Σχετικά με αυτήν την ημέρα
Η Μεγάλη Πέμπτη τιμά τη νύχτα του Μυστικού Δείπνου, τη νύχτα που ο Ιησούς ίδρυσε την Ευχαριστία, έπλυνε τα πόδια των μαθητών Του και έδωσε τη νέα εντολή από την οποία προέρχεται το όνομα της ημέρας. "Μαουντί" προέρχεται από το λατινικό "mandatum" ("εντολή"), που προέρχεται από τον Ιωάννη 13:34: "Μια νέα εντολή σας δίνω, να αγαπάτε ο ένας τον άλλον, όπως σας αγάπησα." Ήταν μια νύχτα του Πάσχα. Σε ένα ανώγειο δωμάτιο στην Ιερουσαλήμ, γύρω από ένα τραπέζι στρωμένο με αρνί και πικρά χόρτα και άζυμο ψωμί, ο Χριστός πήρε το ψωμί και το ποτήρι και τους έδωσε νέο νόημα που έχει κρατήσει την Εκκλησία ενωμένη από τότε: "Αυτό είναι το σώμα μου, που δίνεται για εσάς. Αυτό το ποτήρι είναι η νέα διαθήκη στο αίμα μου." Πριν από το γεύμα, είχε σηκωθεί, τύλιξε μια πετσέτα γύρω από τη μέση Του και έπλυνε τα πόδια κάθε μαθητή, συμπεριλαμβανομένου του ενός που ήξερε ότι θα τον προδώσει. Η λειτουργία της Εκκλησίας εκείνο το βράδυ (η Θεία Λειτουργία του Μυστικού Δείπνου) αναπαριστά και τις δύο χειρονομίες: μια τελετή πλυσίματος ποδιών όπου ο ιερέας (και ολοένα και περισσότερο οι λαϊκοί πιστοί) πλένουν τα πόδια ο ένας του άλλου, και η ευχαριστιακή γιορτή αυτή καθαυτή. Μετά την κοινωνία, το Άγιο Μυστήριο μεταφέρεται σε ένα Θυσιαστήριο Ξεκούρασης, όπου οι πιστοί προσκαλούνται να παρακολουθήσουν με τον Χριστό στον Γεθσημανή. Ο κύριος θυσιαστήριος στη συνέχεια γυμνώνεται (τα κεριά αφαιρούνται, τα υφάσματα παίρνονται, οι σταυροί καλύπτονται), και η εκκλησία πέφτει σε σιωπή. Ορισμένες παραδόσεις παρακολουθούν το Τενεμπραί, σβήνοντας σταδιακά τα κεριά μέσω των αναγνωσμάτων μέχρι να παραμείνει μόνο μια φλόγα. Η ημέρα είναι πυκνή: είναι η χαρούμενη γιορτή ίδρυσης της Ευχαριστίας, λευκή και χρυσή σε ενδυμασία, και είναι η πόρτα προς το σκοτάδι της Καλής Παρασκευής. Η ελληνική παράδοση την ονομάζει Μεγάλη Πέμπτη.
Παραδοσιακά Γεύματα
Ψητό Αρνί
Το ψητό αρνί αντηχεί το αρνί του Πάσχα του γεύματος που ο Ιησούς γιόρτασε στο υπερώο. Συχνά καρυκευμένο απλά με σκόρδο, δεντρολίβανο και αλάτι, φέρνει το όλο βιβλικό βάρος από την Αίγυπτο στην Ιερουσαλήμ και το τελευταίο δείπνο, και μπροστά, γιατί ο Χριστός ο ίδιος γίνεται το αρνί την επόμενη μέρα.
Άζυμο Ψωμί
Ψωμί χωρίς ζύμη, ψημένο σε πολλά χριστιανικά σπίτια τη Μεγάλη Πέμπτη προς τιμήν του άζυμου ψωμιού του Πάσχα που ο Ιησούς πήρε, ευλόγησε, έσπασε και έδωσε. Ένα απλό ζυμάρι από αλεύρι-νερό-αλάτι, ανοιγμένο λεπτό και ψημένο γρήγορα. Η απλότητα είναι το νόημα.
Σαλάτα Πικρών Χόρτων
Ένα μικρό πιάτο πικρών χόρτων (εντύπη, πικραλίδα, μαϊντανός, ραπανάκι), που θυμίζει τα πικρά χόρτα του Σέντερ του Πάσχα. Τρώγεται ως συνοδευτικό στο οικογενειακό γεύμα της Μεγάλης Πέμπτης, φέρνει τη μνήμη της σκλαβιάς στην Αίγυπτο που το γεύμα του Πάσχα δόθηκε για να θυμόμαστε.
Σούπα Πράσινης Πέμπτης
Μια ανοιξιάτικη σούπα από επτά ή εννέα πράσινα χόρτα (σέλινο, μαϊντανό, ξινόχορτο, φρέσκο κρεμμύδι, σπανάκι, νεροκάρδαμο, πράσο), που τρώγεται την Γκρουντόντερσταγκ ("Πράσινη Πέμπτη") σε γερμανόφωνες χώρες. Τα χόρτα σηματοδοτούν τη νέα ζωή που αναδύεται από τη νηστεία στην πύλη του Πάσχα.
Τέχνη & Εικονογραφία
Ford Madox Brown · Jesus Washing Peter's Feet (1852-1856)
Θεολογικό πλαίσιο
Ο Μπράουν ζωγράφισε αυτό για τον κύκλο των Προ-Ραφαηλιτών στο Λονδίνο, δουλεύοντας πάνω από τέσσερα χρόνια σε ένα θέμα που οι περισσότεροι Βικτωριανοί ζωγράφοι απέφευγαν ως πολύ ταπεινό για την τέχνη. Αφαίρεσε τον Χριστό μέχρι τη μέση (μια επιλογή που ο αρχικός αγοραστής βρήκε σκανδαλώδη, οδηγώντας τον Μπράουν να ζωγραφίσει μια ρόμπα πάνω από τον γυμνό κορμό για πώληση) και ζωγράφισε τον Πέτρο να αναδιπλώνεται από την προσβολή του να έχει τον δάσκαλό του γονατισμένο στα πόδια του. Οι μαθητές γύρω από το τραπέζι κοιτάζουν με σύγχυση, ντροπή, δέος. Θεολογικά, αυτό είναι η λεπτομέρεια της Μεγάλης Πέμπτης που ο Λεονάρντο δεν ζωγράφισε: το πλύσιμο των ποδιών που το ευαγγέλιο του Ιωάννη καθιστά την κεντρική πράξη της βραδιάς. "Μεγάλη Πέμπτη" προέρχεται από το λατινικό mandatum, τη νέα εντολή που έδωσε ο Ιησούς εκείνη τη νύχτα: αγαπάτε αλλήλους όπως εγώ σας αγάπησα. Η εντολή εκτελείται στη λεκάνη και την πετσέτα πριν εκφραστεί με λόγια.
Τι να προσέξετε
Ο Χριστός γονατίζει στο κάτω δεξί μέρος, πλένοντας τα πόδια του Πέτρου σε μια λεκάνη με νερό. Έχει γδυθεί σε μια απλή λωρίδα (η αρχική εκδοχή χωρίς ρούχα είναι τεκμηριωμένη· η επιβιώσασα επαναζωγραφισμένη δείχνει τον σε ροζ ένδυμα). Ο Πέτρος κάθεται σε μια καρέκλα, το πρόσωπό του ένα μείγμα ανησυχίας και διαμαρτυρίας: σηκώνεται μισά, το χέρι του στο κεφάλι του, το πόδι του ακόμα στα χέρια του Χριστού. Οι άλλοι απόστολοι γεμίζουν το μακρύ τραπέζι πίσω: ο Ιωάννης γέρνει πίσω στοχαστικά, ο Ιούδας γυρίζει μακριά στη σκιά στην δεξιά άκρη κρατώντας την τσάντα με τα χρήματα, οι άλλοι γέρνουν ή ψιθυρίζουν. Ο Μπράουν ζωγράφισε στη μέθοδο των Προ-Ραφαηλιτών με κοσμήματα φωτεινά χρώματα και έντονη ιστορική λεπτομέρεια: η ρωμαϊκή λάμπα, το ανατολίτικο χαλί, η ψευδαίσθηση είναι όλα μελετημένα από αντικείμενα. Ολόκληρη η σύνθεση διαβάζεται σαν μια οικιακή εσωτερική σκηνή που διακόπτεται από την αγιότητα.
Βιβλική αναφορά
Ιωάννης 13:1-17
Leonardo da Vinci · The Last Supper (1495-1498)
Θεολογικό πλαίσιο
Ο Λεονάρντο ζωγράφισε τον Τελευταίο Δείπνο στον τοίχο της τράπεζας της Σάντα Μαρία ντελ Γκράτσιε στο Μιλάνο, όπου οι Δομινικανοί μοναχοί έτρωγαν τα καθημερινά τους γεύματα από κάτω του για αιώνες. Κάθε δείπνο που έτρωγαν οι μοναχοί πλαισιωνόταν από τον Τελευταίο Δείπνο του Χριστού από πάνω. Ο Λεονάρντο επέλεξε τη συγκεκριμένη στιγμή μετά που ο Χριστός είπε "ένας από εσάς θα με προδώσει": δεν ζωγράφισε την ίδρυση της Ευχαριστίας αλλά τις σοκαρισμένες αντιδράσεις των μαθητών στην προφητεία της προδοσίας. Οι δώδεκα απόστολοι συγκεντρώνονται σε τέσσερις ομάδες των τριών· κάθε πρόσωπο καταγράφει διαφορετικό συναίσθημα. Θεολογικά, ο διαλογισμός του Λεονάρντο για τη Μεγάλη Πέμπτη είναι για την προδοσία που κάθεται στο ίδιο τραπέζι με την κοινωνία. Το ψωμί και το κρασί είναι παρόντα (ψωμί στο τραπέζι, η χειρονομία προς αυτά), αλλά η ανθρώπινη ιστορία είναι η διάσπαση της κοινωνίας. Η πίστη και η προδοσία μοιράζονται ένα μόνο δείπνο.
Τι να προσέξετε
Βρείτε τον Ιούδα. Είναι τρίτος από τα δεξιά του Χριστού (αριστερά του θεατή), γέρνοντας πίσω, κρατώντας μια μικρή τσάντα αργυρίου, το πρόσωπό του στη σκιά ενώ τα άλλα όλων πιάνουν το φως. Μόλις έχει ανατρέψει το αλάτι (μια μεσαιωνική οιωνός προδοσίας) και μπορείτε να δείτε τη διαρροή κοντά στον αγκώνα του. Τώρα κοιτάξτε τη γεωμετρία: κάθε γραμμή που υποχωρεί του δωματίου (δοκοί οροφής, ταπισερί, αρχιτεκτονική προοπτική) συγκλίνει στο ναό του Χριστού. Είναι το οπτικό σημείο εξαφάνισης ολόκληρης της σύνθεσης. Τα χέρια του ανοίγουν σε μια ήσυχη σαρανταγωνική χειρονομία: το ένα χέρι προς το ψωμί, το άλλο ανοιχτό προς το ποτήρι. Τα χέρια των αποστόλων κάνουν έναν φράχτη χειρονομίας πάνω από το τραπέζι· μόνο το σώμα του Χριστού είναι ακίνητο.
Βιβλική αναφορά
Κατά Ματθαίον 26:17-30; Κατά Ιωάννην 13:1-30
Jacopo Bassano · The Last Supper (c. 1542)
Θεολογικό πλαίσιο
Ο Μπασάνο ζωγράφισε αυτό το Τελευταίο Δείπνο στην μικρή πατρίδα του στη Βενετία, μακριά από τις μεγάλες παραγγελίες της Βενετίας, και το αποτέλεσμα είναι μία από τις πιο φυσικά άμεσες Μεγάλης Πέμπτης στην ιταλική ζωγραφική. Οι απόστολοί του είναι κουρασμένοι αγρότες και ψαράδες: χέρια γεμάτα σκληρές δουλειές, τραχιά γένια, απλά ενδύματα. Το γεύμα φαίνεται σαν ένα γεύμα που θα έτρωγες: ένα ψητό αρνί στο τραπέζι, ένα μαχαίρι καρφωμένο σε μια φραντζόλα, κρασί σε πήλινο δοχείο. Θεολογικά, ο Μπασάνο επιμένει στην απλή γήινη φύση του θεσμού. Ο Χριστός καθόρισε το δείπνο όχι σε ένα παλάτι αλλά σε ένα δανεισμένο υπνοδωμάτιο με σκληρούς άνδρες γύρω από ένα τραπέζι της εργατικής τάξης. Η Ευχαριστία προέρχεται από κοινό ψωμί, κοινό κρασί, κοινή ανθρωπότητα. Ο Μπασάνο το ζωγραφίζει αυτό χωρίς συναισθηματισμούς: η αγιότητα είναι στην ουσία, όχι σε κάποια καθαρισμένη εκδοχή της.
Τι να προσέξετε
Τα πρόσωπα των αποστόλων είναι ατομικές πορτρέτες: ο Μπασάνο σχεδόν σίγουρα τους σχεδίασε από γείτονες. Τα χέρια τους είναι μεγάλα, γεμάτα δουλειά. Κοιτάξτε το τραπέζι: υπάρχει ένα ψητό αρνί στο κέντρο (μια σκόπιμη αναφορά στο Πάσχα), μια μισοφαγωμένη φραντζόλα, ένα μαχαίρι, κρασί σε πήλινο δοχείο. Οι μαθητές απλώνονται γύρω από το τραπέζι σε πόζες που φαίνονται μη στημένες: ένας γέρνει το κεφάλι του στο χέρι του, ένας άλλος τεντώνεται μπροστά για να πιάσει ψωμί, ένας τρίτος τραβιέται πίσω έκπληκτος. Ο Ιωάννης γέρνει στο στήθος του Χριστού στην παραδοσιακή πόζα. Στο προσκήνιο, κοιτάξτε για ένα μικρό σκύλο και ένα καλάθι: η αγάπη του Μπασάνο για την αγροτική λεπτομέρεια εισβάλλει ακόμη και εδώ. Όλη η σκηνή μυρίζει άχυρο και ψητό κρέας. Αυτή είναι η Μεγάλη Πέμπτη με την πόρτα της κουζίνας ανοιχτή.
Βιβλική αναφορά
Ματθαίος 26:17-30; Λουκάς 22:14-23
Andrea del Sarto · The Last Supper (1520-1525)
Θεολογικό πλαίσιο
Ο Αντρέα ντελ Σάρτο ζωγράφισε αυτό το φρέσκο για το εστιατόριο του μοναστηριού Βαλλομπρόζα του Σαν Σάλβι έξω από τη Φλωρεντία, όπου επιβίωσε της πολιορκίας του 1529 μόνο και μόνο επειδή οι πολιορκητές στρατιώτες, έτοιμοι να κάψουν το μοναστήρι, σταμάτησαν στο κατώφλι της τραπεζαρίας και αρνήθηκαν να το καταστρέψουν. Το έργο είναι ένα από τα μεγάλα ήσυχα αριστουργήματα της Φλωρεντινής Υψηλής Αναγέννησης, ζωγραφισμένο με την ήρεμη ισορροπία που κέρδισε στον Αντρέα το παρατσούκλι "ο ζωγράφος χωρίς λάθη." Θεολογικά, το Τελευταίο Δείπνο του είναι στοχαστικό παρά δραματικό. Δεν υπάρχει φωνές, καμία αποκάλυψη του προδότη στη μέση της χειρονομίας: μόνο η αργή προσοχή δώδεκα ανδρών που ακούν τον δάσκαλό τους, γνωρίζοντας ότι το γεύμα είναι με κάποιο τρόπο περισσότερο από ένα γεύμα. Οι μοναχοί που έτρωγαν κάτω από αυτό το φρέσκο για αιώνες προορίζονταν να τρώνε αργά, ακούγοντας επίσης.
Τι να προσέξετε
Η σύνθεση είναι συμμετρική και ήρεμη. Ο Χριστός κάθεται στο κέντρο, τα χέρια του χειρονομούν απαλά καθώς μιλά. Οι απόστολοι τον πλαισιώνουν σε δύο ομάδες των έξι, η κάθε μία στραμμένη ελαφρώς προς τα μέσα. Προσέξτε τις τρεις φιγούρες που γέρνουν πάνω από το τραπέζι ή μακριά: σπάνε τη συμμετρία ακριβώς αρκετά για να κρατήσουν τη σκηνή από το να είναι στατική. Πάνω από την τραπεζαρία, ο Αντρέα ζωγράφισε μια μικρή σκηνή μπαλκονιού όπου δύο φιγούρες παρακολουθούν το γεύμα, ίσως οι κύριοι του πανδοχείου, ίσως η δική του αρχιτεκτονική ιδέα να ανοίξει το σφραγισμένο δωμάτιο. Το φως είναι απαλό, ομοιόμορφο, σαν από το απόγευμα. Το λευκό τραπεζομάντιλο λάμπει ενάντια στους ήσυχους γκρι και ώχρες του τοίχου. Η παλέτα του Αντρέα εδώ είναι περιορισμένη, υποτονική: κάθε χρώμα προσαρμοσμένο στην μοναστική ησυχία.
Βιβλική αναφορά
Ματθαίος 26:17-30
Tintoretto (Jacopo Robusti) · The Last Supper (1592-1594)
Θεολογικό πλαίσιο
Ο Τιντορέτο ζωγράφισε αυτό για το ιερό του Σαν Τζόρτζιο Μαγιόρε στη Βενετία τα τελευταία δύο χρόνια της ζωής του, και είναι το μεγάλο αντι-Λεονάρντο: όλα όσα έκανε ο Λεονάρντο συμμετρικά, ο Τιντορέτο τα απορρίπτει. Το τραπέζι κόβει διαγώνια τον καμβά από κάτω αριστερά προς πάνω δεξιά. Το δωμάτιο είναι μια λειτουργούσα ταβέρνα, με υπηρέτες να καθαρίζουν πιάτα, μια γάτα να γλείφει ένα πιάτο, έναν ζητιάνο στην πόρτα. Πάνω από το γεύμα, διαφανείς άγγελοι περιστρέφονται μέσα από τον καπνό μιας λάμπας λαδιού, αόρατοι στους δείπνους αλλά ζωντανοί για τον θεατή. Θεολογικά, ο Τιντορέτο ζωγραφίζει την Ευχαριστία ως ένα μυστήριο που διασπά τον καθημερινό κόσμο χωρίς οι καθημερινοί παρατηρητές να το παρατηρούν. Η ίδρυση του δείπνου συμβαίνει μέσα σε μια πολυάσχολη κουζίνα, παρακολουθούμενη μόνο από αγγέλους και από το μάτι της πίστης.
Τι να προσέξετε
Το διαγώνιο τραπέζι αναγκάζει το μάτι του θεατή να εισέλθει βαθιά στον καμβά. Ο Χριστός στέκεται στη μέση του τραπεζιού, γέρνοντας προς έναν απόστολο στα δεξιά του, υψώνοντας το ψωμί στην πράξη της καθαγίασης. Ένα φωτοστέφανο υπερφυσικού φωτός ακτινοβολεί από το κεφάλι του. Τα άλλα φωτοστέφανα γύρω από τους μαθητές είναι μικρότερα, πιο θαμπά, σχεδόν σαν φλόγες κεριών. Δεξιά, οι υπηρέτες σε εργάσιμα ρούχα καθαρίζουν πιάτα και γεμίζουν από κατσαρόλες, εντελώς αδιάφοροι με το μυστήριο που συμβαίνει πέντε πόδια μακριά. Κοιτάξτε ψηλά στον καπνό από την κρεμαστή λάμπα: διαλύεται σε μια σειρά διαφανών αγγέλων που περιστρέφονται πάνω από το τραπέζι. Ο Τιντορέτο ζωγραφίζει τις ορατές και αόρατες τάξεις ταυτόχρονα. Η γάτα είναι στην κάτω δεξιά γωνία, γλείφοντας ένα παρατημένο πιάτο.
Βιβλική αναφορά
Ματθαίος 26:26-29; Λουκάς 22:14-23
Caravaggio · The Taking of Christ (1602)
Θεολογικό πλαίσιο
Η ζωγραφική χάθηκε για αιώνες και ανακαλύφθηκε ξανά σε μια κατοικία Ιησουιτών στο Δουβλίνο το 1990, ένα θαύμα τέχνης της Αγίας Εβδομάδας. Ο Καραβάτζιο ζωγραφίζει τη στιγμή στον Κεσαριανό όταν το φιλί του Ιούδα προσγειώνεται και οι στρατιώτες πλησιάζουν. Τα μάτια του Χριστού είναι χαμηλωμένα· τα μάτια του Ιούδα είναι ανοιχτά. Ένας νεαρός Ιωάννης φεύγει αριστερά, με το στόμα ανοιχτό από τρόμο· ένας στρατιώτης με μαύρη πανοπλία φτάνει από τα δεξιά. Ο Καραβάτζιο περιλαμβάνει τον εαυτό του στα δεξιά, κρατώντας τη λάμπα που φωτίζει τη σύλληψη. Ο ζωγράφος είναι ο μάρτυρας, και η λάμπα είναι η παραδοχή του: είμαι αυτός που χρειάστηκε να το δει αυτό. Η ανάγνωση της Αγίας Εβδομάδας για την νύχτα της Μεγάλης Πέμπτης χρειάζεται την ειλικρίνεια του Καραβάτζιο σχετικά με το ποιος είναι στον κήπο.
Τι να προσέξετε
Κοιτάξτε το χέρι του Ιούδα στον ώμο του Χριστού: η λαβή είναι σταθερή, όχι στοργική· το φιλί κλείνει ήδη. Ο Καραβάτζιο ζωγραφίζει το πρόσωπο του προδότη στο πιο φωτεινό φως της ζωγραφικής, η βαθύτερη ανειλικρίνεια δίνεται στην πιο φωτεινή φωτεινότητα. Προσέξτε την γυαλιστερή μαύρη πανοπλία του δεύτερου στρατιώτη που πλησιάζει: κάθε καμπύλη και βίδα αντανακλά τη λάμπα, και ο Καραβάτζιο χρησιμοποιεί την θωράκιση ως δεύτερη πηγή φωτός στην μανσέτα του Χριστού. Ο αυτοπροσωπογραφία στα δεξιά, με τη λάμπα υψωμένη: τα μάτια του ζωγράφου είναι στραμμένα στον Χριστό, όχι στη δράση. Έχει ήδη δει τι πρόκειται να συμβεί, και έχει επιλέξει να συνεχίσει να παρακολουθεί.
Βιβλική αναφορά
Ματθαίος 26:47-50
Duccio di Buoninsegna · The Washing of the Feet (Maestà) (1308-1311)
Θεολογικό πλαίσιο
Στην πίσω πλευρά του βωμού της Μαεστά, ο Ντούτσιο ζωγράφισε ολόκληρη την αφήγηση του Πάθους σε είκοσι έξι μικρές πάνελ. Το Πλύσιμο των Ποδιών βρίσκεται ανάμεσα στις σκηνές της Μεγάλης Πέμπτης, ακριβώς δίπλα στο Μυστικό Δείπνο. Ο Ντούτσιο δίνει στην αφήγηση του Ιωάννη το κατάλληλο οπτικό βάρος: το πλύσιμο των ποδιών δεν είναι μια υποσημείωση αλλά ο επιλεγμένος φακός του ευαγγελίου για το βράδυ. Ο Χριστός γονατίζει σε απλή δράση ενώ ο Πέτρος σηκώνει το χέρι του σε διαμαρτυρία. Οι άλλοι απόστολοι συγκεντρώνονται πίσω, μερικοί να λύσουν τις σαγιονάρες τους για να είναι επόμενοι, μερικοί να παρακολουθούν. Θεολογικά, το βωμό των Σιενέζων παρουσιάζει τη Μεγάλη Πέμπτη ως συνεχόμενη με την Ευχαριστία: η ίδια ταπεινότητα που γέρνει για να πλύνει τα πόδια γέρνει για να σπάσει το ψωμί. Οι δύο πράξεις είναι μία πράξη αυτοπαράδοσης, ζωγραφισμένη σε γειτονικά πάνελ γιατί είναι θεολογικά αδιαχώριστες.
Τι να προσέξετε
Ο Χριστός σε σκούρο μπλε γονατίζει στα δεξιά, κρατώντας το πόδι του Πέτρου σε μια πέτρινη λεκάνη. Ο Πέτρος σηκώνει το δεξί του χέρι προς το κεφάλι του στην χειρονομία διαμαρτυρίας που καταγράφει το ευαγγέλιο: "ποτέ δεν θα πλύνεις τα πόδια μου." Το πρόσωπό του είναι ανήσυχο, τα μάτια του ανοιχτά. Πίσω από τον Πέτρο, οι απόστολοι κάθονται σε μια σειρά σε ένα μακρύ πάγκο, αρκετοί ήδη λύνουν τις σαγιονάρες τους σε αναμονή. Ένας γέρνει για να τις βγάλει· ένας άλλος κρατά το πόδι του στο χέρι του εξετάζοντάς το. Προσέξτε το αψιδωτό αρχιτεκτονικό σκηνικό: ο Ντούτσιο ζωγραφίζει το υπερώο ως μια Σιενέζικη λογγία με πλακάκι και μια σειρά λεπτών κολώνων. Το χρυσό έδαφος από πάνω πλαισιώνει τη δράση σαν ένα ιερό. Παρά την μικρή κλίμακα του πάνελ, κάθε πρόσωπο είναι ατομικό, κάθε χειρονομία σκόπιμη.
Βιβλική αναφορά
Ιωάννης 13:1-17