Eterniseed › Άγιοι & Εικονίσματα
Άγιος Σπυρίδων
Επίσκοπος Τριμυθούντος· Θαυματουργός· Φύλακας της Κέρκυρας
Ο Σπυρίδων γεννήθηκε περί το 270 στο χωριό Ασκεια της Κύπρου. Εργάστηκε ως βοσκός και έζησε απλή, προσευχητική ζωή. Νυμφεύθηκε και απέκτησε με τη σύζυγό του μια κόρη, την Ειρήνη. Μετά τον θάνατο της συζύγου του, ο Σπυρίδων — ακολουθώντας την κόρη του, η οποία είχε εισέλθει σε μονή — αφιερώθηκε πλήρως στον ασκητικό βίο. Η αρετή και η φήμη της σοφίας του ήταν τέτοιες ώστε εξελέγη Επίσκοπος Τριμυθούντος, παραθαλάσσιας πόλης της Κύπρου, λίγο πριν την Α' Οικουμενική Σύνοδο.
Υπέφερε κατά τον διωγμό του Διοκλητιανού: η παράδοση αναφέρει ότι το δεξί του μάτι εξορύχθηκε και ο τένοντας του ποδιού του κόπηκε, ώστε να εργαστεί στα χαλκωρυχεία. Ωστόσο δεν έτρεφε πικρία. Όταν ο Κωνσταντίνος χορήγησε ειρήνη στην Εκκλησία, ο Σπυρίδων ήταν ήδη γνωστός σε όλο το νησί για θεραπείες και σημεία.
Το 325 ταξίδεψε στη Νίκαια για να συμμετάσχει στη μεγάλη σύνοδο που θα όριζε την πίστη της Εκκλησίας κατά του Αρειανισμού. Δεν ήταν καταρτισμένος θεολόγος, αλλά η απλότητα και η αμεσότητα της μαρτυρίας του εντυπωσίασαν. Ήλεγξε έναν καλλιεργημένο φιλόσοφο όχι με συλλογισμούς αλλά με την επίδειξη του τούβλου και της Τριάδος, σιγάζοντας έναν σκεπτικιστή μέχρι δακρύων. Απεβίωσε ειρηνικά περί το 348, ακόμη εν ενεργεία ως επίσκοπος, και ενταφιάστηκε στην Τριμυθούντα. Τα λείψανά του μεταφέρθηκαν στην Κωνσταντινούπολη μετά την αραβική κατάκτηση της Κύπρου τη δεκαετία του 650, έπειτα στην Κέρκυρα το 1456 μετά την πτώση της Κωνσταντινουπόλεως, όπου παραμένουν έκτοτε — άφθαρτα, ευωδιαστά και ντυμένα με μεταξωτά παπούτσια που φθείρονται κάθε χρόνο από αμέτρητους προσκυνητές.
Αρκετές ιστορίες από τη ζωή του Σπυρίδωνος είναι αγαπητές στην ορθόδοξη παράδοση, αν και δεν είναι όλες τεκμηριωμένη ιστορία. Όταν επέστρεψε στο σπίτι του από τη Νίκαια και βρήκε ότι μια γυναίκα είχε εμπιστευθεί τιμαλφή στην κόρη του Ειρήνη — η οποία είχε αποβιώσει ενώ απουσίαζε — ο Σπυρίδων πήγε στον τάφο της, φώναξε το όνομά της και εκείνη του απάντησε. Αποκάλυψε πού είχε κρύψει τα κοσμήματα και αυτά αποδόθηκαν στον ιδιοκτήτη τους. Άλλη αφήγηση διηγείται ότι ο Σπυρίδων έφτασε στο παλάτι του αυτοκράτορα Κώνσταντος για να μεσολαβήσει υπέρ ενός αδίκως καταδικασμένου ανθρώπου: ένας φρουρός εμπόδισε το δρόμο και ο Σπυρίδων τον χτύπησε — έπειτα γύρισε και τον φίλησε στο άλλο μάγουλο, εξηγώντας ότι το πρώτο ήταν για την αυθάδεια και το δεύτερο για τον Χριστό. Στην Κέρκυρα η παράδοση αναφέρει ότι κατά την πολιορκία των Οθωμανών το 1716, στρατιώτες είδαν έναν πυρφόρο μοναχό να βγαίνει από τον ναό του Αγίου Σπυρίδωνος με δάδα στο χέρι και να τους απωθεί. Μια απρόσμενη καλοκαιρινή καταιγίδα κατέστρεψε μέρος του οθωμανικού στόλου και η πολιορκία έληξε. Ο 'περιπατών άγιος' — έτσι ονομάζεται επειδή τα μεταξωτά του παπούτσια φθείρονται κάθε χρόνο σαν να περπατά ακόμη ανάμεσα στον λαό του — παραμένει μία από τις πιο ζωντανές εικόνες της συνεχούς φροντίδας του.
Το άφθαρτο σώμα του Αγίου Σπυρίδωνος αναπαύεται σε αργυρή λειψανοθήκη στον Ναό του Αγίου Σπυρίδωνος στην πόλη της Κέρκυρας (Κερκύρα), που χτίστηκε το 1589 ειδικά για να στεγάσει τα λείψανα. Το σώμα του είναι ντυμένο με άμφια και μεταξωτά παπούτσια που αντικαθίστανται ετησίως την ημέρα της εορτής του επειδή φθείρονται — φαινόμενο που οι πιστοί θεωρούν απόδειξη της ενεργού πνευματικής παρουσίας του ανάμεσά τους. Τα λείψανα μεταφέρονται σε πανηγυρική λιτανεία την Κυριακή των Βαΐων και σε τέσσερις άλλες ετήσιες περιστάσεις που μνημονεύουν συγκεκριμένα θαύματα. Όταν το σώμα μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη τον 7ο αιώνα, βρέθηκε άφθαρτο και συνοδευόταν από φρέσκο κλωνάρι βασιλικού, που ερμηνεύτηκε ως ουράνιο σημείο. Μικρό τμήμα των λειψάνων δόθηκε στην Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία· άλλα θραύσματα φυλάσσονται σε μοναστήρια της Ελλάδος και της Κύπρου.
Αγγειοπλάστες και κεραμίστες
Στη Σύνοδο της Νικαίας ο Σπυρίδων αποστόμωσε έναν ειδωλολάτρη φιλόσοφο χρησιμοποιώντας ένα πήλινο τούβλο ως αναλογία της Τριάδος: το κράτησε και φωτιά ανέβηκε από τη μία άκρη, νερό χύθηκε από την άλλη και πηλός παρέμεινε στο χέρι του — μία ουσία, τρεις εκφράσεις.
Η Κέρκυρα και ο λαός της
Τα λείψανά του αναπαύονται στην Κέρκυρα από το 1456 και το νησί τον πιστώνει με την απελευθέρωσή του από πανούκλα (δύο φορές), λιμό και την οθωμανική πολιορκία του 1716. Οι Κερκυραίοι τον αποκαλούν 'ο πολιούχος', τον Φύλακα της Πόλεως.
Βοσκοί και απλοί άνθρωποι
Ο Σπυρίδων ήταν βοσκός εκ γενετής και δεν απώλεσε ποτέ την ταπείνωση αυτής της κλήσεως, ακόμη και ως επίσκοπος — αγαπητή υπενθύμιση ότι η αγιότητα είναι προσιτή σε κάθε βαθμίδα ζωής.
Οι πτωχοί και όσοι υποφέρουν από λιμό
Λέγεται ότι μετέτρεψε ένα φίδι σε χρυσά νομίσματα ώστε ένας πεινασμένος άνθρωπος να αγοράσει σιτάρι από αποθησαυριστή, και προμήθευε τους πεινασμένους καθ' όλη τη διάρκεια της επισκοπικής του διακονίας.
Η Κύπρος
Γεννήθηκε, μεγάλωσε και υπηρέτησε ολόκληρη την επισκοπική του διακονία στο νησί της Κύπρου, όπου η μνήμη του τιμάται από τον 4ο αιώνα.
Τῆς Συνόδου τῆς πρώτης ἀνεδείχθης ὑπέρμαχος, καὶ θαυματουργὸς θεοφόρε Σπυρίδων πάτερ ἡμῶν· διὸ νεκρᾷ συλλαλῶν τῷ μνήματι, καὶ ὄφιν εἰς χρυσὸν μεταβαλών, καὶ ἐν τῷ μέλπειν τὰς ἁγίας σου εὐχάς, ἀγγέλους ἔσχες συλλειτουργοῦντάς σοι ἱερώτατε. Δόξα τῷ σὲ δοξάσαντι, δόξα τῷ σὲ στεφανώσαντι, δόξα τῷ ἐνεργοῦντι διὰ σοῦ πᾶσιν ἰάματα.