Eterniseed › Άγιοι & Εικονίσματα
Άγιος Αλέξανδρος Νιέφσκι
Πρίγκιπας, υπερασπιστής και μοναχός
Ο Αλέξανδρος ήταν δεκαεννιά ετών όταν κέρδισε τη μάχη στον Νέβα που του έδωσε το όνομά του, και είκοσι ενός στη διάσημη Μάχη του Πάγου. Αλλά η Εκκλησία δεν τον θυμάται κυρίως για τις νίκες σε μάχες — θυμάται τι αρνήθηκε να κάνει. Με την Μογγολική Ορδή στα ανατολικά και σταυροφορικούς στρατούς να πιέζουν από τα δυτικά, ο Αλέξανδρος έκρινε ότι τα ξίφη δεν μπορούσαν να σώσουν τον λαό του και από τα δύο. Υπερασπίστηκε τα δυτικά σύνορα με τα όπλα, και προς την Ορδή πήγαινε ξανά και ξανά προσωπικά — υποκλινόμενος, διαπραγματευόμενος, πληρώνοντας φόρο, υπομένοντας ταπείνωση — για να κρατήσει τους στρατούς του χάνου έξω από τις ρωσικές πόλεις και την πίστη του λαού του ακέραιη.
Ήταν το δυσκολότερο είδος θάρρους, και του κόστισε. Πέθανε στα σαράντα δύο, εξαντλημένος στον δρόμο της επιστροφής από το τέταρτο ταξίδι του στην Ορδή, αφού έλαβε μοναχικές ευχές στο κρεβάτι του θανάτου με το όνομα Αλέξιος — ο πρίγκιπας που τελείωσε τη ζωή του ως απλός μοναχός. Ο Μητροπολίτης ανακοίνωσε τον θάνατό του στον λαό με τα λόγια: 'Ο ήλιος της γης του Σούζνταλ έδυσε'. Δοξάστηκε ως άγιος το 1547, μνημονευόμενος ως ο ηγεμόνας που παρέδωσε την υπερηφάνειά του για να εξασφαλίσει την επιβίωση του λαού του.
Πριν από τη μάχη στον Νέβα, ο ανιχνευτής του ανέφερε ένα όραμα την αυγή: οι άγιοι μάρτυρες πρίγκιπες Βόρις και Γκλεμπ να στέκονται σε μια βάρκα, λέγοντας 'Ας βοηθήσουμε τον συγγενή μας Αλέξανδρο'. Τα λόγια του πριν από τη μάχη έγιναν παροιμιώδη: 'Ο Θεός δεν είναι στη δύναμη, αλλά στην αλήθεια'. Η παράδοση λέει ότι στην κηδεία του, όταν ο μητροπολίτης πήγε να τοποθετήσει την ευχή της αφέσεως στο χέρι του, ο νεκρός πρίγκιπας άπλωσε το χέρι και την πήρε ο ίδιος.
Τα λείψανά του μεταφέρθηκαν το 1724 στη Λαύρα Αλεξάνδρου Νιέφσκι στην Αγία Πετρούπολη, όπου παραμένουν· το ασημένιο προσκυνητάρι που κατασκευάστηκε γι' αυτά ήταν από τα πιο μεγαλοπρεπή που φιλοτεχνήθηκαν ποτέ στη Ρωσία.
Ως κλάδος ευσεβής ριζης αγίας, μακάριε Αλέξανδρε, Χριστός σε ανέδειξε τη γη της Ρωσίας θησαυρόν, νέον θαυματουργόν, ένδοξον και ευάρεστον Θεώ. Σήμερον εν πίστει και αγάπη συνελθόντες, υμνούμεν εν χαρά τον Κύριον, τον δωρησάμενον σοι χάριν ιαμάτων. Πρέσβευε αυτώ σωθήναι την πόλιν ταύτην, και πάσι τοις τιμώσι την μνήμην σου δοθήναι το έλεος του Θεού. Αμήν.