← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Γένεσις

Τα Σταυρωμένα Χέρια της Ευλογίας: Γένεσις 47 και 48

Γένεσις 47-48Ομιλίαι εις την Α΄ Επιστολήν Ιωάννου υπό του Μακαρίου Αυγουστίνου Ιππώνος20 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Τώρα η προσκυνητική οικογένεια εγκαθίσταται στη γη Γεσέν, και τα έτη αφθονίας που προείδε ο Ιωσήφ γίνονται ο άρτος των ιδίων συγγενών του. Ο Φαραώ τους δέχεται· ο Ιακώβ, στηριζόμενος στη ράβδο του, ευλογεί ακόμη και τον βασιλέα της Αιγύπτου· και ο γηραιός πατριάρχης ζει τα τελευταία δεκαεπτά έτη του υπό την προστασία του υιού που είχε νομίσει ότι καταβροχθίστηκε από θηρίο. Αλλά η καρδιά αυτών των κεφαλαίων είναι ένα νεκροκρέβατο και μια ευλογία. Ο Ιωσήφ φέρνει τους δύο υιούς του, τον Μανασσή τον πρεσβύτερο και τον Εφραίμ τον νεότερο, για να λάβουν τον τελευταίο λόγο του παππού τους — και ο Ιακώβ, με τα μάτια του θαμπά από την ηλικία, σταυρώνει τα χέρια του, θέτοντας το δεξί του χέρι στον νεότερο και το αριστερό στον πρεσβύτερο, και δεν διορθώνεται. Για μία ακόμη φορά η φωνή μας είναι ο Μακάριος Αυγουστίνος Ιππώνος (354–430), ο μέγας Πατήρ της Δύσεως τον οποίο η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά ως Μακάριο Αυγουστίνο — αντλούμενος εδώ επειδή τα σχόλια των Ανατολικών Πατέρων για την ευλογία του Ιακώβ παραμένουν υπό σύγχρονα πνευματικά δικαιώματα, ενώ ο Αυγουστίνος διαβάζει αυτούς τους θανάτους και τις ευλογίες με το κλειδί του δημοσίου τομέα που έλαβε ολόκληρη η αδιαίρετη Εκκλησία. Οι Πατέρες έχουν από καιρό ενατενίσει εκείνα τα σταυρωμένα χέρια και έχουν δει σε αυτά το σημείο του Σταυρού, χαραγμένο πάνω στις ερχόμενες γενεές, και το διαρκές μυστήριο ότι η ευλογία του Θεού συχνά τρέχει αντίθετα προς τον κόκκο της ανθρώπινης προσδοκίας, επιλέγοντας τον μικρότερο και τον νεότερο για να φέρει την επαγγελία.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Αναγνώστε Γένεσιν 47–48 — ο Ισραήλ κατοικεί στη Γεσέν και αυξάνεται· ο Ιωσήφ διοικεί την Αίγυπτο διαμέσου του λιμού· και ο Ιακώβ, πλησίον του θανάτου, κάνει τον Ιωσήφ να ορκισθεί να μεταφέρει τα οστά του έξω από την Αίγυπτο και να τα θάψει με τους πατέρες του. Έπειτα έρχεται ο λόγος ότι ο πατέρας του είναι άρρωστος, και ο Ιωσήφ φέρνει τους δύο υιούς του στο κρεβάτι του γέροντα. Ο Ιακώβ ξυπνά τον εαυτό του, αφηγείται πώς ο Θεός εμφανίστηκε σε αυτόν στη Λουζ και υποσχέθηκε τη γη, και διεκδικεί τον Εφραίμ και τον Μανασσή ως δικούς του. Εκτείνει τα χέρια του για να τους ευλογήσει — αλλά τα σταυρώνει, θέτοντας το δεξί του χέρι στο κεφάλι του Εφραίμ, του νεότερου, και το αριστερό στον Μανασσή, τον πρωτότοκο. Ο Ιωσήφ προσπαθεί να μετακινήσει το δεξί χέρι του πατέρα του στον πρεσβύτερο, αλλά ο Ιακώβ αρνείται: 'Γνωρίζω, υιέ μου, γνωρίζω… αλλά αληθώς ο νεότερος αδελφός του θα είναι μεγαλύτερος από αυτόν.' Και τους ευλογεί, και θέτει τον Εφραίμ πριν από τον Μανασσή.
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Μακάριος Αυγουστίνος, όταν έρχεται στον θάνατο του Ιακώβ, συγκεντρώνει τόσο την ευλογία των υιών όσο και την ευλογία αυτών των εγγονογιών σε μία και μόνη επίσημη πράξη του ετοιμοθάνατου πατριάρχη. Γράφει ότι ο Ιακώβ, στο τέλος, όταν απέθνησκε, ευλόγησε τους υιούς του και τους εγγονούς του από τον Ιωσήφ — και είναι ακριβώς οι εγγονοί, ο Εφραίμ και ο Μανασσής, τους οποίους ο Ιωσήφ παρουσιάζει στο προσκέφαλο, ώστε τα δύο αγόρια της Αιγύπτου να εμβολιασθούν στις δώδεκα φυλές του Ισραήλ. Η σταύρωση των χεριών του γέροντα δεν είναι λάθος των αδύναμων ματιών αλλά προφητεία με χειρονομία: ο νεότερος προτιμάται, η τάξη της σαρκός ανατρέπεται, και η επαγγελία κατέρχεται κατά μήκος ενός δρόμου που ο άνθρωπος δεν θα είχε επιλέξει. Η Ανατολή διαβάζει εκείνη τη σταυρωμένη στάση ως τύπο του Σταυρού αυτού καθ' εαυτού, δια του οποίου ολόκληρη η τάξη του κόσμου αναστρέφεται — ο τελευταίος γίνεται πρώτος, ο ταπεινός υψώνεται, ο θάνατος μετατρέπεται σε ζωή. Και τα χέρια που ευλογούν είναι τα χέρια ενός ανθρώπου που ο ίδιος μεταφέρθηκε από την Πρόνοια διαμέσου απάτης, εξορίας και πένθους εις ειρήνην.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Είναι ταιριαστό ότι αυτός που στεγάζει ολόκληρη την οικογένεια στη Γεσέν είναι ο Ιωσήφ — ο αδελφός που κάποτε γυμνώθηκε και πωλήθηκε, τώρα ο κύριος των σιταποθηκών της Αιγύπτου. Ο Μακάριος Αυγουστίνος δεν λησμονεί ποτέ το σχήμα εκείνης της ανόδου, ότι ο Ιωσήφ ανυψώθηκε στον θρόνο του όχι παρά τις θλίψεις του αλλά διαμέσου αυτών. Ο Ιωσήφ στάθηκε ενώπιον του Φαραώ, υψωθείς εκ της ταπεινώσεως που υπέμεινε — και από εκείνο το ύψος τρέφει τον ίδιο τον πατέρα και τους αδελφούς του στην ανάγκη τους. Εδώ είναι το ίδιο πρότυπο που διακηρύττουν τα σταυρωμένα χέρια: ο Θεός υψώνει αυτόν που ταπεινώθηκε. Η Χριστιανική Ανατολή βλέπει στον Ιωσήφ υψωθέντα εκ της ταπεινώσεως σαφή τύπο του Χριστού, ο οποίος ταπεινώθηκε ακόμη και μέχρι θανάτου κακούργου και έπειτα ανυψώθηκε στον θρόνο του ουρανού, από τον οποίο τρέφει τον λαό Του με τον αληθινό Άρτο στον λιμό αυτού του κόσμου. Έτσι η Γεσέν δεν είναι απλώς καταφύγιο· είναι προτύπωση της Εκκλησίας, όπου ο ταπεινωθείς και υψωθείς Πάροχος συγκεντρώνει τους συγγενείς Του και τους συντηρεί διαμέσου του μακρού λιμού έως ότου φθάσει η επαγγελμένη γη.
Απαντήστε

Απόκριση

Κοιτάξτε τα σταυρωμένα χέρια του Ιακώβ και μάθετε να δυσπιστείτε προς την προφανή τάξη των πραγμάτων. Υποθέτουμε ότι η ευλογία ανήκει στον ισχυρό, στον πρωτότοκο, στον άξιο — και ξανά και ξανά ο Θεός θέτει το δεξί Του χέρι στον απίθανο, στον νεότερο, στον παραμελημένο. Εάν ποτέ αισθανθήκατε τον εαυτό σας τον μικρότερο, τον παρακαμφθέντα, τον Μανασσή που ωθήθηκε κατά μέρος, πάρτε θάρρος: ο Θεός του Ιακώβ ευαρεστείται να γράφει την επαγγελία Του κατά μήκος της γραμμής που κανείς δεν περίμενε. Και εάν είστε αυτός στον οποίο εμπιστεύθηκε, όπως ο Εφραίμ, μια ευλογία που δεν κερδίσατε, δεχθείτε την ταπεινά, γνωρίζοντας ότι είναι δώρο και όχι μισθός. Πάνω απ' όλα, αφήστε το σχήμα εκείνων των σταυρωμένων χεριών να στερεώσει το βλέμμα σας στον Σταυρό, όπου ο Θεός ανέτρεψε ολόκληρο τον λογαριασμό του κόσμου. Όπως ο Ιωσήφ, μπορεί να βρείτε ότι ο δρόμος προς όποιο αγαθό ο Θεός έχει για εσάς περνά ευθεία διαμέσου της ταπεινώσεως. Μην την περιφρονήσετε. Το χέρι που τίθεται στον ταπεινό είναι το χέρι που υψώνει.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Θεέ που σταύρωσες τα χέρια του ετοιμοθάνατου Ιακώβ και έθεσες την ευλογία Σου στον νεότερο υιό, δίδαξέ με να εμπιστεύομαι την εκλογή Σου υπέρ της ιδικής μου. Συ υψώνεις τον ταπεινό και τρέφεις τον λαό Σου διαμέσου εκείνου που ταπεινώθηκε· ας μη περιφρονήσω τον δρόμο της ταπεινώσεως δια του οποίου οδηγείς τους δούλους Σου εις δόξαν. Καθώς ο Ιωσήφ στέγασε τον οίκο του πατέρα του στη Γεσέν, στέγασε εμέ εν τη Εκκλησία Σου διαμέσου κάθε λιμού αυτής της ζωής, και τρέφε με τον αληθινό Άρτο που κατέβη εκ του ουρανού. Χάραξε το σημείο του Σταυρού Σου επ' εμέ και επ' όλους όσους αγαπώ, και ας δεχθώ κάθε ευλογία ως δώρο του ελέους Σου και όχι ως ανταμοιβή της ιδίας μου. Δια Χριστού του Κυρίου ημών, του ταπεινωθέντος και υψωθέντος Παρόχου, μετά του Πατρός και του Αγίου Πνεύματος, νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Ομιλίαι εις την Α΄ Επιστολήν Ιωάννου υπό του Μακαρίου Αυγουστίνου Ιππώνος · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →