Eterniseed › Άγιοι & Εικονίσματα
Άγιος Πέτρος ο Απόστολος
Απόστολος, Πρωτοκορυφαίος των Δώδεκα, Πρώτος Επίσκοπος Ρώμης
Ο Σίμων ήταν Ιουδαίος αλιεύς από την Βηθσαϊδά επί της Θαλάσσης της Γαλιλαίας, υιός ανδρός ονομαζομένου Ιωνά ή Ιωάννου, ο οποίος ασκούσε το επάγγελμά του μαζί με τον αδελφό του Ανδρέα. Κατά την έναρξη της δημοσίας διακονίας του Ιησού είχε εγκατασταθεί στην Καπερναούμ, όπου οι Ευαγγελιστές τοποθετούν τον οίκον του και την πενθεράν του, την οποίαν ο Ιησούς εθεράπευσε από πυρετόν. Αυτός και ο Ανδρέας ήσαν συνεργάται με τον Ιάκωβον και τον Ιωάννην, τους υιούς του Ζεβεδαίου, όταν ο Ιησούς εκάλεσε τους αδελφούς από τα δίκτυά τους με τα λόγια, 'Δεύτε οπίσω μου, και ποιήσω υμάς αλιείς ανθρώπων' (Ματθαίος 4:19). Ο Ιησούς έδωσε εις τον Σίμωνα νέον όνομα, Κηφάς εις την Αραμαϊκήν και Πέτρος εις την Ελληνικήν, αμφότερα σημαίνοντα 'Πέτρα', όνομα το οποίον έμελλε να ορίσει την θέσιν του εν τη Εκκλησία.
Ο Πέτρος αναδύεται από τα Ευαγγέλια ως άνθρωπος ζωηρών και πολύ ανθρωπίνων ακροτήτων. Ήτο αρκετά τολμηρός ώστε να εξέλθει της βάρκας και να βαδίσει προς τον Ιησούν επί των υδάτων, πλην αρκετά φοβισμένος ώστε να αρχίσει να βυθίζεται· ήτο ο πρώτος των αποστόλων που ωμολόγησε σαφώς ότι ο Ιησούς είναι 'ο Χριστός, ο Υιός του Θεού του ζώντος' (Ματθαίος 16:16), και επί της ομολογίας ταύτης ο Ιησούς διεκήρυξεν ότι θα οικοδομήσει την Εκκλησίαν του και έδωκεν εις τον Πέτρον τα κλειδιά της βασιλείας. Πλην ο αυτός Πέτρος επέπληξε τον Ιησούν διά την ομιλίαν περί του σταυρού, απεκοιμήθη εν Γεθσημανή, απέκοψε το ωτίον δούλου με μάχαιραν, και, κατά την νύκτα του Πάθους, ηρνήθη τρις ότι εγνώριζε καν τον Δεσπότην του. Ακριβώς τούτο το μείγμα μεγαλείου και αδυναμίας, ο μαθητής ο οποίος πίπτει και ανίσταται εκ νέου, κατέστησε τον Πέτρον τόσον αγαπητόν δια μέσου των αιώνων.
Μετά την Ανάστασιν, ο Ιησούς αποκατέστησε τον Πέτρον πλησίον της Θαλάσσης της Γαλιλαίας, ερωτών τρις 'Σίμων Ιωάννου, αγαπάς με;' προς απάντησιν των τριών αρνήσεων, και τρις αναθέτων εις αυτόν να βόσκει και να ποιμαίνει τα πρόβατά του (Ιωάννης 21:15-17). Από τότε ο Πέτρος εστάθη εις το προσκήνιον της νεοπαγούς Εκκλησίας. Ηγήθη της συναθροίσεως των πιστών εν Ιερουσαλήμ, εκήρυξε το πρώτον μέγα κήρυγμα κατά την Πεντηκοστήν το οποίον προσείλκυσε χιλιάδας εις το βάπτισμα (Πράξεις 2), ετέλεσε θεραπείας εν ονόματι Ιησού, εμαρτύρησε με θάρρος ενώπιον του Συνεδρίου, και υπήρξεν ο απόστολος δι' ου ο πρώτος εθνικός, ο Ρωμαίος εκατόνταρχος Κορνήλιος, εδέχθη εις την Εκκλησίαν (Πράξεις 10). Εν τη συνόδω της Ιερουσαλήμ ωμίλησεν υπέρ της αποδοχής των εθνικών άνευ επιβολής του πλήρους βάρους του Νόμου. Δύο επιστολαί εν τη Καινή Διαθήκη φέρουν το όνομά του, απευθυνόμεναι προς διεσπαρμένους και πάσχοντας χριστιανούς και προτρέπουσαι αυτούς εις σταθεράν ελπίδα.
Αρχαία και συνεπής παράδοσις θέλει τον Πέτρον να ήλθεν εν τέλει εις την Ρώμην και να ηγήθη της χριστιανικής κοινότητος εκεί κατά τα τελευταία έτη της ζωής του. Οι πρώιμοι μάρτυρες, συμπεριλαμβανομένων του Κλήμεντος Ρώμης, του Ιγνατίου Αντιοχείας, του Ειρηναίου, και αργότερον του Ευσεβίου και του Ιερωνύμου, βεβαιούν την παρουσίαν και τον θάνατόν του εν τη πόλει. Εμαρτύρησε κατά τον διωγμόν τον εξαπολυθέντα υπό του Αυτοκράτορος Νέρωνος, πιθανώτατα μεταξύ 64 και 68 μ.Χ., μετά την μεγάλην πυρκαϊάν της Ρώμης. Η παράδοσις αναφέρει ότι ο Πέτρος, κρίνων εαυτόν ανάξιον να αποθάνει κατά τον αυτόν τρόπον με τον Κύριόν του, ητήθη να σταυρωθεί ανάποδα.
Ο Πέτρος ετάφη επί του λόφου του Βατικανού πλησίον του τόπου του θανάτου του, και η μνήμη του τάφου του ετιμάτο αδιαλείπτως υπό της ρωμαϊκής εκκλησίας. Αιώνες αργότερον η μεγάλη Βασιλική του Αγίου Πέτρου ανεγέρθη ακριβώς επάνω εις τον τόπον, και σύγχρονες αρχαιολογικές ανασκαφές κάτω από την βασιλικήν κατά τον εικοστόν αιώνα αποκάλυψαν αρχαίαν ταφήν και ιερόν το οποίον η Εκκλησία ταυτίζει με τον απόστολον, παράδειγμα, όπως πολλοί παρετήρησαν, επιστήμης επιβεβαιούσης μακροχρόνιον παράδοσιν.
Η κληρονομία του Πέτρου είναι υφασμένη εις αυτήν την δομήν του χριστιανισμού. Τιμάται ως πρώτος μεταξύ των αποστόλων και, κατά την ρωμαιοκαθολικήν αντίληψιν, ως πρώτος Επίσκοπος Ρώμης και πρώτος εις την σειράν των παπών, η πέτρα επί της οποίας ωκοδομήθη η Εκκλησία. Τιμάται δια μέσου του καθολικού, ορθοδόξου, αγγλικανικού και ευρυτέρου χριστιανικού κόσμου, η εορτή του τηρουμένη από κοινού με τον Άγιον Παύλον την 29ην Ιουνίου. Δια μέσου πασών των παραδόσεων παραμένει ο πλέον προσιτός των αγίων: ο παρορμητικός, πιστός, ατελής αλιεύς του οποίου η αγάπη προς τον Χριστόν υπερίσχυσε των αποτυχιών του, και ο οποίος εν τέλει έδωκε την ζωήν του διά τον Δεσπότην τον οποίον είχε αρνηθεί.
Ο πλέον αγαπητός θρύλος του Πέτρου αφορά την φυγή του από την Ρώμη κατά τον Νερωνικό διωγμό. Σύμφωνα με τις πρώιμες απόκρυφες Πράξεις του Πέτρου (και αργότερα ενσωματωμένες στον Χρυσό Θρύλο), ο Πέτρος πείσθηκε από το ποίμνιό του να φύγει από την πόλη για να διασώσει την ζωή του. Στην Αππία Οδό συνάντησε τον Χριστό να βαδίζει προς την Ρώμη. Έκπληκτος ο Πέτρος ρώτησε: 'Κύριε, πού υπάγεις;' Ο Ιησούς απάντησε: 'Υπάγω εις Ρώμην ίνα σταυρωθώ εκ νέου.' Καταληφθείς από ντροπή, ο Πέτρος επέστρεψε, γύρισε στην πόλη και αποδέχθηκε το μαρτύριο. Ένα μικρό παρεκκλήσι στην Αππία Οδό, ο ναός Quo Vadis, σηματοδοτεί τον παραδοσιακό τόπο αυτής της συναντήσεως, και ένας λίθος εντός αυτού διαφυλάττει ό,τι οι προσκυνητές τιμούν ως το αποτύπωμα των ποδών του Χριστού από την συνάντηση. Η ιστορία είναι θρύλος, όχι ιστορία, αλλά έχει διαμορφώσει την χριστιανική φαντασία επί δεκαεπτά αιώνες.
Ο Πέτρος ετάφη στον λόφο του Βατικανού μετά το μαρτύριό του. Ανασκαφές που ανέθεσε ο Πάπας Πίος ΙΒ' (1939–1949) κάτω από την Βασιλική του Αγίου Πέτρου αποκάλυψαν μια αρχαία νεκρόπολη και ένα μνημείο (το 'Τρόπαιο του Γαΐου') ανεγερθέν επάνω σε ό,τι ετιμάτο ως ο τάφος του Πέτρου τον δεύτερο αιώνα. Οστά ηλικιωμένου, εύρωστου άνδρα ευρέθησαν σε αποθηκευτικό χώρο πλησίον του μνημείου. Το 1968, ο Πάπας Παύλος ΣΤ' ανακοίνωσε ότι τα λείψανα αυτά είχαν ταυτοποιηθεί 'κατά τρόπον πειστικόν' ως εκείνα του Αγίου Πέτρου, αν και κάποια επιστημονική συζήτηση συνεχίζεται. Τα λείψανα φυλάσσονται σε κόγχη κάτω από την παπική αγία τράπεζα στην Βασιλική του Αγίου Πέτρου, στην καρδιά του Βατικανού.
Αλιείς και ψαράδες
Ο Πέτρος ήτο εργαζόμενος αλιεύς επί της Θαλάσσης της Γαλιλαίας όταν ο Ιησούς τον εκάλεσε, και η θαυμαστή άγρα ιχθύων η ακολουθήσασα την ανάστασιν του Ιησού είναι μία εκ των πλέον ζωηρών ευαγγελικών σκηνών (Ιωάννης 21:1–14). Παραμένει προστάτης πάντων όσοι σύρουν δίκτυα και πετονιές εκ του ύδατος.
Η παπωσύνη και οι πάπαι
Ο Ιησούς έδωκεν εις τον Σίμωνα το όνομα Πέτρος ('Πέτρα') και υπεσχέθη να οικοδομήσει την Εκκλησίαν του επ' αυτού, δίδων εις αυτόν τα κλειδιά της βασιλείας (Ματθαίος 16:18–19). Η ρωμαιοκαθολική παράδοσις θεωρεί τον Πέτρον ως τον πρώτον Επίσκοπον Ρώμης και την πηγήν της αποστολικής διαδοχής διά πάντας τους διαδόχους αυτού.
Κλειδαράδες και κατασκευαστές κλειδιών
Η εικόνα του Πέτρου κρατούντος τα κλειδιά του ουρανού — αντλουμένη απευθείας εκ του Ματθαίου 16:19 — τον κατέστησε φυσικόν προστάτην πάντων όσοι εργάζονται με κλειδιά και κλειδαριές.
Η πόλις της Ρώμης
Ο Πέτρος ήλθεν εις την Ρώμην, ηγήθη της εκκλησίας εκεί, υπέστη μαρτύριον κατά τον Νερωνικόν διωγμόν, και ετάφη επί του λόφου του Βατικανού. Η Ρώμη τον τιμά ως ιδρυτικόν απόστολόν της από κοινού με τον Παύλον.
Κατασκευαστές γεφυρών
Κατά επέκτασιν του ρόλου του ως της 'γεφύρας' μεταξύ της επιγείου Εκκλησίας και του ουρανού, και ως της πέτρας επί της οποίας η Εκκλησία ωκοδομήθη, ο Πέτρος έχει επικληθεί ως προστάτης εκείνων οι οποίοι ενώνουν ακτάς.
Όσοι πάσχουν από παθήσεις ποδών
Επειδή ο Πέτρος εβάδισε επί των υδάτων κατόπιν προσκλήσεως του Ιησού (Ματθαίος 14:29) — έστω και βραχέως προ της βυθίσεως — συνδέθηκε με τους πόδας και τας παθήσεις αυτών εις την λαϊκήν ευσέβειαν.
Ω ένδοξε Άγιε Πέτρε, ο οποίος σε αντάλλαγμα της στερεάς και γενναίας πίστεώς σου ανταμείφθης από τον Ιησού Χριστό με ιδιαίτερα προνόμια, και κατέστης κεφαλή των Αποστόλων και θεμέλιο της Εκκλησίας, χάρισε σε εμάς την χάρη ζωηράς πίστεως, ώστε να μη ντρεπόμεθα να την ομολογούμε φανερώς στο σύνολό της, και να την ομολογούμε με θάρρος όταν το απαιτεί η ανάγκη. Άγιε Πέτρε, πρέσβευε υπέρ ημών.
Ω Θεέ, ο οποίος κατά την εορτή των αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου μας δίδεις την ευγενή και αγία χαρά αυτής της ημέρας, χάρισε, δεόμεθα, ώστε η Εκκλησία σου να ακολουθεί εν πάσι την διδασκαλία εκείνων δι' ων εδέξατο τας αρχάς της ορθής θρησκείας. Διά Χριστού του Κυρίου ημών. Αμήν.