← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ψαλμοί

Μη Παροργίζου, και το Βάρος της Αμαρτίας: Ψαλμοί 37 και 38

Ψαλμοί 37-38Υπόμνημα επί των Ψαλμών εκ Πρωτογόνων και Μεσαιωνικών Συγγραφέων (Neale & Littledale)20 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Ο Ψαλμός 37 είναι ο μεγάλος Ψαλμός της υπομονής, και ο Ψαλμός 38 είναι ο τρίτος των μετανοητικών Ψαλμών· μαζί διδάσκουν την ψυχή πώς να περιμένει όταν οι ασεβείς ευημερούν, και πώς να φέρει το βάρος της ιδίας αμαρτίας. Ο Ωριγένης, όπως καταγράφει ο Νήλ, εκτιμούσε τον Ψαλμό 37 υπεράνω σχεδόν όλων των άλλων, αποκαλώντας τον το πολυτιμότερο φάρμακο της ανθρώπινης ψυχής — διότι θεραπεύει την αρχαιότερη πληγή των δούλων του Θεού, τον πειρασμό να φθονεί την ευημερία των ασεβών. 'Μη παροργίζου ένεκα των ασεβών, μηδέ ζήλου τους ποιούντας την ανομίαν· διότι ταχέως θέλουσιν εκκοπή ως χόρτος.' Η συμβουλή του είναι εμπιστοσύνη και ησυχία: 'Ανάθεσον τω Κυρίω την οδόν σου, και επίθες επ' αυτώ την ελπίδα σου· και αυτός θέλει εκτελέσει.' Ο Ψαλμός 38, 'εις ανάμνησιν', είναι η κραυγή ψυχής συντεθλιμμένης υπό των αμαρτιών αυτής: 'Ουκ έστιν υγίεια εν τη σαρκί μου από προσώπου της οργής σου... Διότι αι ανομίαι μου υπερέβησαν την κεφαλήν μου, και ως φορτίον βαρύ εβαρύνθησαν επ' εμέ.' Η Χριστιανική Ανατολή προσεύχεται τον πρώτον διά να μάθει υπομονήν υπό την φαινομενικήν νίκην του κακού, και τον δεύτερον διά να αισθανθεί ειλικρινώς το συνθλιπτικόν βάρος της αμαρτίας — και, αισθανόμενη αυτό, να φύγει από το βαρύ φορτίον της αμαρτίας εις τον χρηστόν ζυγόν και το ελαφρόν φορτίον του Κυρίου.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Ανάγνωσον τον Ψαλμόν 37 ως μακράν, υπομονητικήν συμβουλήν κατά του φθόνου και της σπουδής. 'Μη παροργίζου ένεκα των ασεβών... Έλπισον επί τον Κύριον, και ποίει αγαθόν... Τέρπου εν τω Κυρίω, και θέλει σοι δώσει τας επιθυμίας της καρδίας σου. Ανάθεσον τω Κυρίω την οδόν σου, και επίθες επ' αυτώ την ελπίδα σου· και αυτός θέλει εκτελέσει.' Προστάζει την ψυχήν να ησυχάσει: 'Ησύχασον επί τον Κύριον, και υπομείνον αυτόν... Παύσον από οργής, και άφες θυμόν· μη παροργίζου, μήπως κακοποιήσης.' Υπόσχεται εις τους πραείς την κληρονομίαν αυτών: 'Οι δε πραείς θέλουσι κληρονομήσει την γην, και θέλουσιν ευφρανθή επί πλήθει ειρήνης.' Και φέρει την μαρτυρίαν μακράς πείρας: 'Νέος ήμην, και γέρων εγενήθην· και ουκ είδον δίκαιον εγκαταλελειμμένον, ουδέ το σπέρμα αυτού ζητούν άρτον.' Λήγει εις την σωτηρίαν των δικαίων: 'Η δε σωτηρία των δικαίων παρά Κυρίου, όστις είναι και η ισχύς αυτών εν καιρώ θλίψεως.' Έπειτα ανάγνωσον τον Ψαλμόν 38, τον θρήνον ψυχής νοσούσης εκ της αμαρτίας: 'Μη ελέγξεις με, Κύριε, εν τη οργή σου... Διότι τα βέλη σου επήχθησαν εν εμοί, και επέστησας επ' εμέ την χείρά σου. Ουκ έστιν υγίεια εν τη σαρκί μου από προσώπου της οργής σου... Διότι αι ανομίαι μου υπερέβησαν την κεφαλήν μου, και ως φορτίον βαρύ εβαρύνθησαν επ' εμέ... Εις μεγάλην θλίψιν και ταλαιπωρίαν κατηντήθην, ώστε πενθώ πάσας τας ημέρας.'
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Ψαλμός 38 αφήνει την ψυχήν να αισθανθεί το πλήρες συνθλιπτικόν βάρος της αμαρτίας — 'αι ανομίαι μου υπερέβησαν την κεφαλήν μου, και ως φορτίον βαρύ εβαρύνθησαν επ' εμέ' — και ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, τον οποίον ο Νήλ αποκαλεί τον ευγλωττότερον των Ελλήνων Πατέρων, αντιπαραβάλλει το βάρος εκείνο προς το φορτίον το οποίον προσφέρει αντ' αυτού ο Χριστός. Προτρέπει την ψυχήν να κάμει την εκλογήν μεταξύ δύο φορτίων: τον χρηστόν ζυγόν και το ελαφρόν φορτίον το οποίον προσφέρει ο Κύριος — διότι ο Κύριος ο ίδιος είπεν, 'Ο ζυγός μου χρηστός, και το φορτίον μου ελαφρόν' — ή, ως ο Χρυσόστομος ονομάζει το εναλλακτικόν, βαρύ φορτίον και βαρύ βάρος της αμαρτίας. Διά να καταστήσει αισθητόν το βάρος της αμαρτίας, ο Χρυσόστομος σωρεύει εικόνας συνθλιπτικής βαρύτητος — εκείνον τον τάλαντον μολύβδου το οποίον είδεν ο Ζαχαρίας δεδεμένον εν τη εφά, εκείνο το βαρύ φορτίον το οποίον κατέστησε τον Ιωνάν υπερβολικά βαρύν διά το πλοίον εν τη θυέλλη. Η αμαρτία είναι ο μόλυβδος εν τη εφά, το βάρος το οποίον βυθίζει το πλοίον· ο ζυγός του Χριστού μόνον είναι ελαφρός και χρηστός. Και ο Μέγας Βασίλειος, αναγινώσκων την αρχικήν ικεσίαν — 'Μη ελέγξεις με, Κύριε, εν τη οργή σου' — παρομοιάζει τον μετανοούντα προς άρρωστον όστις, γινώσκων ότι δεν δύναται να αναρρώσει άνευ φαρμάκου, όμως παρακαλεί τον ιατρόν να μετριάσει την πικρότητα της θεραπείας προς την ασθένειαν αυτού. Ο Ψαλμός δεν ζητεί να αποφύγει το φάρμακον· ζητεί μόνον ο Ιατρός να φερθεί ηπίως. Η αμαρτία πρέπει να αισθανθεί ως το ανυπόφορον βάρος το οποίον είναι, προτού η ψυχή φύγει εις τον ζυγόν ο οποίος μόνος είναι ελαφρός.
Σκεφτείτε

Συλλογισμός

Ο Ψαλμός 37 απαντά εις το αιώνιον σκάνδαλον της ψυχής: διατί οι ασεβείς ευημερούν ενώ οι δίκαιοι πάσχουν; Το θεραπευτικόν του δεν είναι επιχείρημα αλλά υπομονή — 'Μη παροργίζου.' Οι Πατέρες θαυμάζουν την πίστιν του Ψαλμωδού, όστις δύναται να ονομάσει όλην την μακράν περίοδον της δοκιμασίας του κόσμου τούτου 'μικρόν τι', βλέπων πέραν αυτής εις την ημέραν καθ' ην η πάλη πάντων των αγίων του Θεού θέλει τελειώσει. Θαυμάζουν επίσης το εδάφιον 'Νέος ήμην, και γέρων εγενήθην, και ουκ είδον δίκαιον εγκαταλελειμμένον.' Οι πλείστοι των Πατέρων δεν το λαμβάνουν ως επίπεδον υπόσχεσιν επιγείου αφθονίας — διότι ο Ηλίας ητήσατο άρτον παρά της χήρας της Σαρεπτών, και οι πατριάρχαι κατέβησαν εις Αίγυπτον διά τροφήν — αλλά ως βαθύτερον λόγον: ότι ο Θεός, όστις ενίοτε φαίνεται να μη ακούει την προσευχήν διά τον άρτον της ημέρας κυριολεκτικώς λαμβανομένην, ουδέποτε έκλεισε το ους αυτού εναντίον της ψυχής ήτις εζήτησε τον αληθινόν Άρτον τον καταβαίνοντα εκ του ουρανού. Και ούτω οι δύο Ψαλμοί συναντώνται. Ο μετανοών του Ψαλμού 38, συντεθλιμμένος υπό του βαρέος φορτίου των αμαρτιών αυτού, είναι ακριβώς η ψυχή την οποίαν ο Ψαλμός 37 προστάζει να ησυχάσει και να αναθέσει την οδόν αυτής εις τον Κύριον. Το βάρος της αμαρτίας είναι πραγματικόν, και πρέπει να αισθανθεί· αλλά δεν είναι ο τελευταίος λόγος. 'Ανάθεσον τω Κυρίω την οδόν σου, και επίθες επ' αυτώ την ελπίδα σου· και αυτός θέλει εκτελέσει' — καθώς ο Κύριος ο ίδιος, βαστάσας τας αμαρτίας ημών ως βαρύ φορτίον υπεράνω της ιδίας κεφαλής εν Γεθσημανή, ανέθεσε την οδόν αυτού εις τας χείρας του Πατρός, και επέφερε την σωτηρίαν ημών.
Απαντήστε

Απόκριση

Ο Ψαλμός 37 σε παρακαλεί να παύσεις να παροργίζεσαι. Όταν βλέπεις τους ασεβείς να ακμάζουν ως πράσινον δένδρον, μη αφήσεις τον φθόνον να σε κινήσει εις το κακόν· 'μη παροργίζου, μήπως κακοποιήσης.' Ησύχασον, υπομείνον, και ανάθεσον την οδόν σου εις τον Κύριον — διότι η ευημερία των ασεβών είναι χόρτος, εκκοπτόμενον εν στιγμή, ενώ οι πραείς θέλουσι κληρονομήσει την γην και θέλουσιν ευφρανθή επί πλήθει ειρήνης. Εκείνο το οποίον φαίνεται μακρά αδικία τώρα είναι, υπό το φως της αιωνιότητος, μόνον μικρόν τι. Και ο Ψαλμός 38 σε παρακαλεί να αισθανθείς ειλικρινώς το βάρος της αμαρτίας σου. Μη το ελαφρύνεις, μη κολακεύεις τον εαυτόν σου· άφες αυτό να σε πιέζει ως το βαρύ φορτίον το οποίον είναι, τον μόλυβδον εν τη εφά, το βάρος το οποίον θα εβύθιζε το πλοίον. Διότι μόνον όταν το βάρος της αμαρτίας αισθανθεί αληθώς θέλεις φύγει εις τον χρηστόν ζυγόν και το ελαφρόν φορτίον του Κυρίου. Και όταν έρχεσαι εις Αυτόν διά θεραπείαν, έρχου ως ο άρρωστος του Βασιλείου — μη αρνούμενος το φάρμακον, αλλά εμπιστευόμενος τον Ιατρόν να μετριάσει την πικρότητα αυτού προς την ασθένειάν σου. Δεν θέλει σε ελέγξει εν τη οργή αυτού· θέλει επιθέσει την χείρα αυτού επάνω σου διά να σε θεραπεύσει, και να εκτελέσει την οδόν σου.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Κύριε ο Θεός ημών, όστις εν τη υπομονή σου διευθύνεις την πορείαν ανδρός αγαθού και ουκ εγκαταλείπεις τους πιστούς σου, και όστις εν τω ελέει σου θεραπεύεις την ψυχήν συντεθλιμμένην υπό του βάρους των αμαρτιών αυτής: δίδαξον ημάς να μη παροργιζώμεθα ένεκα των ασεβών, μηδέ να φθονούμεν τους ποιούντας την ανομίαν ων η ευημερία είναι μόνον χόρτος, ταχέως μαρανθέν. Κάμε ημάς ησύχους· άφες ημάς να αναθέσωμεν την οδόν ημών εις Σε και να ελπίζωμεν ότι Συ θέλεις εκτελέσει. Και όταν το φορτίον των αμαρτιών ημών υπερβαίνει την κεφαλήν ημών, υπερβολικά βαρύ διά να βαστάσωμεν — ο μόλυβδος εν τη εφά, το βάρος το οποίον βυθίζει το πλοίον — άφες ημάς να το αισθανθώμεν αληθώς, ίνα φύγωμεν από το βαρύ φορτίον της αμαρτίας εις τον χρηστόν ζυγόν και το ελαφρόν φορτίον του Υιού σου. Μη ελέγξεις ημάς εν τη οργή σου, μηδέ παιδεύσεις ημάς εν τη βαρεία δυσαρεσκεία σου· αλλά ως ήπιος Ιατρός μετρίασον προς την ασθένειαν ημών την πικρότητα της θεραπείας, και θεράπευσον ημάς. Ούτω κάμε ημάς πραείς, ίνα κληρονομήσωμεν την γην των ζώντων και ευφρανθώμεν επί πλήθει της ειρήνης σου. Διότι Συ είσαι η σωτηρία των δικαίων και η ισχύς αυτών εν καιρώ θλίψεως, και εις Σε, Πάτερ, μετά του μονογενούς Σου Υιού και του παναγίου και ζωοποιού Σου Πνεύματος, δόξα, τιμή, και προσκύνησις, νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Υπόμνημα επί των Ψαλμών εκ Πρωτογόνων και Μεσαιωνικών Συγγραφέων (Neale & Littledale) · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →