση που είχε λάβει προηγουμένως του επιβεβαιώνεται εκ νέου, ώστε να κρατά πάντα τον νου του προσηλωμένο στην ειδική διαθήκη που ο Θεός είχε κάνει με τον Αβραάμ και τους απογόνους του. Έτσι κατευθύνεται στη γη Χαναάν, που ήταν η δική του κληρονομιά· μήπως η πρόσκαιρη ευλογία του Θεού, την οποία επρόκειτο σύντομα να απολαύσει, κρατήσει την καρδιά του στη Μεσοποταμία. Διότι αφού αυτό το χρησμό ήταν μόνο παράρτημα του προηγούμενου, όποια οφέλη ο Θεός χορήγησε αργότερα πρέπει να αναφέρονται σε εκείνο το πρώτο σχέδιο. Μπορούμε επίσης να συμπεράνουμε από αυτό το χωρίο, ότι ο Ιακώβ είχε κηρύξει προηγουμένως στο σπιτικό του για τον αληθινό Θεό και την αληθινή θρησκεία, όπως αρμόζει σε ευσεβή πατέρα της οικογένειάς του. Διότι θα ενεργούσε παράλογα εκφέροντας αυτόν τον λόγο, εκτός αν οι γυναίκες του είχαν προηγουμένως διδαχθεί σχετικά με εκείνο το θαυμαστό όραμα. Στο ίδιο σημείο ανήκει αυτό που είχε πει προηγουμένως, ότι ο Θεός του πατέρα του του είχε φέρει βοήθεια. Διότι είναι σαν να ήθελε να διακρίνει ανοιχτά τον Θεό τον οποίο λάτρευε από τον θεό του Λάβαν. Και τώρα, επειδή συνομιλεί οικεία με τις γυναίκες του, σαν για θέματα που γνωρίζουν, η υπόθεση είναι πιθανή, ότι δεν ήταν σφάλμα του Ιακώβ αν δεν είχαν εμποτιστεί με τη γνώση του ενός Θεού και με ειλικρινή ευσέβεια. Περαιτέρω, με αυτόν τον χρησμό ο Κύριος δήλωσε ότι είναι πάντα ενθύμιος των ευσεβών, ακόμη και όταν φαίνεται να έχουν ριχτεί κάτω και εγκαταλειφθεί. Διότι ποιος δεν θα έλεγε ότι ο αποδιωγμένος Ιακώβ είχε τώρα στερηθεί κάθε ουράνιας βοήθειας; Και αληθινά ο Κύριος εμφανίζεται σε αυτόν αργά· αλλά πέρα από κάθε προσδοκία δείχνει, ότι δεν είχε ποτέ λησμονήσει αυτόν. Ας αισθανθούν οι πιστοί, επίσης, σήμερα, ότι είναι ο ίδιος προς αυτούς· και αν, με οποιονδήποτε τρόπο, οι ασεβείς τους καταπιέζουν τυραννικά με άδικη βία, ας το υπομείνουν υπομονετικά, μέχρις ότου τελικά, στον κατάλληλο χρόνο, τους εκδικηθεί.Ο Καλβίνος προχωρά στην αφήγηση της ομιλίας του Ιακώβ προς τις γυναίκες του.
5. Βλέπω το πρόσωπο του πατέρα σας. Αυτή η ομιλία αποτελείται από δύο μέρη. Διότι πρώτα, μιλά για τη δική του ακεραιότητα, και διαμαρτύρεται για την απιστία του πεθερού του. Στη συνέχεια μαρτυρεί ότι ο Θεός είναι ο συγγραφέας της ευημερίας του, ώστε η Ραχήλ και η Λεία να τον συνοδεύσουν πιο πρόθυμα. Και ενώ είχε γίνει πολύ πλούσιος σε σύντομο χρονικό διάστημα, καθαρίζεται από κάθε υποψία· και μάλιστα τις επικαλείται ως μάρτυρες της επιμέλειάς του. Και αν και ο Μωυσής δεν αφηγείται λεπτομερώς τα πάντα· ωστόσο δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η εντιμότητα του συζύγου τους είχε γίνει σαφής σε αυτές με πολλές αποδείξεις, και ότι, από την άλλη πλευρά, οι αδικίες, οι απάτες και η αρπακτικότητα του πατέρα τους, ήταν καλά γνωστές. Όταν παραπονιέται ότι οι μισθοί του είχαν αλλάξει δέκα φορές, είναι πιθανό ότι ο αριθμός δέκα τίθεται απλώς για πολλές φορές. Εντούτοις μπορεί να είναι, ότι μέσα σε έξι χρόνια ο Λάβαν μπορεί έτσι συχνά να είχε παραβιάσει τις συμφωνίες του· αφού θα υπήρχαν διπλάσιες εποχές γέννησης αρνιών, δηλαδή την άνοιξη και το φθινόπωρο, όπως έχουμε πει. Αλλά αυτή η αφήγηση του ονείρου, αν και ακολουθεί σε μεταγενέστερο μέρος της ιστορίας, δείχνει ότι ο άγιος Ιακώβ δεν είχε αναλάβει τίποτε παρά μόνο με τη θεία εντολή. Ο Μωυσής είχε αφηγηθεί προηγουμένως την πράξη απλά, χωρίς να λέει τίποτε σχετικά με τη συμβουλή από την οποία είχε προέλθει· αλλά τώρα, στο πρόσωπο του Ιακώβ ίδιου, αφαιρεί κάθε αμφιβολία σχετικά με αυτό· διότι δεν υπαινίσσεται ότι ο Ιακώβ έλεγε ψέματα, για να εξαπατήσει με αυτό το τέχνασμα τις γυναίκες του· αλλά εισάγει τον άγιο δούλο του Θεού, ομολογώντας αληθινά, και χωρίς προσποίηση, την περίπτωση όπως ήταν πραγματικά. Διότι διαφορετικά θα είχε καταχραστεί το όνομα του Θεού, όχι χωρίς αποτρόπαιο ασεβή, συνδέοντας αυτό το όραμα με εκείνο το προηγούμενο, στο οποίο βλέπουμε ότι η πύλη του ουρανού άνοιξε σε αυτόν.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Ο Καλβίνος καταλήγει αντιπαραβάλλοντας την απιστία του Λάβαν με την αληθινή υποταγή στον Θεό.
Αλλά ο Θεός του πατέρα σας. Γιατί δεν αναγνωρίζει επίσης τον Θεό ως δικό του Θεό, εκτός αν επειδή ο Σατανάς είχε ήδη γοητεύσει τόσο πολύ τον νου του, ώστε προτίμησε να περιπλανάται στο σκοτάδι παρά να στραφεί στο φως που του παρουσιάστηκε; Εθελοντικά ή αθέλητα, αναγκάζεται να υποχωρήσει στον Θεό του Αβραάμ· και όμως τον στερεί από τη δόξα που του οφείλεται, διατηρώντας εκείνες τις πλασματικές θεότητες με τις οποίες είχε εξαπατηθεί. Βλέπουμε λοιπόν ότι οι ασεβείς, ακόμη και όταν έχουν αποδείξεις της δύναμης του Θεού, δεν υποτάσσονται εντελώς στην εξουσία του. Γι' αυτό, όταν ο Θεός φανερώνεται σε εμάς, πρέπει επίσης να ζητούμε από τον ουρανό το πνεύμα της πραότητας, που θα μας λυγίσει και θα μας υποτάξει στην υπακοή προς αυτόν.
Απαντήστε
Απόκριση
Πού στη ζωή σας έχει χρησιμοποιήσει ο Θεός την αντίθεση ή τη δυσκολία για να σας προωθήσει; Πώς αντιδράτε όταν ο χρόνος του Θεού διαφέρει από τις δικές σας επιθυμίες; Με ποιους τρόπους πειράζεστε να βασίζεστε σε ορατά σημεία παρά στον σαφή λόγο του Θεού;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ὦ Κύριε Παντοκράτορ, ὁ διὰ τῆς χάριτος τῆς διαθήκης Σου ὁδηγήσας τὸν Ἰακὼβ κατὰ τὸν λόγον Σου καὶ διαφυλάξας αὐτὸν ἐν φόβῳ καὶ ἀβεβαιότητι, δίδαξον ἡμᾶς νὰ περιμένωμεν ὑπομονητικῶς τὴν ἐντολήν Σου καὶ νὰ κινούμεθα μόνον ὅταν Σὺ ὁδηγῇς. Φύλαξον τὰς καρδίας ἡμῶν ἀπὸ πλεονεξίας καὶ ὑποψίας αἱ ὁποῖαι διαιροῦν οἰκογενείας, καὶ χάρισον ἡμῖν θάρρος νὰ Σὲ ἀκολουθῶμεν ἀκόμη καὶ ὅταν ἡ ὁδὸς εἶναι κεκρυμμένη, ἐμπιστευόμενοι ὅτι ἡ παρουσία Σου συμπορεύεται μεθ' ἡμῶν ὅπως συμπορεύθη μετὰ τοῦ Ἰακώβ. Στήριξον ἡμᾶς διὰ τῆς αὐτῆς πιστότητος ἡ ὁποία ἐκπληροῖ τὰς ὑποσχέσεις Σου, διὰ Χριστοῦ τοῦ Λυτρωτοῦ ἡμῶν. Ἀμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →