Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Β' Χρονικών
Λυχνία Διατηρηθεῖσα τῷ Δαβίδ: Τὸ Διασωθὲν Παιδίον καὶ τὸ Ἔλεος ποὺ Φείδεται ἕνεκα τῶν Πατέρων
Άνοιγμα
Ἄνοιγμα
Νῦν ὁ πικρὸς καρπὸς τῆς συμμαχίας μετὰ τοῦ Ἀχαάβ ὡριμάζει. Ὁ Ἰωρὰμ, υἱὸς τοῦ Ἰωσαφάτ, γεγαμηκὼς τὴν θυγατέρα τοῦ Ἀχαάβ, ἐφόνευσε πάντας τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ καὶ ἐπορεύθη ἐν τῇ πονηρίᾳ τοῦ οἴκου Ἀχαάβ· καὶ μετ’ αὐτὸν ὁ υἱὸς αὐτοῦ Ὀχοζίας ἐποίησε τὸ αὐτό, ἔχων διδάσκαλον τὴν μεμιασμένην μητέρα αὐτοῦ Γοθολίαν. Ὁ μακάριος Θεοδώρητος Κύρου ἰχνηλατεῖ τὴν καταστροφὴν ἣν αἱ ἀσέβειαι αὗται ἐπήγαγον — τὴν ἀπόστασιν τῆς Ἰδουμαίας, τὴν ἀπόστασιν τῆς Λεβνά, τὸν βασιλέα πληγέντα νόσῳ φθισικῇ τῶν ἐντέρων ἀκριβῶς ὡς ἡ ἐπιστολὴ τοῦ Ἠλία προεῖπεν, τὴν πόλιν αὐτοῦ διαρπαγεῖσαν καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ φονευθέντας — καὶ ὅμως διὰ πάντων τούτων σημειοῦται ἓν θαυμαστὸν κράτημα τοῦ Θεοῦ· ὁ Κύριος οὐκ ἠθέλησε καταφθεῖραι τὸν οἶκον Δαβίδ, διότι ἐπηγγείλατο τῷ Δαβὶδ λυχνίαν ἣ οὐ σβεσθήσεται. Ἐκ τούτου ὁ Θεοδώρητος ἕλκει τὸ μάθημα περὶ τῆς δυνάμεως τῆς κληρονομηθείσης εὐσεβείας· ὁ Φιλάνθρωπος ἀνέχεται καὶ τοὺς πονηρούς, μνημονεύων τῆς ἀρετῆς τῶν κεκοιμημένων. Αἱ ἱστορίαι τῶν κεφαλαίων τούτων προχωροῦσι διὰ τῆς φονικῆς σφετερίσεως τῆς Γοθολίας, ὅτε κατέφθειρε τὸ βασιλικὸν σπέρμα καὶ ἥρπασε τὸν θρόνον — καὶ τὸ ἓν παιδίον Ἰωάς, ἁρπαγὲν καὶ κρυβὲν ἐν τῷ ναῷ ὑπὸ τοῦ ἱερέως Ἰωδαέ, ὃς μόνος ἐπέζησε στεφθεὶς καὶ διατηρήσας τὴν λυχνίαν τοῦ Δαβὶδ καιομένην. Ἡ Ἐκκλησία ἀναγινώσκει ἐν τῷ κρυπτῷ καὶ διασωθέντι παιδίῳ τύπον τοῦ Χριστοῦ διαφυλαχθέντος ἀπὸ τῆς μαχαίρας τοῦ Ἡρῴδου· καὶ ἐν αὐτῇ τῇ ἱστορίᾳ τοῦ Ἰωάς — εὐθηνοῦντος ἐνόσου τοῦ Ἰωδαὲ καὶ συμβουλεύοντος αὐτῷ, εἶτα πεσόντος εἰς ἀποστασίαν καὶ φόνον ἅμα τῷ θανάτῳ τοῦ ἀγαθοῦ συμβούλου — παραβολὴν τῆς ψυχῆς ἥτις εὐθηνεῖ ὑπὸ θείας συμβουλῆς καὶ μαραίνεται ὅταν αὐτὴν ἐγκαταλείπῃ. Ἡ σώφρων ἀνάγνωσις τοῦ Θεοδωρήτου συνάπτει ἀμφότερα· τὴν φοβερὰν δικαιοσύνην τὴν ἐπιπίπτουσαν ἐπὶ τῆς ἀσεβείας, καὶ τὸ μακρόθυμον ἔλεος ὅπερ, ἕνεκα τῶν πατέρων καὶ τῆς ἐπαγγελίας, διατηρεῖ λυχνίαν καιομένην ἐν τῷ σκότει.
Διαβάστε
Ἀνάγνωση
Ἀνάγνωθι Β' Παραλειπομένων 21–24 — Ὁ Ἰωρὰμ «ἐφόνευσε πάντας τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ ἐν μαχαίρᾳ… καὶ ἐπορεύθη ἐν τῇ ὁδῷ τῶν βασιλέων Ἰσραήλ, καθὼς ἐποίησεν ὁ οἶκος Ἀχαάβ· διότι θυγάτηρ Ἀχαὰβ ἦν αὐτῷ γυνή». Ἀλλ’ «οὐκ ἠθέλησεν ὁ Κύριος καταφθεῖραι τὸν οἶκον Δαβίδ, διὰ τὴν διαθήκην ἣν διέθετο τῷ Δαβίδ, καὶ ὡς ἐπηγγείλατο δοῦναι αὐτῷ λυχνίαν καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ εἰς τὸν αἰῶνα». Γράμμα ἦλθεν ἀπὸ Ἠλία τοῦ προφήτου προλέγον νόσον βαρεῖαν· ἡ Ἰδουμαία καὶ ἡ Λεβνὰ ἀπέστησαν· οἱ Ἄραβες διήρπασαν τὸν οἶκον αὐτοῦ καὶ ἐφόνευσαν τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ, «καὶ ἀπέθανεν ἐν νόσοις πονηραῖς». Ὀχοζίας ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἐβασίλευσε καὶ «ἐποίησε τὸ πονηρὸν… διότι ἡ μήτηρ αὐτοῦ ἦν σύμβουλος αὐτοῦ τοῦ πονηρεύεσθαι», καὶ ὁ Ἰηοὺ ἐφόνευσεν αὐτόν. Τότε «ἡ Γοθολία… ἀνέστη καὶ ἀπώλεσε πᾶν τὸ σπέρμα τὸ βασιλικὸν τοῦ οἴκου Ἰούδα». Ἀλλ’ ἡ Ἰωσαβεὲθ, ἡ γυνὴ τοῦ ἱερέως, «ἔλαβε τὸν Ἰωὰς υἱὸν Ὀχοζίου, καὶ ἔκλεψεν αὐτὸν ἐκ μέσου τῶν υἱῶν τοῦ βασιλέως… καὶ ἔκρυψεν αὐτὸν… ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ Θεοῦ ἔτη ἕξ». Ἐν τῷ ἑβδόμῳ ἔτει ὁ Ἰωδαὲ ὁ ἱερεὺς ἐξήγαγεν αὐτὸν καὶ ἐστεφάνωσεν αὐτόν, καὶ ἡ Γοθολία ἐφονεύθη. «Καὶ ἐποίησεν Ἰωὰς τὸ εὐθὲς ἐνώπιον Κυρίου πάσας τὰς ἡμέρας Ἰωδαὲ τοῦ ἱερέως». Ὅτε δὲ ἀπέθανεν ὁ Ἰωδαέ, οἱ ἄρχοντες ἐκολάκευσαν τὸν βασιλέα· ἀφῆκε τὸν οἶκον Κυρίου, καὶ ὅτε Ζαχαρίας, ὁ υἱὸς Ἰωδαέ, ἤλεγξεν αὐτόν, «ἐλιθοβόλησαν αὐτὸν… ἐν τῇ αὐλῇ τοῦ οἴκου Κυρίου».
Μελετήστε
Μελέτη
Ὁ Θεοδώρητος ἐφιστᾷ ἐπὶ τοῦ ἑνὸς κρατήματος τοῦ Θεοῦ ἐν μέσῳ πάσης τῆς καταστροφῆς τῆς βασιλείας Ἰωράμ· καίτοι ὁ βασιλεὺς ἦν παντελῶς πονηρός, ὁ Κύριος οὐκ ἠβουλήθη ἐξαλείψαι τὸν οἶκον Δαβίδ, καὶ ὁ χρονικογράφος λέγει τὴν αἰτίαν — ἕνεκα τῆς ἐπαγγελίας τῆς ὀμοθείσης τῷ πατρί. Ἐνταῦθα ὁ Θεοδώρητος ἀναγινώσκει τὴν βαθυτάτην παρηγορίαν τοῦ κεφαλαίου·
Ἐκ τούτου μανθάνομεν ὅσον ἰσχύει ἡ τῶν προγόνων εὐσέβεια· ὁ γὰρ Φιλάνθρωπος ἀνέχεται καὶ τοὺς πονηρούς, μνημονεύων τῆς ἀρετῆς τῶν κεκοιμημένων. Ὁ αὐτὸς Θεὸς ὁ φειδόμενος καὶ ὁ παιδεύων ἐστίν, καὶ ὁ Θεοδώρητος οὐ μαλάσσει τὸν τρόμον τῆς δικαιοσύνης αὐτοῦ ὡς ἐπέπεσεν ἐπὶ τοῦ Ἰωρὰμ ἀκριβῶς καθὼς ἡ ἐπιστολὴ τοῦ Ἠλία προεῖπεν·
Φοβερὸν ἀληθῶς τὸ ἐμπεσεῖν εἰς χεῖρας Θεοῦ ζῶντος· ὡς γὰρ τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἀνεκλάλητον, οὕτω καὶ ἡ παιδεία αὐτοῦ ἀνυπέρβλητος. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἐπίπληξις τοῦ προφήτου, ὡς σημειοῦται ὁ Θεοδώρητος, ἀπέβλεπεν εἰς τὸ ὀπίσω ἐν ἐλέει ὡς καὶ εἰς τὸ πρόσω ἐν κρίσει. Ὅτε γὰρ ὁ Ἰωρὰμ κατεκρίθη διότι οὐκ ἐπορεύθη ἐν ταῖς ὁδοῖς Ἀσὰ καὶ Ἰωσαφὰτ τῶν πατέρων αὐτοῦ, ὁ Θεοδώρητος ἀναγινώσκει ἐν αὐτῇ τῇ κατηγορίᾳ δικαίωσιν τῶν πατέρων ἐκείνων·
Ἐκ τούτου μανθάνομεν ὅτι οὔτε Ἀσὰ οὔτε Ἰωσαφὰτ ἦσαν ὅλως ἀδόκιμοι, ἀλλ’ εἰ καὶ ἔπταισαν τινά, ἐν τοῖς πλείστοις ἐλάτρευσαν τῷ Θεῷ. Οὕτω τὸ κεφάλαιον συνέχει δύο ἀληθείας ἐν μιᾷ χειρί· τὸ ἀνεκλάλητον ἔλεος τὸ διατηροῦν λυχνίαν τοῖς εὐσεβέσι, καὶ τὴν ἀνυπέρβλητον παιδείαν τὴν καταλαμβάνουσαν τοὺς ἀσεβεῖς.
Σκεφτείτε
Συλλογισμός
Τὸ ἔλεος ὅπερ ὁ Θεοδώρητος ὀνομάζει — ὅτι ὁ Φιλάνθρωπος «ἀνέχεται καὶ τοὺς πονηρούς, μνημονεύων τῆς ἀρετῆς τῶν κεκοιμημένων» — εἶναι αὐτὸ τὸ νῆμα ὅπερ φέρει τὴν ἱστορίαν εἰς τὴν σωτηρίαν. Ἡ Γοθολία καταφθείρει τὸ βασιλικὸν σπέρμα καὶ ἁρπάζει τὸν θρόνον· ἡ λυχνία τοῦ Δαβὶδ δοκεῖ σχεδὸν σβεσθῆναι. Ἀλλ’ ἓν βρέφος, ὁ Ἰωάς, κλέπτεται καὶ κρύπτεται ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ Θεοῦ ἔτη ἕξ, διατηρούμενον ζῶν ὑπὸ τῆς χειρὸς τοῦ ἱερέως ἕως τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν ἐξάγεται καὶ στέφεται. Ἡ Ἐκκλησία πάλαι ἑώρα ἐν τῷ κρυπτῷ καὶ διασωθέντι παιδίῳ σκιὰν τοῦ μείζονος Παιδίου, τοῦ ἀληθοῦς Υἱοῦ Δαβίδ, ἁρπαγέντος ἀπὸ τῆς σφαγῆς τῶν νηπίων ὑπὸ τοῦ Ἡρῴδου καὶ διαφυλαχθέντος ἐν Αἰγύπτῳ ἕως τοῦ ὡρισμένου καιροῦ (Ματθ 2:13–18). Ὅτε πᾶσα ἐπίγειος διαδοχὴ ἐξέλιπε καὶ ἡ ἐπαγγελία ἐκρεμόνητο ἐκ νήματος, ὁ Θεὸς διεφύλαξε τὸ σπέρμα· διότι «οὐκ ἠθέλησεν ὁ Κύριος καταφθεῖραι τὸν οἶκον Δαβίδ», καὶ ἡ λυχνία ἣν ὤμοσεν οὐ σβεσθήσεσθαι πληροῦται τέλος ἐν Χριστῷ, «τῷ ἀστέρι τῷ λαμπρῷ καὶ ὀρθρινῷ» (Ἀποκ 22:16), τῷ φωτὶ ὃ τὸ σκότος οὐ κατέλαβεν. Καὶ ἡ ἰδία ζωὴ τοῦ Ἰωὰς κηρύττει δεύτερον λόγον. Ἐνόσου τοῦ Ἰωδαὲ τοῦ ἱερέως ζῶντος καὶ συμβουλεύοντος αὐτῷ, ὁ Ἰωὰς ἐποίησε τὸ εὐθές· ὅτε δὲ ἀπέθανεν ὁ εὐσεβὴς σύμβουλος, ὁ βασιλεὺς ἤκουσε τῶν κολάκων, ἀφῆκε τὸν Κύριον, καὶ τέλος ἐμόλυνε τὴν αὐλὴν τοῦ ναοῦ αἵματι τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ τοῦ Ἰωδαέ — αὐτοῦ τοῦ υἱοῦ τοῦ σώσαντος τὴν ζωὴν αὐτοῦ. Οὕτω ἡ ψυχὴ εὐθηνεῖ ὑπὸ ἀγαθῆς συμβουλῆς καὶ μαραίνεται ὅταν αὐτὴν ἐγκαταλείπῃ. Ἡ ἀνάγνωσις τοῦ Θεοδωρήτου περὶ τῆς εὐσεβείας τῶν πατέρων καὶ τῆς πτώσεως τῶν τέκνων ἐκτίθησι γυμνὴν τὴν νουθεσίαν· ἡ χάρις ἡ ἐρχομένη ἡμῖν διὰ τῆς πιστότητος ἑτέρων διατηρεῖται μόνον διὰ τῆς ἰδίας ἡμῶν ὑπομονῆς.
Απαντήστε
Ἀπόκριση
Θάρσει ἐκ τῆς λυχνίας ἥτις οὐκ ἔσβεσεν. Ὅτε τὸ βασιλικὸν σπέρμα κατεφθάρη καὶ ἡ ἐπαγγελία ἐδόκει ἀπολωλέναι, ὁ Θεὸς διεφύλαξεν ἓν κρυπτὸν παιδίον, καὶ δι’ αὐτοῦ ἐτήρησε τὸν λόγον αὐτοῦ τῷ Δαβίδ — διότι «ὁ Φιλάνθρωπος ἀνέχεται καὶ τοὺς πονηρούς, μνημονεύων τῆς ἀρετῆς τῶν κεκοιμημένων». Κληρονόμος εἶ τῆς αὐτῆς μακροθυμίας. Αἱ προσευχαὶ καὶ ἡ πιστότης τῶν προαπελθόντων σου — γονέων, ἀναδόχων, τῶν ἁγίων, τῆς ὅλης κοινωνίας τῆς κεκοιμημένης ἐν Κυρίῳ — οὐκ ἀπωλέσθησαν· ἕνεκα αὐτῶν ὁ Θεὸς ἀνέχεται πολλὰ ἐν σοί, καὶ διατηρεῖ φῶς καιόμενον ὅταν σὺ μὴ βλέπῃς τὴν ὁδόν. Μὴ καταφρονήσῃς τηλικούτου ἐλέους. Ἀλλὰ μάθε καὶ ἐκ τοῦ Ἰωὰς τὸν κίνδυνον τοῦ ἐγκαταλιπεῖν ἀγαθὴν συμβουλήν. Πιστὸς ἦν ἐνόσου τοῦ Ἰωδαὲ ζῶντος τοῦ ὁδηγεῖν αὐτόν, καὶ ἔπεσεν ἅμα τῷ ἀπελθεῖν τοῦ συμβούλου — ἔπεσεν οὕτως ὥστε ἐφόνευσε τὸν υἱὸν τοῦ σώσαντος αὐτὸν ἐν αὐτῇ τῇ αὐλῇ τοῦ Κυρίου. Οὕτω μὴ ἐάσῃς τὴν πίστιν σου ἐξηρτῆσθαι μόνον ἐκ τῶν εὐσεβῶν ἀνθρώπων τῶν βασταζόντων σε· οἰκοδόμησον αὐτὴν ἐν τῇ ἰδίᾳ καρδίᾳ σου, ἵνα στῇ ὅταν ἐκεῖνοι ἀφαιρεθῶσιν ἀπὸ σοῦ. Ἀντέχου σοφῆς καὶ ἁγίας συμβουλῆς ἐνόσου ἔχεις αὐτήν, καὶ λύπει ἀπολλυμένην· ἀλλὰ μᾶλλον, ποίησον τὴν σοφίαν αὐτῶν ἰδίαν σου, ἵνα μὴ ὡς ὁ Ἰωὰς εὐθηνῇς μόνον ἐν τῇ σκέπῃ τῆς ἀλλοτρίας δικαιοσύνης καὶ μαρανθῇς ἅμα τῷ καταλειφθῆναι σε αὐτόν. Ἡ χάρις ἡ παραδοθεῖσά σοι δι’ ἑτέρων ὀφείλει γενέσθαι ἰδία σου ὑπομονή, ἢ οὐ διατηρήσει σε.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ὦ Κύριε, Φιλάνθρωπε, ὃς οὐκ ἠθέλησας καταφθεῖραι τὸν οἶκον Δαβίδ ἀλλ’ ἐφύλαξας αὐτῷ λυχνίαν ἣ οὐ σβεσθήσεται, ἀνεχόμενος καὶ τοὺς πονηροὺς ἕνεκα τῆς ἀρετῆς τῶν κεκοιμημένων· εὐλογῶ σε ἐπὶ τηλικούτῳ μακροθυμίᾳ. Ὅτε τὸ βασιλικὸν σπέρμα ἐφονεύθη καὶ ἡ ἐπαγγελία ἐδόκει ἀπολωλέναι, ἔκρυψας καὶ διεφύλαξας τὸ παιδίον ἕως τῆς ἡμέρας τῆς στεφανώσεως αὐτοῦ, καὶ οὕτως προετύπωσας τὸν Υἱόν σου, τὸν ἀληθῆ κληρονόμον Δαβίδ, διαφυλαχθέντα ἀπὸ τῆς μαχαίρας καὶ λάμψαντα τέλος ὡς τὸ φῶς ὃ σκότος οὐ κατέλαβεν. Μνήσθητί μου καὶ σύ, ἕνεκα τῶν προαπελθόντων μου ἐν πίστει, ὧν αἱ προσευχαὶ κυκλοῦσί με· καὶ γενέσθω ἡ πιστότης αὐτῶν λυχνία μοι ἐν τῷ σκότει. Ἀλλὰ μὴ ἐάσῃς με ἀναπαύεσθαι μόνον ἐν τῇ δικαιοσύνῃ ἑτέρων. Δίδαξόν με, ἐνόσου ἔχω σοφὴν καὶ ἁγίαν συμβουλήν, ποιῆσαι αὐτὴν ἰδίαν μου, ἵνα μὴ ὦ ὡς ὁ Ἰωάς, πιστὸς ἐν τῇ σκιᾷ τοῦ συμβούλου καὶ ἄπιστος ὅταν ἀπῆλθεν. Διατήρησόν με ὑπομένοντα ἕως τέλους, ἵνα ἡ χάρις ἡ παραδοθεῖσά μοι γένηται πῦρ ζῶν ἐν ἐμοί. Σοὶ τῷ Χριστῷ τῷ Θεῷ ἡμῶν, τῇ λυχνίᾳ τοῦ Δαβὶδ καὶ τῷ ἀστέρι τῷ ὀρθρινῷ, σὺν τῷ Πατρὶ καὶ τῷ παναγίῳ Πνεύματι, δόξα νῦν καὶ ἀεί, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →